T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/525 Esas
KARAR NO:2024/1261
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:23/09/2020
NUMARASI:2018/491 Esas, 2020/413 Karar
DAVANIN KONUSU:Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
KARAR TARİHİ:31/10/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1720 Esas sayılı dava dosyasında birleşen davalı kooperatifin geçmiş yıllara ilişkin genel kurul kararlarının iptali davaları ile TTK m. 280 gereğince ibrasız yöneticilerin kooperatifi uğrattıkları zararlar nedeniyle dolaylı olarak uğranılan zararların kooperatife ödenmesi ve doğrudan uğratılan zararların da taraflarına ödenmesi için açtıkları davaların derdest olduğunu, 25/03/2018 tarihli genel kurulun 9. maddesinde; kararlaştırılan yıllık bütçe ödemelerinin iptali ile görevi kötüye kullanan yöneticiler ile bunlara göz yuman denetçilerin sorumluluklarının tespiti, suç unsurlarının tespitiyle görevi ihmal ve kötüye kullanmaları nedeniyle suç duyurusu yapılmasını, kanuna, ana sözleşmeye ve iyi niyete aykırı olarak muhalefet şerhleri doğrultusunda gündemin iptali davasını açtıklarını, 25/03/2018 tarihli Genel Kurulunun 9. maddesinde kararlaştırılan "yıllık bütçenin Nisan 2018'den başlamak üzere aylık 100,00TL, yıllık 800,00 TL ödenmesi" şeklindeki oy çokluğuyla alınan kararın iptalini, ilgili genel kurulda davacıların "Gündemin 3. Maddesinde ibra bulunmadığından ibra için oylama yapılamaz" şeklinde muhalefet şerhi sunduklarını, genel kurulda ibraların oylanmadığını, dolayısıyla yönetici ile kooperatifin bilanço mali hesaplarının ibra edilmediğini, Kooperatif Kanunu ve Ana Sözleşme gereğince yöneticiler ile kooperatif bilanço mali hesaplarının ibraları görüşülmediğinden ibra da edilmediklerinden ödemelere ilişkin alınan kararın iptali gerektiğini, Kadıköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/804 Esas sayılı dosyasındaki bilirkişinin kooperatifin bilançosunun defter kayıtlarından 511.911,03 TL eksiklik tespit ettiğini, yöneticilerin ve 2008-2009 yılları kooperatif hesaplarının ibralarının iptali kararının 2011 yılında Yargıtay’dan onaylanarak kesinleştiğini, kooperatifin bilanço mali hesaplarının halen düzeltilmemesi nedeniyle gerçeği yansıtmadığı için “Kanunun dürüst resim ilkesi gereği gerçeği yansıtmayan eksik tutarlı (örtülü) kooperatif bilanço mali hesapları nedeniyle yöneticilerin ibrasız sayıldıkları, ibrasız hesaplar nedeniyle Genel Kurullarda ödemenin kararlaştırılamayacağı” içtihadı ile ana sözleşmeye aykırı olarak kararlaştırılan gündemin 9. maddesindeki her üyeden 800,00-TL yıllık ödemeye ilişkin kararın iptali gerektiğini, defalarca 2009 yılından bu yana noterden ihtarnameler ile tebligatlarına rağmen kooperatif yöneticileri ile 2011 yılından bu yana görev yapan denetçilerin kooperatif bilanço mali hesaplarının gerçeği yansıtmasını sağlamamaları, denetçilerin dönem içi 3’er aylık periyodik kontrolleri yapma görevlerini ihmal ettiklerini, görevlerini kötüye kullanmaları nedeniyle yöneticiler ile birlikte yargılanmaları için mahkeme tarafından suç duyurusu yapılması gerektiğini, İstanbul Anadolu 12. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2016/290 E. dosyasında eski kooperatif ortağı ve muhasip üyesi ...'ın sahtecilikten 2017 yılı başlarında 3 yıl 3 ay 15 gün mahkumiyetine karar verildiğini, 2017 yılı başında görevden ayrılan Başkan ...'