T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2022/1448
KARAR NO: 2023/455
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/03/2022
NUMARASI: 2020/582 E - 2022/248 K
İSTİNAF EDEN
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; 18/01/2018 tarihinde ... Vakfı ile mü- vekkili ... sigorta şirketi arasında akdedilen sözleşme gereğince ticari faaliyetlerin başladığını, 27/03/2019 tarihinde her hangi bir neden yokken müvekkiline ... Vakfı çalışanı ... tarafından "sözleşmenin feshedildiği"ne ilişkin elektronik posta gönde- rildiğini, Ancak sözleşmenin 5. Maddesinde "iş bu sözleşme tarafların birbirlerinin ortaklık hak- larına riayet ettikleri müddetçe ve her hangi bir şekilde sözleşmenin feshini gerektiren bir mahkeme kararı olmadıkça 10 yıl süreyle geçerlidir. Taraflardan birinin işbu sözleşme niteliği ve çerçevesi belirlenen iş ortaklığından vazgeçmek istemesi halinde, icra kurulunca yapılacak değerlendirme sonu- cuna göre, diğer tarafın menfaatlerine zarar vermemek veya varsa bu zararı tazmin etmek kaydı ile sözleşmenin feshi için talepte bulunabilir. Fesih şartları iyi niyetle ve icra kurulunca karara bağlanır." Sözleşmenin 8.8 Maddesinde:"... A.Ş.'nin işbu söz- leşme kapsamında elde edileceği tüm komisyon gelirlerinin % 30'u ... Vakfı, % 70'i ... A.Ş. Lehine paylaşılacaktır. " hükmüne yer verildiğini, Söz konusu sözleşme mail ile fesih edilemeyecek olsa da, davalı taraf işbu mailin ar- dından müvekkil şirketin tüm temsil haklarını elinden aldığını ve sözleşme gereğince yürütmekte olduğu tüm iş ilişkilerinde taraf değişikliğine giderek müvekkil şirketin devam ettirmekte olduğu projelerin de sona ermesine sebep olduğunu ,ayrıca hali hazırda ... Sigorta İşbirliği ile hazır- lanmış ve komisyon geliri elde edilmekte olan "..." isimli projeye ait gelirlerin de müvekkili ile paylaşmadığını ve zarara uğrattığını, Davalı tarafça gönderilen bu mail üzerine davacı tarafından ... Vakfına ihtarname gönderilerek haksız fesihten kaynaklanan zararın karşılanmasının talep edildiğini, ancak davalı vakfın her hangi bir aksiyon almadığını ve görüşme çabalarının da karşılıksız kaldığını beyanla ,Davalı ile müvekkil şirket arasında akdedilen sözleşmenin feshinin haksız olduğunun tespiti ile söz konusu fesih işleminin iptaline, müvekkili şirketin uğramış olduğu zarar ile sözleşme süresince mevcut ve eklenecek projeler doğrultusunda mahrum kalınan kar kapsamında, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1000 TL tazminatın davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini, Davalı ; davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır. İlk Derece Mahkemesi'nce: "DAVANIN REDDİNE" karar verilmiştir. İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde: Müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmesine rağmen davalı tarafça sözleşmenin tek taraflı olarak ve fesih şartlarına uyulmaksızın feshedildiğini, müvekkilinin tüm temsil yetkilerinin elinden alındığını, taraf değişikliğine gidilmesi nedeniyle müvekkilinin devam ettirdiği projelerin sona erdiğini, müvek- kilinin haksız fesih nedeniyle zarara uğradığını ve sözleşme süresince elde edeceği kardan mahrum kaldığını, iş bu dava ile haksız fesihten kaynaklanan zararın tazminini talep ettiklerini, bilirkişi incele- mesi sırasında davacı ile davalı arasındaki cari hesap kayıtları istenilmiş is ede taraflar arasında cari hesap ilişkisinin bulunmadığını, davalı taraflar arasındaki sözleşmeyi ve gerekli tüm bilgi /belgeyi dosyaya sunduğunu belirtmiş ise de hazırlanan bilirkişi raporunda ticari defterlerin incelemediğinin belirtildiğini, sunulan sözleşme ve diğer belgelerin ısrarla incelenmediğini , Diğer yandan davalı tarafın beyan dilekçesinde hali hazırdaki sözleşmeli imza eden vakıf yetkilisinin bu sözleşmeyi düzenlemeye yetkisiz olduğu, vakıf senedi uyarınca yetkililerin vak- fı temsilde müşterek imza kuralı bulunduğu, sözleşmenin kendileri yönünden hukuken bağlayıcı olmayacağını beyan etmiş ise de,-vakıf senedine göre- sözleşmeyi vakıf adına imzalayan ...'