T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/33 Esas
KARAR NO: 2025/286
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ARA KARAR TARİHİ: 01/12/2024
NUMARASI: 2024/607 Esas
DAVANIN KONUSU: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
KARAR TARİHİ: 20/02/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ... Vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkili ... 'nun yolcularına hizmet sunarken bir kısım ürünler tedarik ettiğini, bu kapsamda ... Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi ile müvekkili Ortaklık arasında 23.08.2022 tarihinde ... Yastık Kılıfı Alımı Sözleşmesi akdedildiğini, daha sonra sözleşme kapsamında alınmakta olan ... Yastık Kılıfı ürünü için %30 mal fazlası alımına karar verildiğini, bu kapsamda 21.03.2024 tarihinde ...’a yazılı bir bildirim yapıldığını, bildirimin ... tarafından imzalanarak Ortaklığa iletildiğini, sözleşme ve bildirim kapsamında doğacak alacakların, ... tarafından 04.06.2024 tarih ve 13445 nolu temlikname ile ... Faktoring A.Ş.’ye temlik ettiğini, ...’ın daha önce ... Faktoring’e temlik ettiği benzer nitelikteki alacakların sorunsuz şekilde ... Faktoring’e ödendiğini, 04.06.2024 tarihli temliknameye göre ödemelerin ... Faktoring A.Ş'ye yapılmaya başlandığını, temlik veren ... tarafından, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/ 607 E. sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunduğu ve 01.07.2024 tarihinde temlik veren ... adına üç ay süre ile geçici mühlet kararı verildiğini, ...'ın bu karara dayanarak, Ortaklıklarından sözleşme ve bildirim kapsamında doğacak olan alacaklara ait ödemelerin temlik alan ... Faktoring yerine kendisine yapılmasını talep ettiğini, İcra ve İflas Kanunu’nun (“Kanun”) 288/1. maddesine göre, geçici mühlet kararı kesin mühlet kararı sonuçlarını doğurduğunu, Kanun’un 294/6. maddesine göre ise, konkordato mühleti verilmesinden önce, müstakbel bir alacağın devri sözleşmesi yapıldığını, ve devredilen alacak konkordato mühleti verilmesinden sonra doğmuş ise bu devrin hükümsüz olduğunu, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin vermiş olduğu geçici mühlet kararında bu durum hüküm altına alındığını, Kanun’un 294/6. maddesinde alacağın devrinin geçerli olup olmadığının belirlenmesi hususunda alacağın doğum anının esas alındığını, bu itibarla geçici mühlet kararından önce doğmuş bir alacağı, mühletten sonra muaccel olsa bile alacağın devri geçerli olacağı ve devre konu alacağın konkordato şartlarına tabi olmayacağını, ancak alacak geçici mühlet kararından sonra doğmuşsa, alacağın devri hükümsüz kalacağını ve ödemenin konkordato borçlusu olan tarafa yapılması gerekeceğini, alacağın kime ait olduğunun hali hazırda tespit edilemediğinden müvekkili Ortaklık ...'nun tevdi mahalli tayini istemekte hukuki yararı bulunduğunu, Temlik alan ... Faktoring'den yazı temin edilmesi ya da bildirimde bulunması talep edilmişse de temlik veren ... tarafından yerine getirilmediğini, müvekkili Ortaklıkça hem maddi hem de manevi olarak zarara uğramamak için temlik eden ...'a ödeme yapılması halinde, temlik alan ... Faktoring'in alacağını isteme hakkının ortadan kalkmayacağını ve müvekkili Ortaklığın mükerrer ödeme ile karşı karşıya kalabileceğini, bu nedenlerle müvekkili Ortaklıkça ödenecek aylık 14.152,32 USD olmak üzere toplam 256.988,16 USD'nin ödenmesi amacıyla ödeme yeri tayini için mahkemeye başvurduğunu, müvekkili ortaklığın sözleşme kapsamındaki ödemeyi yatırabileceği bir ödeme yerinin tespitine, taleplerinin kabul edilmemesi halinde dava konusu alacakların doğum anı ile (müvekkilinin Ortaklık borcunun) konkordato geçici mühlet kararı kapsamında kalıp kalmadığının tespitine, ödemenin konkordato geçici mühlet kararı kapsamında ise ödeme yapılacak Banka ve İban bilgilerinin ara kararda bildirilmesine karar verilmesini talep etmiştir. ... Faktoring A.Ş. Vekili talep dilekçesinde özetle; Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, müvekkili şirketin; ... sal Ltd. Şti firmasındaki riskin tamamı doğmuş fatura temlik riskinden, ... Ltd. Şti. firmasındaki riskilerinin tamamı doğmuş fatura temlik riskinden oluştuğunu, ... Sanayi Ve Dış Tic. A.