T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2017/1543
KARAR NO: 2018/1226
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/01/2017
NUMARASI: 2015/391 E - 2017/9 K
DAVANIN KONUSU: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 03/10/2018
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili asıl dava dosyasında dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalının ...4 abone numarası ile abonesi olduğunu, davalı ... Enerji Elektrik Üretim AŞ'nin düzenlemiş olduğu faturalar ile müvekkilinden kayıp kaçak, iletim, dağıtım vb. adı altında haksız bedeller tahsil ettiğini bildirmek suretiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2011, 2012, 2013, 2014 ve 2015 yıllarında haksız tahsil edilen kayıp bedeli için 2.000,00 TL, dağıtım bedeli için 2.000,00 TL, iletim bedeli için 800,00 TL, TRT payı için 100,00 TL ve KDV için 100,00 TL olmak üzere 5.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili asıl dava dosyası ile birleşen 2015/393 E, 2016/882 K sayılı dava dosyasındaki dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalının 4003452415 abone numarası ile abonesi olduğunu, davalı ... Enerji Elektrik Üretim AŞ'nin düzenlemiş olduğu faturalar ile müvekkilinden kayıp kaçak, iletim, dağıtım vb. adı altında haksız bedeller tahsil ettiğini bildirmek suretiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2011, 2012, 2013, 2014 ve 2015 yıllarında haksız tahsil edilen kayıp bedeli için 800,00 TL, dağıtım bedeli için 500,00 TL, iletim bedeli için 100,00 TL, TRT payı için 50,00 TL ve KDV için 50,00 TL olmak üzere 1.500,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili asıl dava dosyası ile birleşen 2015/392 E, 2016/881 K sayılı dava dosyasındaki dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalının 4002222442 abone numarası ile abonesi olduğunu, davalı ... Enerji Elektrik Üretim AŞ'nin düzenlemiş olduğu faturalar ile müvekkilinden kayıp kaçak, iletim, dağıtım vb. adı altında haksız bedeller tahsil ettiğini bildirmek suretiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2011,2012,2013, 2014 ve 2015 yıllarında haksız tahsil edilen kayıp bedeli için 2.000,00 TL, dağıtım bedeli için 2.000,00 TL, iletim bedeli için 800,00 TL, TRT payı için 100,00 TL ve KDV için 100,00 TL olmak üzere 5.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kayıp kaçak bedellerinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulamanın yasal bir zorunluluk olduğunu, somut olayda davacıdan tahsil ettiği kayıp kaçak bedellerinin ilgili dağıtım şirketi olan Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye ödendiğini, bu ödemelere ilişkin dekontların bulunduğunu, bildirmek suretiyle, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunun 17 maddesine 6719 sayılı kanunun 21 maddesi ile eklenen 10 fıkra hükmü ve 6719 sayılı kanunla eklenen geçici 20 madde hükmü esas olmak üzere ayrı ayrı her 3 davada davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı ve davalı ... Enerji Elektrik Üretim AŞ'nin vekili tarafından süresi içinde istinafa başvurulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Anayasa'ya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulduğunu, başvuru sonucunun neticelenmesi, bekletici mesele yapılması talep edildiği halde, mahkeme tarafından bu taleplerine itibar edilmeyerek karar verildiğini, Yargıtay Kararlarında kayıp kaçak bedelinin abonelere yansıtılmasının hukuka aykırı olduğunun belirlendiğini, bu nedenle 6719 sayılı yasanın olaya uygulanmaması gerektiğini, söz konusu yasanın Anayasaya aykırı olduğunu, ayrıca yasa değişikliği sonrası davada konusu kalmadığından, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gibi, her bir dosyadan müvekkili lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini bildirmek suretiyle, ilk derece mahkeme kararının bu yönlerden kaldırılmasını, öncelikle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Enerji Elektrik Üretim AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; birleşen üç davada, davanın müvekkili açısından husumet nedeniyle reddedildiğini, davacıya herhangi bir elektrik satışı olmadığını ve fatura düzenlenmediğini, davacının yanlış şirkete karşı dava açtığını, bu nedenle müvekkili açısından dava husumet nedeniyle reddedildiğinden, lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, bu konuda Mahkeme'den tavzih istenmiş ise de sonuç alınamadığını belirterek, müvekkili için vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilmesini talep etmiştir.
