T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/306 Esas
KARAR NO: 2025/467
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 24/09/2024
NUMARASI: 2024/175 Esas, 2024/778 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 20/03/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait vincin 20.08.2022 tarihinde ... isimli şirkete kiralandığını, 20.09.2022 tarihinde ... şantiyesinde meydana gelen bir kaza sonrasında müvekkiline ait vinçte hasar meydana geldiğini, aynı tarihte tutanak tutulduğunu, tutanak düzenleyicilerin anlatımına göre ... Mühendisliğe ait kule vinci rüzgar nedeniyle mülkiyeti müvekkiline ait olan teleskopun vince çarptığını, zarar gören vincin kazanın meydana gelmesinde bir kusuru bulunmadığını, tutulan tutanakta servis ile birlikte zararın tespit edileceği bilgisinin yer aldığını, meydana gelen olay nedeni ile müvekkiline ait vinçte hasar meydana geldiğini hasarın nasıl düzeltilebileceğinin tespitinin yapılmasına, parça değişimi gerekiyorsa bu değişimin maaliyetinin ne kadar olacağının tespitinin yapılması taleplerinin olduğunu, ancak yedek parçaların yalnızca ithal edilerek getirilme durumu kuvvetle muhtemel olduğunu, bu sebeple hesaplanacak bu tutarın ithal edilecek ürünün, yabancı para cinsi üzerinden tespitinin yapılmasına, vinçteki onarımının ne kadar süreceği ve onarımı yapan ekibin işçilik giderlerinin ne kadar tutacağının tespitinin yapılmasına, vincin onarımı sırasında meydana gelecek ticari kazanç kaybınının hesaplarak tespitinin yapılmasına, tespiti yapılan alacak kalemlerinin davalılardan alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP Davalı ... Dış Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davaya konu kazada bir sorumluluğu bulunmadığını, davaya konu kaza tarihinde müvekkili firmanın kule vinç ile faaliyetinin sona erdiğini, müvekkili şirketin iddia edilen kaza tarihinde kule vinçten yararlanmadığını, kule vinci yönlendirmediğini, kule vince herhangi bir talimat vermediğini, müvekkilinin iddia edilen kazayla ilgili herhangi bir kusuru ve ihmali olmadığını, müvekkili şirketin kaza tarihinde ilgili şantiyede kule vinci kullanacak faaliyet göstermediğini, davalı ... şirketinin diğer davalı ...'e işi taşere ettiğini, bu sebeple müvekkilinin hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, davanın vekil eden açısından husumetten reddi gerektiğini, söz konusu kazada davacı şirketin kusurlu olduğunu, kazaya sebebiyet verenin davacı şirketin teleskop vinci olduğunu, davacı şirketin kule vincin kapsama alanını hesaplamadan faaliyete başladığını, zarara uğradığını, açıklanan nedenlerle; müvekkilinin dava konusu olayda kusuru ve sorumluluğu bulunmaması sebebiyle davanın husumetten reddine, aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki dava ile delil tespiti talep edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirket bakımından husumet itirazılarının bulunduğunu, zarar gören vincin, müvekkilinin işinde kullanıldığı sırada, rüzgar kaynaklı olarak başka bir vincin çarpması sonucu zarara uğramasında müvekkilinin hangi hukuki gerekçe ile sorumlu görüldüğü taraflarınca anlaşılamadığını, bahse konu şantiyenin de müvekkiline ait olmadığının davacının kabulünde olduğunu, bu halde müvekkilinin gözetim ve koruma yükümlülüğü dahi olmadığını, kazanın rüzgardan kaynaklı meydana geldiğinin davacının da kabulünde olduğunu, müvekkiline atfedilebilecek bir kusur ya da herhangi bir sorumluluk olmadığını, açıklanan nedenlerle; öncelikle huzurdaki davanın usulden reddine, bunun mümkün olmaması halinde davanın müvekkili şirket yönünden esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetkiye itiraz ettiklerini, dosyanın görevli ve yetkili Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, davacının husumetinin kime ait olduğunu bilmediğini, müvekkili aleyhine dava ikamesinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, davacının müvekkili aleyhine dava açmasında hukuken korunacak bir menfaati mevcut olmamakla davanın işbu nedenle HMK 114/1-h gereği dava şartı yokluğundan reddini talep ettiklerini, mahkeme aksi kanaatteyse kusur ve sorumluluk tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması talepleri olduğunu, hasara sebebiyet veren kule vincin işleteni davalı ... Mühendislik firmasının sigorta ettireni olduğu ... Sigorta A.Ş. nezdinde bulunan ... poliçe numaralı 02/03/2022-02/11/2022 vade tarihli İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında ... Sigorta A.