ın işledikleri suçların deliller ile sabit olmasına rağmen yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanlar ile davacılara, eski yönetici ve denetçilere iftiralarda bulunduğunu, genel kurulun 2. maddesinde ...'ın ifadesinde "Kooperatifin 2009 yılı genel kurulunda kararlaştırılan işler ile imar mevzuatına aykırı olarak inşaasına başlanan ve yarım bırakılan havuzun tamamlanmadığını, 2006 yılından bu yana inşaatın yapılmadığını" beyan ederek 2009 yılında kararlaştırılan işleri yapmadıklarını, görevi ihmalerini ikrar edici beyanda bulunduğunu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'ndan 5. ATM 2016/1720 E. ve 2011/1113 E. sayılı dosyasına gelen 2010/77 sayılı. raporda “muhasip üye ... ile eski Başkan ...'ın kooperatif müteahhidi ile menfaat birliktelikleri kurduklarını, Davacı Eski Yön. Kurulu Başkan Yardımcısı ...'u dışladıkları ve onun imzasını taklit ederek sahtecilikle kooperatifi müteahhidin paravan kooperatifleri ile şirketinin adresine nakil ettiklerini, eski Denetçi davacı ...'den kooperatifi denetletmekten kaçırdıklarını, kooperatif yönetimini müteahhide devrettiklerini, müteahhidin yöneticiymiş gibi hareketle ve emlakçı gibi kooperatif üyelik devirlerini yaptığını, kooperatifin vergilerini ödemedikleri ikrarları ile müteahhitten fahiş fiyattan arsalar alarak kooperatifi zararlara uğrattıkları v.s." şeklinde tespitler yapıldığını, İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/804 Esas sayılı dosyasındaki mahkeme kararıyla 2008-2009 yıllarına ilişkin kooperatif mali tablolarının ve akraba olan eski muhasip üye ile ...'ın ibralarının iptal edildiğini, görevi 2017 yılı başında sona eren ...'ın akrabası muhasip üye ile birlikte işledikleri suçları ortada iken genel kurul gündeminin 2. maddesinde “2006 yılında inşaat aşamasında anahtarların teslim edildiğini ve 2006 yılından sonra inşaat yapmadıkları” şeklindeki beyanları ile görevlerini ihmal ettikleri yönünde ikrarda bulunduğunu, davacılardan kooperatifi denetletmekten kaçırdıkları Bakanlıkça tespitliyken ve eski denetçi ...'nin denetim raporu "aklanmamaları" yönünde olmasına ve mahkeme kararıyla ibraların iptali sabit olmasına rağmen genel kurulda davacılara iftiralar ile yalan ve yanıltıcı beyanlarla "...'nin denetim raporları olumlu idi." beyanında bulunduklarını, İstanbul Anadolu 3.ATM'nin 2009/804 E. dosyası bilirkişisi tespitlerinde "2009 yılının kooperatif bilançosunun 511.911,00 TL eksik tutarı ile bilanço avans hesabından müteahhide 1.455.000 TL kadar fazla ödemelerin tespiti" yapıldığını, ekte sundukları son bilançoya göre müteahhidin fazla yapılan avans alacaklarından fatura v.s sarf belgesiz, sahte kayıtlar ile bilançodan görüleceği gibi sahtecilikle silindiğini, tüm sahteciliklerinin tespitine rağmen yalan, yanıltıcı beyanla kooperatif zararıyla ilgili hiçbir kurumun yazı yazmadığını beyan ettiğini, kooperatif harcamalarının %80'i kadarının hakedişsiz, fatura ya da herhangi bir harcama belgesine dayanmadığı halde kooperatif harcamalarının her zaman belgelere dayalı olduğu şeklinde ...’