T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2021/1770
KARAR NO: 2022/1385
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/12/2020
NUMARASI: 2019/619 E - 2020/715 K
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 10/05/2022
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Ümraniye Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi .. Derneği iktisadi işletmesinin 20/07/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsa- mında alınan tedbirlere ilişkin KHK ile kapatılarak tüm malvarlığının Hazine'ye devredildiğini, Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin KHK'lar (667 ve 668) uyarınca kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin 670 Sayılı KHK'nın devir işlemlerine ilişkin tedbirler başlıklı 5. maddesinin 1.fıkrasında; "... KHK gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne veya Hazineye devredilen kurum kuruluş ... Her türlü taşınır, taşınmaz ... (devralınan varlık); her türlü tespit işlemini yapmaya kapsamını belirlemeye, idare etmeye, ... Dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgili olarak kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen borç ve yükümlülükleri tespiti ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerinin geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve Fettullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)'ne aidiyeti, ilti- sakı veya irtibatı olmayan kişilerle, gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla, bu varlık- ların değerlendirilmesi suretiyle, ... Bütün bu işlemleri yapmak amacıyla usul ve esasları belirlemeye ... Diğerleri yönünden Maliye Bakanlığı yetkilidir." hükmüne yer verildiğini, 371 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği kapsamında oluşturulan İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, ... Yardımlaşma Derneği İktisadi İşletmesi ile yapılmış ..., ..., ... sayılı Doğalgaz Temini Sözleşmeleri kapsamında, davalı İgdaş tarafından tahsil edilen güvence bede- linin iadesinin gerektiğinin tespit edildiğini, Bu kapsamda müvekkiline devredilen iktisadi işletmenin davalıdan 10.348,48TL ala- caklı olduğunu, bu alacak miktarının davalıya bildirildiğini, ancak davalı tarafça ödeme yapılmadığını, Bunun üzerine davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile takip başlatıldığını, davalının ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; FETÖ sebebiyle kapatılan kurumlar için Maliye Bakanlığı ya da Hazine'ye devredilecek alacaklar arasında "garanti"den bahsedildiğini , ancak abonelik sözleşmesinin eki olan "güvence bedeli"nin KHK kapsamına giren bir alacak olmadığını, davacının alacak iddiasına dayandırmış ol- duğu KHK'da Hazineye devrolunacak alacaklar arasında güvence bedeline yer verilmediğini, güvence bedeli ile garanti alacaklarının birbirinden farklı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce: Davacının davasının REDDİNE karar verilmiştir. İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde: ... Derneği İktisadi İşletmesi'nin 20/07/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında 23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılarak tüm malvarlığı ile Hazine'ye devredildiğini, 371 sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliği kapsamında oluşturulan İnceleme ve Değer- lendirme Komisyonu tarafından yapılan incelemeler neticesinde düzenlenen 01/09/2017 tarih ve... sayılı inceleme ve değerlendirme raporuna göre, ... Derneği İktisadi İşletmesi ile yapılmış ..., ..., ... sayılı Doğalgaz temini sözleşmeleri kapsamında, davalı ... tarafından güvence bedelinin tahsil edilmiş olduğu, davalı tarafından tahsil edilen 10.368,48 TL güvence bedelinin iadesinin gerektiğini, Aksi yöndeki ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava, İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir. Dosya içeriğine göre, Dava dışı ... Derneği iktisadi işletmesinin, 20/07/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirlere