T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2022/2860
KARAR NO: 2022/2957
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ARA KARAR TARİHİ: 22/09/2022
NUMARASI: 2022/446 Esas
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 16/11/2022
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından kullanımda olan ... sayaç seri numaralı sayaç kapsamında denetime gelen ekipler tarafından 21.06.2022 tarihinde yapılan incelemede tutanak düzenlendiğini, söz konusu tutanağın gerçeğe aykırı olarak müvekkiline para cezası kesilebilmesi için düzenlendiğini, işbu tutanak kapsamında müvekkili aleyhine 22.06.2022 tanzim ve 04.07.2022 son ödeme tarihli ... fatura numaralı 93.549,30-TL ve ... fatura numaralı 22.140,78-TL bedelli iki adet faturanın hukuka aykırı olarak düzenlendiğini,bu faturalardan borçlu olmadığının tespiti ile davacının bedelleri ödemeyince elektriğinin kesildiğini, davacının davalı kuruma herhangi bir borcunun olmadığını belirterek elektrik kesintisinin ve icra takibinin tedbiren durdurulmasını talep ve dava etmiştir.Davacı asıl davada ... ,birleşen davada ... aleyhine aynı nedenle aynı miktar için aynı talepli davayı açmıştır. Mahkeme,somut olayda; davacının davalı tarafından elektriğini kesmesi suretiyle faaliyette bulunmasının engellendiği, dava konusu yerin iş yeri olduğu ve elektrik enerjisinin kesilmesinin mevcut yargılama sürecinin de devam ettiği dikkate alındığında ileride telafisi imkansız zararlara neden olabileceği gerekçesiyle; "1-İhtiyati tedbir talebinin dava değerinin %20'si oranında nakdi teminat (23.138,01 ₺) veya muteber banka teminat mektubu sunulması karşılığında KABULÜNE; teminat yatırılması halinde davaya konu abonelik sözleşmesi kapsamındaki elektrik enerjisinin talep edenin " ... Mah. ... Cad. No:... Bayrampaşa/İSTANBUL" adresinde bulunan dava konusu yer ve faturalarla sınırlı olacak şekilde elektriğin kesilmesinin tedbiren önlenmesine, kesilmiş olması halinde elektrik enerjisinin yeniden tesisine, 2-Teminat yatırıldığında, kararın talep edene verilmesine ve talep halinde infazı için davalı kuruma müzekkere yazılmasına, 3-İcra takibinin durdurulması yönünde tedbir talebinde bulunulmuş ise de dava dilekçesinde icra müdürlüğü ile dosya numarasının bildirilmemesi, Uyap sistemi üzerinde yapılan sorgulamada da bu şekilde bir dosyaya rastlanmaması dikkate alınarak bu husustaki istemin reddine" HMK 394 maddesine göre, karşı taraf dinlenilmeden verilen işbu tedbir kararına, ihtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren, hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın veya kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde mahkememize itiraz; reddedilen kısma ilişkin olarak ise 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere 19/07/2022 tarihinde karar vermiştir. Daha sonra; birleşen dosya üzerinden sunulan 25/07/2022 tarihli dilekçesinde özetle; davacı tarafın borçlu olmadıklarına yönelik açmış bulundukları faturalara ilişkin tedbir talebinin asıl mahkemece kabul edildiğini ancak ... tarafından yerine getirilmediğini, diğer şirkete dava açıldığını ve davanın asıl dosyada birleştirildiğini belirterek icra takibinin açılmasının durdurulmasını ve elektrik kesintisinin her iki şirket için verilerek elektrik kesintisinin kaldırılmasını talep ettiği ,talebin incelenmesinde, davacının her iki dosya üzerinden tedbir talebinde bulunduğu, mahkememizce asıl dosya üzerinden tensiben yapılan değerlendirmede tedbir talebinin kabulüne karar verildiği, davacı beyanına göre davalı tarafça işlem tesis edenin kendileri olmadığı ve husumet düşmediği nedenleri tedbir talebinin yerine getirilmediği anlaşıldığı, davaya konu kaçak elektrik tutanağının ve buna bağlı faturalandırmaların tanziminin ... Anonim Şirketi tarafından gerçekleştirildiği görülmekle, bu kez somut olayda; davacının davalı tarafından elektriğini kesmesi suretiyle faaliyette bulunmasının engellendiği, dava konusu yerin iş yeri olduğu ve elektrik enerjisinin kesilmesinin mevcut yargılama sürecinin de devam ettiği dikkate alındığında ileride telafisi imkansız zararlara neden olabileceği değerlendirilmekle; 