T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2026/287 Esas
KARAR NO : 2026/598
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/11/2025
NUMARASI : 2024/689 Esas, 2025/784 Karar
DAVANIN KONUSU: İFLAS (Adi Takipten Doğan İtirazın Kaldırılması Ve İflas (İİK 156))
KARAR TARİHİ: 22/04/2026
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin işleteni olduğu aracın %100 kusurlu olduğu trafik kazasında müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının tahsili için açılan davada İstanbul Anadolu 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/692 Esas sayılı dosyasında değer kaybı tutarının 320.000,00 TL olarak belirlendiğini, alacağın tahsili için İstanbul Anadolu 19. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan genel iflas yoluyla takibin davalının itirazı üzerine durduğunu, alacağını tahsil etmek isteyen alacaklının, elinde ilam olsa dahi ilamların icrası yoluna başvurmayıp iflas yoluyla takip başlatabileceğini belirterek iflas talebinin ilanına, teminatsız olarak muhafaza tedbirlerinin alınmasına ve devamında takibe dayanak ilamın kesinleşmesinin beklenmesine, ilamın kesinleşmesinin akabinde ise davalı şirketin icra dosyasına yönelik itirazının iptaline ve depo emrine rağmen borcun ödenmemesi halinde iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, elinde bir mahkeme ilamı bulunmasına rağmen iflas yolu ile ilamsız iflas takibi başlatmasında herhangi bir hukuki yararı bulunmadığından davanın bu sebeple reddi gerektiğini, takibe konu mahkeme kararına karşı taraflarınca istinaf kanun yoluna başvurulduğundan istinaf aşaması sonuçlanmadan huzurdaki davada herhangi bir değerlendirme yapılamayacağını, elinde mahkeme kararı bulunan davacının öncelikle ilamlı takip yoluna başvurarak alacağını talep etmesi, işbu talebin sonuçsuz kalması halinde iflas yolu ile takip veya doğrudan doğruya iflas talebi ile hukuki yollara başvurması gerektiğini belirterek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 23/02/2024 TARİH VE 2023/845 ESAS 2024/147 KARAR SAYILI KARARI İLE:
Davacının, lehine olan ilamı icra emrine konu etmek yerine bu ilam ile adi iflâs yolu ile takip yapmakta hukuki yararının olmadığı, kanun koyucunun ilama dayalı alacağın icra emriyle talep edilmesine rağmen ödenmemesi halinde doğrudan ve ancak iflas yoluna başvurulabileceğini düzenlediği gerekçelerine istinaden davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine dair karar verilmiştir.
Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
DAİREMİZİN 03/10/2024 TARİH VE 2024/921 ESAS 2024/1059 KARAR SAYILI KARARI İLE:
Davacının, lehine olan ilama dayanarak ilamlı icra takibi yapmadan genel iflas yoluna başvurabilmesine yasal olarak bir engel bulunmadığı, ilk derece mahkemesi tarafından kararın gerekçesine dayanak yapılan ilamların somut olayda uygulanma yeri olmadığından davacının hukuki yararının bulunduğu kabul edilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken Mahkemece hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesinin isabetli olmadığı gerekçelerine istinaden davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 20/11/2025 TARİH VE 2024/689 ESAS 2025/784 KARAR SAYILI KARARI İLE:
Dava devam ederken iflas takibinin yapıldığı İstanbul Anadolu 19. İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra dosyasındaki adi iflas takibine konu alacak ve ferileri ödenerek icra dosyası infazen kapatıldığından davanın konusuz kaldığı, kaldı ki kesinleşen İstanbul BAM 20. H.D.'nin 2024/591 Esas 2025/1470 Karar sayılı kararı ile davaya dayanak teşkil eden icra takibinin kesin olarak iptaline karar verildiğinden davanın bu yönden de konusuz kaldığı gerekçelerine istinaden esasa ilişkin hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş olup ayrıca davalı taraf davanın açılmasına neden olduğundan bahisle davacı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin açıkça usul ve yasalara aykırı olduğunu, zira