T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1895 Esas
KARAR NO: 2025/670
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/12/2019
NUMARASI: 2014/1634 Esas, 2019/1626 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Rücuen Tazminat)
KARAR TARİHİ: 08/05/2025
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... AŞ arasında düzenlenen poliçe ile sigortalının mağazalarındaki emtiaların teminat altına alındığını, 27.03.2011 tarihinde dava dışı şirketin ... Alışveriş Merkezi içinde bulunan demirbaş ve dekorasyon kıymetlerinin mağazanın üst katında bulunan ... isimli mağazanın mutfağındaki spiral hortuman patlaması neticesinde akan sulardan hasara uğradığını, ekspertiz raporu neticesinde dava dışı sigortalı ... Satış Mağazaları AŞ ye 34.510,53 TL ve 4.047,16 TL olmak üzere toplam 38.557,69 TL sigorta tazminatının ödendiğini ve sigortalının haklarına halef olduklarını, ödenen bedelin davalılardan tahsili için İstanbul ...İcra Müdürlüğünün .. E. Sayılı dosyası ile yapılan icra takibine itirazları nedeniyle takibin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesine talep etmiştir.
CEVAP Davalı ... sigorta AŞ vekili cevap dilekçesi ile; ... İşletmeciliği Şti.nye ait poliçe başlangıç tarihi olan 21.12.2011 tarihinden itibaren iptal edildiğinden müvekkili sigorta şirketinin 27.03.2012 tarihli hasara ilişkin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... San.Tic.Ltd.Şti ye dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup, herhangi bir cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacı sigorta şirketi ile davadışı ... A.Ş. Arasında ticari yangın abonman poliçesi bulunduğu, 27/03/2012 tarihinde ... A.Ş. Nin ...Alışveriş Merkezi içinde bulunan mağazasının üst katında bulunan ... isimli mağazanın mutfağındaki spiral hortumun patlaması sonucu akan sulardan hasara uğradığı, davacı şirketin davadışı sigortalısına 38.557,69TL ödeme yaptığı, hasara sebebiyet veren davalı ... Gıda A.Ş. Ye sigortacısı davalı ... Sigortaya ihtarname göndererek ödeme yaptığı hasar bedelini istediği, davalı ... San. Tic. Ltd. Şirketinin davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde yaptırdığı 31.12.2011 tanzim tarihli ... nolu Ticari Paket Sigorta Poliçesinin hiç prim ödenmemesi nedeniyle yürürlükte olmadığı gerekçesi ile bu davalı yönünden davanın reddine, davacının sigortalısına yaptığı ödeme nedeniyle zarara sebebiyet veren diğer davalıya rücu etme hakkı bulunduğu, bu itibarla davalı ... Gıda Ltd.Şti. nin icra takibine yaptığı itirazın haksız olduğu gerekçesi ile bu davalı yönünden davanın kabulüne, icra takibine itirazın iptaline karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; Yerel mahkeme hükmünde davalı sigorta şirketi yönünden hatalı değerlendirme yapıldığını, davalı sigorta priminin ödenmediğini ve sorumluluğunun başlamayacağını ileri sürmesine karşın 31.12.2011 tarihinde Ticari Paket Sigorta Poliçesinin ardından 11.01.2012 tarihinde Değişikli Zeyili düzenlediğini, acentesi tarafından da imzalandığını, sigorta poliçesinin davalının iddia ettiği gibi 21.12.2011 tarihinden itibaren iptal edilmiş olsaydı; 10 gün sonra davalı sigortacının acentesi tarafından imzalı değişiklik zeyili düzenlenmeyeceğini, bu durumun sigortacının iddialarının gerçek dışı olduğu ve hasarı ödememek için bahane olarak ileri sürdüğü haksız gerekçe olduğunu, yerel mahkemece hükme esas alınan Bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarında da bu hususun açıkça vurgulandığını, ayrıca poliçe AVM yönetimince işyeri açılabilmesi amacıyla 3. Kişilerin ve AVM nin zararının teminat altına alınması amacıyla yaptırtılmış olup, AVM yönetimine bu konuda davalı sigorta şirketi tarafından bir bilgi verilmediğini, davalı tarafından hakkın kötüye kullanılmasının söz konusu olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının, Sigorta Şirketinin de sorumluluğu bulunması nedeniyle ... Sigorta A.Ş. bakımından verilen red kararının kaldırılarak, davanın davalı sigorta şirketi yönünden de kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, sigorta poliçesi uyarınca ödenen sigorta tazminatının rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davanın ilk olarak açıldığı İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/140 Esas, 2014/315 Karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya İstanbul 9 Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş ve 2014/1634 Esas sayılı kaydı yapıldığı anlaşılmıştır. İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile davacı sigorta şirketi tarafından davalılar aleyhine 38.557,00 TL asıl alacak, 4.508,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 43.065,00 TL dahili su hasarı nedeniyle sigortalısına ödenen tazminatın rücuen tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalılar tarafından itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu , davacı tarafından İİK 67.maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içinde davanın açıldığı anlaşılmıştır. İlk derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda davalı sigortalı şirket tarafından prim ödemesi yapılmaması nedeniyle poliçenin yürürlükte olmadığı gerekçesi ile davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden davanın reddine, diğer davalı şirket yönünden kabulüne karar verilmiştir. Karar davacı sigorta şirketi tarafından zarardan davalı ... Sigorta A.