T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/442 Esas
KARAR NO : 2025/1625
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/12/2021
NUMARASI : 2019/22 Esas, 2021/820 Karar
DAVA: Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul (İİK 235)
KARAR TARİHİ: 04/12/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 11/09/2018 tarihinde iflas masasına başvurarak 7 no’lu kayıt numarası ile 2018 yılı 6. ,7. ve 8. aylarına ilişkin kira bedelleri toplamı olan 112.500,00 TL tutarındaki alacağının iflas masasına kaydının talep edildiğini, ancak iflas idaresince alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle talebin haksız şekilde reddine karar verildiğini belirterek 112.500,00 TL tutarındaki alacağının iflas masasına kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının alacak kayıt talebinin iflas idaresi tarafından alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden haklı olarak reddedildiğini, müvekkili şirket tarafından bir kısım ödemelerin yapıldığını, yine davacı tarafından başlatılan takipler neticesinde bir kısım tahsilatların yapıldığını, ödeme ve tahsilatlara ilişkin belgelerin dosyaya sunulacağını, davaya konu edilen kira bedeli konusunda taraflar arasında mutabık kalınan bir bedelin bulunmadığını, emsal kira bedelinin tespiti gerektiğini, zira konkordato ve iflas süreci nedeniyle kira bedelinde uyarlama yapılması gerektiğini, davacı mirasçıdan başka ...'ün de mirasçı olduğunu, mirasçılık sıfatının müflis şirkete bildirilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacı ile müflis şirket arasında dava konusu 01.01.2001 başlangıç tarihli, 3 yıl süreli Kira Sözleşmesi imzalandığı, 2018 Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarına ait kira bedelinin ödenmediği, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda dava konusu yerin aylık kirasının 37.620,00 TL olacağı, müflis tarafından dava konusu kira bedellerinin ödendiğine dair dosyaya bilgi ve belge sunulmadığı, toplamda davacının 85.200,00 TL ödenmemiş kira bedeli alacağının olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ...’nin İstanbul 3. İflas Müdürlüğü'nün... takip sayılı dosyasındaki alacak nedeni ile 85.200,00 TL'nin davalı Müflis ...Tesisleri A.Ş.'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Karar yasal süresinde taraf vekillerince istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; davalı müflisin açıkça kira bedelinin 37.620,00 TL olduğunu ikrar ettiğini, ikrarın varlığına rağmen mahkeme tarafından 28.400,00 TL üzerinden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; 29.11.2007 tarihli ek protokole göre kira bedelinin belirlenmesi gerektiğini, icra hukuk mahkemesinde 2017 yılı için aylık kira bedelinin 2.954,33 TL olarak belirlendiğini, ek protokole göre bu durumda davacının 2018 yılı 6., 7. ve 8. Ayları için toplam 10.413,12 TL talep edebileceğini, bilirkişinin protokol hükümlerine aykırı şekilde fahiş hesaplama yaptığını, bilirkişinin hesabında kullandığı TÜİK/ÜFE endeksiyle ilgili TBK 344. maddesinin 2012 yılından 2020 yılına kadar yürürlüğünün ertelendiğini, 29.11.2007 tarihli ek protokolde kira bedellerinin açıkça yıllık olarak belirlendiğini, kira sözleşmesinde ...'ün de taraf olduğu dikkate alınarak davacının en fazla 10.413,12 TL bedelin yarısı olan 5.206,56 TL bedeli talep edebileceğini, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlar da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, İİK'nun 235. maddesinde düzenlenen sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.