T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2021/1032
KARAR NO: 2022/1059
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/01/2020
NUMARASI: 2016/1211 E - 2020/60 K
DAVANIN KONUSU: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan
KARAR TARİHİ: 08/04/2022
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı (Temlik eden ... Bankası A.Ş ) vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın Yeşilyurt/İstanbul şubesi ile kredi borçlularından ... Tic. A.Ş. İle davalı ... Tic. A.Ş. Arasında 11/08/2015 tarihli elektrik alım-satım sözleşmesi kapsamında, ... Tic. A.Ş. Eylül 2015 dönemini içerir 1.223.424,00TL, Ekim 2015 dönemini içerir 1.264.204,80TL, Kasım 2015 dönemini içerir 1.223.424,00TL olmak üzere toplam 3.711.052,80TL alacağını Beyoğlu ... Noterliği'nin 01/09/2015 tarih ... yevmiye sayılı alacağın devri sözleşmesi ile TBK 183 ve devamı kapsamında müvekkiline temlik ettiğini, alınan temliknameye ilişkin olarak dava dışı şirket tarafından davalı bankaya bildirimde bulunduğunu, müvekkili bankaya teyit yazısı gönderilmesini talep ettiğini, davalı tarafından müvekkili bankaya 02/09/2015 tarihli yazısı ile devranılmış alacak üzerine üçüncü kişiler lehine konmuş haciz, rehin ve bunun gibi herhangi bir kısıtlama bulunmadığını, müvekkili dışında bu alacağın kimseye devredilmemiş olduğunu ve temliknameye göre işlem yapılarak ödemenin şube hesabına yapılacağını bildirdiğini, mezkur temlikname sözleşmesi kapsamında davalı tarafından müvekkiline Eylül 2015 dönemine ait 1.223.424,00TL tutarındaki ödemenin gerçekleştirildiğini, Ekim 20156 ve Kasım 2015 dönemlerine ait ödemelerin gerçekleştiğini, müvekkilince keşide edilen Bakırköy...Noterliği'nin 30/11/2015 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile alacağın devri sözleşmesi kapsamında alacağın ödenmemesinin talep edildiğini, davalının cevabi ihtarnamesi ile temlik eden ile olan sözleşmenin feshedildiğini ve alacaklarını sözleşme hükümleri kapsamında mahsup ettiğini beyan ettiğini, davalının gerekli bildirimleri ve teyitleri yaptığını, ayrıca mahsup edildiğini belirttiği alacak tutarı dahi, temlik alınan alacak tutarlarından daha düşük olduğunu, mahsuba konu edilen fesih tazminatı alacağının müvekkilince yapılan temlik işleminden sonra doğduğunu, takas mahsup işleminin davalı firma tarafından tek taraflı olarak yapıldığını, elektrik alım-satım sözleşmesinin 15(a) maddesi gereği yapılması gerekli bildirimlerin temlik edene yapılmadığını, davalının temlik alınan alacaklardan 20/11/2015 tarih, ... nolu 40.780,80TL tutarındaki ve 20/10/2015 tarih ... nolu 611.712,00TL tutarlı faturaları, davacı müvekkiline ödemediğini beyan ederek; şimdilik HMK'nın 109.maddesine göre 40.780,080TL lik bölümünün 20/11/2015 tarihinden itibaren elektrik alım-satım anlaşmasının 5.maddesi gereği TCMB reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı Banka bu davadaki alacağını Silivri ... Noterliği'nin 14/12/2017 tarih ve ... yevmiyeli devir sözleşmesi ile ... A.Ş. ne devretmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile temlik eden arasında 11/08/2015 tarihli elektrik alım-satım sözleşmesi akdedildiğini, 27/08/2015 tarihinde 3.606.552,00TL'lik bedelin ... A.Ş.'ye temlik edildiğini, bu temliğin müvekkiline 27/08/2015 tarihi ile bildirildiğini, temlik eden tarafından davacıya Eylül-Ekim-Kasım 2015 tarihleri için toplam 3.711.052,80TL fatura alacağını Beyoğlu ...Noterliği'nin 01/09/2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı temlikname ile devrettiğini, müvekkilince temliknameye ilişkin olarak ... AŞ'ye 3.606.552,00TL ödendiğini, 1.223.442,00TL yi ise davacıya ödediğini, müvekkili şirket ile temlik eden arasında akdedilen sözleşme yürürlükte iken ... AŞ tarafından 23/10/2015 tarihinde müvekkili şirkete tebliğ edilen 16/10/2015 tarih ve B... sayılı yazı ile ...'un satıcı pozisyon olduğu ikili anlaşma kayıtlarının 17/10/2015 tarihli 00:00'dan geçerli olmak üzere silineceğinin