T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1342 Esas
KARAR NO: 2024/1535
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ARA KARAR TARİHİ: 28/03/2024
NUMARASI: 2023/189 Esas
ASIL DAVA
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
BİRLEŞEN İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2023/828 ESAS
SAYILI DAVASI
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
BİRLEŞEN İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2023/651 ESAS SAYILI DAVASI
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit(Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 12/12/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı ... AŞ vekili tarafından davalı ... Lojistik AŞ'ye karşı açılan asıl ve birleşen İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/828 Esas sayılı davada; davalı ile dava dışı ... Tic. A.Ş. arasında imzalanan 30/11/2020 tarihli sözleşme ile ...'nin sahibi olduğu yazılımın kullanma haklarının davalıya verildiği, davalı ile müvekkili arasında yapılan aynı tarihli ek protokolün konusunun ise davalı tarafından yapılacak ödemelerin müvekkili tarafından tahsil edilmesine ilişkin olduğu, davalı tarafından sözleşmenin 19/03/2021 tarihli ihtarname ile haksız olarak feshedildiği, ancak fesih ihtarnamesinin tebliğ edildiği tarih itibariyle hizmetin verilmesi sebebiyle sözleşme bedelinin ödenmesi gerektiği belirtilerek 2 adet faturaya dayalı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında ve 4 adet faturaya dayalı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Lojistik AŞ vekili asıl ve birleşen İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/828 Esas sayılı davasına yönelik sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkilinin sözleşmeyi haklı olarak feshettiğini, buna rağmen feshin kabul edilmeyerek hizmet faturalarının kesilmeye devam ettiğini, itiraz edilen faturaların iade de edildiğini, müvekkilinin kendisine gönderilen kullanıcı adı ve şifresini hiç kullanmadığını ve sisteme hiç giriş yapmadığını, dolayısıyla davacı tarafından herhangi bir hizmet verilmediğini belirterek davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini savunmuştur. Davacı ... AŞ vekili tarafından davalılar ... Sistemleri AŞ ve ... Ticaret AŞ'ye karşı açılan birleşen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/651 Esas sayılı davada; müvekkili şirket ile davalılar arasında akdedilen 30/11/2020 tarihli sözleşme ve ek protokolün daha herhangi bir hizmet alınmadan 19.03.2021 tarihli ihtarname ile Covid 19 pandemisinden dolayı haklı nedenle feshedildiği, bu nedenle davacının talep edebileceği herhangi bir zarar veya fatura bedeli bulunmamasına rağmen haksız ve usulsüz olarak hizmet faturalarının kesilmeye devam ettiği, müvekkilinin kendisine gönderilen kullanıcı adı ve şifresini hiç kullanmadığı ve sisteme hiç giriş yapmadığı, sadece şifrenin verilmesinin yeterli olmadığı, kabul anlamına gelmemek üzere sözleşmenin feshi haksız olsa dahi hizmet bedelinin müvekkilinden talep edilemeyeceği, şartları varsa zararın talep edilebileceği belirtilerek davanın kabulü ile, davalı ... AŞ ile akdedilen Ek Protokolün (Bulut Sözleşmesi) haklı nedenle feshedildiğinin ve feshedilen sözleşmelere istinaden müvekkili şirkete halihazırda haksız olarak kesilen ve ileride kesilmesi muhtemel faturalar dahil olmak üzere sözleşme ve sözleşme kapsamındaki tüm faturalar yönünden müvekkilinin borçlu bulunmadığının kabul ve tespitine; bu taleplerin kabul görmemesi halinde taraflarınca kabul edilmemekle birlikte feshin bir an için haksız olduğu kabul edilecek ise bu kez davalı ... AŞ'nin sözleşme adeta yürürlükteymiş gibi tüm fatura bedellerini talep etmesinde hukuka uyarlık bulunmadığının kabul ve tespiti ile, müvekkil şirketin bu yönüyle de sözleşme ve sözleşme kapsamındaki tüm faturalar yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş olup ayrıca sözleşme konusu faturalardan müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti talep edildiğinden yargılama süresince davalı ... AŞ tarafından kesilecek faturalar ve bu faturalar nedeniyle oluşabilecek icra takiplerinin önüne geçilebilmesi için dava tarihinden sonra kesilecek tüm faturalar için tedbiren durdurma ve fatura gönderilmesinin tedbiren durdurulması kararı verilmesi talep edilmiştir. Davalı ... AŞ vekili birleşen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/651 Esas sayılı davaya yönelik sunduğu cevap dilekçesinde; davacı ile dava dışı ... Tic. A.