İstinafa konu uyuşmazlık, davacının 2018 yılı 6., 7. ve 8. aylar için toplam ne kadar kira bedelini iflas masasına kaydettirebileceği noktasında toplanmaktadır. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar. İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. Md). Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.Somut davada, İstanbul 3. İflas Müdürlüğünün... iflas sayılı dosyasından verilen yazı cevabına göre, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/424 Esas sayılı dosyasında 19/07/2018 tarihinde müflisin iflasına karar verildiği, sıra cetvelinin 27/12/2018 tarihinde ... Gazetesinde, 04/01/2019 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlandığı, davacının 11/09/2018 tarihinde iflas masasına başvurarak 7 no’lu kayıt numarası ile 2018 yılı 6. ,7. ve 8. aylarına ilişkin kira bedelleri toplamı olan 112.500,00 TL tutarındaki alacağının iflas masasına kaydını talep ettiği, iflas idaresince alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle talebin reddine karar verildiği, kararın tebliği için alacaklı tarafından iflas dosyasına masrafın yatırıldığı, kararın davacı vekiline 02/01/2019 tarihinde tebliğ edildiği, bu bilgilere göre davanın yasal 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde 16/01/2019 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Dosya içerisinde mevcut kira sözleşmesinin incelenmesinde; İstanbul İli, Fatih İlçesi, Sofular, Kıztaşı, ... ada, 28 parsel sayılı taşınmazın 01/01/2001 başlangıç tarihli kira sözleşmesine göre; kiraya verenin ..., kira bedelinin aylık 2.000.000,000 TL, kira başlangıcının 01/01/2001 olduğu, kira müddetinin 3 yıl olduğu ve kira bedelinin her ayın 5. gününe kadar nakten ve defaten ödeneceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.09.01.2001 Tarihli Kira Sözleşmesine Ek 29.11.2007 tarihli Protokol: "Bir taraflan Kiraya Veren ..., ... ve ... ile diğer tarafta Kiracı ...Tesisleri A.Ş. arasında 09.01.2001 tarihinde tanzim edilen kira sözleşmesi, 01.01.2008 tarihinde başlamak üzere, aşağıda belirtilen kira dönemlerine ait kira artışları ile birlikte tarafların karşılıklı mutabakatı ile “ÜÇ” (3) YIL süreyle temdit edilmiştir.Buna göre mecurun yıllık kira bedeli: 01.01.2008-31.12.2008 yılı için net : 9.500 YTL + Stopaj ve Fon; 01.01.2009-31.12.2009 yılı için net: 12.000 YTL + Stopaj ve Fon; 01.01.2010-31.12.2010 yılı için net: 13.750 YTL + Stopaj ve Fon olarak belirlenmiş ve taraflarca mutabık kalınmıştır.Üç (3) Yıl sonunda, müteakip yıllara ait (bir yıllık süre için) net kira bedeli, bir evvelki yıl aylık net kira bedelinin, yeni dönem başlangıç tarihindeki İSTANBUL TİCARET ODASI'nın 1995 bazlı “İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi”nin “Yıllık Değişim” ve “Yıllık Ortalama Artış” oranlarından yüksek olan dikkate alınmak suretiyle ve bu orana (+ 5 puan) eklenmesi suretiyle bulunacak rakamdan düşük olmamak şartı ile, aynı muhitteki rayiç kira bedelleri dikkate alınarak tarafların karşılıklı mutabakatı ile belirlenir.Yukarıda belirtilen kira artışları ve takip eden yıllarda da aylık kira bedelleri, yukarıda belirtilen esaslar dahilinde artırılacaktır. Kiranın bu esaslara göre arttırılması için ayrıca ihtarname keşide edilmesine gerek yoktur." şeklindedir.Fatih İlçesi, Sofular Mahallesi,... ada 28 parsel sayılı taşınmazın 3/4 pay oranında davacı ..., 1/4 payının ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.Beşiktaş 15. Noterliği tarafından düzenlenen 17.03.2016 tarih ... sayılı mirasçılık belgesine göre, muris ...'