T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/217
KARAR NO: 2023/173
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/12/2022
NUMARASI: 2022/560 E
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 24/01/2023
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA YÖNÜNDEN Davacı ... vekili İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 'ne ibraz ettiği 2022/269 D.İş sayılı 23/08/2022 tarihli dilekçe ile ; müvekkilinin işyerinde kaçak elektrik kul- lanıldığından bahisle tutanak düzenlendiğini ve bu tutanağa istinaden 22/08/2022 tarihli, ... nolu ve 119.899,27-TL bedelli, 22/08/2022 tarihli, ... nolu ve 36.152,76 TL bedelli fatura tahakkuk edildiğini beyanla söz konusu faturalar nedeniyle davacının işyerindeki elektrik enerjisinin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece 24/08/2022 tarihinde " İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN KABULÜ İLE, % 25 oranında teminat karşılığında 22/08/2022 tarihli, ... no’lu ve 119.899,27-TL bedelli, 22/08/2022 tarihli, ... no’lu ve 36.152,76-TL toplam 156.052,03 TL bedelli fatura borçlarından dolayı elektriğin kesilmemesi hususunda ihtiyati tedbir uygulanmasına" karar verilmiştir. Davacı vekili 26/08/2022 tarihli 2022/560 Esas sayılı dava dilekçesinde; Davacı müvekkili ...'un dava dışı ... A.Ş.'nin ticarethane grubu sözleşmeli abonesi olarak, ticari işletmesinin bulunduğu ... nolu hizmet noktasında elektrik enerjisi kullandığını, elektrik dağıtım şirketi olan davalı tarafından söz konusu işyerinde yapılan denetimler sonucu sayacın giriş sigortasından “harici hat' çekerek kaçak elektrik kullanıldığından bahisle ... adına 28/07/2022 tarih ve ... numaralı kaçak/ usulsüz elektrik kullanımı tespit tutanağı düzenlendiğini, bu tutanağa istinaden davacı müvekkil ... adına 22/08/2022 tarihli, ... nolu ve 119.899,27TL bedelli kaçak elek- trik tüketim faturası ile aynı tarihli, ... nolu ve 36.152,76-TL bedelli kaçak elektrik ek tüketim faturası, diğer davacı müvekkil ... adına ise toplam 156.052,03-TL kaçak elektrik tüketim borcu tahakkuk ettirildiğini, söz konusu kaçak tespit tutanağında davacıların imzasının bulunmadığını, tutanağın gerçeğe aykırı olduğunu, davacıların kaçak elektrik kullanma- dığını, özellikle ...'un diğer davacı durumundaki ...'un kardeşi olmaktan ve o esnada tesadüfen orada bulunmaktan başka bir ilgisinin bulunmadığını, tahakkuk edilen fatura bedellerinin iş yerinde sarf olunan enerji miktarı ile uyumlu olmadığını beyanla,HMK'nun 109 md gereğince, fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak üzere; davacı müvekkillerinin davalı tarafından düzenlenen 22/08/2022 tarihli, ... nolu ve119.899,27-TL bedelli fatura ve 22/08/ 2022 tarihli, ... no'lu ve 36.152,76 TL bedelli fatura ile borç olarak tahakkuk ettirilen 156.052,03-TL'nın şimdilik 500,00-TL kısmından borçlu olmadıklarının tespitine, HMK. m.397/4 ve m.323/1-ç hükümlerine göre, huzurdaki asıl dava dosyasının eki olan İstanbul 14. Asliye Ticaret Mah.'nin 2022/269 D. İş sayılı ihtiyati tedbir dosyasının giderleri de dâhil olmak üzere, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin de davalıya yüklenmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 2022/269 D.İş 2022/ 269 D.İş- 2022/271 Karar nolu 24/08/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararına itiraz etmiş ise de , bu itiraz 2022/560 Esas sayılı dosya üzerinden verilen 12/12/2022 tarihli ara karar ile reddedilmiştir.İstinaf başvurusu; 12/12/2022 tarihli ara karar davalı ... tarafından istinaf edilmiştir. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davacının dava konusu adreste kaçak elektrik kullandığı hususunun dosyaya ibraz edilen kaçak elektrik tespit tutanağı ve video görüntüleri ile ispat olunduğunu, somut olayda ihtiyati tedbir verilebilmesi açısından yasal şartların oluşmadığını, yaklaşık ispatın sağlanmadığını, tedbir kararı verilmesinin sonuçlarının gözetilmediğini, söz konusu tedbir kararı ile kamu zararının önlenmesinin önüne geçildiğini, müvekkilinin anayasal haklarının ihlal edildiğini, % 25 teminat karşılığında tedbire hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla tedbirin kaldırılmasını, aksi görüş halinde de teminatın % 100 oranına tamamlanmasını talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Davada asıl talep kaçak elektrik tüketimi nedeniyle tahakkuk olunan faturalar yönün- den menfi tespite ilişkin olup iş bu davadan önce- değişik iş dosyası üzerinden- bu faturalar nedeniyle elektriğin kesilmemesi yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmiş, yasal süre içinde de esasa ilişkin dava açılmıştır. HMK 389 ve devamı maddelerine göre “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir.Dosya içeriğine göre; dava konusu borç işyerinde kaçak elektrik kullanımından kay- naklanmaktadır. "oto yıkamacı" olarak işletilen işyeri için elektrik enerjisinin " olmazsa olmaz" koşul olduğu, dava konusu borç nedeniyle elektriğin kesilmesi halinde davacının işyerindeki faaliyetinin duracağı ve telafisi güç zararının doğacağı tartışmasızdır. Somut olayda ihtiyati tedbir yönünden yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmiştir, mahkemece elektrik enerjisinin kesilmemesi hususunda verilen tedbir kararı yerindedir.Mahkemece takdir olunan % 25 oranındaki teminat miktarı dosya içeriğine uygun olup yasal süre içinde 14. Asliye ticaret mahkemesi'nin değişik iş dosyasına yatırılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davalının tedbire vaki itirazının reddine dair 12/12/2022 tarihli ara karara