T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2024/2668
KARAR NO:2024/2569
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:24/07/2024
NUMARASI:2024/238 D.İş - 2024/237 K
DAVANIN KONUS:İhtiyati Tedbir
KARAR TARİHİ:08/10/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İhtiyati tedbir talep eden vekili; özel öğretim kurumları tarafından verilen genel orta- öğretim (ortaokul/lise) alanında faaliyet gösteren müvekkili şirketin eğitim kurumunda birden fazla elektrik abonelik sözleşmesi mevcut olduğunu, 3 Aralık 2023 Pazar günü, -hafta sonu tatilinde- okul- da elektrik arızası meydana geldiğini ve tatil olması sebebiyle bir sonraki gün, mevcut elektrik arıza- sının giderilmesi için Avcılar ilçesi, ... Mahallesi'nde faaliyet gösteren ... işletme- sinin çağırıldığını, aynı gün saat 17:00 sularında gelen ... yetkililerinin 'hem sayaç panosu hem de kat panolarındaki sigortaların arızalandığını' belirterek arızayı gidermek üzere gerekli işlemleri yaptıklarını, 5 Temmuz Cuma günü sayaçtaki eksik tüketim nedeniyle denetime gelen ... yetkili- lerinin yaptıkları kontrollerde saatlere giden bağlantılarda kaçak kullanıma sebebiyet veren hatalı bir bağlantı tespit ederek buna ilişkin tutanak düzenlediklerini, müvekkili şirketin bilgisi dışında, ... elektrik yetkileri tarafından sehven yapılan işlemin eksik tüketim iddiasına sebebiyet vermesi duru- munda dahi, bu sürecin yaklaşık 6 ay gibi bir süreci kapsadığını ve bu süreç zarfında ...'ın iddia ettiği gibi eksik tüketim bedelinin ortalama 1.500,00 TL -2.000,00TL tutarında olabileceğini, ancak, hal böyle iken ... tarafından müvekkili adına 08.07.2024 tarih, 182.503,08 TL bedelli ... nolu ve 467.009,86TL bedelli ... nolu faturaların kesildiğini, ... yetkililerinin "18.07.2024 tarihine kadar bu tutarların ödenmesini aksi takdirde kurumun elektrik- lerinin tümüyle kesileceğini" söylediğini, 9 Temmuz tarihinde kuruma gelen ... yetkililerinin, kendileriyle yapılan görüşmelerin hemen akabinde, bir gün geçmeden, müvekkili şirketin okul bina- sındaki giriş kat dışındaki bütün elektriklerini kestiklerini ve kesilen elektriğin açılması için müvek- kilinden 200.000,00 TL ödeme talep ettiklerini, müvekkilinin 9 Temmuz 2024 tarihinde, elektriğin açılması için zorunla olarak ... yetkililerin bildirdiği Banka hesabına EFT/ havale yolu ve ihtirazı kayıt ile ödeme yaptıklarını, daha sonra okulun elektriğini açmak için 100.000,00 TL daha ödeme yapılmasının şart koşulduğunu, akabinde karşı tarafça müvekkili şirket adına kesilen huzurdaki uyuşmazlığa konu faturaların sistem üzerinden de iptal edildiğini, faturalara itiraz ettiklerini, müvek- kilinin ... sözleşme hesap nolu elektrik aboneliği kapsamında düzenlenen ... numaralı 08.07.2024 tarihli 182.503,08 TL bedelli ve ... numaralı 08.07.2024 tarihli 467.009,86 TL bedelli faturalar nedeniyle borçlu olmadıklarını, menfi tespit ve istirdat talebiyle dava açacaklarını, ancak müvekkilinin, dava ve icra tehdidi altında olduğunu, ayrıca elektriğinin kesilebileceğini beyanla; söz konusu faturalar nedeniyle tesisattaki elektriğin kesilmesinin ayrıca takibe konu edilmesinin tedbiren önlenmesini istemiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce: "1-Talep eden vekilinin elektriğin kesilmemesi yönündeki tedbir talebinin %20 teminatla (129.902,58 TL) KABULÜ ile, dava konusu; ... numaralı, 08.07.2024 tarihli 182.503,08-TL bedelli ve ... numaralı 08.07.2024 tarihli 467.009,86-TL bedelli faturalarla ilgili ve bu faturalarla sınırlı olmak üzere elektriğin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir uygulanmasına, 2- Talep eden vekilinin tedbir talebinden sonra yapılacak takiplerin durdurulması yönündeki isteminin İİK 72/2.maddesi gereğince; davanın taraflarıyla sınırlı olmak üzere, tespit edilen teminatın yatırıl- ması halinde kabulü ile tedbir talebinden sonra yapılacak takiplerin durdurulmasına" karar verilmiştir. ... vekili 05.08.2024 tarihli dilekçesi ile; Davaya konu "... Avcılar/İstanbul" adresindeki, özel okul işletmesinde kurulu bulunan .... hizmet numaralı tüketim noktasına ait kullanım yerinde "dağıtım sistemine müdahale ederek ayrı bir hat çekmek suretiyle sayaçtan geçirilmeksizin mevzuata aykırı olarak elektrik enerjisi tüketildiği"nin tespit edildiği ... .Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. Madde 1/b bendi gereğince bu şekildeki elektrik kullanımının "kaçak" kullanım olduğunu, bu nedenle talepte bulunan hakkında 06.07.2024 tarihli ...numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini söz konusu tutanağın aksi ispat oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğunu, iş bu tutanak gereğince söz konusu faturaların düzenlendiğini,müvekkili şirket tarafından yapılan tespit, tahakkuk ve faturalamada bir hata bulun- madığını, somut olayda ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığını, müvekkili şirketin sadece kar amacı güden bir şirket olarak görülmemesinin gerektiğini, kamu hizmeti yönünün ağır bastığını, verilen ted- bir kararı ile müvekkilinin alacağına kavuşmasının engellendiğini, kamu zararına sebebiyet verildiğini, ayrıca % 20 oranında teminat karşılığında tedbir kararı verilmesinin de hukuka aykırı olduğunu beyanla tedbirin kaldırılmasını istemiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce itiraz duruşmalı olarak incelenmiş ve 09.08.2024 tarihli ek karar ile: "İhtiyati tedbire karşı yapılan itirazların REDDİNE" karar verilmiştir. İstinaf Başvurusu: 09.08.2024 tarihli ek karar ... tarafından istinaf edilmiştir.... vekili istinaf dilekçesinde; ihtiyati haciz talep edenin söz konusu mahalde, harici hat ile kaçak elektrik kullandığı hususunun mahallinde düzenlenen tutanak ile kayıt altına alındığını, tutanak gereğince dava konusu faturaların düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan tespit, tahakkuk ve faturalama işlemleri mevzuata uygun olup her hangi bir hata bulunmadığını, ihtiyati tedbir yönünden yaklaşık ispatın sağlanmadığını, mahkemece verilen tedbir kararı ile müvek- kilinin alacağını tahsilinin önlendiğini ve anayasal haklarının ihlal edildiğini, % 20 oranındaki teminat miktarının düşük olduğunu, teminatın % 100 oranında alınmasının gerektiğini, ayrıca dosya kapsa- mında tedbirin uygulanmasına dair bir yazının bulunmadığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dosya içeriğine göre; Tedbir talep edenin kullanımındaki mahalde, ...çalışanları tarafından yapılan denetimler sonucu, tesisatta harici hat ile kaçak elektrik kullanıldığı tespit edilmekle, 06.07.2024 tarihli ... numaralı kaçak tespit tutanağının düzenlendiği, iş bu tutanak gereğince, ... numaralı 08.07.2024 tarihli 182.503,08 TL bedelli ve ... numaralı 08.07.2024 tarihli 467.009,86 TL bedelli faturaların düzenlendiği, tedbir talep edenin söz konusu faturalara itirazda bulunduğu, " elektriğin kesileceği tehdidi altında ihtirazi kayıtlı bir kısım ödemede bulun- duğu, menfi tespit ve istirdat davası açacaklarını, ancak uyuşmazlığın arabuluculuk sürecine tabi olduğunu, bu süre içinde elektriğin kesilebileceği ve takip yapılabileceği"nden bahisle takibin ve elektrik kesintisinin önlenmesi hususunda tedbir kararı verilmesini istediği anlaşılmaktadır. 1.Elektriğin kesilmemesi talebi ile ilgili olarak; HMK 389 ve devamı maddelerine göre “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zor- laşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde,uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı din- lemeden de tedbire karar verebilir. Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir. Dosya içeriğine göre; fatura içeriği borç, eğitim kurumu olarak faaliyet gösteren "iş yerinde" aboneli ve kaçak elektrik kullanımından kaynaklanmaktadır. Söz konusu işyeri için elektrik enerjisinin "olmazsa olmaz" koşul olup fatura içeriği konusu borç nedeniyle elektriğin kesilmesi halinde işyerindeki faaliyetin duracağı ve ihtiyati tedbir talep edenin telafisi güç zararının doğacağı tartışmasızdır. Somut olayda elektriğin kesilmemesi ile ilgili ihtiyati tedbir yönünden yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmiş olup bu hususta tedbir kararı verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. 2.Takibin durdurulması yönünden;