ın 13.03.2016 tarihinde vefatı üzerine geriye mirasçı olarak kızı... İnci'nin kaldığı anlaşılmıştır.17.07.2020 tarihli bilirkişi raporunda; Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre şartlar değişmediği ve özel nedenler bulunmadığı takdirde, ilk kira döneminden sonra gelen yeni kira dönemi için ilk kira döneminin en son ödenen aylık kira bedeline TÜİK / ÜFE artış oranının yansıtılması suretiyle bulunacak kira parasının 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı YİBK da öngörülen “hak ve nesafet” kurallarına da uygun olduğu kabul edildiği, mecurun 01.01.2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aylık kira bedelinin tespit ve hesap edilmesi: sözleşme şartına uygun olarak ilk dönem son kirasının İTO Verilerine Göre Tespiti: Kira Sözleşmesinde ilk yılı müteakip sonra gelen 4 yılın kira bedellerinin İstanbul Ticaret Odasınca açıklanan Toptan Eşya Fiyatları İndeksinin, bir önceki yılın aynı ayına göre değişim yüzdesi oranında artırılarak yapılacağı belirtilmiştir. Buna göre ilk dönemin yıllar itibarıyla (son 4 yılın) kira artışları bu şarta bağlı olarak belirlenmesi gerektiği, buna göre ilk dönem kirası; 01.01.2010-31.12.2010 arası aylık net: 13.750 TL ise, 01.01.2011 -31.12.2011 arası aylık net; (13.750 TL x 1,1440) = 15.730 TL, 01.01.2012-31.12.2012 arası aylık net:(15.730 TL.x1,0810)= 17.004 TL,01.01.2013 -31.12.2013 arası aylık net:(7.004 TL x 1,0600)=18.024TL, 01.01.2014- 31.12.2014 arası aylık net:(18.024 TL x 1,1230) = 20.240 TL ye baliğ olduğu, buna göre, Sözleşme şartları çerçevesinde ilk kira döneminin en son ödenmesi gereken aylık kira bedeli (Ocak 2014 ) net: 20.240TL mertebesinde olduğu, dosyada 2015 yılı itibari ite ödenen kira ile ilgili bir bilgi bulunmadığından Yargıtay içtihatlarına uygun olarak yeni kira döneminin başlangıç kirasının (01.01.2015) ülkenin ekonomik esaslarına göre belirlenen TÜİK/ÜFE Değişim Oranları/İndeks Uygulamasına göre belirlenmesinde bu rakamın (net: 20,240TL) esas alınacağı, 01.01.2014-31.12.2014 arası aylık net: 20.240 TL, 01.01.2015-31.12.2015 arası aylık net (20.240 TLx1,0959) = 22.181 TL, 01.01.2016-31.12.2016 arası aylık net (22.181 TL x1,0550)= 23.400 TL, 01.01.2017-31.12.2017 arası aylık net (23.400 TL x 1,0496)=24.560 TL, 01.01.2018-31.12.2018 arası aylık net (24.560 TL x1,1566)= 28.400 TL olacağı, ancak, davacı vekili dava dilekçesinde davalının en son 2018 Mayıs Haziran, Temmuz kirasını (37.620 TL 1 aylık ) net: 37.620 TL olarak ödediğini beyan ettiği, ancak bununla ilgili dosyada belge olmadığı, kira sözleşmesinin iflas tarihinden önce yapılmış olduğu, takdiri mahkemeye ait olmak üzere 2018 Yılı Mayıs Haziran Temmuz ayları toplam kira bedeli (37.620 TL X 3 ay) 112.860 TL olup 4. sırada olması gerektiği, belge olmaması nedeni ile görüşümüzün kabul edilmemesi halinde yapılan indeks hesaplamasına göre 2018 Mayıs Haziran Temmuz ayları toplam kira bedeli (28.400 TL X 3 Ay) 85.200 TL olup 4. sırada olması gerektiği, dava konusu kiralanan taşınmazın yer aldığı mevkide aradan geçen zaman zarfında önemli gelişmelerin ve buna bağlı müspet değişmelerin yaşanmadığı, taşınmaz civarının zaten gelişmiş durumda olduğu, canlı ve hareketli olduğu, insanların yoğun ilgisine mazhar olduğu, bu durumun taşınmaz için artı bir değer olduğu ve bu gibi yerlerin rağbet derecesini arttırdığı, bu nedenlerle taşınmaz