ün kurucu olduğu, sözleşmeyi kurucu başkan yardımcısı sıfatıyla imzaladığını ve vakıfı tem- sile yetkili olduğunu,Sözleşmenin ancak karşı tarafın fesihten doğan zararının giderilmesi suretiyle feshedi- lebileceğini, müvekkilinin haksız fesihten kaynaklanan zararının giderilmediğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Davacı , taraflar arasındaki " İş Ortaklığı Sözleşmesi -... Kapsayıcı Sigorta Sistemi Sözleşmesi'nin 27/03/2019 tarihinde davalı şirket çalışanı tarafından elektronik posta ile feshedildi- ğinden bahisle feshin haksızlığın hukuka aykırılığının tespiti, fesih işleminin iptali ve haksız fesihten doğan zararın tazmini ( mahrum kalınan kar) talebine ilişkindir. ... VAKFI (...), ... İŞLETMESİ (...) ile ... SİGORTA ARACILIK HİZMETLERİ A.Ş. (...) olarak tanımlanmış olduğu, 25.01.2019 tarihli ... SİGORTA İŞ ORTAKLIĞI SÖZLEŞMESİ “... KAPSAYICI SİGORTA SİSTEMİ”nin dava konusu ile ilgili maddeleri şu şekildedir: "TANIMLAR" başlıklı 2.maddede; “İşbu Sözleşmede, metinde aksi belirtilmediği sürece, aşağıdaki ifadeler şu anlamları taşıyacaktır. "İşveren" Erişilebilirlik uygulamaları ihtiyacına istinaden kurumsal ilişkiye geçilen Kurum, Kuruluş, Sektör ve Tüzel Kişiler, Gerçek Kişileri ifade edecektir. "Proje" Sigorta Uygulamaları” anlamına gelecektir. "Ortak Girişim" tarafların işverene karşı taahhüt ettikleri Projenin yerine getirilmesi amacıyla kurulmuş ortaklıktır."Sözleşme" Ortak Girişim tarafından üstlenilmiş olan Projenin taraflarca yürütülmesi esaslarını düzenleyen işbu metni ifade eder."İş Ortaklığı" bu Sözleşme ile oluşturulan ortaklığı ifade eder."İcra Kurulu" işbu Sözleşme kapsamında sevk ve idareyi sağlayacak Kurulu ifade eder. (İcra kurulu taraflarca 2 şer kişi olarak atanacak toplam 4 kişiden oluşur.)"Ortaklık Hakkı" tarafların bu Sözleşme ile sağladıkları hak ve yüklendikleri mükellefiyetleri kapsayan payları ifade eder."Çalışma Sermayesi" işlerin uygun şekilde yürütülmesi ve tamamlanması için gerekli olan sermaye anlamına gelecektir."İşler" işbu sözleşme ile yapılmak istenen İş ortaklığına konu olanı tüm erişilebilirlik uygula- malarını ve bu uygulamalarla ilgili tüm konuları içermektedir.”SÖZLEŞMENİN KONUSU VE AMACI başlıklı 3.maddede; “İşbu Sözleşmenin Konusu; ... Kapsayıcı Sigorta Sistemi unvanı ile ... tarafından yetkilendirilen ... şirketinin;a) ... Yetki Belgesiyle ve ... adıyla Erişilebilirlik Engeli ve yakınlarına yönelik muhtelif sigorta işlerine ait hükümlerin belirlenmesi ve yönetilmesi,b) ... Kapsayıcı Sigorta Sisteminin altyapısının oluşturulması,c) ... Kapsayıcı Sigorta Sisteminin tanıtım ve pazarlama sisteminin oluşturulması,d) ... Kapsayıcı Sigorta Sisteminin alt konu başlıklarının belirlenmesi teknik, mali ve idari çalışmaların yapılması,e) ... Kapsayıcı Sigorta Sistemi Uygulamalarının ... ve ... resmi tüzüğü çerçevesinde, taraflar adına ... tarafından yapılması,f) Taraflarca tesis edilecek kurumsal, ticari ve sosyal yönlü iş ortaklığının Yönetim Usulünü, Kar Paylaşımını ve iş sonunda ortaklığın tasfiye usulünü saptanması gibi hususlar iş bu sözleşmenin konusudur.İş bu Sözleşmenin Amacı:Tüm engellilerin ... Kapsayıcı Sigorta Sistemi hizmetleriyle topluma aktif ve adil şekilde dâhil olmalarına, temel haklarından faydalanmalarına katkı sağlamak İş bu sözleşmenin amacıdır.”
