T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/1514 Esas
KARAR NO:2025/325
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:29/04/2021
NUMARASI:2020/422 Esas, 2021/371 Karar
DAVANIN KONUSU:İstirdat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:27/02/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili vakıf ile davalı arasında 2005 yılı itibariyle güvenlik, temizlik, hostes, valepark vb. konuları kapsayan bir hizmet ilişkisi kurulduğunu, davalının hizmet ilişkisinin sona erdiği 2010 yılına kadar müvekkiline bir takım hizmetler sağladığını, davalının bahse konu sözleşmelerin kiminin icra dosyası alacaklısı ... Şti üzerinden, kimini ise diğer grup şirketi... Şti üzerinden imzaladığını, dava dışı ... şirketi tarafından Beyoğlu ... Noterliğinden müvekkili vakfa gönderilen 04/05/2010 tarihli ihtarname ile 891.217,36 TL tutarında hizmet bedeli talebinde bulunulduğunu, ihtarnamenin akabinde bu kez davalı ... şirketi tarafından ihtarnameye konu edilen 891.217,36 TL üzerinden müvekkili vakıf hakkında ... sayılı icra takibi başlatıldığını, müvekkili vakıf tarafından bahse konu icra takibine kısmen itiraz edildiğini, asıl borcun 311.652,24 TL'lik kısmının kabul edildiğini, müvekkili vakıf tarafından 10/08/2010 tarihinde 311.652,24 TL'yi EFT yolu ile davalıya ödendiğini, yapılan ödeme sonrasında itiraz edilmeyen kısma ilişkin davalı tarafça 2019 yılına kadar hiçbir işlem yapılmadığını, aradan geçen 9 yıl sonrasında davalının icra dosyasına yenileme talebinde bulunarak....sayılı dosyası (eski no: ...) üzerinden kötü niyetli olarak borç muhtırası gönderildiğini, bunun üzerine İstanbul 22 İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/471 E.sayılı dosyası ile dava açıldığını, davalının müvekkili vakıf tarafından ödenen 311.652,24 TL tutarındaki ödemenin diğer grup şirketinin icra takibine konu edilmeyen başka bir alacağından kaynaklandığını iddia ettiğini, icra mahkemesi tarafından verilen karar neticesinde cebri icra tehdidi altında kalan müvekkili vakıfın 311.652,24 TL borç tutarı için bu kez ferileriyle birlikte toplam 809.549,69 TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, bu durumun müvekkili vakfın mali yapısı ve kamuya yararlı faaliyetleri üzerinde ciddi anlamda olumsuz bir etki yarattığını, davaya konu icra takibinin usuli anlamda da hukuken geçersiz olduğunu, icra takibinde uygulanan faizin de hatalı ve hukuka aykırı olduğunu bildirerek yapılacak yargılama sonucunda davanın kabulüne, cebri icra tehdidi altında ödenmiş 809.549,69 TL nin ödeme gününden itibaren faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ....Ltd Şti ile dava dışı ... Şirketinin birbirinden ayrı tüzel kişilikleri bulunan iki ayrı şirket olduğunu ve her iki şirketin de davacı vakıftan ayrı ayrı alacaklı olduğunu, davacı vakıf ile dava dışı şirket arasında 28/12/2006 tarihli hizmet sözleşmesi imzalandığını ve dava dışı şirketin davacı vakıftan alacaklı olduğunu, ayrıca müvekkili ile davacı vakıf arasında 2007 tarihli ayrı bir hizmet sözleşmesi imzalandığını ve müvekkilinin davacı vakıftan alacaklı olduğunu, davacı vakıf tarafından müvekkiline yapıldığı iddia edilen ödemenin dava dışı şirket alacağına ait olduğunu, davacı tarafından müvekkiline...sayılı dosyasına konu alacağı için 13/02/2020 tarihinden evvel hiçbir zaman ödeme yapmadığını, davacının iddia ve taleplerinin hukuksal dayanaktan yoksun olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Mahkemece; davacının davalı ve dava dışı şirketin hesaplarını tek bir hesapta tuttuğu, davalı tarafın ise işlemlerini ... olmak üzere iki ayrı şirket hesabında aynı kod ile tuttuğu, davacı, davalı ve dava dışı şirketin ticari defterlerindeki kayıtların karşılıklı olarak incelenmesi sonucunda; davalının 10/08/2010 tarihi itibariyle 88.445,17 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, icra takip tarihi itibariyle dava dışı şirkete davacının herhangi bir borcunun bulunmadığı, davalı... Ltd Şti tarafından 891.217,36 TL'lik alacağın işlemiş faizi ile birlikte 2010 yılında icra takibine konu edildiği ve bu alacağın 311.652,24 TL'lik kısmı kabul edilerek ... Şti adına 10/08/2010 tarihinde 200.000,00 TL ve 111.652,24 TL olmak üzere banka kanalı ile eft yapılmak suretiyle gönderildiği, ... Şti adına gönderilen