İstanbul BAM 20. H.D.'nin 2024/591 Esas 2025/1470 Karar sayılı kararı ile iflas yoluyla başlatılan takibin kesin olarak iptaline karar verildiğini, bu nedenle dava konusu takibin hukuki varlığı tamamen ortadan kalktığından davanın da yasal zemininin kalmadığını, bu durumda ise gerek icra takibinin gerekse iflas davasının açılmasında davacı tarafın açıkça haksız olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden kaldırılmasını talep ve istinaf etmiş olup müvekkili şirket lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava, iflas yoluyla yapılan takibe itirazın kaldırılması ve iflas istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, konusuz kalan davada esasa ilişkin hüküm kurulmasına yer olmadığına dair karar verilmiş olup hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf konusu edilen uyuşmazlık, konusuz kalan davada davalı aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Somut olayda, davacının, davalı hakkında İstanbul Anadolu 19. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında, İstanbul Anadolu 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16/06/2023 tarih ve 2021/692 Esas 2023/438 Karar sayılı ilamı ile hükmedilen 320.000,00 TL tazminat ile faiz ve yargılama giderlerine dayalı toplam 432.355,62 TL'nin tahsili amacıyla iflas yoluyla icra takibi başlattığı, ödeme emrine karşı davalının yasal süresinde itirazda bulunması üzerine icra takibinin durdurulduğu ve davacı tarafından işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Eldeki davanın davalısı tarafından, ilama dayanan alacağın ilamsız takip konusu yapılmasında hukuki yararın bulunmadığından bahisle takibin iptali istemli açılan davada İstanbul Anadolu 18. İcra Hukuk Mahkemesinin 12/01/2024 tarih ve 2023/588 Esas 2024/80 Karar sayılı kararı ile, ilama dayalı bir alacağın ilamsız takibe konu edilemeyeceğine dair kuralın haciz yoluyla yapılan takiplere özgü olduğu, iflas talebiyle başlatılan takiplerde bu sınırlamanın varlığından söz edilemeyeceği gerekçelerine istinaden şikayetin reddine karar verilmiştir. Kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 14/05/2025 tarih ve 2024/591 Esas 2025/1470 Karar sayılı kararı ile, ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılarak şikayetin kabulüne, İstanbul Anadolu 19. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasında takibin iptaline dair 6763 sayılı Kanunun 4. maddesi ile değişik İcra ve İflas Kanununun 364/1 maddesi uyarınca kesin olarak karar verilmiştir.
Somut olayda, davalı borçlu vekili yargılama devam ederken icra dosyasına 27/02/2025 tarihinde ihtirazi kayıtla 611.071,10 TL ödeme yapmış, akabinde icra müdürlüğünce davacı alacaklı vekilinin hesabına ödeme yapılması ile dosya infazen kapatılmıştır. Buna göre dava, icra dosyasına ödemenin yapıldığı tarih itibariyle konusuz kalmış olup sonradan davanın dayanağı olan takibin iptaline karar verilmiş olması varılan bu sonucu değiştirecek nitelikte değildir. Davacının takibe konu alacağı kesinleşmemiş de olsa bir ilama dayandığına göre davacı davanın açıldığı tarih itibariyle açtığı davasında haklı olup davalı davanın açılmasına neden olduğundan mahkemece davacı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Ayrıca her ne kadar ödeme yapılarak davanın konusuz kalmasından sonra bahsi geçen istinaf ilamı ile takibin iptaline karar verilmiş ise de, Dairemizin görüşü kaldırma kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda davacının, lehine olan ilama dayanarak genel iflas yoluna başvurabilmesinde hukuki yararının mevcut olduğu yönündedir.
Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/689 Esas, 2025/784 Karar sayılı ve 20/11/2025 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,
2--Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf harçları davalı tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, İİK'nun 164. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22.04.2026