SÖZLEŞMENİN SÜRESİ VE FESİH ŞARTI başlıklı 5.maddede;“İş bu sözleşme taraflardan birbirlerinin ortaklık haklarına riayet ettikleri müddetçe ve her hangi bir şekilde sözleşmenin feshini gerektiren bir mahkeme kararı olmadıkça 10 yıl süreyle geçerlidir. Taraflardan birinin işbu sözleşme ile niteliği ve çerçevesi belirlenen İş ortaklığından vazgeçmek istemesi halinde; İcra Kurulunca yapılacak değerlendirme sonucuna göre diğer tarafın menfaatlerine zarar vermemek veya varsa bu zararı tazmin etmek kaydı ile sözleşmenin feshi için talepte bulunabilir. Fesih şartları iyi niyetle ve icra Kurulunca karar bağlanır.” DEVİR başlıklı 6.maddede; “... işbu Sözleşme ile sahip olduğu Ortaklık Hakkını devir etme talebinde bulunması halinde; ... Yönetim Kurulu bu talebi en geç önbeş (15) gün içerisinde karar bağlayarak ...'ye iletilecektir.” TEMSİL başlıklı 7.maddede; “Taraflar hiçbir suret ve sebeple birbirlerinin yasal temsilcisi değildir. ... ve ... ancak Başkan ve Başkan Yardımcısı tarafından temsil edilir.”
GENEL İLKELER VE ŞARTLAR başlıklı 8.maddede; “ 8.1. Taraflar, işbu sözleşme konusu işler ile ilgilitürm resmi görüşme ve yazışmaları ... Vakfı ...; ... Vakfı ... iktisadi İşletmesi ve ... Birliği ... kurumsal kimliği üzerinden yaparlar. ... Kapsayıcı Sigorta Sistemi Faaliyetleri ile; a- Engelli ve yakınlarının temel insan haklarından eşit bir şekilde yararlanmasına katkı sağlan- ması için; ihtiyaç duyulacak fon kaynaklarının oluşturulması amacıyla Ulusal ve Uluslararası alanda bu faali- yetlerin gerçekleştirilmesine yönelik;taraflar birlikte projeler hazırlayarak, İcra Kurulu kararınca ilgili mercilere ... Vakfı ...; ... Vakfı ... iktisadi işletmesi ve ... Birliği ... kurumsal kimliği üzerinden müracaatta bulunurlar. b- Kabul gören projeler ile elde edilecek fon kaynakların yönetimi İcra Kurulunca yapılacaktır. Fon ve kaynaklarının kabul gören projelerin gerçekleştirilmesi amacıyla en doğru ve etkin bir şekilce kullanıl- ması için ... Erişilebilirlik Uygulama Merkezi Birimlerinin raporları dikkate alınacaktır. c- Kabul gören projelere yönelik fon ve kaynakların öz sermaye gereksinimleri ile proje hazırlık giderleri taraflar adına ... tarafından karşılanacaktır. 8.2. Taraflar, işbu proje kapsamındaki ticari tüm işlerin başlatılması, yürütülmesi, sonuçlan- dırılması ve pazarlanması ile ilgili özel, tüzel ve sektörel ilişkileri ... kanalıyla yaparlar. 