T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/3418
KARAR NO: 2024/2251
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/12/2022
NUMARASI: 2021/309 E - 2022/879 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 17/09/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkili firma ... nolu tesisatın abonesi olup sayaç okuma işleminin davalılardan ... AŞ. tarafından yapıldı- ğını, faturaların ise diğer davalı ... A.Ş tarafından kesildiğini, ... tarafından 12/07/2014 tarih ve ... nolu 123.632,03 TL tutarında fatura düzenlenmiş ise de, bu miktarda tüketim olamayacağından bu fatura nedeniyle itiraz ettiklerini, itirazlarının redde- dilmesi üzerine elektriğin kesilmesini engellemek amacıyla 45.000,00 TL ödeme yapıldığını , sayacın bulunduğu yerin anahtarı ... çalışanlarında bulunduğundan müvekkilinin sayaca müdahale ede- meyeceğini, bu yönde bir tespit de bulunmadığını, trafo patlaması sonucu düzenlenen tutanağa isti- naden soğuk hava deposu nedeniyle güç kullanımının arttığı yönünde iddia ileri sürülmesinin haksız kazanç amacı güttüğünü, davalı tarafça yapılan işlemlerin ve düzenlenen faturanın gerçeğe aykırı olduğunu beyanla ; öncelikle ,dava konusu faturanın ödenmesinin ve elektrik kesme işleminin dava sonuçlanana kadar tedbiren durdurulmasını, yargılama sonunda, haksız işlem nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı saklı kalmak kaydı ile, müvekkilinin 12/07/2014 tarih ve ... nolu 123.632,03 TL bedelli fatura nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile faturanın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Satış A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; elektrik sayaç- larının okunması, denetlenmesi,tüketim miktarının tespiti vb yükümlülükler dağıtım şirketlerine ait olduğundan ,yasa gereği tüketici adına düzenlenen faturalarda dağıtım şirketinin bildirdiği tüketim miktarının esas alındığını, davacının sayacın arızalı olduğunu ve okuma işleminin hatalı olduğundan bahisle itirazda bulunduğunu, bu itirazlar dağıtım şirketini ilgilendirdiğinden itirazın müvekkili şirket tarafından dağıtım şirketine iletildiğini, ancak dağıtım şirketi tarafından itirazın reddedildiğini, müvek- kilinin başkaca sorumluluğu bulunmadığından husumet yöneltilemeyeceğini beyanla davanın reddini savunmuştur. Davacı her ne kadar dava dilekçesinde davasını hem ... A.Ş.'ne hem de ...'a yöneltmiş ise de, Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/551Esas- 2015/815 karar sayılı dosyasında ... yönünden açılan dava 02.11.2015 tarihinde tefrik edilmiş, bilahare yetki- sizlik kararı verilerek aynı mahkemenin 2019/1017 E. sırasına kaydedilmiş, Yargıtay 3. HD'nce yapılan temyiz incelemesi sonucu bozularak 2022/224 E. numarasını almış, 2022/478 K nolu 29.04. 2022 tarihinde de "DAVANIN KABULÜNE " dair hüküm ile karara bağlanmıştır.Davalı ... A.Ş hakkında açılan dava ise yetkisizlik kararı gereğince İstanbul 3 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin esasına kaydedilmiştir. İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce ... A.Ş. Yönünden yapılan yargılama sonunda; " Davanın KISMEN KABULÜ ile; davacının, davalı tarafından düzenlenen 12/07/2014 tarih ve ... nolu 123.632,03 TL'lik faturanın 102.096,00 TL'lik kısmından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine , Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE " karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; tedarik şirketi olan müvekkilinin ,davacının faturaya itiraz etmesi halinde kendisine yönetmelikle yüklenen yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirdi- ğini, her hangi bir sorumluluğunun bulunmadığını,yerel mahkeme kararının eksik incelemeye dayalı olduğunu, müvekkilinin bekletici mesele yapılan Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/ 1017 E.sayılı dosyasının tarafı olmadığını, savunma, adil yargılanma ve hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava, menfi tespit talebine ilişkin olup davacı dava konusu 12/07/2014 tarih ve ... nolu 123.632,03 TL tutarındaki fatura nedeniyle borçlu olmadığını iddia etmektedir. Davacı başlangıçta davasını hem ... A.Ş, hem de ...'a yöneltmiş, bilahare ... hakkındaki dava tefrik edilerek Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/ 1017 eski E. (yeni 2022/224 E. ) , davalı ... A.Ş hakkındaki dava ise -Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen yetkisizlik kararı gereğince- İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin esasına kaydedilmiştir. İstinafa getirilen karar ... A.Ş yönünden İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 2021/309 E., 2022/879 K. Nolu ilam olup inceleme bununla sınırlı olarak yapılmıştır. Yerel mahkemece bekletici mesele yapılan ... ile ilgili Bakırköy 7. Asliye Tic. Mahkemesi'nin 2019/1017 E. Sayılı dosyası temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçmiştir. Yargıtay 3. HD'nin 2021/8282 E., 2022/1041 K. Nolu 15.02.2022 tarihli ilamında; "Mahkemece; davalı tarafından düzenlenen 123.632,03 TL tutarındaki faturanın 38.654.11 TL’sinin 1 faz gerilim trafosu olmadan çalışılan döneme ait eksik tüketimden kaynaklı borç olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği, bu faturanın 84.977,92 TL’lik kısmının fazla olarak düzenlendiği, dava değerinin 78.632.03 TL olarak gösterilip harcın da bu miktar üzerinden tamamlandığı gerekçesiyle, davanın kabulu ile dava konusu faturanın 78.632.03 TL kısmından dolayı davacının borçlu olmadığının tesbitine dair verilen karar, davalının temyizi üzerine, Dairece verilen 18/02/2019 tarihli ve 2018/5633 E. 2019/1193 K. sayılı