ın tutanakta beyanlarının görüldüğünü, bu hususta 5. ATM 2016/1720 Esas (2011/1113 E.) ana dava dosyasına ilgili San. Tic. Bakanlığından, SGK, Tapu, Belediye v.s. resmi dairelerden gelen deliller ile sabit ihmalleri ile uğrattıkları zararlar ortada iken yalan, yanlış beyanlarda bulunduklarını, kooperatifin ortaklarından borçlu olan herkesin tapularının verildiğini, soru önergelerinin 5. maddesinden görüleceği gibi “her ortağın tapuları verildiği halde 1164 s. KK'nun eşitlik ilkesine aykırı olarak sırf dava açtığından davacı ...'ye tapularının neden verilmediği” ve “yöneticilerin görev ihmalleri ile ortakları zarara uğratmaları ve 2011 yılından bu yana denetçilerin de görevlerini ihmalleriyle ortakları uğrattıkları zarara” ilişkin sorularına açıklık getirilerek cevap verilmediğini, kooperatiften birinci derece sorumlu sahtecilikten mahkum olan eski başkan ... ve 2009 yılından bu yana görevli yöneticilerin eksik tutarlı bilanço nedeniyle ibrasız olan yöneticilerin de sorumlu olduğunu, ...’ın yalan, yanlış beyanlarına, durumu bilerek iftiralarına sessiz kalan zımnen tasdik eden yöneticiler ile 2011 yılından bu yana görevli denetçilerin yargılanmaları için mahkemece suç duyurusu yapılması gerektiğini, gündemde bilanço mali tabloları, yöneticiler ile denetçilerin ibralarının görüşülmediğini ve ibra edilmediğini, bu konuda muhalefet şerhi koyduklarını, 2009 yılından bu güne kooperatif genel kurullarının eksik tutarlı (örtülü bilanço) olması nedeniyle yöneticiler ile kooperatif mali tablolarının 1163 sayılı KK gereği ibrasız sayılacağı ve mali tablolar ibra edilmeden ve inşaat birim maliyeti çıkarılmadan ortaklara ödeme planı tahakkuk ettirilmeyeceğinden 25.03.2018 tarihli son genel kurul kararlarındaki gündemin 9. maddesindeki ortaklardan talep edilen ödemelerin iptalini, yöneticiler ile denetçiler ve kooperatif mali tablolarının ibrasız olmasından yeni seçilen yönetici ve denetçilerin seçimine ilişkin gündem maddesinin de iptalini, gerçeği yansıtmayan kooperatifin eksik tutarlı örtülü bilançosunun ve belgesiz harcamaların tespit edilerek defter kayıtlarına göre bilanço mali tablolarının düzelttirilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
BİRLEŞEN DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; defter kayıtlarının 2008'den bu yana geçerli belgelere dayalı olmadığından kooperatifin 10 yıl öncesinden bu yana 1163 S. KK'nun 81. ve 86. maddesine göre kooperatiflerden sorumlu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın Rehberlik ve Gözetim Müdürlüğü'ne yönetimin faaliyetlerinin denetlenmesiyle belgesiz harcamaların, eksikliklerin vb. tespiti için rapor istenmesini, bilançonun defter kayıtlarından 511.591,13 TL eksik tutarlı (örtülü) olmasından kooparatifin mali tablolarını doğrulanmadığı, bilanço hesaplarının devamlılık arz etmesi zorunluluğu nedeniyle hatalı bilanço mali hesaplarına göre hüküm verilemeyeceğinden YMM yetkisine haiz bilirkişiden rapor istenilerek mali tabloların düzelttirilmesini, Genel Kurul Toplantı Tutanağının 3. maddesinde müteahhitten olan alacağın 1.455.000,00-TL'sının ne olduğu sorusunun hesaben açıklamasının yapılmaması, genel kurulda müteahhitten kalan avans alacağı ile igili bilançonun dürüst olarak görüşülmemesi nedeniyle örtülü (eksik tutarlı) bilanço ve hesap tabloları ile yöneticiler ve denetçiler ibra edilemeyeceklerinden 1163 s. KK'nun 141/98'inci maddesi yollaması ile TTK'nun 424 ve 555. maddelerine atfen alınan ibra kararlarının iptallerine karar verilmesini, kooperatif ortaklığı son bulan ağır ceza mahkemesi tarafından hakkında mahkumiyet kararı verilen eski başkan ...'