T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
18. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2149
KARAR NO: 2023/2335
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/11/2021
NUMARASI: 2020/559 Esas, 2021/945 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 14/12/2023
Taraflar arasındaki tazminat davasında; kararda yazılı nedenlerden dolayı maddi tazminat bakımından; ...Ticaret A.Ş bakımından pasif husumetten reddine, diğer davalılar bakımından davanın kabulüne yönelik verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulduğundan, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmalı yapılmasına gerek görülmediğinden, dosyanın tevdi edildiği Dairemiz Üye Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, yapılan müzakerede de ön inceleme ve usule ilişkin eksikliğin bulunmadığının anlaşılması üzerine, işin esasına geçilmek suretiyle dosya üzerinden heyetçe yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... marka ve ... motor ve ... Şase nolu 2016 model aracı 26.02.2016 tarihinde fabrika üretimi ve satış garantisi kapsamında orijinal "0 km.” olarak, firmasında ticari ve özel işlerinde kullanılmak üzere satın aldığını, buna ilişkin ... nolu ve 26.02.2016 tarihli İrsaliyeli Fatura sureti ve ruhsat suretinin ekte olduğunu, araçtaki boya dökülmeleri far edilinceye servis tarafından uyarılmadığını ve gizlendiğini, dış etkenden olabileceğinin söylendiğini, araç ile servislere gidip gelmekle zarar ve iş kaybına uğrandığını, aracın gizli ayıbı, değer kaybı, tamir süresi, işgücü kaybı, müvekkilinin zararı ve miktarının uzman bilirkişilerle ortaya çıkacağını belirterek tüketicinin korunması gereği ve garanti kapsamında dava konusu aracın ayıplı olduğunun tespitiyle ayıpsız misliyle değiştirilmesine, mümkün olmaması halinde ayıbın giderilmesi, mahrum kalınan araç işgücü kaybı ile değer kaybının tazminine ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL, maddi tazminat ile 20.000,00 TL, manevi tazminatın hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacının ikrarıyla, bir esnaf işletmesi ve bunun için kullanılan bir aracın varlığı sabi olduğundan, iş bu davaya TKHK değil genel hükümler tatbik edilecek ve dolayısıyla görevli mahkeme de İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirterek haksız ve mesnetsiz ikame edilmiş huzurdaki davanın reddine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir. İlk derece mahkemesince; "Maddi Tazminat Bakımından; 1- ...A.Ş bakımından Pasif Husumetten reddine, Diğer davalılar Bakımından davanın kabulü ile; 5.000,00 TL boya masrafı ve 12.500 Tl değer kaybı olmak üzere toplam 17.500,00 TL nin ...A.Ş ve ... Tic.A.Ş.'den müşterek ve müteselsil sorumluluk kapsamında alınarak davacı tarafa verilmesine, 2-Alacağa ıslah tarihi 12.11.2019 tarihinden itibaren yasal faizi uygulanmasına, Manevi Tazminat Bakımından; 1-... A.Ş. bakımından Pasif Husumetten reddine 2-... A.Ş. ve ... Tic. A.Ş. bakımından esastan REDDİNE..." karar verilmiş olup, karar süresinde davacı vekilince istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin yetkili servis olarak kusurlu hizmet veren davalıya dava konusu aracı üreticisi ve satıcısı olmadığı gerekçesi ile husumet yöneltilemeyeceğinden pasif husumet yönünden davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bununla ilgili Yargıtay 13.HD ve YHGK kararlarının bulunduğunu, yetkili servisin boya dökülmelerini müvekkiline bildirmediğini ve gizlediğini, dış etkenler olabileceğini belirttiklerini, imalattan kaynaklı olduğunu gizlediklerini, fabrika ile görüşüp cevap beklediklerini beyan ettiklerini, aracın garanti süresini doldurmaya çalıştıklarını, satış sonrası hizmetler yönetmeliğini m.14/1'de davalıların müteselsil sorumlu olduğunun belirtildiğini, TBK m.220 gereğince seçimlik haklarının kullandırılmadığını, misli ile değişim talebi yerine maddi tazminata hükmedildiğini, avans faizi uygulanması gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası niteliğinde odluğunu, dava tarihi itibaren faiz uygulanması gerektiğini, ıslah tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, aracın boyanması için gereken sürenin hesaplanıp tazminata eklenmesi gerektiğini, manevi tazminata da hükmedilmesi gerektiğini, bununla ilgili TMK m.24, TBK m.49'da düzenlemeler olduğunu, uzun süre ayıbın giderilmediğini, aracı kullanmak zorunda bırakıldığını, boyama bedeli ve değer kaybı olarak takdir edilen bedellerin düşük kaldığını, bu bedeller ile boyama yapılmasının mümkün olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını, talepleri doğrultusunda yeniden karar oluşturulmasını ya da yeni karar oluşturulması için yerel mahkemeye dosyanın iadesini talep etmiştir. Dava, dava konusu aracın