ilişkin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN; Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı/borçlunun kullanımındaki ... hizmet numaralı tüketim noktasında kurulu bulunan tesisatta müvekkilİ şirket saha personeli tarafından 28.07.2022 tarihinde yapılan kontrollerde "sayacın giriş sigortasından harici hat çekme suretiyle kaçak elektrik kullanıldığı" tespit edilerek 28.07.2022 tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiğini, İşbu zapta istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili mad- deleri doğrultusunda tüketilen kaçak elektrik miktarı tespit edilerek tahakkuk hesaplaması yapıldığını , 01.09.2022 son ödeme tarihli 36.152,76-TL tutarında kaçak elektrik kullanım faturası ile 01.09.2022 son ödeme tarihli 119.899,27-TL tutarında kaçak elektrik kullanım faturası düzenlendiğini, Bahsi edilen bu fatura bedelleri son ödeme tarihinde ödenmediğinden davalı borçlu aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden ilamsız icra taki- bine girişildiğini, davalı borçlunun itirazı nedeniyle takibin durduğunu, Davalı tarafça söz konusu alacak ile ilgili olarak İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahke mesi'nin 2022/560 Esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açıldığını ve bu davanın derdest olduğunu beyanla, Öncelikle davalı/borçlunun taşınır, taşınmaz malları ve üçüncü kişilerdeki hak ve ala- cakları üzerinde İİK m. 257 gereği dava ve takip kesinleşinceye kadar teminatsız veya Sayın mahke- mece uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına, HMK m.166 gereği işbu davanın İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/560 Esas numaralı dosyasına kayden görülmekte olan menfi tespit davası ile birleştirilmesine, İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyasına yapılmış haksız ve yersiz İTİRAZININ İPTALİ ile takibin devamına, Davalı/borçlu aleyhine hükmolunacak meblağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce 12/12/2022 tarihli ara karar ile;" Alacağın varlığının tespitinin yargılamayı gerektirdiği, yaklaşık ispatın sağlamadığı" gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Ara karar davacı tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde: Davaya konu adreste kurulu bulunan ... hizmet numaralı tüketim noktasına ait tesisatta müvekkili şirket yetkilileri tarafından 28/07/2022 tari- hinde yapılan kontrollerde, davalının ... numaralı kayıtlı sayaçtan harici hat çekerek nitelikli şekilde kaçak enerji kullanımı yaptığı tespit edilmekle bu durumun kaçak tespit tutanağı ve video görüntüleri ile kayıt altına alındığını,söz konusu tespit gereğince takip ve dava konusu faturanın düzenlendiğini, son ödeme tarihinde ödenmeyen alacak için takibe girişildiğini, alacak muaccel olup , ''kamu alacağı'' niteliği taşıyan alacağın temin edilme aşamasındaki her türlü olumsuz ilerleyişin kamu zararına sebebiyet verdiğini, somut olayda "yaklaşık ispat " ve ihtiyati haciz koşullarının oluş- tuğunu beyanla mahkemece verilen ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; İİK'nun İhtiyati haciz şartları başlıklı 257.maddesinde; " Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." hük- müne yer verilmiştir.Yargıtay 23.Hukuk Dairesi Başkanlığının 2016/5783 E. 2016/4664 K.sayılı kararında "Talep ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İİK'nun 257 vd. maddeleri gereğince para borcu alacaklısı rehinle temin edilmemiş bir alacağı için borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ile alacaklarını haczettirebilir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için tam ispat gerekmemekte olup, mahkemenin alacağın ve ihtiyati haciz sebeplerinin varlığına kanaat getirmesi yeterlidir (İİK'nun 258/1- gerçeğe benzerlik karinesi). Somut olayda, talep eden alacağının dayanağı olarak tek taraflı olarak düzenlediği sözleşmeye dayalı faturayı göstermiştir. Bu durumda, mahkemeye alacağın varlığına kanaat getirilecek yeterli delil sunulmadığından, ihtiyati haciz kararının koşulları mevcut değildir. Mahkemece, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddi yerinde olmamış, bozmayı gerektirmiştir" denilmiştir. Eldeki dosyada, istinafa konu birleşen dava kaçak elektrik kullanımına ilişkin fatura bedelinin tahsiline yönelik takibe vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatına ilişkin olup dava konusu alacağın güvence altına alınması amacıyla ihtiyati haciz talep edilmektedir.İhtiyati hacze konu alacak tek taraflı olarak düzenlenen tutanağa dayalı faturadan kay- naklanmaktadır. Alacağın varlığını " yaklaşık ispat"a elverişli başkaca delil sunulmamış olup uyuş- mazlık konusu yargılamaya muhtaçtır. Dosyanın bulunduğu aşama itibariyle İİK 257. madde gereği ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, ...'ın birleşen davadaki ara karara ilişkin istinaf başvurusunun da HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Asıl davada davalı ...'ın İhtiyati Tedbire itirazının reddine dair 12/12/2022 tarihli ara karar hakkındaki istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Birleşen davanın davacısı ...'ın ihtiyati haciz talebinin reddine dair 12/12/2022 tarihli ara karar hakkındaki istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Asıl dava yönünden; Davacıdan alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL'nin istinaf eden davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, Birleşen dava yönünden; Davacıdan alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL'nin istinaf eden davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 24/01/2023