T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/724
KARAR NO: 2024/1897
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/12/2023
NUMARASI: 2022/296 E - 2023/831 K
DAVANIN KONUSU: İstirdat
KARAR TARİHİ: 04/07/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine ... tarafından Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile "Kaçak Elektrik Bedeli" talebine dayanılarak icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu borcun müvekkili ... tarafından 09/12/2021 tarihinde davalı ...'ın hesabına yatırıldığını, borcun ödenmesi sonrasında ise ilgili icra takibine alacaklı vekili tarafından 09/12/2021 tarihinde haricen tahsil bildiriminde bulunduğunu, ardından dosya kaydının kapatıldığını, ilgili icra dosyasının tahsilatının davalının icra tehdidi altında yapıldığını, davanın tarafları arasında hiçbir borç ilişkisinin mevcut olmadığını belirterek, davanın kabulü ile öncelikle müvekkkili ... tarafından borçlu olmadığı halde kendi adına ve hesabına; Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü’ne ait ... Esas sayılı dosyası hakkında ödemek zorunda kaldığı 66.500,00 TL'nin ödeme tarihi olan 09/12/2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdatına, ... ödenmesine, aksi halde, davanın kabulü ile müvekkili ... tarafından yapılan ödemenin yetkilisi olduğu müvekkil şirket ... Tic. Ltd. Şti. hesabına ödediğinin kabul edilmesi halinde; Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü’ne ait ... Esas sayılı dosyası nedeniyle ödemek zorunda kalınan 66.500,00 TL'nin ödeme tarihi olan 09/12/2021 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatına, ... Tic. Ltd. Şti.'ne ödenmesine, bunun mümkün olmaması halinde ise davaya konu icra takibine ait kapak hesabının bilirkişi eliyle yapılmasına ve devamında icra dosyası borcundan fazlaca ödenen bedelin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde 01/03/2018 tarihinde davacının kullanımında olan ... Mah. ... Cad. No: ... Avcılar/İstanbul adresinde yapılan kontrollerde ... abone numaralı ticarethane niteliğindeki mahalde "sözleşmesiz sayaçtan elektrik kullanılmak suretiyle kaçak elektrik tüketiminin gerçekleştirildiği" hususunun tespiti üzerine davacı ... Tic. Ltd. Şti adına ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağına istinaden 26.445,80TL fatura tahakkuk ettirildiğini, faturanın ödenmemesi üzerine borçlu aleyhine Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, müvekkilinin kaçak elektrik kullanımının tespiti ve tahakkukunda herhangi bir hata bulunmadığını, davacının limited şirketlerde ortağının sorumlu olmayacağı yönündeki iddialarının gerçeklikten uzak olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme, davacı ...in davacı şirketin yetkilisi olduğu, davacı şirkete ait elektrik aboneliğinde davalı kurumca kaçak kullanım tespit edildiği, kaçak kullanımın alınan bilirkişi raporu ile sabit görüldüğü, kaçak tespiti neticesinde kesilen faturanın usulüne uygun olduğu, ilgili yönetmelik hükümleri gözetilerek hesaplandığı ,davacı şirketin elektrik borcu dolayısıyla şirketle birlikte temsilcinin de sorumlu olduğu, bu nedenle de davacıların istirdat taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesi ile;"Davanın REDDİNE" karar vermiştir.Kararı davacılar vekili istinaf etmiştir. İstinaf dilekçesinde; öncelikle, aynı sebep ve aynı talep ile davalı aleyhine ikame edilmiş olan İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/184 Esas sayılı dosyasına sunulu 05/02/2024 tarihli Bilirkişi raporundan görüleceği üzere "...Dosya kapsamına sunulan kira sözleşme örneği, Bakırköy .... İcra Dairesi'nin 24.10.2023 tarihli yazısı ekinde sunulan kira sözleşme örneği ile aynı olup, tutanaklara konu adresin 15/02/2017 tarihinden itibaren dava dışı kiracılar ... ve ... tarafından kullanıldığı anlaşılmaktadır. 08.09.2017 tarihli kaçak elektrik tespit tutanak dönemi 04.04.2017–08.08.2017 tarih aralığını ihtiva etmektedir. 