T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/2737
KARAR NO: 2023/2714
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/07/2023
NUMARASI: 2023/344 E
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 26/09/2023
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Mah. ... Sk. No:.. Fatih/İSTANBUL adresinde "apart" mahiyetindeki işletmesiyle ticari faaliyette bulunduğunu ve tahakkuk eden bütün elektrik faturalarını eksiksiz şekilde ödediğini, davalı ... çalışanlarınca söz konusu adreste yapılan denetimler sonucu 22.04.2023 tarihinde biri 22.04.2022-24.10.2022 tarih- leri için, diğeri ise 22.10.2022-22.04.2023 tarihleri için olmak üzere 2 adet kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiğini ve bu tutanaklar esas alınarak kaçak tüketim bedeli tahakkuk edildiğini ,davalı tarafça yapılan işlem ve tahakkukun haksız olduğunu, davacının söz konusu faturalar nedeniyle borcunun bulunmadığını beyan ve iddia ile,öncelikle değişik iş yoluyla tedbiren söz konusu faturalar nedeniyle elektriğin kesilmemesi ve takip konusu yapılmaması yönünde ihtiyati tedbir talep etmiş, İstanbul Anadolu 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/161 D. İş sayılı dosyası üzerinden % 15 oranında teminat karşılığında her iki tedbir talebinin de kabulüne karar verilmiştir. Davacı iş bu dosya üzerinden menfi tespite ilişkin olarak esas davasını açmıştır.Davalı ... vekilinin tedbir kararlarına vaki itirazı yerel mahkemece duruşmalı olarak incelenmiş , neticede 18/07/2023 tarihli ara karar ile; "İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin elektriğin kesilmemesi yönünde verilen ihtiyati ted- bir kararına itirazın reddine, ihtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin icra takibinin durdurulması yönün- den verilen ihtiyati tedbir kararına itirazın teminat yönünden kabulü ile bu tedbirle ilgili olarak da ; davaya konu fatura bedelleri toplamı 502.651,31-TL'nin %15 oranında teminatın davacı tarafça nakit olarak veya süresiz- kesin banka teminat mektubu olarak 1 hafta içinde yatırılmasına, (aksi takdirde verilen ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının ihtarına (ihtar edildi)" karar verilmiştir. 18/07/2023 tarihli ara karar davalı ... tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının dava konusu adreste kaçak elektrik kul- landığı hususunun dosyaya ibraz olunan tutanaklar vs belgeler ile sabit olduğunu, davacının aksi yön- de delil ibraz edemediğini, somut olayda davacının "yaklaşık ispat"ı sağlamadığını, ihtiyati tedbir şart- larının oluşmadığını beyanla ara kararın kaldırılmasını istemiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava, İİK 72. md ne dayalı menfi tespit talebine ilişkin olup davacı, konusu faturalar nedeniyle elektriğin kesilmemesi ve icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir talep etmiş, mahkemece, davacının her iki tedbir talebi kabul edilmiştir. 1-Elektriğin kesilmemesi talebi ile ilgili olarak;HMK 389 ve devamı maddelerine göre “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir. Dosya içeriğine göre; dava konusu borç işyerinde kaçak elektrik kullanımından kay- naklanmaktadır. Davacının işyeri için elektrik enerjisinin " olmazsa olmaz" koşul olduğu, dava konusu borç nedeniyle elektriğin kesilmesi halinde davacının işyerindeki faaliyetinin duracağı ve davacının telafisi güç zararının doğacağı tartışmasızdır. Somut olayda elektriğin kesilmemesi ile ilgili ihtiyati tedbir yönünden yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmiştir. 2- Takibin durdurulması yönünden; İİK'nun Menfi tesbit ve istirdat davaları başlıklı 72.maddesinde:"Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurul- masına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmüne yer verilmiştir. İİK 72. madde menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir ile ilgili özel düzenleme olup davanın takipten önce veya sonra açılması, verilecek tedbirin şekli yönünden değişikliğe yol açmak- tadır. Eldeki davada, dava konusu alacak ile ilgili olarak dava tarihinden önce icra takibi başlatıldığına dair bilgi ve belge sunulmadığından İİK 72 md gereğince dava konusu faturalarla ilgili icra takibin durdurulmasında usul ve yasaya aykırılık yoktur. Teminat yönünden; Değişik iş yoluyla verilen ilk kararda iki adet tedbir için % 15 oranında tek teminat takdir edilmiş iken, davalının itirazı üzerine verilen 18/07/2023 tarihli ara kararda % 15 oranında ikinci bir teminat takdir edilmiş ,söz konusu teminat süresi içinde mahkeme veznesine yatırılmıştır. Takdir ve tahsil edilen teminat miktarının dosya içeriğine uygun olduğu değerlendiril- miştir. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davalının 18/07/2023 tarihli ara karara ilişkin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 26/09/2023