8.3. ... Kapsayıcı Sigorta Sistemi Kurumsal kimlik altyapısı, Tanıtım ve Pazarlama Birimi ve bu birimin faaliyetleri, profesyonel Uygulama Birirni ile Ürün Birimi gibi yapılanmalar icra Kurulu tarafından belirlenir. Tüm maliyetleri ... taraflar adına taahhüt eder.8.4. ... Kapsayıcı Sigorta Sistemi kurumsal kimlik altyapısı (Web Sitesi, yazışmalar, bro- şürler gibi dokümantasyonlar) standartları ... Vakfı ... ve ... Birliği ... kurumsal kimlik standartlarına uygun olacaktır. 8.5. ... Kapsayıcı Sigorta Sistemi uygulamaları; Evrensel Standartlara göre ... tarafından gerçekleştirecektir. 8.6. Ulusal ve uluslararası dergi, gazete, TV, internet reklamı, duyuru vb. tüm reklam kanal- larında ... - ... -... logoları beraber kullanılacaktır. 8.7. İşbu sözleşme Kapsamındaki işlerle ilgili olarak taraflarca yapılacak tüm ticari faaliyetlere ait bilgi, belge, matbu evraklar, distribütörlük sözleşmeleri, İş akitleri ve faturalar ile ulusal ve uluslararası fon ve mail kaynakların kullanımına ait her türlü dokümanın evrak tarihinden itibaren en geç beş iş gürü (5) içinde herhangi bir talebe ihtiyaç duyulmaksızın tarafların birbirlerine ibrazı zorunludur. 8.8. ...'nin işbu sözleşme kapsamında elde edeceği tüm gelirlerin % 30'unu ... Vakfı ... lehine, % 70 ... lehine paylaşılacaktır. ... Vakfı ... payına düşen 9430 miktarı, ... tarafından ... hesabına fatura karşılığında veya ...'e Bağış makbuzu karşılığında bağış olarak her ay yatırılacaktır. Rutin mali kontroller ... Mali Müşavirliği tarafından yapılacaktır.TARAFLAR ARASINDA KAR PAYLAŞIMI VE YILLIK ÇALIŞMA SERMAYESİ başlıklı 9.maddede; “İşbu sözleşme usul ve esaslarına göre taraflar arasında kar paylaşımı ve yıllık çalışma sermeye taahhüdü aşağıdaki gibidir. İşbu sözleşme kapsamında tüm iş ve işlemler taraflarca hazırlanacak yıllık eylem planı ve aylık iş programına göre kurumsal kimlik standartlarında gerçekleştirilir ve kayıt altına alınır. ... KAPSAYICI SİGORTA SİSTEMİ konu başlıkları taraflarca belirlenir, belirlenen konu başlıkları için gerekli yıllık bütçeyi taraflar adına ... ortak hesaba işbu sözleşme tarihinden itibaren 30 gün içinde yatırır. Yıllık Çalışma Sermayesi taraflarca çift imza ile iş bu sözleşme kapsamında kullanılır.”