ın Genel Kurul Divan Başkanı yerine bakanlık temsilcisiyle kararları birlikte dikte ettirdiklerinden kooperatiflerde genel kurul usul ve esaslarına muhalefetten, ortak olmayan eski başkanın divanda katibin yerine toplantı tutanağı tanzim ederek yargılandığı mahkemelerde aleyhine delil olabilecek hususları örtbas etmek amaçlı alınan kararlarda etkili olması nedeniyle 1163 s. KK. Md. 39 ve 141/98. yollamasıyla TTK'da butlan halleri m. 447 maddelerine atfen genel kurulun tümden iptaline kararı verilmesini, geçen genel kurulda ibrasız yöneticilerin durumunu Bakanlık temsilcisinin uyarmaması nedeniyle yöneticilerin gayri yasal seçimle tekrar kooperatif yönetim ve denetim kurullarına seçilmeleri ve onların mutlak butlanla bilançolarını kabul ettirmek istemelerinden dolayı genel kurulun tümden iptaline karar verilmesini, yöneticiler ile denetçiler ve kooperatif mali tablolarının ibrasız olmasından yeniden seçilen yönetici ve deneticilerin seçimine ilişkin gündem maddesinin de iptalini, "kooperatiften mal kaçırılmasının önlenmesini teminen ve yöneticilerin görevlerini gereği gibi yerine getirmemelerinden bunların görevlerine son verilerek kooperatife yönetici, kayyım atanmasını, kayyım veya yöneticilerin görevlerine son verilerek Hakim tarafından tasfiye işlemlerini gerçekleştirecek (uzman bir veya birkaç kişiyi) tasfiye memuru olarak atamalıdır." şeklindeki ekte sunulan Yargıtay içtihatları gereği tasfiye memuru atanmasını, 3. ATM'nin ibranın iptali ve Ağır Ceza Mahkemesi'nin mahkumiyet kararıyla eski başkan ...'ın kooperatif ortaklık hissesini satışla devretmesinde mal kaçırmasına göz yummuş yöneticiler ile bu gayri yasal işlemleri genel kurula haber vermeyen, bunlara göz yuman denetçilerin görevlerini ihmallerinin tespitleri ve haklarında mahkemenizce suç duyurusunda bulunulmasını, Çevre Şehircilik Bakanlık Temsilcisi kamu görevlisinin divan heyetinin yerinde olmadığı zamanlarda ceza ve hukuk mahkemelerinden mahkumiyet almış, ortaklıktan ayrılmış eski başkan ... ile birlikte gayri yasal olarak genel kurul toplantı tutanağı düzenlemesi sebebiyle Sanayi Ve Ticaret Bakanlığı Temsilcisi dahil, divan başkanı ve görevini ihmal eden divan heyetinin, görevi ihmal ve kötüye kullanmaktan, 1163 S. KK'na muhalefet, sorumlulukları vs. tespit edilerek re'sen Mahkemenizce suç duyurularının yapılmasını, derdest 5. ATM 2014/1720 E. Sayılı dosyada birleşen tazminat ve tespit davalarına esas olmak üzere kapanmak üzere olan kooperatif, kooperatif alacakları ile ortakların borç-alacakları ile kooperatif ortaklık devir payları v.s. gelirlerinden paylarına düşen tutarların tespitini, kooperatife uğratılan zararlar nedeniyle dolaylı olarak zararlara sebebiyet veren yöneticiler ile bunlara göz yuman denetçiler hakkında Kanunun ortaklara tanıdığı “kooperatife uğratılan zararların kooperatif kasasına ödenmek üzere her ortağa tanınan dava açabileceği" (6102 s.YTTK'nın 555/1. maddesine atfen; şirket ortağının dava açacağı ve hükmedilecek tazminatın şirkete verilmesi talep edilebileceği) kanun hükümleri gereği tazminata esas zararların tespitini ve gerçeği yansıtmayan bilanço ve gelir-gider hesaplarına göre hüküm kurulamayacağından bunların düzeltilmesini, tasfiye süresi ve kooperatifin 20 yıllık süresi bu yıl ortasında dolacağından kooperatiften mal kaçırılmasının