bu miktarın icra takip dosyasında davacı tarafından itiraz edilmeyerek kesinleşen 311.652,24 TL'nin ödenmesi amacıyla yapıldığının kabulü gerektiği, davalı tarafından ödenen 311.652,24 TL'ye yeniden faiz işletilmek suretiyle davacıya icra dosyası yenilenmek suretiyle borç ödeme muhtırası gönderilmesinin haksız olduğu, davacının bu borç muhtırası karşılığında icra dosyasına yapmış olduğu 809.549,69 TL'nin iadesini talep etmekte haklı bulunduğu, İstanbul 3 Asliye Ticaret Mahkemesinde 2020/595 E.sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasının davacının dava konusu ettiği 311.652,24 TL'lik ödemesi ile ilgili olmadığı hüküm vermeye elverişli denetime açık bilirkişi raporu ile anlaşıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne, 809.549,69 TL'nin ödeme tarihi olan 13/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; hükme esas alınan bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilmediğini, rapora neden değer atfedildiği açıklanmadan sonuca gidilmesinin isabetli olmadığını, yetersiz ve denetime elverişli olmayan, itiraza uğramış bilirkişi raporunun benimsenmesinin yerinde olmadığını, alacağın faizi ve ferileriyle ilgili çalışma yapılmayan rapor üzerinden hüküm kurulması ve Mahkemenin ara kararına aykırı olarak davacının istirdat talebinin alacağının faizine ilişkin hesaplama yapılmaksızın 809.549,69 TL üzerinden kabulünün yerinde olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının ödediğini iddia ettiği tutarın tam ve eksiksiz bir ödeme olarak kabul edilemeyeceği, hukuk kuralları gereği ödenen ilk tutarın faiz ve masraflar yerine sayılacağı, davacı tarafından ödendiği iddia edilen ana paranın ise tamamının ödenmediğini, taraflarınca başlatılan icra takibinde tebliğ edilen ödeme emrinde BK'nun 84. Maddesi uyarınca yapılacak kısmi ödemelerin öncelikle faiz ve masraflara mahsup edileceğinin ihtar edildiğini, Mahkemece istirdadına karar verilen miktar içerisinde davacı tarafından ödenmeyen icra vekalet ücreti ve buna işlemiş faiz alacağının da bulunduğunu Mahkemece istirdadı istenen tutar içerisinden vekalet ücreti alacağını çıkarmaksızın davanın tümüyle kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğu yönündeki iddia ve savunmalarının irdelenmediğini, müvekkili şirketin davacı ile aralarında akdedilen hizmet sözleşmesi nedeniyle alacaklı bulunduğu ve bu nedenle davacıya karşı açılan İstanbul 3 ATM 2020/595 E sayılı dosyasından hükmedilecek alacağın iş bu davada istirdatı talep edilen alacak tutarından kat ve kat fazla olduğunu, takasın borcu sona erdiren nedenlerden biri olduğunu, istirdadına hükmedilen alacağa ilişkin faizin başlangıç tarihinin de hatalı olarak belirlendiğini, icra müdürlüğü tarafından müvekkiline ödenmeksizin kesinti yapılan tahsil harcı ve ceza infaz kurumu harcı bedelinin de müvekkili şirketten tahsiline karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, icra dosyasına cebri icra tehditi altında yapıldığı iddiasıyla yapılan ödemenin istirdatı istemine ilişkindir. ...sayılı dosyasında; davalı ... Şti tarafından davacı ... ve Sanat Vakfı aleyhine 891.217,36 TL asıl alacak, 300.300,64 TL kısmi faiz olmak üzere toplam 1.191.518,00 TL üzerinden 02/08/2020 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından icra takibine kısmen itiraz edildiği görülmüştür. Davacı icra takibine sunduğu itiraz dilekçesinde faturası tarafına ulaştırılmamış alacakları dahil olmak üzere 311.652,24 TL borcunun bulunduğunu, bu tutarın en kısa sürede ödeneceğini belirterek 579.565,12 TL lık ve birikmiş faiz olarak 300.300,64 TL tutarındaki alacak kalemlerine ve bu alacak kalemlerinin tüm ferilerine itiraz etmiştir.Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İstinaf konu uyuşmazlık, Mahkemenin davacının icra dosyasına yaptığı ödemenin istirdadı talebinin kabulü yerinde olup olmadığına ilişkindir.İlk Derece Mahkemesince verilen ara karar uyarınca tarafların iddia ve savunmaları, sundukları delilleri, davacı ve davalı ve dava dışı ... şirketinin ticari defter ve kayıtları ve dosya incelenerek davacının davalıya ve dava dışı şirkete yapmış olduğu ödemelerin tarih ve miktarlarının tespiti, davacının davalıya ve dava dışı şirkete borçlu olup olmadığı, varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