Ş.'nin de sorumlu olduğu belirtilerek kararı istinaf etmiştir. İstinafa konu uyuşmazlık davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olup olmadığı, davalı sigorta şirketinin poliçesinin geçerli olup olmadığı ve ilk derece Mahkemesinin davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine ilişkin kararının yerinde olup olmadığına ilişkindir. Davacı sigorta şirketi ile davadışı ... A.Ş. arasında 31.12.2011-31.12.2012 tarihlerini kapsayan ticari yangın abonman poliçesi bulunduğu, 27/03/2012 tarihinde ... A.Ş. Nin ... Alışveriş Merkezi içinde bulunan mağazasının üst katında bulunan ... isimli mağazanın mutfağındaki spiral hortumun patlaması sonucu akan sulardan hasara uğradığı, davacı şirketin davadışı sigortalısına toplam 38.557,69TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 1472 maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur. TTK 1472. maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur. Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür. Sigorta Uzmanı Bilirkişi Yrd.Doç.Dr....ve Mali Müşavir Bilirkişi Prof.Dr.... tarafından düzenlenen 16/07/2019 tarihli bilirkişi raporuna göre; Davacı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı ... Satış Mağazaları A.Ş.'ye 38.557,69 TL hasar tazminatı ödemesi yaptığı, sorumluluğun hasara sebebiyet veren ... San. Tic. Ltd Şirketinde olduğu, ... Gıda Restoran Cafe İşletmeciliği San. Tic. Ltd. Şirketinin Davalı ... Sigorta A.Ş. Nezdinde yaptırdığı 31.12.2011 tanzim tarihli ... nolu Ticari Paket Sigorta Poliçesinin hiç prim ödenmemesi nedeniyle yürürlükte olmadığı kanaati nedeniyle ... sigortanın hasardan sorumlu olmayacağı, davacı ... Sigortanın alacağına takip tarihi olan 10.04.2012 tarihinden 27.03.2013 tarihine kadar ticari avans faizi uygulanabiliceği,toplam alacağın 38.557,69 TL Ana Para+ 4.508,00 TL = 43.065,69 TL olacağını raporunda bildirmiştir. Dosya kapsamına sunulan davalı ... Gıda Restoran Şirketi ile diğer davalı ... Sigorta A.Ş. arasında 31.12.2011-31.12.2012 tarihlerini kapsayan Ticari paket Sigorta poliçesi düzenlendiği, Ticari paket Sigorta Ek Belgesi başlıklı belge ile tahsilatı alınamadığından başlangıçtan iptal ibaresinin yer aldığı ve aynı ek belgede poliçenin sigortalının talebi üzerine 31.12.2011 tarihinden itibaren iptal edildiği belirtilmiştir. TTK'nun 1421/1 maddesinde, aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğunun primin veya ilk taksidinin ödenmesi ile başlayacağı; aynı Kanunun 1434/2 maddesinde ise, ilk taksidi veya tamamı bir defada ödenmesi gereken prim, zamanında ödenmemişse, sigortacının, ödeme yapılmadığı sürece, sözleşmeden üç ay içinde cayabileceği, bu sürenin, vadeden başlayacağı, prim alacağının, muacceliyet gününden itibaren üç ay içinde dava veya takip yoluyla istenmemiş olması hâlinde, sözleşmeden cayılmış olunacağı düzenlenmiştir. Buna göre davalı sigortacının sorumluluğunun başlaması için sigorta sözleşmesinin tanzim edilmiş olması yeterli olmayıp bunun için TTK'nun 1421 maddesi hükmü gereğince primin veya ilk taksitin ödenmiş olması zorunludur. Primin veya ilk taksidin ödendiği tarihten itibaren söz konusu sorumluluk başlar. Somut olayda, davalı sigorta şirketi ile diğer davalı İntel şirketi arasında düzenlenen 31.12.2011 başlangıç 31.12.2012 bitiş tarihli Ticari Paket Sigorta Poliçesinde; sigorta priminin tamamı veya taksitle ödenmesi kararlaştırılmış ise peşinatın en geç poliçenin tesliminde, kalan taksitlerin en geç poliçe üzerinde yazılı ödeme planında belirtilen tarihlerde nakden ödeneceği, sigorta primi veya taksitle ödenmesi kararlaştırılmış ise ilk taksidin poliçenin teslimine rağmen ödenmemişse sigortacının sorumluluğunun başlamayacağı, kesin vade günü bitiminden sonra yapılan ödemelerin borcun ifası olarak kabul edilmeyeceği ifadeleri yer almaktadır. Davalılar arasında düzenlenen 31.12.2011 tarihli poliçe primlerinin taksitler halinde ödenmesinin kararlaştırıldığı, ilk taksitin ödeme tarihinin 31.12.2011 tarihi olduğu anlaşılmaktadır. Dosya içerisinde ... Sigorta ile sigortalı ... Gıda arasında mevcut poliçe ile ilgili prim ödemelerinin yapıldığına dair herhangi bir belgeye rastlanılmamıştır. Davalı sigorta şirketinin cevap dilekçesi ekinde sunduğu poliçenin 11.01.2012 tarihinde zeyil işlemi gördüğü ve 08.08.2012 tarihinde de tahsilatı alınamadığından sigortalının talebi üzerine 31.12.2011 tarihinden itibaren başlangıçtan iptal edildiği notu düşülerek mebdeinden iptal zeyilnamesi eklenmiştir. Buna göre rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle henüz ilk taksit ödenmediğinden TTK'nun 1421/1 maddesi uyarınca davalı sigortacının sorumluluğunun başlamadığı anlaşılmakla davalı sigortacının, ilk taksitin tahsil edilmemesinden önce gerçekleşen rizikodan, Kanunun emredici hükmü sebebiyle sorumlu olduğu kabul edilemez. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.Açıklanan sebeplerle ilk derece mahkemesince davalı sigorta şirketi yönünden verilen ret kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacının istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1634 Esas, 2019/1626 Karar sayılı ve 25/12/2019 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 556,10 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 362/1a Maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.08/05/2025