T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/2767
KARAR NO: 2024/912
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2020/402 Esas - 2023/235 Karar
TARİHİ: 20/03/2023
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 26/03/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahke- mesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkilinin, davalı dağıtım şirketinin ... hesap ... müşteri nolu abonesi olduğunu ve bu abonelik üzerinden "... Mh. ... Skb No:...Beylikdüzü" adresindeki iş yerine elektrik temin ettiğini, davalı ... tarafından 18/9/2019 tarihinde bir yazı gönderilerek "sözleşmedeki bağlantı anlaşma gücünün 50 kw olduğu, ancak davacının 94 kw güç kullandığı"ndan bahisle Avcılar Müşteri Operasyonları Merkezi'ne müracaat ile bağlantı anlaşmasının değiştirmek üzere sözleşme vs işlemleri yapmasının talep edildiğini, bu yazı doğrultusunda davacının yetkili elektrikçe ...- ... vasıtasıyla proje hazırlayıp başvurduğunu, davalı tarafın yönlendirmesi doğrultusunda müvekkilince akım trafoları satın alındığını ve yetkili elektrikçi tarafından bu akım trafolarının panoya takıldığını, yetkili elektrikçinin talebi üzerine ... çalışanlarınca 10.01.2020 tarihinde tesisatın muayene ve kontrolünün yapıldığını, buna ilişkin olarak form düzenlendiğini, ancak aynı tarihte ... çalışanınca müvekkilinden habersiz olarak iş yerinde kaçak elektrik kullanıl- dığından bahisle ... nolu başka bir tutanağın da düzenlendiğini ve bu tutanak gereğince 06.3.2020 tarihinde 33.878,94TL ve 42.264,13TL'lik toplam 76.143,07TL değerinde iki adet fatura düzenlendiğini, müvekkilinin söz konusu tesisatta kaçak kullanımının bulunmadığını, tahakkuk olunan faturaların hukuka aykırı olduğunu, ancak müvekkilinin elektriğin kesilmemesi için 20.000,00 TL ödeme yaptığını, daha sonra bu faturaların iptal edildiğini, 8.152,35TL ve 26.417,05 TL değerinde yeni faturalar düzenlendiğini, müvekkilinin ihtirazi kayıt ile bu faturaları da ödediğini, 05/03/2020 tarihinde elektriğin bir günlüğüne kesildiğinden müvekkilinin bu süre içinde üretim gerçekleştiremediğini ve gelir kaybına uğradığını beyanla müvekkili şirketten haksız olarak tahsil edilen 34.569,40 TL'nin ödenme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, davacının elektriğinin davalı tarafından kesilmesi sebebiyle uğradığı ticari/işletmesel zararın HMK 107/1 maddesi uyarınca belirsiz alacak davası zımnında tahkik ve tespitini, belirli hale geldiğinde artırılmak üzere şimdilik 500,00,00 TL'sinin ticari reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücreti davalıya yüklenmek üzere karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde, davacı tarafın "... Mahallesi ... Sokak No:... Beylikdüzü/İstanbul" adresindeki 5200416 numaralı tesisata ait tüketim noktasında 10.01.2020 ve 05.03.2020 tarihlerinde ekiplerince yapılan kontrollerde sistemde tahakkuk çarpanının 100/5 (20) olduğu halde yerinde çarpanın ... olduğu kaçak elektrik kullandığı tespit edilerek ... numaralı kaçak/usulsüz kullanım tespit tutanaklarının tanzim edildiğini, davacı taraf sistemde 20 çarpan olarak görünen akım trafosunu 40 çarpanlı akım trafosu ile değiştirerek ölçü devresine müdahale yolu ile kaçak elektrik kullanıldığını, tanzim edilen kaçak tespit tutanağında mevcut bilgilere göre 8.152,35-TL ve 26.417,05-TL tahakkuk ettirildiğini, mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılan tahakkuk ve hesaplama hukuka uygun olduğunu, müvekkili şirket görevlilerince yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan tutanaklar yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olup, kaçak elektrik kullanmadığını iddia eden davalının bu hususu ispatlanması gerektiğini, eldeki davada davacı dava dilekçesinde gerçek dışı ve kötü niyetli iddialar öne sürüldüğünü, davacı taraf ... seri numaralı Tesisat Muayene Kontrol Formunun tutulduğu tarihte davacı şirketten habersiz olarak ... seri numaralı Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı tutulduğunu iddia etmiş ise de, davacı tarafça ek olarak sunulan 031224 nolu tutanakta kaçak elektrik kullanıldığına dair ... nolu zaptın tutulduğu ibaresinin açıkça görüldüğünü, ayrıca yine davacı tarafça sunulan ... nolu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağında davacı şirket yetkililerinin imzası ve şirket kaşesinin bulunduğunu, bu durumda davacı tarafın kaçak elektrik kullanımına dair tutanaklardan haberi olmadığı yönündeki beyanının kabul edilemeyeceğini beyanla davanın reddini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi'nce: "Davanın Kısmen Kabulü ile; davacı yanca iadesi talep edilen bedel yönünden 16.657,22 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya iadesine, fazlaya dair istemin reddine, davacının kazanç kaybına dair talebinin reddine," karar verilmiştir. İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı ve davalı tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde: müvekkilinin güç artırımı ile gereken işlemleri yaptığını, davalı ...'ın işlemlerin hangi aşamada olduğunu bilmesi gerekirken, muhtemelen kurum içi iletişim ve organizasyon kopukluğu nedeniyle müvekkili adına kaçak elektrik tespit tutanakları düzenlendiğini, ayrıca bu tutanaklar gereğince dava konusu faturaların tahakkuk olunduğunu ve elektriğin kesileceği tehdidi altında tahsil edildiğini, davacı taraf davalının istek- lerini yerine getirmeye çalışırken davalının haksız ve kötü niyetli uygulamasına maruz kaldığını, diğer yandan müvekkilinin iş yerinde 1 günlük elektrik kesintisi nedeniyle üretim yapılamadığını, kazanç kaybına ilişkin zararın bilirkişi tarafından hesaplandığını, davanın tam kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabul hükmü kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davaya konu kaçak elektrik zabıtlarının mevzuata uygun olduğu ve ... seri numaralı zabıt için tüketim değerinin -müvekkil Kurum hesabında olduğu gibi- 14360 kWh değeri tespit edildiğini, ancak davacının mükerrer kaçak elektrik kullanıcısı olduğu gözetilerek 2 kat sayısı esas alınarak hesaplama yapılması gerekirken bilirkişi raporunda bu hususun gözden kaçırıldığını, elektrik kesintisi işleminin de mevzuata uygun olduğunu, gecikme sürecinin ve uyuşmazlığın çözümsüz- lüğe gitmesinde tamamen davacının sorumlu olduğunu, davacının kaçak tutanaklarının aksi yönde delil sunamadığını, davanın reddinin gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava, menfi tespit istirdat ve maddi tazminat talebine ilişkindir. Dosya içeriğinden; davacı ... San ve Tic A.Ş.'nin kullanımında bulunan "... Mahallesi ... Sokak No:... Beylikdüzü/İstanbul" adresindeki ... numaralı tesisata ait tüketim noktasında ... çalışanlarınca yapılan denetimler sonucu, 10.01.2020 ve 05.03.2020 tarihlerinde yapılan kontrollerde "takat artma talebine istinaden gidilen mahalde sistemde çarpan ... olduğu halde, yerinde çarpanın ... olduğunun görüldüğü"nden bahisle ... ve ... nolu tutanakların düzenlendiği, söz konusu tutanaklardaki bilgiler doğrultusunda fatura tahakkuk edildiği, söz konusu faturaların ödenmemesi üzerine dava konusu mahalde elektriğin bir günlük süre ile kesildiği anlaşılmaktadır. Davacı eldeki davada, kaçak elektrik kullanmadığını, faturaların dayanağının bulun- madığını beyanla ödeme tutarının iadesini, ayrıca elektrik kesintisi nedeniyle iş yerinde üretim durduğundan kazanç kaybına uğradığını iddia etmektedir. Tutanak tarihinde yürürlükte bulunan 30.05.2018 tarihli EPTHY'nin "Usulsüz Elektrik Tüketimi " başlıklı 48.maddesinde; "(1) Tüketicinin; a) İlgili tüzel kişilere yapılmış başvuru olmaksızın, bulunduğu tüketici grubunun kapsamı dışında elektrik enerjisi tüketmesib) Kendi adına perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmadan daha önceki tüketici adına düzenlenen ödeme bildirimlerini ödemek suretiyle elektrik enerjisi tüketmesi,c) 6 ncı maddenin altıncı fıkrası hükmü dışında, ölçme noktasından sonraki kendi elektrik tesisatından üçüncü şahıslara elektrik enerjisi vermesi, ç) Güç trafosunu değiştirdiği halde ilgili tüzel kişilere durumu yazılı olarak 15 gün içerisinde bildirmemesi, d) Mesken tüketici grubunda yer alan tüketiciler hariç, kendisine ait tesis veya tesislerdeki bağlantı gücünün