T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/1149 Esas
KARAR NO:2026/682
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:05/04/2022
NUMARASI:2020/479 Esas, 2022/245 Karar
DAVA:MENFİ TESPİT (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
KARAR TARİHİ:07/05/2026
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkiline ait 1 nolu dairede ... marka buzdolabından çıkan yangın nedeniyle müvekkilinin konutu ile üst katta bulunan davalı sigortacı nezdinde sigortalı 11 nolu dairede hasar meydana geldiğini, tespit dosyasında alınan rapora göre davalıya sigortalı 11 nolu dairede hasar tutarının 5.365,00 TL olduğunu, ... ... AŞ'nin müvekkilinin konutundaki hasar bedelini ödediğini, ...'in 11 nolu dairedeki sigorta teminatı dışında kalan hasar için davalının sigortalısına 8.225,00 TL ödemesine rağmen sigorta teminatı kapsamında kalan 14.839,00 TL'yi ödemediğini, davalı sigortacının sigortalısına 14.839,00 TL ödediğini ve ödenen tutarın rücuen tahsili için Sakarya 6. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında müvekkili aleyhine takip başlattığını, adresini değiştiren müvekkilinin takipten haberi olmadığını, takibin kesinleştiğini, hasarda müvekkiline yüklenecek herhangi bir kusur bulunmadığını, davalı sigortacının hasardan ... ... AŞ'nin sorumlu olduğunu bilmesine rağmen müvekkili aleyhine haksız takip başlattığını, tespit dosyasında belirlenen hasar tutarından daha fazla miktar için takip başlatılmasının da kabul edilemez olduğunu ileri sürerek takibin iptaline, müvekkilinin davacıya borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasında yapılan ödemelerin/kesintilerin ödeme tarihlerinden itibaren faizi ile birlikte istirdatına, davalının % 20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevabında;davacının dairesinden başlayan yangın nedeniyle komşularına karşı sorumlu olduğunu, yangının buzdolabı üreticisi ile ilgili yönleri bulunsa da, bu hususun davacı ile üreci arasında çözülmesi gerektiğini, ekspertiz raporu ve faturaya göre sigortalıya yaptıkları ödemenin hasar miktarı ile uyumlu olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Mahkemece; davacının dairesinde çıkan yangın nedeniyle üst katında bulunan davalının sigortalısına karşı sorumlu olduğu, yangının ... marka buzdolabından çıkmasının davacının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, bu durumun davacı ile ... arasındaki iç ilişkide önem arz edeceği, ... davalının sigortalısına ödeme yaparak aralarında ibraname düzenlemişse de, davalının sigortalısının davacıyı ibra etmediği, davalının sigortalısının ...'i ibra etmesinin davacıya başvuru hakkını engellemeyeceği, ...'in davalının sigortalısına yaptığı ödemenin poliçe kapsamı dışındaki hasar ödemesi olduğu, davalının 14.839,00 TL hasar tutarı ve 1.785,56 TL faiz alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; yangının buzdolabından kaynaklandığının tespit edildiğini, davalının buna rağmen müvekkili hakkında takip başlattığını, davalının sigortalısının ...'i ibra etmesinin davalı sigorta şirketini de kapsayacağını, ...'e dava hakkı bulunmayan davalının müvekkiline karşı da takip yapamayacağını, binanın yapımındaki bozukluk veya bakımındaki eksiklikten kaynaklanmayan hasardan sorumlu olmadıklarını belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili için yapılan takipte borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.Dosya kapsamından; davalı sigortacının 14.839,00 TL asıl alacak ve 1.785,56 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.204,56 TL'nin tahsili için davacı borçlu aleyhine Sakarya 6. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında takip başlattığı, takibin itiraz edilmeden kesinleştiği, davacı borçlunun borcu bulunmadının tespiti için bu davayı açtığı anlaşılmıştır.İlk olarak davanın açıldığı İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesince yangının başladığı daire ile davalının dairesinin bulunduğu taşınmazda kat mülkiyeti kurulu olması nedeniyle uyuşmazlıkta Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir. Görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği İstanbul 8. Sulh Hukuk Mahkemesince Kat Mülkiyeti Yasası'ndan kaynaklı davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu gerekçesiyle kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ve dosyanın yetkili Sakarya Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Yetkisizlik kararı ile dosyanın gönderildiği Sakarya 3. Sulh Hukuk Mahkemesince rücuen tazminat talebinin malikin kusursuz sorumluluğuna dayandığı, bu nedenle uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) uyuşmazlığın sigorta hukukuna ilişkin olması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu, ancak davalı yetki itirazı bulunmadığından ilk olarak davanın açıldığı İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.Yetkisizlik kararı ile dosyanın tekrar gönderildiği İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.HMK'nın 362 /1.c bendi uyarınca istinaf mahkemelerinin yargı çevresi içinde bulunduğu ilk derece mahkemelerinin görev ve yetkisi hakkında verilen kararlar ile yargı yeri belirlenmesine ilişkin kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamaz. Bu hükmün aksinden, istinaf mahkemelerinin yargı çevresinde bulunmayan mahkemelerinin görev ve yetkisi hakkında verilen kararların temyiz yoluna tabi olduğunun kabulü gerekir. Diğer taraftan HMK'nın 21. maddesi uyarınca; iki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse veya kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur.Somut olayda İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesince İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiş, İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesince Sakarya Sulh Hukuk Mahkemesinin kesin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, Sakarya Sulh Hukuk Mahkemesince, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiş, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesince de davada İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkisizlik kararı ile dosyanın gönderildiği İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi davanın ilk açıldığı mahkeme olup, uyuşmazlıkta Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş ve bu karar kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmiştir. Dosyada İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin daha önce verdiği ve kanun yoluna başvurulmadan kesinleşen görevsizlik kararı mevcut ve bu karar kaldırılmamışken, mahkemece HMK'nın 21. maddesi gereği yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Yargıtay'a gönderilmesi gerekirken, işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenler ile mahkemece HMK'nın 21. maddesi gereği yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Yargıtay'a gönderilmesi gerekirken, işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.3 bendi uyarınca esası incelenmeden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,
2- İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/479 Esas, 2022/245 Karar sayılı ve 05/04/2022 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a.3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,Mahkemece Dairemiz kararı doğrultusunda yargı yeri belirlenmesi için dosyanın Yargıtay ilgili dairesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı tarafından yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından karşılanan istinaf harç ve yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.6 bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.7/05/2026