TARAFLARIN SORUMLULUKLARI başlıklı 11.maddede; 11.1. Taraflar işbu sözleşme konusu kapsamında tüm süreçlerde birbirlerinin itibarını, Huku- kunu ve Haklarını, Kamu Menfaatlerini koruyup kollayacaklarına azami özen göstereceklerini taahhüt ve beyan ederler.11.2. İş bu sözleşme kapsamındaki işlerle ilgili uygulamaların yürütülmesi bakımından, İşverene karşı ... sorumlu olacağını kabul eder.11.3. Taraflar, Üçüncü tarafların maddi manevi tüm talep ve şikâyetleri ile mahkeme veya icra yoluyla tespit edilen haklarından iş bu sözleşme kapsamındaki yükümlülük alanları dâhilinde sorumludurlar.11.4. Taraflar arasında fiili koordinasyonu sağlamak amacıyla, Vakfın merkezinde protokol süresince tam mesai çalışacak, Vakıf tarafından teyit edilen, İngilizce bilen, sosyal yönü gelişmiş, seyahat en- geli bulunmayan İstanbul/Avrupa yakasında mukim, genç ve dinamik, temsil yeteneği olan, diksiyonu düzgün, ekip ruhu taşıyan nitelikli bir bayan eleman ... tüm özlük haklarını karşılayarak protokol tari- hinden itibaren 10 iş günü içinde uhdesinde istihdam eder.11.5. Tarafların; İcra Kurulu Kararına dayalı olmaksızın 3. kişilerle giriştikleri hukuki ilişkilerin sorumluluğu, bu ilişkiye giren tarafa aittir. Bu yolda ilişkiye girildiğinde menfaatin doğumu halinde bu menfaat Ortaklığa devredilecektir.11.6. Sözleşme için gerekli olan geçici, kesin, avans, gümrük, vb. gibi teminat mektuplarının her biri iş ortaklığı adına ... tarafından bankaların vereceği olanaklar dâhilinde sağlanacaktır.11.7. işbu sözleşmede ticari taraf olan ...'nin iflas etmesi, devri veya iş bu sözleş- me kapsamındaki işlerle ilgili olarak İcra kurulunca kabul görmeyen bir ortaklık yapması halinde sözleşme otomatik iptal edilmiş sayılacaktır. 11.8. Taraflar işbu sözleşmede ortak amaçları doğrultusuna üstlendikleri hak ve sorumlulukları zamanında ve gereğince yerine getirmekte yükümlüdürler. İhmal veya suiistimal olduğu icra kurulunca karara bağlanmadığı sürece taraflar alternatif muhatap edinemezler. 11 9. ...-..., bu sözleşme süresi ile siniri olmak kaydıyla ve iş bu sözleşme konusu iş ile ilgili olarak Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde rakip firmalar ile çalışmamayı, ...' ye rakip olacak bir iş düzeni kurmamayı kabul ve taahhüt etmiştir. 11.10. Taraflar, devamlı birbirleri ile İletişim içerisinde is bu sözleşmeden kaynaklanan faali- yetlerini sürdüreceklerdir. ... iş bu sözleşme kapsamında hizmet verdiği Resmi ve Ticari Kurum veya kişilere ait bilgileri 30 iş günü içinde ...-...'a yazılı olarak veya e-mail ortamında bildirecektir. ...-...' da İşbu sözleşme kapsamında gelen hizmet taleplerini 2 iş günü içinde ...'e bildi- recektir. 11.11. ...-..., işbu sözleşme ile niteliği belirlenen iş ortaklığının gereği olarak ...'ye iş bu sözleşme kapsamında know-how sağlayacak ihtiyaç duyulan danışmanlık hizmet desteği verecek ve teknik alt yapısını kullandıracaktır.11.12. ...-...'nun ulusal veya uluslararası kongre, seminer, fuar, genel kurul gibi kurumsal etkinlik ve tanıtımlarırıda ...'ye üstleneceği mali sorumluluk ölçüsünde yer verir.11.13. Taraflar ihtilaf halinde sorunu iyi niyetle çözerler, mümkün olmadığı hallerde İstanbul Mahkemeleri ve icra Daireleri yetkilidir.11.14. Bu Sözleşme, taraflar arasında iş bu sözleşme kapsamındaki işlerle ilgili olarak bundan evvel yapılmış (varsa) bütün Sözleşmeleri geçersiz kılar." şeklinde hüküm içermektedir.Dosya içeriğine göre;Davacı 18/09/2018 tarihli sözleşmeyi dosyaya sunmamıştır. 25/01/2019 tarihli "iş ortaklığı sözleşmesi" ise 27/03/2019 tarihinde feshedilmiştir. Ticari defter ve kayıtların tetkikinde; davacı ve davalı arasında bu sözleşme kapsamında gerçekleşmiş bir işlem kaydı bulunmadığı, sözleşmenin uygulama aşamasına geçilmediği anlaşıl- maktadır. Diğer yandan sözleşmede cezai şart ile ilgili düzenlemenin de bulunmadığı görülmektedir. Davacı dava konusu sözleşmenin feshinden kaynaklanan müspet/menfi zararını somut- laştırmamış ve ispatlayamamıştır. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmesi gerekmektedir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Davacıdan alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL'nin istinaf eden davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.14/02/2023