01.03.2018 tarihli kaçak elektrik tespit tutanak dönemi ise 08.08.2017–01.03.2018 tarih aralığını kapsamaktadır. Davacı tarafça ödemesi yapılan kaçak elektrik tüketim tahakkuklarının davacıların kullanım dönemlerine ait olmadığı anlaşılmakla davacı .. ’in yanı sıra davacı şirketin de kaçak elektrik tüketim tahakkuklarından sorumlu tutulamayacağı..." görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği, ancak İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından dosyaya sunulu tüm bilgi ve belgeler dikkate alınmışsa da aynı bilgi, belge, vakıa anlatımı ve savunmalar Yerel Mahkeme huzuruna sunulmuş olunmasına karşın gerekçeli karara konu olan bilirkişi raporundan da görüleceği üzere ilgili tüm hususlara ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadan doğrudan davanın reddi yoluna gidildiğini, (EK-2-İlgili Kira Sözleşmesi)dosyaya sundukları kira sözleşmesine göre belirtilen adresteki sayacın kullanım sorumluluğunun 15/02/2017 tarihinden bu yana kiracı ... ve ...'a ait olduğunun açık olduğu, kira sözleşmesinin sonradan düzenlenmediği hususunun ise Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile de doğrulanabildiği, anılan tarih uyarınca sayacın bulunduğu konumda ne müvekkili ... ne de diğer müvekkili ... bulunmakta, ne de davalının müzekkere cevabı itibariyle abonelik kaydı bulunmakta olup haksız eylemin var olup olmadığı, var ise eylemi somut olarak kimin gerçekleştirdiği hususu ile yapılan hesaplamanın muammalı olduğu, bilgi ve belgeler uyarınca açık iken bilirkişi heyetinin ve Yerel Mahkemenin doğrudan "...Yargıtay kararlarına göre kaçak elektrik tespit tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli kabul edilmesi gereken belgelerdendir. Kaçak elektrik kullanımı iddiası senetle ispat kuralına tabi bir uyuşmazlık değildir, haksız fiil sorumluluğu kapsamında ispatı ya da aksi ispatı gereklidir..." ve "...Kaçak elektrik kullanımında şirket yönetici ortağının tüzel kişi ile birlikte Borçlar Kanununun 41 ve Türk Medeni Kanunu'nun 50/3. maddesi hükmüne göre haksız fiil faili olarak sorumlu tutulmaları gerektiğinden kaçak elektrik iddiası kabul edilirse davacı ...’in de sorumlu olduğunun kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir...." şeklindeki değerlendirmesinin dosya üzerinde eksik inceleme yapıldığını gösterdiğini, ispat sorumluluğunu doğrudan davacı üzerinde bırakan bilirkişi heyetinin ve Yerel Mahkemenin bizzat ispat edebilmek amacıyla sundukları kira sözleşmesini dikkate almadığı, davanın "İSTİRDAT" davası olması dolayısıyla dava konusu ne olursa olsun ispat yükünün davalı üzerinde olduğuna yönelik Yargıtay kararlarını değerlendirmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için müvekkillerin borçtan mesul olduğu düşünülecek dahi olsa; "...Ancak teknik bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada; takibe konulan ana para hesaplananın altında olduğu için istirdat edilecek bir bedelin oluşmadığı değerlendirmesi yapılmıştır..." değerlendirmesine yer veren bilirkişi heyetinin davacı müvekkili ... tarafından dosyaya sunulu ... Bankası'nın 09/12/2021 Tarih, ... Numaralı Dekontundan görüleceği üzere davalı tarafından 26.445,80 TL miktarı anılmış olmasına karşın icra dosyası hasebiyle davalının yanlış yönlendirmesine istinaden haciz baskısı altında 66.500,00 TL ödediği hususunu da incelemekten imtina ettiğini,aynı zamanda, ödeme tarihi itibariyle icra dosya kapak hesabı da yapılmadığını,davada yer alan kaçak elektrik tespit tutanağını su götürmez bir gerçek gibi kabul eden bilirkişi heyeti raporunu gerekçeli kararına konu eden Yerel Mahkemenin dosya içeriğinde yer alan kira sözleşmesini ve ödeme dekontunu değerlendirme arasına almadığı açık olup kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde,davacıların istinaf talebinin reddini istemiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava, kaçak tahakkuk bedeli yönünden menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.Davacı şirket hakkında kayıtsız sayaçtan kaçak elektrik kullanılması nedeniyle davacı şirket yönünden 17/04/2018 tarihli kaçak tespit tutanağı düzenlendiği ve yine davalı şirket hakkında son ödeme tarihi 07/052018 tarihi olan toplam 18.898,20 TLlık kaçak tahakkuk tanzim edildiği, bu tahakkuk tutarının Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile davacı şirket ve şirket ortakları da borçlu gösterilerek yapılan ilamsız takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.Davacı borçlulardan ...in davacı şirket ortağı olduğu ve icra işlemini önlemek için toplam 66.000,00 TL tutarında ödeme yaptığı,icra dosyasına bu ödemenin bildirildiği anlaşılmıştır.Alınan bilirkişi heyeti kök raporunda; "... 