Ş.'ye davanın ihbar edilmesi taleplerinin bulunduğunu, dava konusu vinçte meydana gelen hasara ilişkin teklif formlarında belirlenen parça ve işçilik bedellerinin fahiş olduğunu, hasarın meydana gelmesinde müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığından ticari kazanç kaybı taleplerinden de müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın usulden esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. ...Yapı Anonim Şirketine usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap sunmadığı görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; dava dilekçesi ekinde yer alan sözleşme içeriğinde ''Vincin yakıtı, operatörün şantiyede yemek ve konaklama masrafları, kiracı tarafa aittir.'' şeklinde madde bulunduğu, bunun haricinde operatöre ilişkin bir madde yer almadığı, bu madde ile de vincin operatör ile kiralandığına ilişkin kesin kanaat oluşmadığından, 24/09/2024 tarihli ilk celsede bu hususu davacı vekiline sorularak açıklaması istenmiş, davacı vekilince: ''Müvekkil firmanın kiralaması içerisinde operatör dahil değildir.'' şeklinde beyanda bulunulmuş olduğundan sözleşmenin kira sözleşmesi olduğu uyuşmazlığın konteyner kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı, tarafların tacir olmasının ticaret mahkemesinin görevli olmasını gerektirmediği, dava tarihinde yürürlükte olan HMK. 4/1-a maddesi gereğince dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; Her ne kadar 24.09.2024 tarihli duruşmada vincin şoförsüz olarak kiralandığı tarafınca söylenmişse de bu konuda sehven bir hata yapıldığını, kiralanan vincin operatörü ile birlikte kiralandığını, duruşma esnasında vincin kule vinci olduğunu düşündüğünden dolayı böyle bir beyanda sehven bulunulduğunu, ancak vincin mobil bir vinç olduğunu, dava dilekçesinde vincin modeline ilişkin bilgilerin de paylaşıldığını, ilgili operatöre ait çalışma belgesi ve iş yerinde haksız fiilin meydana geldiği dönemde kendisi adına yapılan pirim ödemeleri ve puantajlara ilişkin belgelerin işbu dilekçenin ekinde bulunduğunu, vincin, operatörü ile birlikte kiralandığından görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini, dosyanın görevli mahkeme olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Mahkemece uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı, bu nedenle görevli Mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş, karar yasal süre içinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde, vincin operatörü ile birlikte kiralandığından görevli Mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu ileri sürmüştür. Dosya kapsamına sunulan 20/08/2022 tarihli aylık vinç kiralama sözleşmesinin 5.maddesinde operatörün yemek ve konaklama giderlerinin kiracı tarafından karşılanacağı düzenlenmiştir. Davacı tarafından istinaf dilekçesi ekinde, vincin operatörü ile birlikte kiralandığını ileri sürerek işe giriş ve çıkış belgesini sunmuştur. Davaya konu vincin operatörü olduğu ileri sürülen ...'e ait SGK işe giriş ve işten ayrılış bildirgesine göre, kişinin 22/08/2022 tarihinde davacı şirkette işe başladığı 17/03/2023 tarihinde işten ayrıldığı anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından sunulan kazaya ilişkin 20/09/2022 tutanakta ...isimli kişinin de imzasının bulunduğu görülmüştür. Davacı vekili karar tarihli duruşmada kiralamanın içinde operatörün dahil olmadığını beyan etmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde de, duruşma esnasında vincin kule vinci olduğunu düşündüğünden dolayı böyle bir beyanda sehven bulunulduğunu belirtmiştir. Görev kamu düzenine ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşme, vinç operatörünün SGK kayıtları ve 20/09/2022 tarihli olay yerinde tutulan tutanak birlikte değerlendirildiğinde, sözleşmenin operatörlü iş makinası kiralama hizmetine ilişkin olduğu, taraflar arasında kira ilişkisi bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davaya konu vincin operatörü ile birlikte kiralanması nedeniyle taraflar arasında hizmet sözleşmesinin bulunduğu, her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmelerinden kaynaklı olması sebebiyle TTK m. 4 uyarınca davanın ticari dava olarak aynı Kanunun 5.maddesi gereğince Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekir. Bu nedenle mahkemece görevsizlik kararı verilmesi isabetli olmamıştır. Açıklanan nedenlerle mahkemenin görevli olmasına rağmen görevsizlik kararı vermesi nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1a-3 ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/175 Esas, 2024/778 Karar sayılı ve 24/09/2024 tarihli kararının HMK 353/1a-3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 5-Davacı vekili tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-3 bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.20/03/2025