T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/437
KARAR NO: 2023/450
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13.12.2022 / 29.11.2022 / 29.11.2022
NUMARASI: 2022/604 E / 2022/887 / 2022/761
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit & |İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
2022/604 E. ASIL DAVADA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından, davacı ...'nin sözleşmeli kullanıcısı olduğu işyerinde “sayacın şebeke giriş kofre hattından ek olarak ... üzerinden "kontaktörü kontrol ederek harici hat üzerinden enerji kullanıldığı"ndan bahisle 25.08.2022 tarih ve ... numaralı kaçak/ usulsüz elektrik kullanımı tespit tutanağı düzenlendi- ğini ve bu tutanakta ...'nin oğlu ve işyeri çalışanı olan diğer davacı ...'nin “kullanıcı” olarak gösterildiğini, müteakiben bu tutanağa dayanarak davacı ... adına düzenlenen 26.08.2022 tarihli, ... nolu ve 3.888.508,85 TL bedelli kaçak elektrik tüketim faturası ve 26.08.2022 tarihli, ... nolu ve 1.447.582,07-TL bedelli kaçak ek tüketim faturası olmak üzere toplam 5.336.090,92-TL kaçak elektrik tüketim borcu tahakkuk ettirildiğini, ancak davacıların kaçak elektrik kullanmadığını, dayanak tutanak ve tahakkuk- ların tek taraflı olarak düzenlendiğini, iş bu davanın açılmasından önce vaki talepleri üzerine, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/279 D. İş sayılı ve 02.09.2022 tarihli kararı ile “belirtilen kulla- nım yerinde kullanılmakta olan elektrik enerjisinin, davaya konu mezkür faturaların borçla- rından dolayı kesilmemesi” yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, 02.09.2022 tarihli dilekçeleri ile tedbir kararının uygulanmasını talep ettiklerini ve HMK 397 md de belirtilen yasal süre içinde iş bu davayı ikame ettiklerini beyanla, HMK.m.109 hükmüne göre kısmi dava olarak "fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla; davacıların davalı tarafından düzenlenen 26.08.2022 tarih, ... nolu ve 3.888.508,85 TL bedelli ve 26.08.2022 tarih, ... nolu ve 1.447.582,07-TL bedelli faturalar ile kaçak elektrik tüketim borcu olarak tahakkuk ettirilen toplam 5.336.090,92-TL'nın şimdilik 500,00-TL kısmından borçlu olmadıklarının tespitine, HMK.m.397/4 ve m.323/1-ç hüküm- lerine göre, huzurdaki asıl dava dosyasının eki olan İstanbul 19. Asliye Ticaret Mah.'nin 2022/279 D. İş sayılı ihtiyati tedbir dosyasının giderleri de dâhil olmak üzere, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin de davalıya yüklenmesine karar verilmesini istemiştir. Davalı vekilinin İstanbul 19. Asliye Ticaret Mah.'nin 2022/279 D. Sayılı dosyası üzerinden verilen ihtiyati tedbir kararına vaki itirazı duruşmalı olarak incelenmiş ve 13/12/2022 tarihli ara karar ile itiraz reddedilmiştir. İstinaf başvurusu; 13/12/2022 tarihli ara karar davalı vekilince istinaf edilmiştir. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davacının dava konusu adreste kaçak elektrik kullandığı hususunun dosyaya ibraz edilen kaçak elektrik tespit tutanağı ve video görüntüleri ile ispat olunduğunu, somut olayda ihtiyati tedbir verilebilmesi açısından yasal şartların oluşmadığını, "yaklaşık ispat"ın sağlanmadığını, tedbir kararı verilmesinin sonuçlarının gözetilmediğini, söz konusu tedbir kararı ile kamu zararının önlenmesinin önüne geçildiğini, müvekkilinin anayasal haklarının ihlal edildiğini, % 15 teminat karşılığında tedbire hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla tedbirin kaldırılmasını, aksi görüş halinde de teminatın % 100 oranına tamamlanmasını talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Davada asıl talep kaçak elektrik tüketimi nedeniyle tahakkuk olunan faturalar yönünden menfi tespite ilişkin olup iş bu davadan önce- değişik iş dosyası üzerinden- bu faturalar nedeniyle elektriğin kesilmemesi yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmiş, yasal süre içinde de esasa ilişkin dava açılmıştır. HMK 389 ve devamı maddelerine göre “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir. Dosya içeriğine göre; dava konusu borç işyerinde kaçak elektrik kullanımından kay- naklanmaktadır. Dava konusu işyeri için elektrik enerjisinin " olmazsa olmaz" koşul olduğu, dava konusu borç nedeniyle elektriğin kesilmesi