T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/397
KARAR NO: 2023/451
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/12/2022
NUMARASI: 2022/720 E
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahke- mesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin "... Mah. ... Cad. No: .. iç kapı no: ... Kağıthane/İstanbul" adresinde otelcilik alanında faaliyet gösterdiğini, Davalı şirketin çalışanları tarafından söz konusu iş yerinde yapılan kontroller sonucu kaçak elektrik kullanıldığından bahisle müvekkili adına 24/08/2022 tarihli tutanağın düzenlendiğini, buna dayalı olarak 05/09/2022 son ödeme tarihli, ... nolu ve 718.155,85 TL bedelli ve 05/09/2022 son ödeme tarihli ... nolu ve 196.562,96 TL bedelli olmak üzere toplam 914.718,77 TL tutarında 2 ayrı elektrik faturası düzenlendiğini, Müvekkili tarafından borca ve tutanağa itiraz edilmesine rağmen davalı kurum tara- fından 06/09/2022 tarihinde borcun ödenmediği gerekçesiyle işyerindeki elektriğin kesildiğini, ayrıca borç ödenene kadar kesilen elektriğin yeniden bağlanmayacağının bildirildiğini, işletmenin elektri- ğinin kesilmesi nedeniyle otelcilik hizmetlerinin yapılamaz hale geldiğinden davalıya 09/09/2022 tari- hinde 460.000,00 TL nakit ve 09/09/2022 vadeli 461.000,00 TL bedelli bono verilerek işletme elek- triğinin yeniden bağlatıldığını, Ancak davalı kurumun cezaya dayanak işlemlerinin ve davaya konu fatura bedellerinin gerçeği yansıtmadığını, dayanak tutanağın gıyapta tutulduğunu, tutanakta müvekkilinin veya yetkili temsilcisinin imzasının bulunmadığını, tespit anında tutanak altına alındığı bildirilen 25 adet klimanın montajı 2 ay önce yapılmasına rağmen 1 yıllık tüketiminin esas alındığını, ayrıca belediye kararı ile işletmenin 11/02/2022 ile 26/08/2022 tarihleri arasında men edildiğini, bu dönemde kısmi çalışma olduğunu, enerji miktarı hesaplaması sırasında bu hususun dikkate alınmadığını, yıllık ortalama tüke- tim miktarı göz ardı edilerek varsayımsal tüketim ile hesaplama yapıldığını, kaçak elektrik tüketiminin hesaplanmasında hukuka aykırı hareket edildiğini beyanla, Müvekkilinin 05/09/2022 son ödeme tarihli ... nolu ve 718.155,85 TL tutarındaki ve yine 05/09/2022 son ödeme tarihli ... nolu ve 196.562,96 TL tuta- rındaki 2 ayrı elektrik faturası kapsamında kuruma borçlu olmadığının tespitine, Bu faturalar kapsamında ödemiş oldukları 914.718,77 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte istirdadına, 09/09/2022 vadeli ve 461.000,00 TL bedelli bono yönünden davalı şirkete herhangi bir borcu olmadığının tespitine, anılan bononun icra takibine konulmaması için İİK md. 72/2 hükmü kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce 18/10/2022 tarihli ara karar ile;"İhtiyati tedbir talebinin kabulüne, davanın tarafları arasında hüküm ifade etmek üzere davaya konu 09/09/2022 vadeli 461.000,00 TL bedelli bononun 6100 sayılı HMK'nun 389 vd. maddesi ve 2004 sayılı İİK'nun 72 maddesi uyarınca dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren icra takibine konu edilmemesine,461.000,00 TL'nin (takdiren bedelin %15'i oranında) teminat alınmasına, teminatın nakit yada kesin ve süresiz teminat mektubu şeklinde yatırılması hususunda HMK 393 maddesi uyarınca davacı tarafa 1 haftalık kesin süre verilmesine, bu süre içerisinde teminat sunulmaması halinde kararın kendiliğinden kalkacağının tedbir talep edene ihtarına (iş bu kararın tebliği ile ihtarın yapılmış sayılmasına)," karar verilmiş takdir olunan 69.150,00 TL teminat 19/10/2022 tarihinde vezneye yatırılmıştır. Davacı vekili 03/11/2022 tarihli dilekçesi ile bu kez; dava konusu faturaların takibe konulmaması hususunda verilen tedbir kararından sonra davalı tarafça müvekkili aranarak "senet bedelinin ödenmesi gerektiği, aksi halde 03/11/2022 tarihinde borç ödenmediği için elektrik kesme işlemi yapılacağı, bono yönünden verilen tedbirin elektriğin kesilmesine engel olmadığı"nın bildiril- diğini, elektrik enerjisinin kesilmesi halinde müvekkili tarafından işletilen otelin enerjisiz kalacağını, müvekkilinin ve müşterilerinin onarılmaz zarara uğrayacağını beyanla dava sonuçlanana kadar mü- vekkilinin elektriğinin kesilmemesi, kesilmiş ise açılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi'nce 04/11/2022 tarihli ara karar ile;"Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile davaya konu 05/09/2022 son ödeme tarihli ... nolu 718.155,85 TL tutarlı ve 05/09/2022 son ödeme tarihli ... nolu ve 196.562,96 TL tutarlı 2 ayrı elektrik faturası nedeni ile davacı ... Limited ... Mah. ... Cad. No:... İç Kapı ... Kağıthane İstanbul adresli iş yerinde kullan- makta olduğu elektrik enerjisinin kesilmesinin tedbiren önlenmesine, mahkememizin 18/10/2022 tarihli ara kararı uyarınca davacı şirket tarafından yatırılan teminatın yeterli görülmesi nedeni ile bu aşamada yeniden teminat alınmasına yer olmadığına" karar verilmiş, davalının tedbire ilişkin itirazı duruşmalı olarak incelenmiş ve 26/12/2022 tarihli ara karar ile reddedilmiştir.