Davacının istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ilk derece mahkeme kararının incelemesiyle; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun muhtelif maddelerinde değişiklik ve bu Kanuna eklemeler getiren 6719 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 17.06.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 6719 sayılı Kanunun 21. maddesine göre 6446 sayılı Kanunun 17. maddesinin birinci fıkrasının a,ç,d ve f bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye fıkralar eklenmiştir. Bu itibarla, 6719 sayılı Kanunun 21. maddesinin ç bendi;” Dağıtım tarifeleri; dağıtım şirketleri tarafından hazırlanacak olan dağıtım tarifeleri, elektrik enerjisinin dağıtım sistemi üzerinden naklinden yararlanan tüm gerçek ve tüzel kişilere eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak hizmetlere ilişkin fiyatları, hükümleri ve şartları içerir. Dağıtım tarifeleri; dağıtım sistemi yatırım harcamaları, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme-bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetleri karşılayacak bedellerden oluşur. Dağıtım şirketlerinin tarifelerine esas alınacak teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlar bu kayıpları düşürmeyi teşvik edecek şekilde kurul tarafından belirlenir. Kurulca belirlenen hedef oranlarını geçmemek kaydı ile teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetler dağıtım tarifelerinde yer alır ve tüketicilere yansıtılır. Teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasına ilişkin usul ve esaslar kurul tarafından düzenlenir” hükmü ile, 6719 sayılı Kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü, geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17. madde hükümleri uygulanır," hükmünü içermektedir. Hal böyle olunca, dava tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişiklikleri, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalarda) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. geçici 19. ile 20. maddeleri, iptal edilmedikleri veya yürürlükten kaldırılmadıkları sürece uygulanacaktır.
Anayasa Mahkemesi, işin kendisine noksansız olarak gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir ve açıklar (Anayasa m. 152,III; An. Mah. m. 28,IV c,2). Aksi halde, Anayasa Mahkemesine başvurmuş ve onun kararını beklemekte olan mahkeme, beklemeye son vererek, davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırabilir.Dolayısıyla, mahkemenin, Anayasanın m. 152,III; Any. Mah.Kuruluş Kn m. 28,IV c,2 gereğince, Anayasa Mahkemesine başvurunun esastan incelenmesini beklemeksizin, yürürlükteki 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na, 04.06.2016 tarihli ve 6719 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun hükümlerine göre somut olayı sonuçlandırılması ve Anayasa Mahkemesine yapılan başvuruları bekletici mesele yapmaması hukuka aykırı bulunmamıştır.Dosyanın istinaf incelemesi esnasında da, İlk derece mahkemesinin karar tarihinden sonra da, Anayasa Mahkemesi, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. geçici 19. ile 20. Maddelerinin Anayasaya aykırılık başvurularını incelediği ve nihayetinde, Elektrik Piyasası Kanunu'nun (EPDK) kayıp-kaçak bedellerinin tüketiciden tahsil edileceğine dair tüm hükümlerin iptal istemini reddederken, EPDK tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisinin bu bedellerin sadece kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğunu öngören kural, hak arama özgürlüğüne ölçüsüz bir müdahalede bulunduğundan, bu kuralın iptaline, kayıp kaçak bedellerine ilişkin dava konusu düzenlemelerin büyük çoğunluğunu Anayasaya aykırı bulmayarak iptal talebinin reddine karar verdiği, 15.02.2018 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak, hüküm doğurduğu anlaşıldığından mahkeme kararının dayandığı deliller ve bu doğrultuda 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen maddelerin olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmemesine göre, kararın bu yönden usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacının Anayasa Mahkemesine başvurunun bekletici mesele yapılmamasına yönelik istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişiklikleri, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalarda) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. geçici 19. ile 20. maddeleri, iptal edilmedikleri veya yürürlükten kaldırılmadıkları sürece uygulanacaktır. O halde, davalı dağıtıcı şirket, mevcut yasal düzenleme ile dava konusu bedelleri abonelerinden tahsil edebilecektir.
Somut olayda; davacı taraf dava açıldığı tarihinde yürürlükte olan mevzuat, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 E 2014/679 K. sayılı kararı ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin kararları gereği içtihat durumuna göre dava açmakta haklı olduğu, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliği nedeniyle, davanın konusunun kalmadığı kuşkusuzdur. Şöyle ki, ilke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki sebeplere göre hükme bağlanır. Ne var ki, dava açıldıktan sonra tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması hâlinde bu durumun hükümde göz önüne alınması ve böyle bir hâlde mahkemenin, davanın konusuz kalması sebebiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermesi gerektiği de her türlü duraksamadan uzaktır. Dava açıldıktan sonra ortaya çıkan bir durum nedeniyle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilecektir. Bu nedenle, davada, sonradan yürürlüğe giren yasa nedeniyle dava konusunun talep edilebilirliği kendiliğinden ortadan kalktığı için, mahkemesince bu durum gözetilerek davacının talebinin konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekirken, red kararı ile hangi davalı lehine hükmedildiği açık olmayacak şekilde davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşıldığından, davacının bu yöndeki istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince, "konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına" şeklinde kararın düzeltilmesine, davalı lehine hükmedilen vekalet ücretleri hükümden çıkartılarak, birleşen her bir dosyanın ayrı abonelik sözleşmesine dayandığı, bu şekilde her bir dosya ayrı alacak konusunu oluşturduğundan, her bir birleşen dava dosyası için, davacı lehine ayrı ayrı maktu vekalet ücretine hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... Enerji Elektrik Üretim AŞ'in istinaf başvurusunun incelenmesine gelince; somut olayda, ön inceleme duruşmasında davacı, dava ... Elektrik Enerji Toptan Satış A.