önlenmesi için tasfiye bilançosu işlemlerinin gereği gibi ivedilikle yapılabilmesini teminen kooperatife kayyım atanmasını, Bakanlık denetim birimi ve YMM bilirkişisinden rapor istenerek eksik inşaatlar ile yükleniciye fazla yapılan ödemelerden kooperatifin alacaklarının kooperatife uğratılan zararlar ile eksik inşaatların, kooperatif üyelik devir gelir farkları ile belgesiz/sahte sözleşmeye dayandırılan inşaat m2 maliyet artışlarının, imar mevzuatına aykırı olarak başlanan ve yarım bırakılan havuz inşaatlarının ve imara aykırı konut terasları v.s. uğratılan zararlardan ortakların paylarının ve konutların inşaat m2 birim maliyetinin ortakların paylarının tespitini, 2008 yılından bu güne eksik tutarlı (örtülü bilanço) nedeniyle 1163 s. KK. 98. maddesi yollamasıyla ve TTK'nın 426 ve 555 maddelerine atfen kooperatif mali tabloları, yöneticiler ile denetim kurullarının ibrasız sayılacağı, dolayısıyla bunlardan sorumluların tespitini, 2017 yılının ibra iptallerini bir sonraki genel kurulda aklama kararı almalarının Kanun hükümlerine aykırılığından, aynı konularda olan davaların 9. ATM'nin 2018/491 E. davası dosyasında birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Mahkemece; yapılan yargılama sonucunda dosya kapsamındaki tüm delillere, alınan bilirkişi raporuna göre asıl davada davacıların davaya konu 25.03.2018 tarihli genel kurul kararlarındaki 9. maddenin iptalini talep ettikleri, aylık 100 TL aidat ödemesinin kooperatif iş ve işlemlerinin yürütülmesi için gerekli olduğu bilirkişi tarafından tespit edildiğinden bu aidatın tespitinde herhangi bir hata veya usulsüzlük bulunmadığı, toplantıya ortaklar listesine kayıtlı 42 ortaktan 17 ortağın asaleten 6 ortağın vekaleten iştiraki ile 23 ortağın katıldığı, buna göre 1163 sayılı kanunun 45/2 maddesindeki genel kurul toplantısında kooperatif ortaklarının en az 1/4 ünün şahsen veya temsilen hazır bulunması gerektiği yönündeki şart ile aynı yasanın 51/1 maddesindeki kanun veya sözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça genel kurul kararlarında ve seçimlerinde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur hükmü uyarınca toplantıda yeterli çoğunluk koşulu ve karar nisabının oluştuğu anlaşılmakla asıl davanın reddi gerektiği, birleşen İstanbul Anadolu 1 ATM'nin 2019/224 Esas sayılı davada davacıların 10.02.2019 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların iptalini talep ettikleri, toplantıya ortak listesine kayıtlı 42 ortaktan 11 ortağın asaleten 7 ortağın vekaleten iştiraki ile 18 ortağın katıldığı, buna göre 1163 sayılı kanunun 45/2 ve 51/1 maddelerine uygun olarak toplantı ve karar almak için yeterli nisabın sağlandığı, davaya konu edilen gündem maddelerinden 5. ve 6. maddelerinin Kooperatifler Kanunu 46. maddesinde belirlenen hükme aykırı olduğu, gerek asıl davada gerekse birleşen davada toplantılarda alınan kararların iptali dışında dile getirilen istemlerin (mesela gerçeği yansıtmayan kooperatifimizin eksik tutarlı örtülü bilançosunun ve belgesiz harcamaların tespit edilerek defter kayıtlarına göre bilanço, mali tabloların düzeltilmesi isteminin dönemin yöneticileri aleyhine açılması gereken -ki davacılar açtıklarını bildirmektedirler- dava dosyalarında irdelenmesi gerektiği ve suç unsurlarının sorumlularının kamu hukukundan yargılamalarını teminen resen suç