İstinaf Başvurusu: ara karar davalı tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Davacının kullanımında olan "... Mah. H... Cad. No:... Kağıthane" adresinde kurulu bulunan ... hizmet numaralı tüketim nok- tasına ait tesisat mahallinde saha ekipleri tarafından 24/08/2022 tarihinde yapılan kontrollerde "Saya- cın giriş-çıkış sigortaları arasına bakır tel vasıtasıyla şönt yaparak kaçak elektrik kullanıldığı" tespit edilmekle buna ilişkin ... nolu kaçak tespit tutanağının düzenlendiğini, söz konusu tutanağa istinaden 05/09/2022 son ödeme tarihli 28926 kWh karşılığı 196.562,96 TL tutarında kaçak elektrik kullanım faturası ve 05/09/2022 son ödeme tarihli 320059 kWh karşılığı 718.155,85 TL tutarında kaçak ek kullanım faturası tahakkuk ettirildiğini, Kaçak elektriğin kullanım anını gösterir video kayıtlarının da yerel mahkemeye sunul- duğunu, Somut olayda HMK 389 maddesinde belirtilen ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığını, yaklaşık ispatın sağlanmadığını, iki ayrı tedbir kararının %15 oranında tek bir teminat karşılığında verildiğini, tedbir kararı verilirken sonuçlarının gözetilmediğini, kamu zararının önüne geçilmesinin engellendiğini, müvekkilinin Anayasal haklarının ihlal edildiğini beyanla ara kararın kaldırılmasını, aksi halde % 100 oranında iki ayrı teminat alınmasını talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava, İİK 72. Maddesine dayalı menfi tespit ve istirdat talebine ilişkin olup davacı, dava konusu fatura nedeniyle (dava konusu borç nedeniyle) elektriğin kesilmemesi ve faturaların tahsilinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir talep edilmiştir. Bononun tahsiline ilişkin takibin durdurulması yönünden;İİK'nun Menfi tesbit ve istirdat davaları başlıklı 72.maddesinde: "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurul- masına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmüne yer verilmiştir. İİK 72. Madde menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir ile ilgili özel düzenleme olup davanın takipten önce veya sonra açılması, verilecek tedbirin şekli yönünden değişikliğe yol açmak- tadır. Eldeki davada, dava konusu alacak ile ilgili olarak dava tarihinden önce icra takibi baş- latıldığına dair bilgi ve belge sunulmadığından İİK 72 md gereğince dava konusu bono ile ilgili icra takibinin durdurulmasında usul ve yasaya aykırılık yoktur. Elektriğin kesilmemesi hususuna gelince; dava konusu mahal "otel" olarak faaliyet gösteren bir işyeri olup elektrik enerjisi iş yeri için "olmazsa olmaz" koşuldur. Enerjinin kesilmesi halinde davacının telafisi güç zararının doğacağı hususunda yaklaşık ispat vasıtası getirilmiş olmakla HMK 389 md gereğince, dava konusu faturalar ile sınırlı olmak kaydıyla, elektriğin kesilmemesi hu- susunda tedbir kararı verilmesi yerindedir. Ancak davacının iki ayrı tedbir talebi olup her bir tedbir kararı yönünden ayrı ayrı %15'er oranda teminat takdiri gerekirken her iki tedbir için sadece 69.150,00 TL teminat ile yeti- nilmesi yerinde görülmemiş olmakla kararın bu yönüyle düzeltilmesi gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-2 md gereğince kabulüne, tespit edilen eksiklik yeniden yargılamayı gerektirmediğinden esasa ilişkin olarak yeniden aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulüne, yeniden esas hakkında; 1-a.)Davacı tarafın ELEKTRİĞİN KESİLMEMESİ yönündeki ihtiyati tedbir talebinin KABULÜNE; iş bu kararın tebliğinden itibaren 1 hafta içinde, davacı tarafça dava değeri olan 914.718,77 TL 'nin % 15'i oranında (137.207,81 TL) teminat yatırılması halinde, dava konusu iş yerine ait 05/09/2022 son ödeme tarihli ... nolu ve 718.155,85 TL tutarındaki ve yine 05/09/2022 son ödeme tarihli DF12022000012579 nolu ve 196.562,96 TL tutarındaki 2 adet fatura ile sınırlı olmak kaydıyla, söz konusu tesisattaki elektriğin kesilmesinin dava sonuna kadar tedbiren önlenmesine, b.) iş bu kararın tebliğinden itibaren 1 hafta içinde, davacı tarafça dava değeri olan 914.718,77 TL'nin % 15'i oranında (137.207,81 TL) teminat yatırılması halinde, Davacı tarafın ÖDEME İŞLEMLERİNİN DURDURULMASI yönündeki ihtiyati tedbir talebinin KABULÜNE; davaya konu 09/09/2022 vadeli 461.000,00 TL bedelli bono nedeniyle dava sonuçlanıncaya kadar takip yapılmasının önlenmesine, Mahkemece alınacak teminat miktarından daha önce tahsil edilen 69.150,00 TL teminatın mahsubuna, Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf eden davalıya isteği halinde ilk derece mah- kemesince iadesine,Davalının istinaf sebebiyle yapmış olduğu avans bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.14/02/2023