T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2018/1000
KARAR NO: 2020/895
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/11/2017
NUMARASI: 2014/803 E - 2017/821 K
BİRLEŞEN İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2007/376 E. 2007/281 KARAR NO'LU DOSYASI
BİRLEŞEN İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2005/450 E. 2008/530 KARAR NO'LU DOSYASI
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 22/09/2020
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Davacı vekili asıl davada dava dilekçesinde; davacı şirketin verdiği Mobil Haberleşme Uydu hizmetlerinden olan ... ve ... ürünlerinden davalı şirketin satın aldığını, bu ürünler aracılığıyla davalı şirketin bilgisayarlarının internet bağlantısını sağlayarak veri aldığını, ürünlerin fiyatlandırmasının kullanıcının ürün üzerinden yolladığı yada aldığı veri miktarına göre yapıldığını, davalı çalışanlarının bu ürünleri çok yoğun olarak kullandıklarını, ürün aracılığıyla internet üzerinden yüksek miktarda veri miktarı aldıklarını ve yolladıklarını, bunun üzerine davalı şirketlerin bu ürün üzerinden aldıkları ve yolladıkları veri miktarı ölçüsünde oluşan borç tutarının faturalandırılıp davalılara yollandığını ancak davalıların borcu ödememekte ısrarcı davrandıklarını beyanla müvekkilinin davalılardan bu sebeple kaynaklanan toplam 160.080,00 USD ' nin dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile karar tarihindeki Merkez Bankası Döviz Kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığını fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak ve şimdilik olmak kaydıyla 3.000,00 USD ' nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle karar tarihindeki Merkez Bankası Döviz Satış Kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Birleşen İstanbul 13. ATM 2007/376 E. Sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Mobil İletişim Uydu Hizmetlerinden biri olan '' ...'' ürünlerinin ... adına satın alındığını ve bu aktivasyon formlarının ortak girişimin ortağı şirket yetkilileri olan ... ile ... tarafından imzalandığını, ortak girişimin tarafların ... A.Ş ve ... A.Ş olduğunu, müvekkilinin davalı şirketlerden bu sebeple toplam 160.080,00 USD ' nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve şimdilik olmak kaydıyla 5.000,00 USD ' nin 27/04/2006 tarihinden itibaren işleyecek olan devlet bankalarının bir yıl vadeli mevduat hesabına uyguladıkları en yüksek faiziyle karar tarihindeki Merkez Bankası Döviz Satış Kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Birleşen İstanbul 14. ATM 2008/450 E. Sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde ; müvekkilinin Mobil Kominikasyon Uydu Hizmetlerinden biri olan ''...'' ürünlerinin ... adına satın alındığını, müvekkilinin davalılardan 155.080,00 USD alacağının hizmetin verilmiş ve borcun doğmuş olduğu tarihten bu yana işlemiş ve işlemeye devam edecek olan Amerikan Doları faiziyle, kabul edilmemesi halinde İstanbul 7. ATM ' nin 2006/252 E. Sayılı davasının açıldığı tarihin ihtar tarihi olarak kabul edilerek bu davanın açılmış olduğu 27/04/2006 tarihinden bu yana işlemiş ve işlemeye devam edecek olan yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde verilen 08.11.2017 tarihli kararda, özet olarak; •Asıl dava yönünden: -Davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, -Davalı ... A.Ş. yönünden davanın kabulü ile; 3.000,00 USD’nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte anılan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, •Birleşen İstanbul 13. ATM’ nin 2007 / 376 E. sayılı dosyası yönünden: -Davalılar ... ve ... açısından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, -Davalı ... İnş. .... A.Ş. yönünden davanın kabulü ile; 5.000,00 USD’nin bu dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, •Birleşen İstanbul 14. ATM’ nin 2008 / 450 E. sayılı dosyası yönünden: -Davalılar ... ve ... açısından davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine, -Davalılar ... A.Ş. ve ... A.