halinde davacının işyerindeki faaliyetinin duracağı ve telafisi güç zararının doğacağı tartışmasızdır. Somut olayda ihtiyati tedbir yönünden yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmiştir, mahkemece elektrik enerjisinin kesilmemesi hususunda verilen tedbir kararı yerindedir. Mahkemece takdir olunan % 15 oranındaki teminat miktarı dosya içeriğine uygun olup yasal süre içinde 19. Asliye ticaret mahkemesi'nin değişik iş dosyasına yatırılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davalının tedbire vaki itirazının reddine dair 13/12/2022 tarihli ara karara ilişkin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
BİRLEŞEN 2022/761 ESAS SAYILI DAVADA; Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'nin fiili kullanımında olan tesisatta müvekkili kurum çalışanlarında 25.08.2022 tarihinde yapılan kontrollerde " sayacın şebeke giriş kofre hattından ek alarak Termik Manyetik Şalter üzerinden 'kontaktörü' kontrol ederek harici hat üzerinden enerji kullanıldığı ve bu suretle nitelikli bir biçimde kaçak elektrik tüketimi gerçekleş- tirildiği" tespit edilmekle yürürlükteki Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği ... seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiğini, ayrıca nitelikli kaçak elektrik kullanımını gösteren ve harici hat üzerinden enerji kullanılan cihazların fotoğraflandığını, söz konusu tutanağa istinaden EPTHY hükümleri çerçevesinde hesaplama yapılarak 26/02/2022-25/08/2022 tarih- leri arasındaki 180 günlük süre için 846342 kWh karşılığı 3.888.508,85-TL kaçak elektrik faturası ile 26/02/2022-25/08/2021 arasındaki 185 günlük süre için 869851 kWh karşılığı da 1.447.582,07 TL ceza bedelsiz ek kaçak elektrik tüketim faturası olmak üzere toplam 5.336.090,92 TL fatura tahakkuk ettirildiğini, söz konusu kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 5.341.338,08-TL'nin tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden takibe girişildiğini, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu, Takip ve dava konusu alacak muaccel olup, rehin ile temin edilmediğini, işbu davanın sonuçlanması ve icra takibinin kesinleşmesi beklenildiği takdirde, "kamu alacağı" niteliğinde olan alacağın tahsilinin tehlikeye gireceğini beyanla, Öncelikle davalı/borçlunun taşınır, taşınmaz malları ve üçüncü kişilerdeki hak ve ala- cakları üzerinde İİK m. 257 gereği dava ve takip kesinleşinceye kadar teminatsız veya Sayın mahke- mece uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına, HMK m.166 gereği işbu davanın İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/604 Esas numaralı dosyasına kayden görülmekte olan menfi tespit davası ile birleştirilmesine, İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyasına yapılmış haksız ve yersiz itirazının iptali ile takibin devamına, davalı/borçlu aleyhine hükmolunacak meblağın % 20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce 29/11/2022 tarihli ara karar ile;" ihtiyati haciz talebinde bulunanın talep dilekçesindeki iddiaları ve alacağının varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiği ve şu aşamada yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı " gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Ara karar davacı tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde: müvekkili şirket görevlileri tarafından davalının fiili kullanımında bulunan "... Mah. ... Cad. No.... ... dükkan Zeytinburnu/ İstanbul" ticarethanede 25/08//2022 tarihinde gerçekleşen kontrol neticesinde "sayacın şebeke giriş kofre hattından ek alarak termik manyetik şalter üzerinden 'kontaktörü' kontrol ederek harici hat üzerinden enerji kullanıldığı ve bu suretle nitelikli bir biçimde kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirildiği " hususunun tespit edildiğini, müvekkili şirket yetkilileriyle iletişimde olan davalı ...'nin oğlu ve çalışanı olan ...'nin kullanıcının kendisi olduğunu beyan ederek ilgili tutanağın kendi bilgilerine istinaden doldurulmasını ve kendi adına tanzim edilmesini istediğini, bunun üzerine davalı ... adına ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağının düzenlendiğini ve yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili hü- kümleri uyarınca ... adına 26/02/2022 - 25/08/2022 tarihleri arasında 180 günlük süre için 846342 kWh karşılığı 3.888.508,85-TL kaçak faturası ve 28/02/2022 - 25/08/ 2022 tarihleri ara- sında 185 günlük süre için 869851 kWh karşılığı da 1.447.582,07- TL ceza bedelsiz ek fatura tahak- kuk edildiğini, söz konusu alacak ödenmediğinden takibe girişildiğini, itiraz üzerine takibin durdu- ğunu, alacak muaccel olup rehin ile temin edilmediğini, borçlunun mal kaçırma ihtimalinin bulundu- ğunu, iş bu dava sonunda verilecek kararın beklenilmesi halinde alacağın tahsilinin tehlikeye girece- ğini, somut olayda "yaklaşık ispat " ve ihtiyati haciz koşullarının oluştuğunu beyanla mahke- mece verilen ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;İstinaf incelemesine konu birleşen 2022/761 esas sayılı birleşen davada asıl talep itira- zın iptali talebine ilişkin olup davacı vekili alacağın güvence altına alınması bakımından ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmektedir.İİK'nun İhtiyati haciz şartları başlıklı 257.maddesinde; " Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." hük- müne yer verilmiştir.Yargıtay 23.Hukuk Dairesi Başkanlığının 2016/5783 E. 2016/4664 K.sayılı kararında "Talep ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İİK'nun 257 vd. maddeleri gereğince para borcu alacaklısı rehinle temin edilmemiş bir alacağı için borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ile alacaklarını haczettirebilir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için tam ispat gerekmemekte olup, mahkemenin alacağın ve ihtiyati haciz sebeplerinin varlığına kanaat getirmesi yeterlidir (İİK'nun 258/1- gerçeğe benzerlik karinesi). Somut olayda, talep eden alacağının dayanağı olarak tek taraflı olarak düzenlediği sözleşmeye dayalı faturayı göstermiştir. Bu durumda, mahkemeye alacağın varlığına kanaat getirilecek yeterli delil sunul- madığından, ihtiyati haciz kararının koşulları mevcut değildir. Mahkemece, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddi yerinde olmamış, bozmayı gerektirmiştir" denilmiştir. İhtiyati hacze konu alacak tek taraflı olarak düzenlenen tutanağa dayalı faturadan kay- naklanmaktadır. Alacağın varlığını " yaklaşık ispat"a elverişli başkaca delil sunulmamış olup uyuş- mazlık konusu yargılamaya muhtaçtır. Dosyanın bulunduğu aşama itibariyle İİK 257. madde gereği ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, ...'ın birleşen davadaki ara karara ilişkin istinaf başvurusunun da HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.
BİRLEŞEN İSTANBUL 12.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2022/887 ESAS SAYILI DOSYASINDA Davacı ... vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket görevlileri tarafından davalı tarafın aboneliğinde bulunan "... Mah. ... Cad. No.... ... dükkan Zeytinburnu/İSTANBUL" Ticarethane (KOT YIKAMA) vasıflı adresinde 25/08//2022 tarihinde gerçekleşen kontrol neticesinde "sayacın şebeke giriş kofre hattından ek alarak termik manyetik şalter üzerinden 'kontaktörü' kontrol ederek harici hat üzerinden enerji kullanıldığı ve bu suretle nitelikli bir biçimde kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirildiği " husu- sunun tespiti üzerine ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlen- diğini, bu tutanağa dayalı olarak Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili hüküm- leri uyarınca hesaplama yapılarak mevzuat hükümleri çerçevesinde ve tespit esnasındaki yürürlükte bulu- nan mevzuat hükümleri gereği 26/02/2022 - 25/08/2022 tarihleri arasında 180 günlük süre için 846342 kWh karşılığı 3.888.508,85-TL kaçak faturası ve 28/02/2022 - 25/08/2022 tarihleri arasında 185 gün- lük süre için 869851 kWh karşılığı da 1.447.582,07- TL ceza bedelsiz ek fatura tahakkuk edildiğini, müvekkil şirket yetkilileriyle iletişimde olan davalı ...'nin oğlu ve çalışanı olan ...'nin "kullanıcının kendisi olduğunu" beyanla tutanağın kendi adına tanzim edilmesini talep etmiş olması sebebiyle, ilgili tutanağın ... adına düzenlendiğini, Fatura bedelleri son ödeme gününde ödenmediğinden konusu kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 5.341.338,08-TL'nin tahsili amacıyla ... aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nun ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden takip başlatıldığını, borçlu ... tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, Kaçak elektrik kullanımının dosya içinde mevcut tutanak , fotoğraf ve video kayıtları ile sabit olduğunu, Davalı abonenin de işyerindeki kaçak elektrik tüketimi nedeniyle tahakkuk olunan fatura bedelinden sorumlu olduğunu, Alacak muaccel olup, rehin ile de temin edilmediğini, işbu davanın sonuçlanması ve icra takibinin kesinleşmesi beklenildiği takdirde, "kamu alacağı" niteliğinde olan kaçak elektrik bedelinin tahsilinin tehlikeye gireceğini, borçlunun mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimalinin bulun- duğunu beyanla; Öncelikle davalı/borçlu tarafın taşınır, taşınmaz malları ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerinde İİK m. 257 gereği dava ve takip kesinleşinceye kadar teminatsız veya mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/604 esas sayılı dosyası ile iş bu dava arasında fiili ve hukuki bağlantı bulunduğundan bu iki davanın birleştirilmesine, Müvekkili şirketin ... seri numaralı tutanağa istinaden tahakkuklandırdığı 3.888.508,85-TL bedelli kaçak elektrik faturası ve 1.447.582,07-TL ceza bedelsiz ek kaçak elektrik tüketim faturasına ilişkin toplam 5.341.338,08-TL tutarındaki bedelin faturaların son ödeme tarihi olan 05/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile beraber tahsiline ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce 29/11/2022 tarihli ara karar ile;" alacağının varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiği ve şu aşamada yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı " gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. İstinaf Başvurusu: Ara karar davacı tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde:Müvekkil şirket görevlileri tarafından davalının aboneliğinde bulunan işyerinde kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirildiğinin dosyaya ibraz olunan tutanak, fotoğraf ve video kayıtları ile ispatlandığını, davalı ...'nin oğlu ve çalışanı olan ...'nin kullanıcının kendisi olduğunu beyan ettiğinden tutanağın ... adına düzenlendiğini, yapılan hesaplama ve tutanağın yürürlükteki mevzuata uygun olduğunu, son ödeme tarihi geçmesine rağmen dava konusu faturalar ödenmediğinden ... aleyhine takibe girişildiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu, alacak muaccel olup rehin ile temin edilme- diğini, borçlunun mal kaçırma ihtimalinin bulunduğunu, iş bu dava sonunda verilecek kararın bekle- nilmesi halinde alacağın tahsilinin tehlikeye gireceğini,"yaklaşık ispat " ve ihtiyati haciz koşullarının oluştuğunu beyanla mahkemece verilen ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; İstinaf incelemesine konu birleşen 2022/887 esas sayılı birleşen davada asıl talep kaçak elektrik tüketiminden kaynaklanan alacağın tahsili talebine ilişkin olup davacı vekili alacağın güvence altına alınması bakımından ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmektedir. İş bu dosyada da, ihtiyati hacze konu alacak tek taraflı olarak düzenlenen tutanağa dayalı faturadan kaynaklanmaktadır. Alacağın varlığını " yaklaşık ispat"a elverişli başkaca delil sunul- mamış olup uyuşmazlık konusu yargılamaya muhtaçtır. Dosyanın bulunduğu aşama itibariyle İİK 257. madde gereği ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır. Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, ...'ın birleşen 2022/887 Esas sayılı dava yönünden verilen 29/11/2022 tarihli ara karara ilişkin istinaf başvurusunun da HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalı-birleşen davaların davacısı vekilinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Alınması gereken 179,90-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL'nin istinaf eden davalı-birleşen 2022/887 Esas sayılı dosyanın davacısından alınarak hazineye irat kaydına, Alınması gereken 179,90-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL'nin istinaf eden davalı-birleşen 2022/761 Esas sayılı dosyanın davacısından alınarak hazineye irat kaydına, 2022/604 Esas sayılı dava yönünden harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf edenler üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 14/02/2023