ilişkin KHK ile kapatılarak tüm malvarlığının Hazine'ye devredildiği, 371 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği kapsamında oluşturulan İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu'nca yapılan inceleme sonucunda, ... Derneği İktisadi İşletmesi ile yapılan ... , ..., ... sayılı Doğalgaz Temini Sözleşmeleri kapsamında davalı İgdaş tarafından güvence bedeli tahsil edil- diği tespit edilmekle bu güvence bedelinin tahsili talebiyle İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığı, davalının süresi içindeki itiraz nedeniyle takip durduğundan eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davacı Hazine vekili, 670 sayılı KHK kapsamında el konulan işletmenin davalı dağıtım şirketi nezdindeki güvence bedelinin Hazine'ye devri gereken alacaklardan olduğunu, davalı ise "güvence bedeli"nin KHK kapsamında "her türlü taşınır,taşınmaz malvarlığı ,alacak ve haklar kap- samında olmadığını" savunduğuna göre uyuşmazlık abonelik sözleşmesi kapsamında tahsil edilen güvence bedelinin söz konusu mevzuat gereğince Hazine'ye iadesinin gerekip gerekmediği hususunda toplanmaktadır. Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin “ Güvence Bedeli” başlığı altında düzenlenen 39 uncu maddesinde “Dağıtım şirketi, alacaklarını garanti altına ala- bilmek amacıyla, mekanik sayaç kullanan abonelerden abonelik sözleşmesinin imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak üzere güvence bedeli alabilir.” hükmü getirilmiştir. Eldeki davada ,davalı ...'ın davacıya devredilen iktisadi işletmeden,... nolu sözleşme kapsamında 5.280,88 TL güvence bedeli aldığı, güncel- lenen güvence bedeli miktarının 2.411,17 TL ve toplam güvence bedelinin 7.692,05TL olduğu, ... nolu sözleşme kapsamında 2.218,48TL güvence bedeli aldığı, güncel- lenen güvence bedeli miktarının 1.350,13 TL ve toplam güvence bedelinin 3.568,61 TL olduğu, ... nolu sözleşme kapsamında 2.870,00TL güvence bedeli aldığı, güncel- lenen güvence bedeli miktarının 1.504,53 TL ve toplam güvence bedelinin 4.374,53TL olduğu, Dava dışı iktisadi işletmenin 500300124772 nolu sözleşme kapsamında davalıya 392,96 TL , ... nolu sözleşme kapsamında 400,73 TL, ... nolu sözleşme kap- samında 15.029,28 TL borçlu olduğu, yapılan mahsuplaşma sonunda davalının, dava dışı iktisadi işletmeden 187,78 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan söz konusu FETÖ sebebiyle kapatılan kurumlar için ilgili Maliye Bakan- lığı ya da Hazine'ye devrolunacak alacaklar kapsamında “garanti” den bahsedilmiş ise de, “güvence bedeli” olarak bir kalem yer almamaktadır. Doğalgaz Piyasası Dağıtım Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre “Ancak ön öde- meli sayaç kullanan abonelerden güvence bedeli alınmaz. Güvence bedeli, doğal gazı fiilen kullanmak üzere sözleşme yapan kişilerden veya bunların yetkili temsilcilerinden alınır. Güvence bedelleri ile bunların hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar, her yıl tarife önerisi ile birlikte dağıtım şirketi tarafından Kuruma önerilir ve Kurul tarafından belirlenir. Mal ve/veya hizmet üretim amaçlı doğal gaz kullanan aboneler ile serbest tüketiciler güvence bedeli olarak nakit yerine banka kesin teminat mektubu da verebilir." şeklinde tanımlanmıştır. Bu anlamda KHK’larda belirtilen “garanti” ile “güvence bedeli” aynı şey değildir. Davalı tarafça tahsil edilen "güvence bedeli" bir bakıma "depozito" sayılmalıdır.Dava dışı işletmenin halen davalıya borçlu olduğu ve dava konusu güvence bedelinin KHK'de belirtilen "garanti" kapsamına girmediği, ayrıca dava konusu şirketin söz konusu abonelikler kapsamında davalı İSKİ'ye borçlu olduğu hususu gözetildiğinde söz konusu güvence bedelinin dava- lıya iade edilemeyeceği sonucuna varılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmesi gerekmektedir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Davacı Hazine ve Maliye Bakanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 10/05/2022