Ş. yönünden kısmen kabulü ile; 142.651,33 USD’nin bu dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte anılan davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Davalı ... vekili , asıl dava ve birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi’ nin 2008/450 E. sayılı dosyaları yönünden karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur. Davalı vekili istinaf dilekçesinde "Davacının dava dilekçesi incelendiğinde; USD alacağın karar tarihindeki Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığının talep edildiği görülmekte olup Yerel Mahkemece davacının bu talebine uygun düşmeyecek şekilde USD alacağa hükmedilmesi HMK’ nın taleple bağlılık ilkesine açıkça aykırı düşmüştür. davacının talebi yabancı para alacağı cinsinden olsa dahi, Türk Borçlar Kanunu 99/2 fıkrasına göre yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebileceğinden, dava konusu alacaklar için hüküm kurulurken ödeme tarihindeki Türk parası karşılığının ödeneceğinin hüküm fıkrasında belirtilmesi gerekirken yazılı şekilde yabancı para cinsinden hüküm kurulması hatalıdır... Davacının, asıl ve birleşen davada iddialarını/alacaklarını ispata yarar tek bir delili dahi dosyaya ibraz edememiş, davasını kanıtlayamamışken ve eksik ve hatalı değerlendirmeler sonucunda hazırlanan, çelişkilerle dolu kök ve ek bilirkişi raporları esas alınarak, söz konusu raporlara itirazlarımız değerlendirilmeksizin verilen karar usul ve yasaya, dosya kapsamına aykırıdır... Davacı tarafından müvekkil şirketle ilgisi olmayan ürünlerin kullanıldığı iddiasıyla faturalar düzenlenmiş ve tahakkuk ettirilmiş, bu şekilde afaki miktarlara ulaşan faturaların ödenmesi talep edilmiştir... Delil listemizde bulunan ve 09.03.2015 tarihli dilekçemiz ekinde de sunulan aktivasyon formları incelendiğinde ise, müvekkil şirket tarafından 2 adet ürün satın alındığı ve bu ürünlerin ICC-ID numaralarının ... ve ... olduğu, sunulan aktivasyon formları değerlendirildiğinde ... ICC-ID nolu aparatın daha sonra davacı tarafından doldurulduğunun izah edildiği görülmektedir. Müvekkil şirket, davacının işbu istinafa konu davaların konusunu oluşturan sözde alacaklarına dayanak ettiği tüm faturalara itiraz etmiş ve davacıdan alacağın dayandığı kullanıma ve nasıl hesaplandığına ilişkin bilgi talebinde bulunmuştur " şeklinde istinaf talepleri ileri sürmüştür. ...nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; Mahkemece yargılama sırasında deliller toplanmış, bilirkişi rapor ve ek rapor kapsamları birlikte değerlendirilmiştir. Davacının son kullanıcılara veri hizmeti sağlayan bir şirket olup, bu hizmetlere ilişkin olarak İnmarsat'ın satış temsilcisi olan ... (Eski Adı; ...) üzerinden veri hizmeti sağladığı, keza davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklık defterlerinde de 07.07.2003 tarihli ... numaralı yevmiye maddesinde '...' açıklaması ile iki adet olmak üzere 3.699.195.890,00 TL toplam 7.398.391.780,00 TL (Eski TL) ve 05.09.2003 tarih ve ... numaralı yevmiye maddesinde de 5.323.963.485 TL ve 2.772.542.272,00 TL olmak üzere toplam 8.096.505.757,00 TL (Eski TL) '...' kaydı ile ödeme kayıtlarının yer aldığı, keza anılan ödemeler karşılığında 120 numaralı Alıcılar Hesabının Afganistan Proje 1 ve 2 şantiye alt hesaplarının borçlandırıldığı görülmüştür. Uydu işleten şirketlerin yer istasyonu hizmeti veren şirketlerle toptan satış anlaşmaları imzalayarak, space segment denilen megabit satın alıp doğrudan veya ülkelerdeki satış temsilcileri kanalıyla son kullanıcıya satarak, son kullanıcının faaliyet gösterdiği alanda telekomünikasyon alt yapısının olmaması ya da yetersiz olması hallerinde haberleşme ve veri aktarım işleminde donanım ve sim kart alarak hizmet alındığı, uyou haberleşme cihazlarında da abone kimlik modülü kullanıldığı ve her bir sim kartın devre kart kimliği (ICC-ID: integrated circuit Identifier-entegre devre kart kimliği) olup 771 sayısı ile dokuz basamaklı bir seri numarasının bulunduğu, başında da ülke kodunun (Türkiye için 870) olup, ses, veri ve fax hizmetleri için ayrı ayrı kanallar kullanılarak iletişimin sağlandığı, ortak girişime ait üç ayrı sim kartının üç ayrı cihaz üzerinden kullanıldığı anlaşılmaktadır. Gerek teknik veriler ve işleyişine dair tesbitler ile gerekse bunu teyid eden ortak girişim kayıtları değerlendirildiğinde akdi ilişkinin varlığı ve bu kapsamda davalı şirketlere hizmet verildiği sabittir. Tahakkuk ettirilen 2003 yıl sonu itibarıyla davacı yanın verdiği hizmet karşılığı 160.080,27 USD alacaklı olduğu, keza davacı yan kayıtlarında, ortak girişime ait olmayan 4343 numarası ile biten sim karta ilişkin 9.428,94 USD bedelli hizmet faturasının cari hesaptan düşülmesi suretiyle davacı yanın 150.651,33 USD alacaklı olduğu anlaşılmıştır.Bu sebeplerle, asıl ve birleşen davanın esasına yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Ancak,6098 sayılı TBK’nın 99/III. maddesi hükmünce yabancı para borçlarında da alacaklı alacağının aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini isteyebilecektir.Yine 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin Kanun’un 4/a maddesinde, sözleşmede daha yüksek akdi veya temerrüt faizi kararlaştırılmadığı hallerde yabancı para borcunun faizinde Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanacağı belirtilmiştir.Ancak ,mahkemenin 2014/803 E.sayılı dosyasında davacının talebi , " 3.000,00 USD ' nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle karar tarihindeki Merkez Bankası Döviz Satış Kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının " tahsili şeklinde olmasına rağmen, mahkemece " Davalı ... A.