kararla; davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, itirazları karşılayan yeni bir bilirkişi raporu hazırlatılarak, davalı şirketin davacı taraftan istemekte haklı olduğu gerçek alacak miktarının net olarak belirlenmesi ve varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuştur. Mahkemece, bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde; davacının davalı kuruma ödemesi gereken eksik tüketim bedelinin 21.536,03 TL olduğu, 102.096 TL bakımından borçlu olmadığı, davacının talebi gözetilerek faturanın 78.632,03 TL'lik kısmı yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, davalı tarafın temyizi üzerine, Dairece karar onanmıştır. Bu defa onama kararına karşı, davalı karar düzeltme isteminde bulunmuştur.1-Düzeltilmesi istenilen Yargıtay ilamında benimsenen mahkeme kararındaki gerekçelere göre, davalının sair karar düzeltme isteğinin reddi gerekir. 2-Bilindiği üzere mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 tarihli ve 13/5 sayılı YİBK). Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; dava, eksik elektrik tüketimine istinaden tanzim olunan faturadan kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir. Mahkemece verilen ilk kararda, davalı tarafından düzenlenen 123.632,03 TL tutarındaki faturanın 38.654,11 TL’sinin eksik tüketimden kaynaklı borç olduğu, bu faturanın 84.977,92 TL’lik kısmının fazla olarak düzenlendiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı tarafın temyizi üzerine, Dairece davalı lehine bozulmuştur. Bozma sonrasında yeniden alınan bilirkişi raporu doğrultusunda mahkemece; davacının davalı şirkete ödemesi gereken eksik tüketim bedelinin 21.536,03 TL olduğu, bu tutarın 102.096 TL'lik kısmı bakımından borçlu olmadığı, davacının talebi gözetilerek faturanın 78.632,03 TL'lik kısmı yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, karar davalı tarafın temyizi üzerine Dairece onanmıştır. Ancak, mahkemece verilen ilk kararda faturanın 38.654,11 TL’sinin eksik tüketimden kaynaklı borç olduğu ve dava konusu faturanın 84.977,92 TL’lik kısmının fazla olarak düzenlendiği yönündeki gerekçeyi içeren karar, sadece davalı tarafından temyiz edilmiş ve lehine bozulmuş, eş söyleyişle bozmaya uyulması ile davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşmuş olmasına rağmen, ikinci kararda hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda eksik tüketim bedelinin 21.536,03 TL olduğu, davacının 102.096 TL bakımından borçlu olmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir. Ne var ki; mahkeme kararının açıklanan bu gerekçeler ile bozulması gerekirken zuhulen onandığı yeniden yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından, davalı vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme isteğinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. " denilerek "Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair karar düzeltme isteğinin reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davalının karar düzeltme isteğinin kabulü ile Dairece verilen 08/09/2021 tarihli ve 2021/4762 E. 2021/8027 K. sayılı onama ilamının kaldırılmasına ve hükmün davalı yararına BOZULMASINA" karar verilmiştir. Bozulan dosya Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/224 E. sırasına kayde- dilmiş, mahkemece yeniden yapılan yargılama sonunda, 2022/478 Karar nolu 29.04.2022 tarihli ilam ile "DAVANIN KABULÜ ile, davacının davalı ... Satış A.Ş. tarafından düzenlenen 12.07. 2014 tarih ve ... nolu 123.632,03 TL'lik faturanın 78.632,03 TL kısmından dolayı borçlu olma- dığının tespitine, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına" karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz yoluna gidilmediğinden 08.09.2022 tarihinde kesinleşmiştir. ... AŞ hakkında İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen istinafa konu eldeki davada ise, Bakırköy 7. ATM'nin bekletici mesele yapılan 2019/1017E.(2022/224 E.) sayılı dosyası içeriği ve bu dosyaya sunulan bilirkişi esas alınmak suretiyle hüküm kurulmuştur. Her ne kadar davalı ..., Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki davada taraf olmadığından söz konusu karar ... şirketi yönünden kesin hüküm ve kesin delil etkisi taşıma- yacak ise de, "güçlü delil" etkisi nedeniyle bu karar ile dosya kapsamında mevcut olup denetime ve hükme elverişli görülen bilirkişi raporunun karara esas alınmasında isabetsizlik görülmemiştir. Diğer yandan,Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki davada bozma kapsamı ve davalı lehine bozma- dan kaynaklanan usuli kazanılmış hak nedeniyle mahkemece "123.632,03 TL'lik faturanın 78.632,03 TL kısmı " hakkında hüküm tesis edilmiş ise de, söz konusu davada taraf olmayan ... şirketi yönünden usuli müktesep haktan bahsedilemeyecektir. Davacı başlangıçta dava harcını 78.632,03 TL üzerinden yatırmış, bilahare 08.12.2021 tarihli celsede verilen ara karar gereğince dava değeri olan 123.632,03 Tl üzerinden harç ikmali yapılmış, neticede yapılan bilirkişi incelemesi ile, davacının dava konusu fatura nedeniyle 21.536,03 Tl borçlu olduğu, ( 123.632,03 TL -21.536,03 TL) = 102.096,00 TL itibariyle borcunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Davacının davalı ...'nın elektrik abonesi olduğu ve faturanın adı geçen şirket tara- fından düzenlendiği gözetildiğinde, davalının menfi tespit davasının muhatabı olacağı açıktır. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Alınması gereken 6.974,18 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.743,45 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.230,73 TL'nin istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 17/09/2024