Ş. arasında imzalanan 30/11/2020 tarihli sözleşme ile ...'nin sahibi olduğu yazılımın kullanma haklarının davacıya verildiğini, davacı ile müvekkili arasında yapılan aynı tarihli ek protokolün konusunun ise davacı tarafından yapılacak ödemelerin müvekkili tarafından tahsil edilmesine ilişkin olduğunu, davalı tarafından sözleşmenin 19/03/2021 tarihli ihtarname ile haksız olarak feshedildiğini, ancak fesih ihtarnamesinin tebliğ edildiği tarih itibariyle hizmetin verilmesi sebebiyle sözleşme bedelinin ödenmesi gerektiğini, sözleşmeye göre ödeme günü gelen tüm dönemlere ilişkin fatura düzenleneceğini, yazılımı ister kullansın isterse kullanmasın davacının aynı ücreti ödemekle mükellef olduğunu, bu bedele ilişkin düzenlenen farklı tarihli faturanın tahsiline yönelik icra takibine itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında da İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/841 Esas 2023/362 Karar sayılı kararı ile, müvekkili şirket tarafından hizmetin verildiği ve feshin haksız olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verildiğini, tedbir talebinin kabulünün mümkün olmadığını, zira müvekkilince ilgili yazılımın kullanılmasına aracılık edildiğinden ...'ye davacı adına ödemeler yapılmaya devam edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Davalı ... Ticaret AŞ vekili birleşen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/651 Esas sayılı davaya yönelik sunduğu cevap dilekçesinde; işbu dava ile davacı tarafından ödenmeyen fatura bedellerinin dayanağı olarak gösterilen Sözleşme ve Protokolün davacı ile diğer davalı arasında akdedildiğini, müvekkilinin taraf olmadığını, bu nedenle sadece yazılımın lisans sahibi olan müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte sözleşmenin davacı tarafından Covid 19 pandemisi gerekçe gösterilerek feshedilmesinin haklı bir sebebe dayanmadığını belirterek davanın öncelikle husumetten aksi halde esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesinin 18/01/2024 tarihli ara kararı ile; dosyaya ibraz edilen ihtarnamede 30.11.2020 tarihli sözleşmelerin feshedildiğinin davalıya ihtaren bildirildiği, yargılamanın bulunduğu mevcut aşama itibariyle fesih ihtarından sonra davacının fiilen hizmetten yaralandığına ilişkin dosyaya sunulmuş her hangi bir belgeye rastlanılmadığı, sözleşmenin feshedildiğini yaklaşık ispat ölçüsünde ispatlayan davacının fesihten sonra sözleşmeye konu hizmetten yararlanmaya devam ettiğine dair bir belge dosya içeriğinde bulunmadığından birleşen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/651 Esas sayılı dosyasında % 20 oranında teminat karşılığında davacı ile davalı arasında imzalanan uyuşmazlığa konu 30.11.2020 tarihli sözleşmelerden kaynaklı alacak talepleri ile ilgili yapılacak icra takiplerinin İİK 72/2 maddesi uyarınca tedbiren durdurulmasına karar verilmiş olup bu durumda tedbiren fatura kesilmesinin önlenmesine karar verilmemesi halinde davacının gecikme sebebiyle zarara uğrama tehlikesi bulunmadığından tedbiren fatura düzenlenmesinin önlenmesine ilişkin tedbir talebinin yerinde görülmeyerek reddine dair karar verilmiştir. Birleşen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/651 Esas sayılı dosyasının davalısı ... Sistemleri AŞ vekilinin işbu ara karara itirazı üzerine duruşma açılarak değerlendirilen itiraz talebi Mahkemenin 28/03/2024 tarihli ara kararı ile reddedilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: İtirazın reddine yönelik ara karar yasal süresinde birleşen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/651 Esas sayılı dosyasının davalısı ... AŞ vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı ... A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece itiraz sebeplerinin değerlendirilmediğini, sözleşmenin feshedilmesinin davacının sözleşme bedelini ödemeyeceği anlamına gelmediğini, zira müvekkilince edimin yerine getirildiğini, halihazırda hizmetin verildiğine dair müvekkili lehine sonuçlanmış bir Mahkeme kararı da bulunduğunu, davacının tedbir istemine ilişkin iddia ve taleplerinde haksız olduğunu ve yaklaşık ispat koşulunu sağlayamadığını, Mahkemenin ara kararlarındaki ifadelerin birbiriyle çeliştiğini ve sonuç olarak hangi döneme ilişkin icra takiplerinin durdurulduğu konusunun aydınlatılmadığını, Mahkemece sözleşmeye göre düzenlenen faturalar hakkında icra takibi başlatılmaması noktasında tedbir kararı verildiğini, oysa söz konusu tedbir kararının henüz düzenlenmeyen veya icra takibine geçilmeyen faturalar hakkında verilemeyeceğini, müvekkilince davacıya başlatılan 3 icra takibinin de itiraz üzerine durması sebebiyle itirazın iptali davası açılmış iken davacının hukuki yarar olmaksızın menfi tespit davası açtığını, zira zaten alacağın doğup doğmadığı itirazın iptali davasında araştırılacak olup davacı tarafın itirazı üzerine durdurulan takipler bakımından tekraren tedbir kararı verilmesinin hukuken mümkün olmadığını, faturalar hakkında takibe geçilmemesinin müvekkili şirketin