yüzde yirmiden daha fazla artması halinde, ilgili mevzuat çerçevesinde İlgili lisans sahibi tüzel kişiye başvurmaması veya başvurmuş olmasına rağmen İlgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmeme hallerinde, usulsüz elektrik enerjisi tüketmiş sayılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Dosya kapsamından; Davacının sözleşmesindeki bağlantı gücünün 50 kw olduğu, ancak söz konusu tesisattan 94 kw güç çekilerek bağlantı gücünün % 20'den fazla miktarda aşıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının kuruma başvurarak bağlantı gücünü yükseltilmesini talep etmesi gerekmektedir. Uyuşmazlığın ortaya çıkmasından önce davalı ... tarafından davacı şirkete gönderilen 18.09.2019 tarihli yazı ile güç aşımından bahsedilerek 94 kw üzerinden söz- leşme yapılması hususunda ihbarda bulunulduğu, bu tarihten önce davacının güç arttırımı ile ilgili her hangi bir başvurusunun bulunmadığı, ancak davalı ...'ın 18.09.2020 tarihli yazısından sonra davacı şirketin güç artırımı ile ilgili harekete geçtiği, başvuru, proje hazırlıkları, mal alım satımı, alınanların montajı vs işlemleri başlattığı anlaşılmaktadır. Elektrik mühendisi Prof. Dr. ...'in 18.12.2022 tarihli raporunda, güç artırımından önce izinsiz elektrik kullanımının "usulsüz kullanım" olduğunu, davacının güç artırımı ile ilgili işlemlere başlamasına rağmen davalının davacı şirkete giderek endeksleri kayıt altına almadığı, 23.12.2019 tarihinde Güngören ...'ta akım trafolarının beraber test edildiği ve davacı tarafça teslim edildiği, davalı kurumun davacı şirket tarafından güç artırımı ile ilgili işlemlere başlandığı ve hangi aşamada olduğu, henüz işlemlerin bitmediğinin bilinmesi gerekirken yaklaşık 10 gün sonra 10.01.2020 ve 05.03.2020 tarihinde 94 kw göre yeni sözleşme yapılmadan elektrik kullanıldığı gerekçesiyle kaçak tutanağın tutulduğu, bilahare mükerrer kaçağa ilişkin tutanağın sunulduğu, ancak bu şekilde enerji kullanılması halinde kaçak kullanım olacağı husu- sunda davacıya uyarıda bulunulmadığı, davalının güç artırımına ilişkin işlemlerin henüz işin bit- mediğini bildiği/bilmesi gerektiği, buna rağmen sıklıkla davacı işletmeye giderek kaçak tutanağı düzenlediği dikkate alındığında bu davranışın iyi niyetli olmadığı, somut olayda 2 kat sayısı uygulanmasının şartları oluşmadığından 1.5 katsayının uygulandığı belirtilmiştir. Davacı tarafça tahakkuk edilen faturalar 26.417,05 TL + 8.152,35 TL = 34.569,40 TL, bilirkişi hesabına göre davacı tarafın ödemesi gereken tutar 17.912,18 TL olup mahkemece bu hesaba göre istirdat talebi yönünden kısmen kabul hükmü kurulmuştur. Kar kaybına ilişkin talebe gelince; Mali bilirkişinin katılımı ile hazırlanan 11.03. 2022 tarihli raporda, davacının 06.03.2020 tarihinde 1 günlük elektrik kesintisi nedeniyle 8.351,50 TL kazanç kazanç kaybına uğradığı tespit edilmiş olup davacı bu rapordan sunduğu 09.06.2022 tarihli dilekçesi ile tazminata ilişkin talebini 8.351,50 TL olarak açıklamış, harcı yatırmıştır. Mahkemece kar kaybına ilişkin tazminat talebi "Davacının kar kaybına ilişkin zararının doğup doğmadığı, miktarının ne olduğu ,doğan zararın salt elektrik kesintisinden kaynaklandığı veya tek sebebinin elektrik kesintisi olduğunun ispatlanamadığı" gerekçesiyle red- dedilmiştir.Davacı taraf güç artırımını tamamlamadan ve buna göre yeni sözleşme yapmadan elektrik kullanmaya devam ettiğine göre, bu şekildeki elektrik kullanımının kaçak elektrik kulla- nımı olduğu tartışmasızdır. Dava konusu tespitten önceki kaçak kullanıma ilişkin tutanağın varlığı da gözetil- diğinde 2 kat sayı üzerinden hesaplama yapılması gerekirken 1.5 kat sayı esas alınmak suretiyle hesaplama yapılması doğru değildir. Mahkemece dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile yukarıda belirtilen esaslar doğrul- tusunda ek tahakkuk hesabına ilişkin rapor alınması, hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Davacı ve davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacı ve davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine, Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 26/03/20