T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2026/375 Esas
KARAR NO : 2026/611
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 25/01/2018
NUMARASI : 2017/338 Esas, 2018/33 Karar
DAVA: İTİRAZIN KALDIRILMASI VE İFLAS
KARAR TARİHİ: 22/04/2026
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin Finlandiya'da mukim sigorta şirketi olduğunu, sigortalısına ait yükün davalının donatanı olduğu gemide taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle davalı aleyhine 16.649,00 Euro alacağın tahsili için Üsküdar 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip başlattığını, takibe itiraz üzerine açtıkları itirazın iptali davasında, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/647 Esas, 2016/226 Karar sayılı kararı ile 15.437,00 Euro alacağa hükmedildiğini, kararın kesinleştiğini, icra dairesince yapılan kapak hesabında alacağın 233.668,71 TL olarak hesaplandığını, davalının icra dosyasına yatırdığı 48.097,00 TL'nin mahsubundan sonra bakiye borç tutarı 185.571,71 TL'nin ödenmesi için davalıya muhtıra çıkartılmışsa da ödeme yapılmadığını, bunun üzerine takibi iflas yoluna çevirdiklerini, borçlunun iflas ödeme emrine haksız bir şekilde itiraz ettiğini, alacaklarının kesinleşen ilama dayandığını ileri sürerek takibe itirazın kaldırılması ile davalının iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevabında; davada denizcilik ihtisas mahkemesi olan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu, taşıma sözleşmesi uyarınca uyuşmazlığın Londra'da tahkim yoluyla çözülmesi gerektiğini, önceki takibin kesinleştiği dikkate alınmadan, iflas takibine itirazlarının incelenmesi gerektiğini, takip talebi doldurulmadan ödeme emri gönderilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, iflas ödeme emrinde takip tutarı değiştirildiğinden geçerli bir takip bulunmadığını, 48.097,00 TL ödeme mahsup edilmeden düzenlenen ödeme emrinin hatalı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; 6102 sayılı TTK'nın Deniz Ticareti başlıklı 5 . Kitabı gereği gemi ile denizde taşınan emtianın nakliyesi sırasında meydana gelen hasarlardan dolayı davaya bakma görevinin Denizcilik İhtisas Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle, HMK'nın 114/c maddeleri uyarınca mahkemenin görevsizliğine, kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içerisinde başvuru halinde, dava dosyasının görevli İstanbul 17. ATM'ye (İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi) gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Karar yasal süresinde davacı vekilince istinaf edilmiştir.
Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; bir davada deniz ihtisas mahkemesinin görevli sayılması için, davanın münhasıran TTK'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin olması gerektiğini, somut davada, TTK'nın "Deniz Ticareti" başlıklı beşinci kitabının veya diğer kanunlarda yer alan deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin uygulama alanı bulunmadığını, mahkemenin dava konusunun deniz ticareti olduğu yolundaki tespitinin hatalı olduğunu, deniz ticaretinden kaynaklanan uyuşmazlığın, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/5/2016 tarih ve 2016/226K sayılı kesin kararı ile nihai olarak sona erdiğini, davanın İİK 158. maddesinde düzenlenen itirazın kaldırılması ve iflas davası olup, cebri icra hukukuna ilişkin bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava, itirazın kaldırılması ve iflas talebine ilişkindir.
Dosya kapsamından; davacının 16.649,00 Euro alacağın tahsili için Üsküdar 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalı aleyhine takip başlattığı, takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/647 Esas, 2016/226 Karar sayılı kararı ile itirazın kısmen iptali ile takibin 15.437,00 Euro alacak yönünden devamına karar verildiği, ilamın takibe sunulmasından sonra davacı alacaklının takibin iflas takibine çevrilmesini talep ettiği, iflas ödeme emrinin 24.01.2017 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 30.01.2017 tarihinde takibe itirazı üzerine itirazın kaldırılması ve iflas talebi ile bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkemece, davada denizcilik ihtisas mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.
1-İİK 154/3 maddesi; "iflas davası mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılır" amir hükmünü içerir.
Somut olayda davacı tarafından iflas yoluyla yapılan icra takibinin itirazla durması üzerine "itirazın kaldırılması ve iflas davası" açılmıştır. Eldeki dava iflas talebini içerdiğinden kanunun amir hükmü uyarınca ticaret mahkemesinde açılması gerekir (İİK.m.173/1). İflas talebini içeren davalarda uyuşmazlığın kaynağının önemi yoktur. (Aynı doğrultuda Yargıtay 23. HD'nin 2015/8391 Esas, 2018/4245 Karar sayılı kararı). Bu durumda ilk derece mahkemesinin davada görevli olmasına rağmen, Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermesi doğru olmamıştır.
2-Ayrıca 5235 Sayılı Yasa'nın 5. maddesi uyarınca iflas davasının, bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülmesi ve sonuçlandırılması gerekirken, tek hakimle karar verilmesi doğru değildir.
3-Kabule göre de; 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, hüküm fıkrasında "Mahkememizin görevsizliğine" ibarelerine yer verilmesi de doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.3 bendi gereğince esası incelenmeden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,
2-İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/338 Esas, 2018/33 Karar ve 25/01/2018 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a.3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken istinaf harçları davacı tarafından yatırıldığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
5-Davacı tarafından karşılanan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.3 bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.22/04/2026