duyurularının yapılması gibi talepler yönünden mahkememizce yargılama yapılması mümkün olmadığından) ve davalı kooperatifte yönetim organ boşluğu bulunmadığından kayyım atanmasına ilişkin istemin de reddi gerektiğinden asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile uyuşmazlığa konu davalı kooperatifin 10.02.2019 tarihi 2018 yılına ait olağan genel kurul toplantısında alınan 5. ve 6. maddelerinin iptaline, fazla istemlerin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; Birleşen dosya yönünden iptal edilen 5. ve 6. maddenin yönetim kurulu ibrasına yönelik olduğunu, olağan genel kurul gündem listesinde 6 ve 7 numarası ile numaralandırılmış maddelerde bu hususun yer aldığını, ekte gündeme ilişkin alınan kararın sunulduğunu, buna göre 19/12/2018 tarih ve 15 numaralı karar Gündem Başlığında "6-2017 yılları yönetim kurulu üyeleri faaaliyet raporu ibrası görüşülmesi ve oylanması, 7-2018 yılları yönetim kurulu üyeleri faaaliyet raporu ibrası görüşülmesi ve oylanması" olarak gündem maddelerine yer verildiğini, bu gündem maddeleri ile toplanacak genel kurula çağrı usulüne göre çağrının yapıldığını, bu hususun halihazırda ihtilaf konusu da olmadığını, genel kurul toplantısında Bakanlık Temsilcisinin de hazır bulunduğunu, yönetim kurulu ibrasına ilişkin maddelerin oylanmasına herhangi bir engel bulunmadığı için oylama yapılarak oy çokluğu ile ibranın gerçekleştiğini, kural olarak her sene genel kurulda ibra hususunun görüşüldüğünü, 2018 yılı genel kurulunda ise bu hususun sehven unutulduğunu, bir sonraki genel kurulda da bu hususta bakanlık temsilcisinin onayı ile oylama yapıldığını, 2017 ve 2018 yılı yönetim kurulunun ibrasını öngören 5. ve 6. maddelerin gündem maddeleri içerisinde olduğunu, gündem dışı görüşme yapılmadığını, bu nedenle maddelerde önce 5. maddede 2017 yılı akabinde ise 2018 yılı ibrasının görüşülerek karara bağlandığını, Kooperatifler Kanunu'nun Gündem başlıklı 46. maddesinde "Toplantı çağrısına ve ilana gündem yazılır. Anasözleşmenin değiştirilmesi bahis konusu ise, yapılacak ilanda değiştirilecek maddelerin numaralarının yazılması ile yetinilir." hükmü mevcut olduğundan gündemin toplantı çağrısına yazılarak sırasıyla oylandığını, 51. maddede "Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça Genel Kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur." hükmü mevcut olmakla ibra oylamasının usulüne uygun yapıldığını, 50. maddede de "Kooperatif işlerinin görülmesine herhangi bir suretle katılmış olanlar Yönetim Kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar." hükmü mevcut olmakla yönetim kurulu üyelerinin oylamaya katılmadıklarının da genel kurul tutanağında yazılı olduğunu, dolayısıyla ibra maddesinin usulüne uygun ilan edilerek alındığını, muhalefet şerhinde de davacılar tarafından gündemde olmayan maddenin görüşüldüğüne dair bir iddianın ileri sürülmediğini, bu nedenle ibraya ilişkin 5. ve 6. maddelerin gündem gereği görüşülerek usulüne göre oylanarak kabul edildiğini, geçersiz olduğuna ve gündem dışı olduğuna dair kararın hatalı olduğunu, davacıların vekille temsil edilmemesine rağmen davacılar lehine vekalet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğunu, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmesi ile davacılar lehine 3.400,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, kooperatifin