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na dayanılarak yayımlanmış olan ”Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği” hükümlerine göre, mahkemece sayaca davalı tarafından müdahale edildiği, sayaca müdahalenin tespitinin ve tutanakların hukuki değerlendirmesi sonucu sayaca davacı tarafından müdahale edildiği kanaati oluşması durumunda ve davacı ... yapılan tebligatın ve Tüzel kişiliğe ait aboneliğin borcuna ilişkin olarak şirket yetkilisine ödeme emri çıkarılması, icra takibi yapılmasının hukuki değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere, davacının abonesiz olarak, Laboratuvar sonucu sayaca müdahale ederek kullandığı, doğrudan elektrik kullanıldığı, davacı ... Tic. Ltd. Şti.'in kullandığı ve abonesiz kayıtsız sayaca yansıyan elektrik tüketim bedelinin yukarıda yapılan hesaplamalara göre 2 ayrı Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı kapsamında davacı tarafından tüketilen ve sayaca yansıyan ancak abonesiz olarak tüketilen enerji bedelinin 18.898,20 TL + 25.493,12 TL = 44.391,32 TL ( olduğu " belirtilmiştir.İtiraz üzerine alınan ek raporda ise;; "...6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na dayanılarak yayımlanmış olan ”Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği” hükümlerine göre mahkemece sayaca davalı tarafından müdahale edildiği, sayaca müdahalenin tespitinin ve tutanakların hukuki değerlendirmesi sonucu sayaca davacı tarafından müdahale edildiği kanaati oluşması durumunda ve davacı ... yapılan tebligatın ve tüzel kişiliğe ait aboneliğin borcuna ilişkin olarak şirket yetkilisine ödeme emri çıkarılması, icra takibi yapılmasının hukuki değerlendirmesi mahkemeye ait olmak üzere, davacının abonesiz olarak, laboratuvar sonucu sayaca müdahale ederek kullandığı, doğrudan elektrik kullanıldığı kök raporda da belirtildiği üzere davacı ... Tic. Ltd. Şti.'in kullandığı ve abonesiz kayıtsız sayaca yansıyan elektrik tüketim bedelinin yukarıda yapılan hesaplamalara göre 2 ayrı Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı kapsamında davacı tarafından tüketilen ve sayaca yansıyan ancak abonesiz olarak tüketilen enerji bedelinin 18.898,20 TL + 25.493,12 TL = 44.391,32 TL olabileceğini, eğer kaçak kullanımın mükerrerliği mahkemece dikkate alınması durumunda, davacı ...Tic. Ltd. Şti.'in kullandığı ve abonesiz kayıtsız sayaca yansıyan elektrik tüketim bedelinin yukarıda yapılan hesaplamalara göre 2 ayrı Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı kapsamında davacı tarafından tüketilen ve sayaca yansıyan ancak abonesiz olarak tüketilen enerji bedelinin 18.898,20 TL + 29.160,66 TL = 48.058,86 TL olabileceği..."bildirilmiştir.Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2013/5476 Esas- 2013/8924 Karar nolu ilamında belirtildiği üzere; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 49.maddesi hükmüne göre tüzel kişiler, kanuna ve kuruluş belgelerine göre gerekli organlara sahip olmakla, fiil ehliyetini kazanırlar. Aynı kanunun 50. maddesi hükmüne göre de organları, hukukî işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokarlar ve organlar, kusurlarından dolayı ayrıca kişisel olarak sorumludurlar. Bu hukuksal olguların sonucu olarak tüzel kişinin organı niteliğindeki yöneticilerin, tüzel kişi adına ve yararına işledikleri haksız fiillerden dolayı zarar gören üçüncü kişilere karşı tüzel kişi ile birlikte Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve Türk Medeni Kanunu'nun 50/3.maddesi hükmüne göre haksız fiil faili olarak sorumlu tutulmaları gerekir. Bu halde tüzel kişinin ve organlarının sorumluluğun türünün Borçlar Kanunu'nda düzenlenen zincirleme (müteselsil) sorumluluk olacağı kuşkusuzdur.Yüksek Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2015/15522 E- 2017/8259 K sayılı kararında belirtildiği gibi; Şirket veya kurumların ayrı tüzel kişiliği vardır. Bu kişilik fiziki ve gerçek bir kişilik olmayıp hukuken kabul edilen hukuki bir kişiliktir. Tüzel kişilik olarak şirket veya kurumların