bildirildiğini, bildirim üzerine müvekkilince sözleşmeyi feshettiğini, 17.maddeye göre hesaplanacak fesih tazminatının temlik edenden 16/10/2015 tarihinden önce tedarik edilen enerji bedeline ilişkin tanzim edilen, 22/10/2015 düzenleme, 20/11/2015 son ödeme tarihli ve 518.400,00TL tutarlı fatura alacağından mahsup edileceğini bildirdiği, bununla birlikte bakiye 34.580,00TL Kasım ayı fatura alacağından mahsup edildiğini, bu sürecin sonucunda davacıya temlik edenden olan alacakların mahsup edildiğinin bildirildiğinin, davacının bunun üzerine müvekkiline Bakırköy ...Noterliği'nin 30/11/2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Eylül 2015 dönemi faturasının ve 40.780,00TL bedelli tutarlı Kasım ayı fatura bedelini ödemesi gerektiğini beyan ettiğini, müvekkilince davacıya TBK 188/2 uyarınca takas def'inin ileri sürüldüğünü, sözleşmenin 10 ve 11.maddeleri gereği davacının Ekim ayına ilişkin temlik alacağı, 20/11/2015 tarihinde, Kasım ayına ilişkin temlik alacağı ise 20/12/2015 tarihinde muaccel hale geleceğini, müvekkilinin alacağının, davacının Ekim ayına ilişkin alacağı ile aynı anda, Kasım ayı faturasına ilişkin alacağından ise daha önceki bir tarihte muaccel hale geldiğini, beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacının davasının kabulü ile 40.780,80TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararı, davalı vekili istinaf etmiştir. Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; davacının dilekçesinde talep sonucunu hüküm kurmaya elverişli şekilde açıklamadığını,bunun usule aykırı olduğunu,ayrıca mahkemece taleple bağlılık kuralına aykırı karar verildiğini,esas yönünden ise ,Fesih tazminatı alacağının takas ve mahsup def'i ile ileri sürülmesi neticesinde ...'a herhangi bir borcu bulunmadığından temlik alan diğer tüzel kişilere ödeme yapma yükümlülüğü bulunmadığını, takas ve mahsup def'ini ...'a ve ... Bankası'na bildirdiğini, temlik teyit yazısının verildiği tarihte takasa konu fesih tazminatı alacağının doğmadığı gerekçesi ile davanın kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, sözleşme hükümleri uyarınca gecikme bedeli talep edilmesine itiraz ettiğini ve herhangi bir borcunun bulunmadığını,verilen kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, kaldırılması istenmiştir. ...nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , alacak talebine ilişkindir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; Temlik eden dava dışı şirket ile davalı arasındaki sözleşmenin 12.maddesinde; son ödeme tarihinden sonra yapılan ödemeler için ödeme gününe kadar geç ödenen kısma TCMB reeskont faizi işletileceği, 14.2.maddesinde satıcının dilediği zaman alacağını devir ve temlik edebileceği, sözleşmenin 17.maddesinde ise fesih tazminatının hesaplanmış şekline ve doğduğu hallere ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Dosya içeriğinde davalı tarafından, temlik edene düzenlenmiş fesih faturalarına göre ; 31/10/2015 tarihli, ... numaralı, 17-31 Ekim 2015 dönemi fesih tazminatı (...) açıklamalı, 611.712TL bedelli olduğu, diğer faturanın ise 01/11/2015 tarihli, ... numaralı, 01/11/2015 dönemi fesih tazminatı (...) 40.780 TL bedelli olduğu görülmüştür. Mahkemece yargılamada bilirkişi raporları alınmıştır. Alınan elektrik müh. bilirkişi raporunda özetle; davalı ile temlik eden arasında imzalanan elektrik alım sözleşmesinde, davacı ile temlik eden arasındaki temliknameye ilişkin olarak davalıya yapılan bildirimde ve davalı tarafından davacının Yeşilyurt şubesinin muhatap alındığını bildirir yazısına istinaden; davalı tarafın 01/09/2015 tarihli yazısında (temlikname) gereğince işlem yapılarak ödemelerin ... Bankasına yapılacağının teyit edildiği, davacının bu davadaki alacağını Silivri ...Noterliği'nin 14/12/2017 tarih ve ... yevmiyeli devir sözleşmesi ile ... A.