gizli ayıplı olduğunun tespiti ile ayıpsız misli ile değiştirilmesi, bu mümkün olmadığı takdirde ücretsiz tamiri, tamir için gerekli süre kadar işgücü kaybı ile araç değer kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, 1.000,00 TL maddi zarar 20.000,00 TL manevi zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkili ... marka ve ... motor ve ... Şase nolu 2016 model aracı 26.02.2016 tarihinde fabrika üretimi ve satış garantisi kapsamında orijinal "0 km.” olarak, firmasında ticari ve özel işlerinde kullanılmak üzere satın aldığını, buna ilişkin ... nolu ve 26.02.2016 tarihli İrsaliyeli Fatura sureti ve ruhsat suretinin ekte olduğunu, araçtaki boya dökülmeleri far edilinceye servis tarafından uyarılmadığını ve gizlendiğini, dış etkenden olabileceğinin söylendiğini, araç ile servislere gidip gelmekle zarar ve iş kaybına uğrandığını, aracın gizli ayıbı, değer kaybı, tamir süresi, işgücü kaybı, müvekkilinin zararı ve miktarının uzman bilirkişilerle ortaya çıkacağını belirterek tüketicinin korunması gereği ve garanti kapsamında dava konusu aracın ayıplı olduğunun tespitiyle ayıpsız misliyle değiştirilmesine, mümkün olmaması halinde ayıbın giderilmesi, mahrum kalınan araç işgücü kaybı ile değer kaybının tazminine ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL, maddi tazminat ile 20.000,00 TL, manevi tazminatın hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk derece mahkemesince; Maddi Tazminat Bakımından; 1-...Ticaret A.Ş bakımından Pasif Husumetten reddine, Diğer davalılar Bakımından davanın kabulü ile; 5.000,00 TL boya masrafı ve 12.500 Tl değer kaybı olmak üzere toplam 17.500,00 TL nin ... A.Ş ve ... Tic.A.Ş.'den müşterek ve müteselsil sorumluluk kapsamında alınarak davacı tarafa verilmesine, 2-Alacağa ıslah tarihi 12.11.2019 tarihinden itibaren yasal faizi uygulanmasına, Manevi Tazminat Bakımından; 1-... A.Ş. bakımından Pasif Husumetten reddine, ... A.Ş. ve ... Tic. A.Ş. bakımından esastan reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Araçla ilgili fotoğrafların ve belgelerin ,servis iş formunun dosyaya ibraz edildiği görülmüştür. Dosyanın tevdi edildiği Y.T.Ü. Dr. yük. mak. müh. bilirkişinin hazırladığı 17.07.2018 tarihli raporda; araçtaki boya dökülmeleri, kabarma, soyulmaların üretim ve imalat kaynaklı olduğu, 2 sene içinde garanti süresi içerisinde çıkmış olduğu, üretim kaynaklı olduğu maldan beklediği ekonomik faydayı azaltan nitelikte olduğu belirten rapor tanzim edildiği anlaşılmıştır. Tarafların itiraz ve beyanları doğrultusunda dosyanın Yıldız Teknik üniv. Dr. bilirkişisi tarafından hazırlanan 29.04.2019 tarihli raporda gizli ayıbın olduğu, aracın 5000TL boyanabileceği, 12500TL piyasa değerinin azalacağının belirtildiği görülmüştür. 19.11.2019 tarihli İstanbul Anadolu 3.Tüketici Mahkemesi'nin 2018/80 E. 2019/632 K. sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği görülmüştür. Dairemizin 2020/658 E. 2020/998 K. sayılı kararında istinaf talebinin reddine karar verildiği Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğuna karar verilmiştir.Mahkemece araca ait sigorta bilgi gözetim merkezinden kayıtları getirilmiş olup kimya yüks. müh. ve nit. hesaplama uzmanı tarafından tanzim edilen 09.09.2021 tarihli raporda ise ayıbın tek seferde değil ayrı ayrı dökülmeler sonucu ortaya çıkmış olduğu, boya dökülmesi akabinde servise gittiği, aracın misli ile değişiminin talep edilebileceği, aksi kanaat olunulursa 5000TL boyama masrafı, 12500 değer kaybı olarak 17500TL maddi zararın giderilmesi gerektiği belirtildiği görülmüştür. 6098 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 207.maddesine göre; Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Taşınır sözleşmesinde satıcının taşınırı teslim etmek ve mülkiyeti alıcının üzerine geçirmek gibi asıl borcu yanında satılan malı saklama ve gerektiğinde taşıma masraflarını ödeme borcu gibi tali nitelikte borçları da bulunmaktadır. Anılan Kanunun “Ayıptan Sorumluluk”a ilişkin 219.maddesinde: “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur .” hükmü yer almaktadır. Ayıba karşı tekeffül borcu, satıcının mülkiyeti geçirme borcunun tamamlayıcısıdır. Satıcı, malın değerini veya yararını azaltan eksikliklerin bulunmadığını ayrıca garanti etmese bile, bu borç kanunen mevcuttur. Satıcı satış sözleşmesine konu taşınır malın niteliği ve kullanım amacı bakımından malın değerini ve kullanım amacını azaltan veya ortadan kaldıran mülkiyet hakkının sonucu olan tasarrufi işlemler yapmasını engelleyen bir eksikliğin bulunmamasını sağlama borcu altındadır. Satıcının bu borcunun söz konusu olabilmesi için satılanda bu çeşit eksikliklerin var olduğunu bilmesi gerekmediği gibi satılandaki bulunması gereken vasıfları ayrıca zikir ve vadetmesine de gerek yoktur. Ayıba karşı tekeffül borcuna ait 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 219 ila 226. maddeleri arasında belirtilen koşullarının gerçekleşmesiyle, alıcı aynı Kanunun 227 ve devamı maddeleri kapsamında kendisine tanınan seçimlik haklarını satıcıya karşı kullanabilecektir.6098 s.TBK m. 227'de alıcının ayıp durumunda alıcının hakları sıralanmıştır. Buna göre, “Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme, alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." şeklinde düzenlenmiştir.Manevi tazminat taleplerinde 6098 sayılı TBK'nun 56.