Ş. firmasındaki riskin 32,474,577.63 TL lik kısmının doğmuş fatura temlik riskinden, 14,431,626.87 TL lik kısmının doğacak alacak temlikinden olmak üzere toplamda 46,906,204.50 TL olduğunu, ... Limited Şirketi'nde 473,543.83 TL ... Sanayi Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'nde 46,906,204.50 TL ve ... Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nde 5,802,011.86 TL olmak üzere grupta toplam risklerinin fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 53,181,760.19 TL olup tamamı doğmuş, doğacak fatura temlik riskinden oluştuğunu öncelikle davacıların konkordato taleplerini reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemenin 06.11.2024 tarihli ara kararında; alacaklılar arasındaki menfaat dengesinin korunması, şirketin üretime devam edebilmesi ve bu üretim sayesinde konkordato projesi çerçevesinde bütün alacaklılara alacağının tamamını ödeme imkanının verilmesi açısından bahse konu ödemenin ... Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne yapılmasının uygun olacağı gerekçesi ile bahse konu ödemenin ... Sanayi ve Dış Anonim Şirketi'ne yapılmasına, gelen bedelin komiser heyeti nezdinde kullanılmasına karar verilmiştir.Müdahil ... Faktoring A.Ş. Vekili talep dilekçesinde özetle; ... Sanayi ve Dış Ticaret AŞ’nin alacağının mühletten önce doğması sebebiyle iş bu alacağın devrinin hükümsüz olmaması aksi düşüncede finansman sağlayan müvekkil şirketin mağdur olacağı, hak kaybı yaşayacağı gibi tüm nedenlerle 06.11.2024 Tarihli ara karardan rücu edilmesini ve iş bu hususun ise ... A.O 'ya müzekkere yolu ile bildirilmesini talep etmiştir. Mahkemece 02/12/2024 tarihli kararında;"Bahse konu ödemenin ... Sanayi ve Dış Anonim Şirketi'ne yapılmasına, gelen bedelin komiser heyeti nezdinde kullanılmasına, ara kararın davacı, ... ve ... Faktoring A.Ş vekilleri ile Konkordato Komiserlerine tebliğine,'" ilişkin ara kararının müdahil ... Faktoring A.Ş. vekilinin rücu talebinin reddi ile aynen devamına karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde müdahil ... Faktoring vekili tarafından istinaf edilmiştir. Müdahil ... Faktoring A.Ş. Vekili istinaf nedenleri olarak; 01/12/2024 tarihli verilen ara karar; İ.İ.K. 294/6 maddesine açıkça muhalefet etmek sureti ile yasal dayanaklardan yoksun olduğunu, şöyle ki; Taraflar arasındaki bahse konu asıl sözleşmenin 23.08.2022 tarihinde imzalandığını, daha sonra %30 mal fazlası alımına ilişkin sözleşme ise 21.03.2024 tarihinde imzalandığını, bu alacak 04.06.2024 tarihinde yapılan temlikle ... Faktoring AŞ’ye temlik edildiğini, borçlu ... şirketine ise 01.07.2024 tarihinde konkordato geçici mühleti verildiğini, ... Sanayi Ve Dış Ticaret Aş’nin sözleşmeden kaynaklanan alacağı iş artışına ilişkin sözleşmenin imzalandığı 21.03.2024 tarihinde doğduğu ve 04.06.2024 tarihinde temlik edildiğini, müdahil ... AO vekilinin verdiği tevdi mahalli talepli dilekçesi, buna karşı komiser heyetinden alınan rapor, rapora karşı yapılan itiraz başvurusu ve başvurunun reddine dair ara karar bir bütün olarak incelendiğinde kanunun lafzı ve mahiyeti dolanılarak verilen karar hatalı ve eksiktir. Olayın esas mevzusu, alacağın doğup doğmadı (muaccel- müstakbel) ve geçici mühlet tarihinden önce mi sonra mı olduğu hususlarında toplandığını, Komiser heyeti raporunun ilgili bölümünde ... Firmasının ... AO dan olan alacağının mevcut bulunduğu, 21.03.2024 tarihinde doğduğu, doğan alacağın 04.06.2024 tarihinde şirketimize temlik edildiği ve bu temlikten kaynaklı alacağında yapılan devir işleminin İİK Md 294/6 uyarınca geçerli olduğu değerlendirildiğini, durum bu şekilde olmakla, komiser heyetinin kanun maddesini aşarak, şahsi kanaatlerini bildirdiğini, kanun maddesinin gerekçesinden farklı olarak kendisince çıkarmış olduğu gerekçelere dayanarak doğmuş, muaccel hale gelmiş, mühletten evvel kesinleşmiş ve kanunun açık hükmü uyarınca şirkete ödenmesi gereken alacağın kötü niyetli konkordato talep edenlere ödenmesi