İİK'nun Menfi tespit ve istirdat davaları başlıklı 72.maddesinde: "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir.İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurul- masına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmüne yer verilmiştir. İİK 72. madde menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir ile ilgili özel düzenleme olup davanın takipten önce veya sonra açılması, verilecek tedbirin şekli yönünden değişikliğe yol açmak- tadır. Eldeki dosyadan önce ihtiyati tedbir talep eden aleyhine, söz konusu faturalar nedeniyle takip başlatıldığına dair bilgi belge bulunmadığından, İİK 72/2 .maddesi gereğince tedbir kararı verilmesinde de isabetsizlik görülmemiştir. Teminat yönünden; İlk derece mahkemesince % 20 oranında teminat takdir edilmiş ve süresinde mahkeme veznesine depo edilmiş ise de, davacının iki ayrı tedbir talebi olup her bir tedbir kararı yönünden ayrı ayrı teminat alınması gerekirken, tek teminat alınması usul ve yasaya aykırı bulunduğundan kararın bu yönüyle düzeltilmesi yoluna gidilmiştir. Açıklanan nedenlerle,...'ın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-2 md gereğince kabulüne, tespit edilen eksiklik yeniden yargılamayı gerektirmediğinden esasa ilişkin olarak yeniden aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf talebinin kabulüne, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince karar kaldırılarak yeniden esas hakkında; 1- a) Talep eden vekilinin elektriğin kesilmemesi yönündeki tedbir talebinin KABULÜ ile, HMK 389 madde gereğince uyuşmazlık konusu ... numaralı, 08.07.2024 tarihli 182.503,08 TL bedelli ve ... numaralı 08.07.2024 tarihli 467.009,86 TL bedelli faturalarla sınırlı olmak üzere, ".. Avcılar/İstanbul" adresinde bulunan ... numaralı tüketim noktasındaki tesisatın elektriğin kesilmesinin dava sonuna kadar tedbiren önlenmesine,İş bu tedbir yönünden fatura toplamı olan 640.512,94 TL üzerinden takdir olunan % 15 oranında (96.076,94 TL) teminatın ilk derece mahkemesince tahsil edilen 129.902,58 TL teminattan mahsubuna, b) Talep eden vekilinin tedbir talebinden sonra yapılacak takiplerin durdurulması yönündeki isteminin İİK 72/2.maddesi gereğince kabulüne, Davanın taraflarıyla ve yine uyuşmazlık konusu... numaralı, 08.07. 2024 tarihli 182.503,08 TL bedelli ve.... numaralı 08.07.2024 tarihli 467.009,86 TL bedelli faturalarla sınırlı olmak üzere tedbir talebinden sonra yapılacak takiplerin durdurulmasına, İş bu tedbir yönünden fatura toplamı olan 640.512,94 TL üzerinden takdir olunan % 15 oranında (96.076,94 TL) teminatın 33.825,64 TL'lik kısmının ilk derece mahkemesince tahsil edilen 129.902,58 TL teminattan mahsubuna, bakiye 96.076,94 TL'lik kısmının ilk derece mahkemesince tahsiline,2- Alınması gereken 416,70 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden harç tahsiline yer olmadığına,3- Yapılan yargılama giderinin istinaf edenin taraf üzerinde bırakılmasına,4- Karşı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT gereği 7.500,00 TL vekalet ücretinin talep edenden alınarak karşı taraf vekiline verilmesine,5- Artan avansın karar kesin olmakla, yatıran taraflara iadesine,İstinaf İncelemesi İle İlgili Olarak; Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf edene isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine, Davacının istinaf sebebiyle yapmış olduğu 350,00 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oy çokluğu ile karar verildi 08/10/2024