(818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 47.) maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.Yerel mahkemenin bu doğrultuda vermiş olduğu karar yerindedir. Mahkemece pasif husumet yönünden servis yönünden reddine karar verildiği, boya masrafı ve değer kaybına yönelik hüküm kurulduğu görülmüştür. TTK 23.maddesinin de uyuşmazlıkta gözetilmesi gerektiği, araçtaki boya dökülmelerinin servisten kaynaklanan bir kusur olmayıp imalat hatası olduğunun konusunda uzman bilirkişiden alınan dosya kapsamına uygun,denetime açık,hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporundan anlaşılmıştır. Mahkeme kararında belirtilen davalı ... A.Ş yönünden pasif husumet reddi yönünden kararın yerinde olduğu ,satışa konu aracın garanti süresi içinde servise başvurulduğu Yargıtay kararları gereğince ihbar yükümlülüğü yerine getirtiği gibi boya dökülmelerinin de devam ettiğinin uzman bilirkişi raporunda tespit edildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafın -0-km olarak almış olduğu aracın genelinde boya dökülmeleri olduğu konusunda uzman bilirkişiden alına raporlardan anlaşılmakla, davacının araçtaki bu esaslı ayıplara katlanmasının beklenmeyeceği, misli ile değişim talebinin dosya kapsamına, kanuna ve hakkaniyete uygun olacağı anlaşılmıştır Yukarıda belirtilen gerekçelerle; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK m.353/1-b-2 uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne; yasal unsurları oluşmadığından manevi tazminat talebinin reddine, ... Anonim Şirketi ve davalı ... Anonim Şirketi yönünden davanın kabulüne, dava konusu aracın her türlü kayıt sınırlamalarından ari olarak misli ile değiştirilmesine, davalı ... Anonim Şirketi (Eski Unvan: ... A.Ş.) yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi sonuç ve kanaatine oybirliğiyle varılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; A.İstinaf Başvurusu Yönünden;1.Davacının istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE, HMK m. 353/1-b-2 uyarınca İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 25/11/2021 tarih, 2020/559 Esas, 2021/945 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2.İstinaf incelemesinin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle AAÜT 2/2 hükmü uyarınca davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 3.Davacının istinaf talebinin kabulüne karar verildiğinden peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, gereğinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,B.Davanın Esası Yönünden; 1.Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 1.1.... Anonim Şirketi ve davalı ... Anonim Şirketi yönünden DAVANIN KABULÜNE, 1.2.Davalı ... Anonim Şirketi (Eski Unvan: ... A.Ş.) yönünden PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,1.3.Dava konusu aracın her türlü kayıt sınırlamalarından ari olarak MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNE,1.4.Manevi tazminat talebinin REDDİNE,C.MADDİ TAZMİNAT yönünden; 1.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat yönünden AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... Anonim Şirketi ve ... Anonim Şirketi alınarak davacıya verilmesine,2.Davalı ... Anonim Şirketi (Eski Unvan: ...Ticaret A.Ş.) kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat yönünden AAÜT uyarınca hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,D.MANEVİ TAZMİNAT yönünden;1.Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,E.1.Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 4.017,20 TL harcın davalılar ... Anonim Şirketi ve davalı ... Anonim Şirketi'nden tahsili ile Hazineye irad kaydına, 2.Davacının yatırmış olduğu 281,78 TL ıslah harcının talep halinde davacıya iadesine,3.Davacının yargılama aşamasında yapmış olduğu toplam 2.936,70 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranı dikkate alınarak 2.191,42 TL'sinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,4.Bakiye gider avanslarının yatıran taraflara iadesine, Dair, HMK m. 361 uyarınca, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 14/12/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.