geri dönülemez zararına sebebiyet vereceğini, zira müvekkili bağımsız denetime tabi bir şirket olduğundan sözleşme kapsamında düzenlediği faturaların tahsili için icra takibine geçememesi halinde vergi usulü uyarınca tahsil edemediği bir bedelin vergisini ödemek zorunda kalmış olacağını ve faturaları gider olarak gösteremeyeceğini, ayrıca icra takibi konusu yapılamayacak bedelin de çok yüksek olduğunu, icra takibinden sonra menfi tespit davası ikame edilmesiyle birlikte ihtiyati tedbir kararının verilemeyeceğinin İİK'da düzenlendiğini, bu nedenle tedbir talebinde hukuki yarar bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki incelendiğinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkin herhangi bir dayanak bulunmadığını, şifrelerin teslimi ile müvekkili şirketin sözleşme bedelinin tamamına hak kazandığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla mahkemece hükmedilen teminat tutarının, icra takibi başlatılan bedeller bakımından %115 tutarında olması gerektiğini, bu kapsamda teminatın davalı tarafça eksik yatırıldığını, sunulan hukuki mütalaanın dikkate alınarak istinaf taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini belirterek Mahkemenin 28/03/2024 tarihli ara kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Davacı ... Lojistik AŞ vekili istinafa cevap dilekçesinde, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Asıl ve birleşen İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/828 Esas sayılı davası, sözleşme hizmet bedeline ilişkin düzenlenen fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup birleşen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/651 Esas sayılı davası ise, sözleşme ve sözleşme kapsamındaki tüm faturalar yönünden borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır. Birleşen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/651 Esas sayılı davasında, davacı, davalı ... AŞ tarafından kesilecek faturalar ve bu faturalar nedeniyle oluşabilecek icra takiplerinin önüne geçilebilmesi için dava tarihinden sonra kesilecek tüm faturalar için tedbiren durdurma ve fatura gönderilmesinin tedbiren durdurulması kararı verilmesini talep etmiş olup Mahkemece % 20 teminat karşılığında davacı ile davalı arasında imzalanan uyuşmazlığa konu 30/11/2020 tarihli sözleşmelerden kaynaklı alacak talepleri ile ilgili yapılacak icra takiplerinin İİK 72/2 maddesi uyarınca tedbiren durdurulmasına ve tedbiren fatura kesilmesinin önlenmesi talebinin ise reddine dair karar verilmiştir. İşbu ara karara itirazı reddedilen davalı ... AŞ vekili ise, itirazın reddine yönelik ara karara karşı istinaf talebinde bulunmuştur. İcra İflas Kanununun 72. maddesinin üst başlığı "menfi tespit ve istirdat davaları" olup 72/1. fıkrasında, borçlunun icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığının ispatı için menfi tespit davası açabileceği belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu maddenin 2. ve 3. fıkralarında ise, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkemenin, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebileceği, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ise, ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği, ancak borçlunun, gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği düzenlemesine yer verilmiştir. Somut olayda, taraflar arasında görülen asıl ve birleşen İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/828 Esas sayılı davasına konu icra takiplerinin tarihi tedbir kararının verildiği birleşen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/651 Esas sayılı davasından önce olup Mahkemece, verilen tedbir kararının dava tarihinden sonra açılan/açılacak olan icra takiplerine yönelik olduğu belirtilmiştir. Lehine tedbire karar verilen davacının da bu hususa yönelik bir itirazı bulunmamaktadır. Dolayısıyla Mahkemece tesis edilen ara kararın işbu dava tarihinden sonraki icra takiplerine yönelik verildiği anlaşılmakla İİK'nun 72/2 maddesi gereğince, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında mahkemece, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebileceği dikkate alındığında yasal düzenleme gereği verilen tedbir kararı ile takdir edilen teminat tutarında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen ara kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/189 Esas ve 28/03/2024 tarihli ara kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan birleşen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/651 Esas sayılı dosyasının davalısı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf harçları peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi ile aynı Kanunun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.12/12/2024