1-İhtiyati tedbir talebinin kabulüne; davaya konu abonelik sözleşmesi kapsamındaki elektrik enerjisinin talep edenin " ... Mah. ... Cad. No:.. Bayrampaşa/İSTANBUL" adresinde bulunan dava konusu yer ve faturalarla sınırlı olacak şekilde ( 22.06.2022 tanzim ve 04.07.2022 son ödeme tarihli ... fatura numaralı 93.549,30-TL ve ... fatura numaralı 22.140,78-TL bedelli iki adet fatura) elektriğin kesilmesinin tedbiren önlenmesine, kesilmiş olması halinde elektrik enerjisinin yeniden tesisine, 2-Davacının davaya konu abonelik sözleşmesi kapsamındaki elektrik enerjisinin talep edenin " ... Mah. ... Cad. No:... Bayrampaşa/İSTANBUL" adresinde bulunan dava konusu yer ve faturalarla ( 22.06.2022 tanzim ve 04.07.2022 son ödeme tarihli ... fatura numaralı 93.549,30-TL ve ... fatura numaralı 22.140,78-TL bedelli iki adet fatura) sınırlı olacak şekilde ve taraflar arasında hüküm doğurmak üzere icraya konu edilmesi halinde İİK'nın 72/2. Maddesi uyarınca takibin tedbiren durdurulmasına, 3- Daha önce %20 teminata hükmedildiğinden teminatın yatırılmış olması halinde yeniden teminat alınmasına yer olmadığına, aksi halde %20 oranında teminat alınmasına, 4-Ara kararın taraflara tebliğine," itirazı kabil olmak üzere 25/07/2022 tarihinde karar verilmiştir. Bu arada davacı tarafça faturaların icra takibine konulmaması yönünden yeniden tedbir talep ettiği görülmekle,mahkemece, taraflar arasındaki ihtilafın kaçak elektrik kullanım iddiasından kaynaklandığı, kaçak tutanaklarının incelenmesinde davalının, davacının abonelik sözleşmesi olmaksızın elektrik kullanımı iddiasının bulunmadığı, abonelik sözleşmesinin bulunduğu lakin kaçak elektrik kullanımına yönelik tutanak tanzim edildiği, bu hususun yapılacak yargılama ve alınacak bilirkişi raporu ile belirlenebileceği gerekçesi ile,1-Talebin KABULÜ ile davacının davaya konu abonelik sözleşmesi kapsamındaki elektrik enerjisinin talep edenin " ... Mah. ... Cad. No:... Bayrampaşa/İSTANBUL" adresinde bulunan dava konusu yer ve faturalarla ( 22.06.2022 tanzim ve 04.07.2022 son ödeme tarihli ... fatura numaralı 93.549,30-TL ve ... fatura numaralı 22.140,78-TL bedelli iki adet fatura) sınırlı olacak şekilde taraflar arasında hüküm doğurmak üzere icraya konu edilmesi halinde İİK'nın 72/2. Maddesi uyarınca takibin tedbiren durdurulmasına,2- Daha önce %20 teminata hükmedildiğinden teminatın yatırılmış olması halinde yeniden teminat alınmasına yer olmadığına, aksi halde %20 oranında teminat alınmasına,3-Kararın taraflara tebliğine,Dair; karara karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık 20/07/2022 tarihinde karar verilmiştir. Mahkemenin 25/07/2022 ve 20/07/2022 tarihlerinde vermiş olduğu tedbir kararlarına karşı asıl davada davalı ... vekili birleşen birleşen dosyada davalı ... vekili tarafından yapılan itirazların 22/09/2022 tarihinde yapılan duruşmada ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Bu kararı asıl davada davalı ... ,birleşen davada davalı ... vekili istinaf etmiştir. Asıl davada davalı ... vekili istinaf dilekçesinde;davaya konu faturanın ... değil ... tarafından düzenlendiğini,davalı ... tarafından ödeme alınmadığını,elektrik kesintisinin sebebinin davalı ... olmadığını,kaçak tespit tutanaklarının davalı ... tarafından düzenlendiğini,davalı ... yönünden tedbirin uygulama imkanının bulunmadığını,ihtiyati tedbirin uygulanmaması halinde kendiliğinden kalkmış sayılacağını,tedbirin yazı işleri müdürü tarafından uygulanabileceğini,bu konuda yazı yazılmadığını,teminatsız ihtiyati tedbire hükmedilemeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Birleşen davada davalı ... vekili istinaf dilekçesinde;verilen tedbir kararlarının usule aykırı olduğu,taleplerin reddi gerektiği,ciddi zararların doğmasına yol açtığı,yaklaşık ispat kuralının oluşmadığı,kaçak enerji tutanağının tutulduğunu,video kaydının bulunduğunu,iki ayrı tedbir karaıının %20 teminatla verilmemesi gerektiğini,İİK 72.maddesinde en a %15 teminat şartı bulunduğunu,tedbirin kamu zararına yol açtığını,sonuçlarının mahkemece değerlendirilmediğini,anayaal haklarının ihlal edildiğini belirterek tedbir kararlarının kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava, elektriğin kesilmemesi ve söz konusu faturaların takibe konulmaması için ihtiyati tedbir talepleri ile birlikte menfi tespit talebine ilişkindir. Mahkeme hem elektriğin kesilmemesi,hemde faturaların icra takibine konu edilmemesi yönünden iki ayrı tedbiri tek teminatla vermiştir. Dava kaçak elektrik tahakkuku nedeniyle menfi tespit ile ihtiyati tedbir taleplerine ilişkindir. Elektriğin kesilmemesine dair yapılan değerlendirmede; elektriğin kullanıldığı yer işyeri olup, elektrik kesintisi halinde işletmedeki faaliyetin de kesintiye uğrayacağı, ekonomik yönden mağduriyet yaşanması ihtimali bulunmaktadır.Bu sebeple somut olayda, mahkemece HMK 389. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.Yine alınan teminat miktarının da her zaman değişen durumlara göre mahkemece değerlendirilebileceği,bu aşamada alınan teminat miktarının da yerinde olduğu görüldüğünden mahkemenin kararı usul ve hukuka uygun bulunmuştur. Faturaların icraya konulmamasına dair değerlendirmede ise, Dosya kapsamı itibariyle dava konusu faturalar yönünden davacı hakkında icra takibi yapıldığına ilişkin herhangi bir kayda rastlanmamıştır. İlk derece mahkemesindeki derdest dava , menfi tesbit talebine ilişkin olup,borçla ilgili olarak icra takibi yapılmasının tedbiren önlenmesi istenmektedir. Mahkemece ,bu yöndeki tedbir talebi incelenirken HMK 389 ve devamı maddelere göre değerlendirme yapılmış ise de,ayrıca davanın niteliği dikkate alındığında somut olayda uygulanması gereken mevzuat hükmü ,bu yönde özel bir düzenleme olan İİK 72 maddesidir. İcra ve İflas Kanununun 72. maddesi;"Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. Bu sebeple, mahkemece davanın ve talebin niteliğine göre tedbir talebinin İİK.72/2. maddesi kapsamında değerlendirilmesi, dava konusu alacağın dayanağını teşkil eden faturalar sebebiyle her nekadar elektriğin kesilmemesine teminatla tedbir kararı verilmiş ise de, davacının telafisi güç zararının önlenmesi açısından söz konusu faturaların icra takibine konu edilmesinin dava sonuna kadar önlenmesi hususunda tedbir kararı verilirken en az %15 oranında teminat alınması gerekirken, tek bir teminatla iki ihtiyati tedbir kararı verilmesi yerinde görülmemiştir. Bu itibarla davalıların elektriğin kesilmemesine dair istinaf talebinin HMK 353/1b-1.madde gereği reddi ile faturaların icraya konulmamasına dair tedbir kararına karşı davalıların istinaf talebinin teminat yönünden kabulü ile buna dair karar HMK 353/1b-2.madde gereği kaldırılarak buna ilave olarak %15 oranında teminat davacı tarafça süresinde yatırıldığında faturaların takibe konulmaması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesine dair yeniden karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalıların elektriğin kesilmemesine dair istinaf talebinin HMK 353/1b-1.madde gereği reddine, 2-Faturaların icraya konulmamasına dair tedbir kararına karşı davalıların istinaf talebinin teminat yönünden kabulü ile buna dair karar HMK 353/1b-2.madde gereği kaldırılarak, "1-Talebin kabulü ile davacının davaya konu abonelik sözleşmesi kapsamındaki elektrik enerjisi talep edenin " ... Mah. ... Cad. No:... Bayrampaşa/İSTANBUL" adresinde bulunan dava konusu yer ve faturalarla ( 22.06.2022 tanzim ve 04.07.2022 son ödeme tarihli ... fatura numaralı 93.549,30-TL ve ... fatura numaralı 22.140,78-TL bedelli iki adet fatura) sınırlı olacak şekilde taraflar arasında hüküm doğurmak üzere icraya konu edilmesi halinde İİK'nın 72/2. maddesi uyarınca takibin tedbiren durdurulmasına, 2- Davaya konu edilen 93.549,30 TLlık ve 22.140,78 TLlık iki adet fatura toplamı olan 115.690,08 TLnın %15 i oranında nakti yada kesin ve süresiz banka teminat mektubu davacı tarafça süresinde yatırıldığında yada sunulduğunda işbu faturaların takibe konulmaması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesine 3-Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf edenlere isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine,4-İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edenlere ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 16/11/2022