05/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ve davalı defterlerinin açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, yıl sonu yevmiye kapanış tasdikleri davacı tarafından 2008 yılı hariç diğer yıllarda süresinde tasdik edildikleri, ancak davalının tüm yıllar için yıl sonu kapanış tasdiklerinin yapılmadığı, bu sebeple davalı defterlerinin lehte delil sayılamayacağı, defter kayıtlarına fatura, banka dekontları, nakit işlemlerin yazıldığı yıllar itibariyle defter dökümlerinin alındığı, davacının davalının şirketlerinin hesaplarını tek bir hesapta tuttuğu, bu hesabında 320 satıcılar hesap alt konu olan 320.10.651 ve 320.01.442 hesaplarında işlem gördüğü, davalı tarafın ise işlemleri ... olmak üzere iki ayrı şirket hesabında aynı kodu yani 120 Alıcılar Hesabı alt kodu olan 120.01.001 hesapta tuttuğu, yapılan incelemeler sonucunda 10/08/2010 tarihi itibariyle davalı tarafın 88.445,17 TL alacaklı olduğu kanaatine varıldığı bildirmiştir.Davacı, icra dosyasına itiraz dilekçesi sunduğu 10.08.2010 tarihinde, borcu kabul ettiği kısım olan toplam 311.652,24 TL'nin davalıya havale yoluyla ödediği ancak davalının 9 yıl sonra borç muhtırası göndererek kabul edilen tutarın faiz ve masrafları ile birlikte icra dosyasına 809.549,69 TL ödemek zorunda kaldığını belirterek bu miktarın davalıdan istirdatını talep ve dava etmiştir.Davalı ise kendisine ödenen 311.652,24 TL'nin dava dışı ... Şirketinin alacağına ait olduğunu, bu şirketlerin birbirinden ayrı tüzel kişilikleri bulunduğu ve her iki şirketin de davacı vakıftan ayrı ayrı alacaklı olduğunu savunmuştur. Mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre, davalının incelenen defterlerine göre,davalının tüm yıllar için yıl sonu kapanış tasdiklerinin yapılmadığı, davacı ile olan hesapları, ... olmak üzere iki ayrı şirket hesabında aynı kodu yani 120 Alıcılar Hesabı alt kodu olan 120.01.001 hesapta tuttuğu, yapılan incelemeler sonucunda 10/08/2010 tarihi itibariyle davalının davacıdan 88.445,17 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir. Her ne kadar davalı, davacı tarafından kendisine ödenen 311.652,24 TL'nin dava dışı ... Şirketinin alacağına ait olduğunu savunmuş ise de, davalının usulüne uygun tutulmayan ve kendi aleyhine delil teşkil eden defterlerine göre, davacı tarafından takipten sonra yapılan ödemenin dava dışı şirkete olan borcundan dolayı yapıldığı iddiasını ispat edememiştir.Bununla birlikte, davalı tarafından davacı aleyhine 891.217,36 TL'lik alacağın işlemiş faizi ile birlikte tahsili amacıyla 02/08/2010 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından icra dosyasına sunulan dilekçe ile bu alacağın 311.652,24 TL'lik kısmı kabul edilerek davalı ... Şti hesabına 10/08/2010 tarihinde 200.000,00 TL ve 111.652,24 TL olmak üzere toplam 311.652,24 TL EFT yoluyla ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davacı tarafından yapılan EFT işleminde, ödemenin ne için yapıldığına ilişkin bir açıklama yer almasa da, davacı tarafından icra takibinden sonra yapılan ödemenin miktarı ve ödeme tarihi dikkate alındığında, bu ödemenin, icra takip dosyasında davacı tarafından itiraz edilmeyerek kesinleşen 311.652,24 TL'nin ödenmesi amacıyla yapıldığı kanaatine varılmıştır.Diğer taraftan, davacı, icra dosyasına sunduğu itiraz dilekçesinde kabul ettiği 311.652,24 TL'nin dışında kalan asıl alacak, işlemiş faiz ve ferileri yönünden kısmi itirazda bulunmuştur. Davacı, itiraz edilmeyen ve ödenen 311.652,24 TL asıl alacağın, takip tarihinden ödeme tarihine kadarki işlemiş faizinden, icra vekalet ücreti ve icra masraflarından İİK 59. Madde kapsamında sorumludur.Bu durumda, davacı, kabul ettiği ve takiple kesinleşen miktar olan toplam 311.652,24 TL'nin takip tarihi olan 02.08.2010 tarihinden, itiraz ve ödeme tarihi olan 10.08.2010 tarihine kadar işleyecek faizi, ödenen bu miktarın icra masrafları ve vekalet ücretinden sorumludur. İcra dosyasında alınan 21.02.2020 tarihli bilirkişi raporunda, 311.652,24 TL için 30.265,66 TLvekalet ücreti, 28.360,36 TL tahsil harcı, 343,40 TL icra dosya masrafları olmak üzere toplam 58.963,42 TL olarak hesap edilmiştir. Davalının takip tarihi 02.08.2010 tarihi olup davacı kabul ettiği kısmı 10.08.2010 tarihinde ödemiştir. Bu nedenle davacı 311.652,24 TL'nin takip tarihinden ödeme tarihine kadar olan 8 günlük faizinden sorumludur. Davalı takip talebinde 3095 sayılı yasa uyarınca ...Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı yıllık değişen oranlarda faiz talep anlaşılmıştır. İcra dosyasında da alınan bilirkişi raporunda 01.01.2010-31.12.2010 tarihleri arasındaki faiz oranının % 16 olarak belirlendiği görülmüştür. Dairemizce 311.652,24 TLnin 02.08.2010-10.08.2010 tarihleri arasındaki 8 günlük avans faizi 1.092,91 TL olarak hesap edilmiştir. (311.652,24 TL /100 x 16(faiz oranı) / 365 gün x 8 gün) Bu nedenle, itiraz edilmeyen kısım üzerinden icra dosyasında bilirkişi raporu ile hesap edilen toplam 58.963,42 TL icra masrafları ve vekalet ücreti ile Dairemizce, itiraz edilmeyerek ödenen asıl alacağın takip tarihinden ödeme tarihine kadar hesap edilen 1.092,91 TL işlemiş faizi ile birlikte toplam 60.056,33 TL'nin davacı tarafından yapılan dava konusu 809.549,69 TL ödemeden mahsup edilerek (809.549,69 TL-60.056,33 TL) 749.493,36 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken mahkemece davanın tümden kabulüne karar verilmesi isabetli olmamıştır.Davalı vekili istinaf dilekçesinde istirdadına hükmedilen alacağa ilişkin faizin başlangıç tarihinin de hatalı olarak belirlendiğini ileri sürmüş ise de, davaya konu ödemenin icra dosyasına davacı tarafından 13.02.2020 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla 749.493,36 TL'nin ödeme tarihi olan 13.02.2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davalı istinaf dilekçesinde, müvekkili şirketin davacı ile aralarında akdedilen hizmet sözleşmesi nedeniyle alacaklı bulunduğu ve bu nedenle davacıya karşı açılan İstanbul 3 ATM 2020/595 E sayılı dosyasından hükmedilecek alacağın iş bu davada istirdatı talep edilen alacak tutarından kat ve kat fazla olduğunu, takasın borcu sona erdiren nedenlerden biri olduğunu ileri sürmüş ise de ilk derece Mahkemesinde süresi içinde ileri sürülen bir takas defi bulunmadığından takas def'inin süresinde olmadığı ve HMK 141. maddesinde belirtilen gerekli şartları taşımadığından yerinde olmadığı anlaşılmış, davalının bu yöndeki istinaf talebi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenler ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen nedenler ile kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/422 Esas, 2021/371 Karar sayılı ve 29/04/2021 tarihli kararının HMK'nun 353/1.b.2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE,2-a)Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 749.493,36 TL'nin ödeme tarihi olan 13.02.2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan TAHSİLİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,b)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 51.197,89 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 13.825,09 TL harcın mahsubu ile bakiye 37.372,80 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, c)Davacı tarafından karşılanan 13.825,09 TL peşin harç ile 54,40 TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,d)Davacı tarafından yapılan toplam 910,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 842,95 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA, e)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konu hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA, f)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 116.424,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,g)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT tarifesi gereğince taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
İstinaf Giderleri Yönünden: 3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın davalı tarafından peşin olarak yatırılan 13.825,08 TL harçtan mahsubu ile bakiye 13.209,68 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE,4-Davalı tarafından karşılanan 32,50 TL istinaf yargılama giderleri ile 777,50 TL istinaf başvuru ve karar harcı olmak üzere toplam 810,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,6-HMK 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının hüküm kesinleştikten sonra yatıran tarafa İADESİNE, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-2 bendi ile aynı kanunun 361.1 maddesi uyarınca davacı yönünden kesin, davalı yönünden kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.27/02/2025