Ş'ye yönlendirilmek istendiği halde, ... Enerji Elektrik Üretim AŞ hasım gösterilerek, istirdat davası açıldığını, dava ... Elektrik Enerji Toptan Satış A.Ş'ye yönlendirilmek istendiği halde, maddi hata yapıldığını beyan ettiğinden, mahkemece HMK 124/3 ve 4. maddeleri gereği davalı sıfatında hata yapıldığı kabul edilerek, iki şirket arasında isim benzerliği ve aynı adreste faaliyet göstermelerinden dolayı HMK 124/3 maddesi çerçevesinde, ... Elektrik Toptan Satış AŞ'ye tebligat çıkartılarak, taraf teşkili sağlandığı ve esas hakkında karar verildiği, dolayısıyla maddi hata sonucu, öncesinde davanın ... Enerji Elektrik Üretim AŞ'ye yönlendirilmesi nedeniyle, HMK 124 maddesinin uygulanması sonucu, daval...Enerji Elektrik Üretim AŞ yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi gerektiği halde, bu şirket yönünden husumetten red kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş ve bu durum kamu düzeni nedeniyle resen gözetilmek suretiyle ... Enerji Elektrik Üretim AŞ hakkında tesis edilen "husumet nedeniyle red" kısmı hükümden çıkartılarak,.. Enerji Elektrik Üretim AŞ'ye yönelik HMK 124. maddesi uyarınca hüküm kurulmasına yer olmadığına ve HMK 124. maddesi uyarınca lehine 1.980,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak bu şirkete verilmesine şeklinde hükmün düzeltilmesine, ön inceleme duruşmasında davacının tarafta hata yaptığı anlaşılıp, HMK 124 maddesi uygulandığı gözetilerek, bu şirketin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulüne karar vermek gerekmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacı ve davalı ... Enerji Elektrik Üretim AŞ'nin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile, HMK 355 ve 353/1-b-2 maddesi uyarınca, kararın düzeltilmesiyle, yeniden esas hakkında;
A-Esas Dosya Yönünden,
1-Davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş'ye yönelik davada konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davalı gösterilen ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş'ye yönelik davada, HMK 124. maddesi uyarınca, hüküm kurulmasına yer olmadığına ve HMK 124/4 maddesi uyarınca, bu davalı lehine 1.980,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu şirkete verilmesine,
3-Alınması gereken 31,40 TL karar harcından peşin alınan 85,39 TL harcın mahsubu ile bakiye 53,99 TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
4-Davacı lehine takdir edilen 1.980,00TL maktu vekalet ücretinin davalı ... Enerjisi Toptan Satış A.Ş' den alınıp davacıya verilmesine,
B-Birleşen Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/392 E - 2016/881 K. sayılı dosyası yönünden;
1-Davalı ...Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş'ye yönelik dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davalı gösterilen ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş'ye yönelik davada, HMK 124. maddesi uyarınca, hüküm kurulmasına yer olmadığına ve HMK 124/4 maddesi uyarınca, bu davalı lehine 1.980,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
3-Alınması gereken 31,40 TL karar harcından peşin alınan 85,39 TL harcın mahsubu ile
bakiye 53,99 TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
4-Davacı lehine takdir edilen 1.980,00 TL. maktu vekalet ücretinin davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş'den alınıp davacıya verilmesine,
C-Birleşen Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/393 E - 2016/882 K. sayılı dosyası yönünden;
1-Davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş'ye yönelik dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davalı gösterilen ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş'ye yönelik davada, HMK 124. maddesi uyarınca, hüküm kurulmasına yer olmadığına ve HMK 124/4 maddesi uyarınca, bu davalı lehine 1.980,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
3-Alınması gereken 31,40 TL karar harcından peşin alınan 85,39 TL harcın mahsubu ile bakiye 53,99 TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
4-Davacı lehine takdir edilen 1.980,00 TL. maktu vekalet ücretinin davalı... Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ'den alınıp davacıya verilmesine,
5-Tüm asıl ve birleşen davalar için davacı tarafından yapılan toplam 1.993,55 TL yargılama giderlerinin davalı... Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ'den alınıp davacıya verilmesine,
6-Davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A,Ş'nin yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Asıl ve birleşen dosyalarda kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde davacıya iadesine
Alınması gereken 35,90 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 4,50 TL'nin davalı ...Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ'den alınarak hazineye irat kaydına,
Peşin alınan istinaf karar harçlarının istinaf edenlerin istekleri halinde kendilerine iadesine,
Davacının istinaf sebebiyle yaptığı 110,00 TL yargılama giderinin davalı....Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,
İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 03/10/2018