aktif veya pasif husumet ehliyetleri vardır. Tüzel kişilikleri olan şirket veya kurumların ortak ve çalışanları, şirket veya kurumları oluşturan kişilerdir. Tüzel kişiliği oluşturan gerçek kişilerin, şirket veya kurumlardan ayrı olarak aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olduğu kabul edilemez. Tüzel kişiler işlem ve eylemlerini bizzat yapmayıp, ortak veya çalışanları olan gerçek kişiler aracılığı ile yaparlar. Dolayısıyla tüzel kişilerin ortak ve çalışanlarının şirket veya kurum adına yaptığı işlem ve eylemler sırasında meydana gelebilecek kasıt, kusur ve kabahatler tüzel kişinin kasıt, kusur ve kabahatini oluşturur. Ancak davacı ... tarafından haricen ödenen 66.000,00 TL nedeniyle alacaklı vekilinin takip dosyasındaki 09/12/2021 tarihli beyan diekçesinde "Dosya borcu haricen tahsil edilmiş olmakla, dosyanın infazına, esas kaydının kapanmasına, dosyadaki tapu hacizlerin fekkine, dosyada kalan avansın iadesine karar verilmesini talep ederim." şeklinde beyanda bulunulduğu,buna göre davacı ... tarafından yapılan ödeme tutarı ile dosyada alınan bilirkişi raporunda davacıların kaçak elektrik kaynaklı toplam borcunun 18.898,20 TL + 25.493,12 TL = 44.391,32 TL olarak hesaplanması karşısında,borçluya bu kaçak tahakkuku nedeniyle icrada hangi faiz türü üzerinden temerrüt hesabı yapıldığı anlaşılamadığından ,davacı tarafça fazla ödeme yapılıp yapılmadığı konusunda mahkemece değerlendirme yapılmadan karar verildiği anlaşılmıştır.Bununla birlikte kaçak kullanım yerinin fiili kullanıcı ve kiracısının başka olduğu yönünde davacı iddiasına yönelik bildirilen İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/184 Esas sayılı dava dosyası bilirkişi raporunun ve varsa kararın da incelenmesi,ayrıca İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/184 Esas sayılı dosyanın dava konusu yerle ilgisinin araştırılması da gerektiği açıktır.Bu itibarla davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1a-6.madde uyarınca kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 04/07/2024
KARŞI OY: Dava; Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan ödemenin istirdadı talepli davadır.Davada çözülmesi gereken öncelikli konu tüzel kişinin borcundan dolayı organların şahsi sorumluluğunun olup olmadığına ilişkindir. Eldeki uyuşmazlıkta dava konusu yerde şirketin faaliyette bulunduğu, davacı ...'in fiili kullanıcı ve abone olmadığı görülmektedir. Öte yandan, sermaye şirketi türü olan limited şirketlerde ortaklar açısından sınırlı sorumluluk ilkesi geçerlidir. Bu ilkenin bir sonucu olarak ortağın asıl borcu, taahhüt ettiği sermayeyi ödemektir. Sermaye borcunu tam olarak yerine getiren ortağın sorumluluğu sona ermektedir. Türk Hukukunda ortaklar, limited şirketin borçlarından şahsen sorumlu değildirler. Yüksek Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2015/15522 E- 2017/8259 K sayılı kararında belirtildiği gibi; Şirket veya kurumların ayrı tüzel kişiliği vardır. Bu kişilik fiziki ve gerçek bir kişilik olmayıp hukuken kabul edilen hukuki bir kişiliktir. Tüzel kişilik olarak şirket veya kurumların aktif veya pasif husumet ehliyetleri vardır. Tüzel kişilikleri olan şirket veya kurumların ortak ve çalışanları, şirket veya kurumları oluşturan kişilerdir. Tüzel kişiliği oluşturan gerçek kişilerin, şirket veya kurumlardan ayrı olarak aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olduğu kabul edilemez. Tüzel kişiler işlem ve eylemlerini bizzat yapmayıp, ortak veya çalışanları olan gerçek kişiler aracılığı ile yaparlar. Dolayısıyla tüzel kişilerin ortak ve çalışanlarının şirket veya kurum adına yaptığı işlem ve eylemler sırasında meydana gelebilecek kasıt, kusur ve kabahatler tüzel kişinin kasıt, kusur ve kabahatini oluşturur. Davalı ...'in diğer davalı tüzel kişi adına hareket ettiğinden davalıya takip veya davada husumet yöneltilemez. Dava dilekçesindeki ödenen bedelin davacıya yahut şirkete iadesi talebi de nazara alınarak bu davacının ödediği miktarın şirket adına ödenip ödenmediği de tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği ilave görüşünde olmam nedeniyle sayın çoğunluğun kararına sonuç olarak katılmakla birlikte gerekçe olarak katılmamaktayım. 04/07/2024