civarının değişime esas özel bir takım nedenlerinin her zaman için mevcut olabileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.a-Davacı vekilinin istinaf sebepleri değerlendirildiğinde;1-Dosya kapsamında davalının kira bedelinin 37.620,00 TL olduğunu ikrar ettiğine dair bir belge bulunmadığı gibi davacı vekili tarafından da dosyaya bu yönde bir delil sunulmadığından davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde değildir.b-Davalı vekilinin istinaf sebepleri değerlendirildiğinde;1-Davalı tarafından dosyaya bildirilen İstanbul 5. İHM 27/10/2022 tarihli 2018/385 Esas, 2022/1033 Karar sayılı ilamının istinaf incelemesini yapan İstanbul 59. Hukuk Dairesinin 22.01.2025 tarihli 2024/3435 E. 2025/342 K. Sayılı ilamı ile; "somut olayda, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/424 esas sayılı dosyasından 19/07/2018 günü borçlu şirketin iflasının açılmasına karar verildiği, mahkemece verilen iflas kararının 10/12/2020 tarihinde kesinleştiği anlaşılmakla İİK'nın 193. maddesi gereği takibin düştüğü, davanın da konusuz kaldığı görülmekle mahkeme kararında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle borçlu şirketin 2017 yılı Ağustos, Eylül ve Ekim ayı kira bedellerini ödemediğinden bahisle açtığı itirazın kaldırılması davasında kesin olarak karar verilmiştir. Dolayısıyla taraflar arasında 2017 yılı için mahkeme kararı ile belirlenen bir bedel bulunmadığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.2-29.11.2007 tarihli ek protokole göre, "üç yıl sonunda, müteakip yıllara ait (bir yıllık süre için) net kira bedeli, bir evvelki yıl aylık net kira bedelinin, yeni dönem başlangıç tarihindeki İstanbul Ticaret Odası'nın 1995 bazlı “İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi”nin “Yıllık Değişim” ve “Yıllık Ortalama Artış” oranlarından yüksek olan dikkate alınmak suretiyle ve bu orana (+ 5 puan) eklenmesi suretiyle bulunacak rakamdan düşük olmamak şartı ile, aynı muhitteki rayiç kira bedelleri dikkate alınarak tarafların karşılıklı mutabakatı ile belirlenir. Yukarıda belirtilen kira artışları ve takip eden yıllarda da aylık kira bedelleri, yukarıda belirtilen esaslar dahilinde artırılacaktır. Kiranın bu esaslara göre arttırılması için ayrıca ihtarname keşide edilmesine gerek yoktur." şeklindedir.Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, ek protokolde belirlenen yönteme göre hesaplama yapılmadığı gibi aynı bölgedeki emsal kira bedelleri de hesaplamada dikkate alınmamıştır. Bu yönüyle bilirkişi raporu hükme ve denetime elverişli değildir.O halde mahkemece, gayrimenkul değerleme uzmanı ve mali bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden yeniden rapor alınarak 29.11.2007 tarihli ek protokol hükümlerine göre yeniden hesaplama yaptırılıp sonucuna göre usuli kazanılmış haklar da gözetilerek hüküm verilmesi gerekmektedir. Mahkemece, hükme elverişli olmayan bilirkişi raporuna göre hüküm tesisi yerinde olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle yerinde olduğu anlaşılmıştır.Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın dairemiz kaldırma ilamına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine iadesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/22 Esas, 2021/820 Karar sayılı ve 21/12/2021 tarihli kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın davalı tarafından yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.6 bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.04/12/2025