Ş yönünden davanın kabulü ile; 3.000,00 USD ' nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte anılan davalıdan alınarak davacıya verilmesine "şeklinde hüküm kurulması usul ve hukuka aykırı olmakla ,davalı şirketin asıl davaya yönelik istinaf talebinin kısmen kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca karar düzeltilerek yeniden esas hakkında, aşağıda yazılı olduğu şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; I- Davalı ... Şirketi vekilinin ,birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/450 E.sayılı dosyaya yönelik istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, II-Davalı ... Şirketi vekilinin , asıl davaya yönelik istinaf talebinin kısmen kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca karar düzeltilerek, yeniden esas hakkında; A) Asıl davada; 1)Davalı ...yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, 2)Davalı ... A.Ş yönünden davanın kabulü ile; 3.000,00 USD ' nin 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte karar tarihindeki Merkez Bankası Döviz Satış Kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının anılan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Alınması gerekli 454,26-TL karar ve ilam harcından 89,80-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 364,46-TL eksik harcın davalı ... A.Ş 'den alınmasına, 4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.980,00-TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş ' den alınıp davacıya verilmesine, 5-Davalı ... vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.980,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ...' ne verilmesine, B)Birleşen İstanbul 13. ATM ' nin 2007/376 E. Sayılı davada; 1)Davalılar ... ve ... açısından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, 2)Davalı ... İnş .... A.Ş yönünden davanın kabulü ile ; 5.000,00 USD' nin bu dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Alınması gerekli 457,68-TL karar ve ilam harcından 90,50-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 367,18-TL eksik harcın davalı ... İnş .... A.Ş' den alınmasına, 4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.980,00 vekalet ücretinin davalı ... İnş .... A.Ş' den alınıp davacıya verilmesine, 5-Davalı ... vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.980,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ...' ya verilmesine, C)Birleşen İstanbul 14. ATM 2008/450 E.sayılı davada, 1)Davalılar ... ve ... açısından davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE, 2)Davalılar ...A.Ş ve ...A.Ş yönünden kısmen kabulü ile, 142.651,33 USD' nin bu dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faiziyle birlikte anılan davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Alınması gerekli 12.193,34-TL karar ve ilam harcından 2.409,80-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 9.783,54-TL eksik harcın davalı ... A.Ş ve ... A.Ş' den müştereken ve müteselsilen alınmasına, 4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 15.801,66-TL vekalet ücretinin davalılar ...A.Ş ve ...A.Ş' den müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, 5-Davalı ... vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.980,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ...' ya verilmesine, 6-Davalı ...A.Ş ve ...A.Ş vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.980,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ...A.Ş ve ...A.Ş' a verilmesine, D) Davacı tarafça asıl ve birleşen davalardan başlangıçta yapılan 2.685,00-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 2.344,00-TL olmak üzere toplam 5.029,00-TL yargılama giderinin davalılar ...A.Ş ve ...A.Ş' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, E) Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine, İstinaf incelemesiyle İlgili olarak; Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf edene isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine, Davalı ... A.Ş'nin istinaf aşamasında yapmış olduğu 43,30 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 22/09/2020