tasfiye sürecinde olduğu ve tasfiyesini tamamlayamadığı nazara alınarak dosyanın öncelikli olarak incelenmesi ile duruşma günü tayin edilmesine, tehir-i icra talebinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılması ile karşı davanın tümden reddine, davacılar vekille temsil edilmediğinden vekalet ücretine dair hükmün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Birleşen Dava; davacılar 25/03/2018 tarihinden önceki yıllara ait genel kuruldan alınmış bulunan kararların usulsüzlüğünden bahsederek eski tarihli genel kurullarda alınmış bulunan bazı kararların iptali ile birlikte 10/02/2019 tarihli genel kurul kararlarının tümden iptalini ve yeniden seçilen yönetici ve denetçilerin seçimine ilişkin kararla birlikte ibrasızlık kararlarının iptalini ve kayyım atanmasını talep etmiştir.Birleşen dava, davalı kooperatif vekili tarafından istinaf edilmiştir.Kooperatifler Kanunu'nun m. 53'e göre, toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini iddia eden pay sahipler, kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. Genel kurul tarihi 10/02/2019 olup 06.03.2019 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğundan somut olayda dava, yasal 1 aylık süre içerisinde açılmıştır.10/02/2019 tarihli genel kurul kararı toplantı tutanağında yönetim kurulunun ibrasına ilişkin olarak davacıların muhalefet şerhi bulunmaktadır.1163 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesine göre, yönetim kurulu genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptir. Kooperatifler Kanunu'nun m. 45'e göre, genel kurul, anasözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı nisabı anasözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır. Genel kurul toplantı tarihi, yeri ve gündemi toplantıdan en az 15 gün önce ilgili bakanlığa ve mülki idare amirliğine yazılı olarak bildirilir.Kooperatifler Kanunu'nun m. 98 delaletiyle TTK m. 414/ 1. fıkra gereğince, genel kurul toplantıya, esas sözleşmede gösterilen şekilde, şirketin internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilanla çağrılır. Bu çağrı, ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere, toplantı tarihinden en az iki hafta önce yapılır.Dosya kapsamındaki bilgilerden davalı yönetim kurulu tarafından yukarıda değinilen kanun hükümlerine göre, tüm üyelerin gündemden haberdar olması için gündemin usulüne uygun olarak ilan edildiğine dair bir belge dosyaya sunulmamıştır. Bu sebeple 2017 ve 2018 yılı yönetim kurulunun ibrasını öngören genel kurul kararının 5. ve 6. maddelerinin iptal edilmesi yerindedir. Kooperatifler Kanunu'nun m. 46/1. fıkrasına göre, toplantı çağrısına ve ilana gündem yazılır. Anasözleşmenin değiştirilmesi bahis konusu ise, yapılacak ilanda değiştirilecek maddelerin numaralarının yazılması ile yetinilir. Kooperatifler Kanunu'nun m. 46/2. fıkrasına göre, dörtten az olmamak üzere ortakların en az 1/10'u tarafından genel kurul toplantısından en az 20 gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur. Yine aynı maddenin 3. fıkrasına göre, gündemde olmayan hususlar görüşülemez. Ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, anasözleşme ve iyiniyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınabilecektir.Yönetim kurulunun ibrası, Kooperatifler Kanunu'nun 46. maddesinde özellikle tek tek sayılan konulardan değildir. Dolayısıyla yönetim kurulunun ibrası, gündemde olmasa da gündeme alınabilecek kanunda sınırlı sayıda sayılan konulardan değildir. Bu nedenle genel kural olan gündeme bağlılık ilkesi somut olayda geçerli olacaktır. Kooperatifler Kanunu'nun m. 46/2. fıkrasına göre dörtten az olmamak üzere ortakların en az 1/10'u tarafından genel kurul toplantısından en az 20 gün önce yazılı olarak bildirilmesi şartıyla yönetim kurulunun ibrası konusunun gündeme konulması zorunlu olacaktır.Somut olayda, usulüne uygun çağrı yapıldığı davalı kooperatif tarafından ispatlanamadığından genel kurul toplantısı devam ederken yönetim kurulunun ibrasının gündeme alındığının kabulü halinde de genel kural olan gündeme bağlılık ilkesi ihlal edilmiştir. Kooperatifler Kanunu'nun m. 46/2. fıkrasındaki usule uyulmaksızın gündemde olmayan bir hususun görüşülmesi ve karara bağlanması iptal sebebidir. Bu sebeple 2017 ve 2018 yılı yönetim kurulunun ibrasını öngören genel kurul kararının 5. ve 6. maddelerinin iptal edilmesi yerindedir.İbra, kooperatifin gerçek durumunu yansıtmalıdır. Bilanço ve gelir gider tablosu tüm ayrıntıları ile açıklanıp irdelenmişse, genel kurulca verilen ibra kararı, gerçek anlamda borçtan kurtarma ve aklama niteliğini taşır. İbra, sadece genel kurulun bilgisine sunulan işlemleri içerir. Açıklanmamış, belgeye dayandırılmamış ve vasat yetenekli bir ortağın anlayamayacağı konularda ibra yok sayılır. (Y. 23 HD. 04.11.2015 T. 2014/8955 E. 2015/7034 K.)Bilançonun onaylanmasına ilişkin karar başlıklı TTK m. 424/1 "bilançonun onaylanmasına ilişkin genel kurul kararı, kararda aksine açıklık bulunmadığı takdirde, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve denetçilerin ibrası sonucunu doğurur. Bununla beraber, bilançoda bazı hususlar hiç veya gereği gibi belirtilmemişse veya bilanço şirketin gerçek durumunun görülmesine engel olacak bazı hususları içeriyorsa ve bu hususta bilinçli hareket edilmişse onama ibra etkisini doğurmaz." şeklindedir.Dosya kapsamındaki genel kurul toplantı tutanakları incelendiğinde, müzakerelere geçildikten sonra yönetim kurulu faaliyet raporu okunarak hesapların görüşülmesine geçilmişse de dava dosyası içerisinde ve genel kurul tutanağında herhangi bir bilançonun hazırlanmamış olduğu ve ortakların bilgisine sunulmadığı, dolayısı ile ortada genel kurul tarafından onaylanmış bir bilançonun mevcut olmadığı, aynı şekilde dava dosyası içerisinde genel kurul tutanağına ekli bir denetim kurulu raporunun da bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısı ile yönetim kurulu raporunun, bilançonun ve denetim kurulu raporunun kabul edilmiş olması, yönetim ve denetim kurullarının ibrası anlamına gelmeyecektir. Sonuç olarak, genel kurulda kabul edilmiş olan ve onaylanmış olan bir bilanço ve denetim kurulu raporu mevcut bulunmadığından yönetim kurulu üyelerinin ibralarından söz edilemeyeceğinden 2017 ve 2018 yılı yönetim kurulunun ibrasını öngören genel kurul kararının 5. ve 6. maddelerinin iptal edilmesi bu yönüyle de yerindedir.Davalı vekili, davacılar lehine vekalet ücretine hükmedildiğini istinaf sebebi yapmış ise de ilk derece mahkemesi tarafından sehven yapılan bu maddi hata yerinde düzeltilmiştir.Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/491 Esas, 2020/413 Karar sayılı ve 23/09/2020 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.31.10.2024