Ş. Ye devrettiğini, sözleşmenin 12.maddesi uyarınca 20/11/2015 tarihi 31/05/2018 tarihi arası 40.780,80TL nedeni ile 17.337,43TL +KDV gecikme faizi alacağı olduğu, fatura tarihi olan 20/11/2015 tarihinden itibaren TCMB'nin reeskont faizi işletilmesi gerektiği ifade edilmiştir. İtiraz üzerine alınan elektrik müh. ve hukukçu bilirkişi raporunda özetle; temlik eden tarafından davalıya düzenlenmiş olan fatura tarihlerinin 01/09/2015, son ödeme tarihlerinin 20/10/2015 olduğu, ödeme dekontlarına göre, dekont işlem tarihlerinin de 20/10/2015 olduğu, davalı tarafından temlik edene düzenlenmiş olan fesih tazminatı faturalarının tarihlerinin ise, 31/10/2015 ve 01/11/2015 olduğu, borçlunun devri öğrendiği sırada devredene karşı henüz muaccel olmamış bir alacak hakkına sahip olması ve bu alacak devredilen alacaktan daha önce veya aynı anda muaccel olacaksa, borçlunun devri öğrendikten sonra, kendi alacağı muaccel olunca yeni alacaklıya karşı takas beyanında bulunabileceği, fatura tarihleri dikkate alındığında borçlunun fesih tazminatı alacağının, devredilen alacaktan daha sonra muaccel olduğunun ve bu doğrultuda bu alacak için devralan alacaklıya karşı takas beyanında bulunup bulunulmyacağının değerlendirilmesinin mahkemeye ait olduğu , ek raporda özetle; sözleşmenin davalı tarafından 19/11/2015 tarihinde sona erdiğini, fesih tazminatı alacağının sözleşmenin sona erdiği tarihte doğabileceği, davalının fesih tazminatı alacağının, takasa konu olan temlik alınan davacıların alacağından sonra doğduğu ifade edilmiştir. Olayda uygulanması gereken TBK. m. 188/1. 2 maddesinde, devredilen alacağın borçlusuna, takasa ilişkin karşılıklılık şartının bir istisnası olarak, eski alacaklısına karşı sahip olduğu bir alacağı ile devredilen alacağı takas etmesi imkânını tanımıştır. Bu hükme göre, eğer borçlu devri öğrendiği sırada devredene karşı henüz muaccel olmamış bir alacak hakkına sahipse ve bu alacak devredilen alacaktan daha önce veya aynı anda muaccel olacaksa, burçlu, devri öğrendikten sonra, kendi alacağı muaccel olunca yeni alacaklıya karşı takas beyanında bulunabilecektir. Görüldüğü gibi, burada takasın karşılıklılık şartına bir istisna getirilmiştir. Borçluya, eski alacaklısının kendisine karşı olan bir borcuyla, kendisinin yeni alacaklıya olan borcunu takas yoluyla sona erdirebilme imkânı tanınmıştır. Üstelik bu takas hakkını alacağın devredildiğini öğrendikten sonra kullanmaktadır. Aranan tek şart, borçlunun devreden alacaklıya karşı sahip olduğu alacağın devredilen alacaktan sonra muaccel olmamasıdır. Somut olayda; ... 'Tic, A.Ş. tarafından ...Satış Ve Ticaret A.Ş.' ne düzenlenmiş olan fatura tarihlerinin 01.09. 2015 son ödeme tarihinin 20.10.2015 olduğu, ödeme dekontlarına göre, dekonl işlem tarihlerinin de 20.10.2015 olduğu görülmektedir. Buna karşılık. Dosya içeriğindeki ...Satış Ve Ticaret A.Ş. tarafından ... Tic. ...ne düzenlenmiş olan fesih tazminatı fatura tarihinin ise, 31.10.2015 ve 01.11. 2015 olduğu görülmektedir. Fatura tarihleri dikkate alındığında borçlunun fesih tazminatı alacağının, devredilen alacaktarı daha sonra muaccel olduğunun ve bu doğrultuda bu alacak için devralan alacaklıya karşı takas beyanında bulunulamayacağı Dairemizce değerlendirilmiştir. Mahkemece, davacı-temlik eden ... Bankası tarafından temlik olunan alacağın davalıya bildirildiği, davalının 02/09/2015 tarihli yazısı ile davacı ... AŞne temlik konusu alacak üzerinde bir kısıtlama olmadığı ve davacıya ödeneceğinin bildirildiği gözönünde bulundurularak, davalının, devri öğrendiği sırada devredene karşı takas edilebilicek bir alacak hakkında sahip olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinde maddi vakıa ve hukui denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla,davalının istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesine göre reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Alınması gereken 2.785,74 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 696,45 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.089,29 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 08/04/2022