gerektiği yönünde görüş bildirmesi ve bu görüşünde mahkeme tarafından kabulü hem yargı içtihatlarına hem de açık kanun maddesinin hilafına olması nedeni ile eksik ve hatalı olduğunu, komiser raporunda anılan muaccel şirket alacağının davacılara ödenmesinin gerekçesi hülasa şirketin faaliyetine devam etmesi için bu alacağa muhtaç olduğu, hatta eğer şirketin faaliyetine devamının bu alacağa bağlı olduğu hususlarının bildirildiğini, bir kere heyetin bu görüşü davacıların dosya kapsamındaki belirttikleri hususlar ile de çeliştiğini, çünkü davacıların mühlet kararından önce doğmuş alacaklarının kanunun açık maddesine rağmen kendilerine gelir düşünerek konkordato müessesine başvurmuş olmalarının düşünülemeyeğini, bu durumda şirketin farklı rakamlar sunduğu, heyetin farklı rakamlardan yola çıktığı durumu açıkça görülmekle; şirket revize projesindeki belirtilen rakamlar ile dahi çelişen, doğmuş alacağın kanunun açık maddesine rağmen doğacak alacak statüsüne sokulmaya çalışıldığı komiser heyeti raporu dayanak tutularak verilen mahkeme ara kararı açıkça yasal dayanaklara aykırı olduğunu, somut olayda ise İİK m.294/6'nın tek başına uygulanması gerektiği zira alacağın mühletten evvel doğduğu ve muaccel olduğu, alacaklılar arasındaki menfaat dengesini zedeleyebilecek sonuçlara yol açmayacağı, İİK 294/6 hükmüne ve getiriliş amacına aykırı, şahsi kanaatlere dayalı komiser heyeti görüşü ve bu görüşe dayalı kurulan mahkeme ara kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Talep, konkordato talep eden şirket ile konkordato talebinden önce sözleşme ilişkisi bulunan ... A.O'nun sözleşmeden kaynaklanan alacağın konkordato talebinden önce ... Faktoring A.Ş.ye temlik edildiğinden bahisle sözleşme kapsamında ödemelerin kime yapılacağının tespiti istemine ilişkindir. Konkordato Komiser Heyeti 28/10/2024 tarihli raporunda, Talep eden ... ile konkordato talep eden şirket arasındaki bahse konu asıl sözleşmenin 23.08.2022 tarihinde imzalandığı, daha sonra %30 mal fazlası alımına ilişkin sözleşmenin ise 21.03.2024 tarihinde imzalandığı, bu alacağın 04.06.2024 tarihinde yapılan temlikle ... Faktoring AŞ'ye temlik edildiği, borçlu ... şirketine ise 01.07.2024 tarihinde konkordato geçici mühleti verildiği, ... Sanayi ve Dış Ticaret AŞ'nin sözleşmeden kaynaklanan alacağının iş artışına ilişkin sözleşmenin imzalandığı 21.03.2024 tarihinde doğduğu ve 04.06.2024 tarihinde temlik edildiği, ... Sanayi ve Dış Ticaret AŞ vekilinin başvurusu üzerine Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 01.07.2024 tarihinden itibaren üç ay süre ile geçici mühlet kararı verildiği, buna göre ... Sanayi ve Dış Ticaret AŞ'nin sözleşmeden kaynaklanan alacağının konkordato mühleti verilmesinden önce doğduğu ve bu nedenle İİK m.294/6 uyarınca yapılan devir işleminin geçerli olduğunun değerlendirildiği, ancak %30 iş artışına ilişkin sözleşmenin konkordato mühletinden hemen önce yapıldığı ve iş artışından kaynaklanan üretimin tamamının 01.07.2024 tarihinden sonra (konkordato geçici mühletinden sonra) yapıldığı ve sözleşmede öngörülen kumaşların tesliminin de konkordato geçici mühletinden sonra teslimatlarının başladığı ve halen devam ettiği, bu malların daha önce fiziki olarak ... şirketine teslim edilen 08.07.2024, 09.07.2024, 16.07.2024, 16.07.2024, 30.07.2024, 31.07.2024, 09.08.2024, 15.08.2024, 16.08.2024, 02.09.2024, 06.09.2024, 01.10.2024 tarihli faturalarla ... AO'na teslim edildiği, henüz faturası düzenlenmediği, diğer mallarla birlikte hala üretime devam edildiği, bütün bu hususlar dikkate alındığında, özellikle alacaklılar arasındaki menfaat dengesinin korunması, şirketin üretime devam edebilmesi ve bu üretim sayesinde konkordato projesi çerçevesinde bütün alacaklılara alacağının tamamını ödeme imkanının verilmesi açısından bahse konu ödemenin ... Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne yapılmasının uygun olacağı belirtilmiştir. İİK'nun 294/6 fıkrası uyarınca konkordato mühletinin verilmesinden önce müstakbel bir alacağın devri konusunda üçüncü bir kişi ile anlaşmışsa ve alacak mühletin verilmesinden sonra doğacaksa, bu alacağın devrine yönelik anlaşma hükümsüzdür. Somut olayda, talep eden ... ile konkordato talep eden şirket arasındaki bahse konu asıl sözleşmenin 23.08.2022 tarihinde imzalandığı, daha sonra %30 mal fazlası alımına ilişkin sözleşmenin ise 21.03.2024 tarihinde imzalandığı, bu alacağın 04.06.2024 tarihinde yapılan temlikle ... Faktoring AŞ'ye temlik edildiği, borçlu ... şirketine ise 01.07.2024 tarihinde konkordato geçici mühleti verildiği, iş artışından kaynaklanan üretimin tamamının konkordato geçici mühlet tarihi olan 01.07.2024 tarihinden sonra yapıldığı, bu malların daha önce fiziki olarak ... şirketine teslim edilen 08.07.2024, 09.07.2024, 16.07.2024, 16.07.2024, 30.07.2024, 31.07.2024, 09.08.2024, 15.08.2024, 16.08.2024, 02.09.2024, 06.09.2024, 01.10.2024 tarihli faturalarla ... AO'na teslim edildiği, henüz faturasının düzenlenmediği, diğer mallarla birlikte hala üretime devam edildiğinin kayyum raporu ile tespit edildiği anlaşılmıştır. "Özellikle bankalar taahhüt işi yapan borçlulara, borçluların ileri tarihte doğacak olan hak edişlerinden borçluya verilmiş kredi borçlarının taksit alacaklarını almak maksadıyla hak ediş henüz doğmadan temliknameler imzalatmaktadır. Böyle bir devrin sonucu mühlet içerisinde doğduğu için,söz konusu devir de geçersizdir. Çünkü banka bu yolla, konkordatonun sonuçlarına tabi bir alacağını devir yoluyla tahsil edebilmekte ve bu alacaklılar arasında eşitsizlik yaratabilmektedir. Bkz Yargıtay 11 HD 15.10.1979 tarihli 1979/4414 E-1979/4735 K sayılı kararında; "asıl borç konkordato nisabına girdiğine ve davacı şirkette konkordatoyu kabul ettiğine göre, dava konusu borcun konkordato koşullarına uygun olarak ödenmesi zorunludur. Davacının rücu hakkının doğduğu tarihin konkordatonun tasdik ve kesinleşme tarihinden sonra doğmuş olmasının, borçlu davalının haklarına ve borcu konkordato şartlarına göre ödemesine etkisi yoktur. Aksine düşüncenin kabulü, onanmış konkordatolardan sonra, konkordatoya tabi alacakların, alacaklıları tarafından üçüncü kişilere temliki suretiyle, konkordato koşullarından sıydırılmak ve alacağın tümünü tahsil yollarını açar ki buna ne hukuk ve ne de hakkaniyet kuralları izin vermediği gibi konkordato müessesinin esprisi de böyle bir görüşe elverişli değildir." (Doç Dr. Orhan Eroğlu, Uygulamada Konkordato, 5. Baskı, sayfa 223, 425 nolu dipnot) Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra, somut olayda, İİK.'nun 294/6 maddesi uyarınca, konkordato talep eden şirket ile THY arasındaki %30 mal fazlası alımına ilişkin sözleşme kapsamında yapılan üretim ve teslimden sonra bu ürünler nedeniyle doğacak fatura alacakları yönünden devrin sonucunun mühlet kararı içinde doğduğu, bu nedenle temlik işleminin hükümsüz bulunduğu, bu hükümsüzlüğün muayyen kimselere tahsis edilmediği ve ilgili herkes tarafından iddia edilebileceği ve ileri sürülebileceği için mutlak nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda, mahkemenin ara karar gerekçesi isabetli olmasa da, bahse konu ödemenin ... Sanayi ve Dış Anonim Şirketi'ne yapılması yönündeki ara kararın sonuç itibariyle yerinde olduğu, bu kapsamda müdahil vekilinin ara karardan rücu talebinin reddine ilişkin kararının da yerinde olduğu anlaşılmakla müdahil vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle ilk derece Mahkemesi ara kararında sonucu itibariyle usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından müdahil vekilinin istinaf başvurusunun bu gerekçelerle esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/607 Esas ve 01/12/2024 tarihli ara kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan müdahil ... Faktoring A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından müdahil ... Faktoring A.Ş. tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın bu müdahilden tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Müdahil ... Faktoring A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 2004 sayılı İİK'nun 293/2 fıkrası gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.20/02/2025