T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/3387
KARAR NO: 2023/3389
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/09/2023
NUMARASI: 2022/889 E
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 14/11/2023
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahke- mesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "... Mh. ... Sk. No: ... Gün- gören/ İstanbul" adresinde bulunan işyeri için ... nolu sözleşmenin imzalandığını,bilahare söz konusu işyerinde kaçak elektrik kullanıldığından bahisle 247.229,86 TL borç tahakkuk ettiril- diğini , bu kapsamda Bakırköy ... İcra Dairesi ... E. dosyasında 76.999,32 TL , Küçük- çekmece ... İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasında 53.825,62 TL, Küçükçekmece ... İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasında 35.172,24 TL faturaların tahsili için icra takipleri başlatıldığını, 29.568,01 TL ve 51.634,67 TL alacaklar için henüz icra takibi başlatılmadığını, tekstil alanında faa- liyet gösteren işyerinde sürekli olarak elektriğe ihtiyaç duyulduğunu, haksız yere tahakkuk ettirilen borçlar nedeniyle elektrik enerjisinin kesildiğinden faaliyetin tamamen durduğunu, müvekkilinin maddi olarak büyük zararlara uğradığını beyanla, öncelikle davacının ve çalışanlarının daha fazla mağdur olmaması için ivedilikle elektrik verilmesini ,icra takibinin durdurulmasını ve ödeme yapıl- mamasını,yargılama sonunda müvekkilinin 247.229,86 TL tutarındaki fatura nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.İlk Derece Mahkemesi'nce 21/02/2023 tarihli ara karar ile;1-Dava konusu 17/10/2022 tarihli 35.172,24 TL bedelli faturanın Küçükçekmece ... İcra Dairesinin ... esas, 17/10/2022 tarihli 53.855,62 TL bedelli faturanın Küçükçekmece ... İcra Dairesinin ... esas, 17/11/2022 tarihli 76.999,32 TL bedelli faturanın Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyalarından dava tarihinden önce icra takibine konu edildiğinin anlaşılması, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında İİK'nın 72/3. maddesindeki yasaklama nedeniyle takibin durdurulmasına karar verilemeyecek olması nedeniyle davalının mezkur faturalara dayalı olarak başlatılan takiplerin durdurulması yönündeki talebinin reddine, 2-Tarihsiz ve detay bilgisine yer verilmeyen 29.568,01 TL ve 53.634,67 TL bedelli faturalara ilişkin olarak takip başlatılıp başlatılmadığı anlaşıldığından bu faturalar nedeniyle takibin durdurulması yönündeki talebin reddine, 3-17/10/2022 tarihli 35.172,24 TL bedelli, 17/10/2022 tarihli 53.855,62 TL bedelli, 17/11/2022 tarihli 76.999,32 TL bedelli, bila tarihli 29.568,01 TL ve 53.634,67 TL bedelli faturalara dayalı olarak elektrik kesintisi yapılmaması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin ve bila tarihli 29.568,01 TL ve 53.634,67 TL bedelli faturaların dava tarihinden önce icra takibine konu edilmemiş olması koşuluyla icra takibine konu edilmemesi yönündeki ihtiyati tedbir talebinin fatura bedelleri toplamı olan 249.229,86 TL TL 'nin takdiren %20'si oranında hesaplanan 49.845,97 TL nakdi teminat veya bu miktarda kesin ve süresiz teminat mektubu sunulması koşuluyla kabulüne, yasal süresinde teminat koşulunun yerine getirilmesi halinde; eldeki dava sonuçlanıncaya veyahut aksi karar alınıncaya kadar 17/10/2022 tarihli 35.172,24 TL bedelli, 17/10/2022 tarihli 53.855,62 TL bedelli, 17/11/2022 tarihli 76.999,32 TL bedelli, bila tarihli 29.568,01 TL ve 53.634,67 TL bedelli faturalar nedeniyle davalı şirket tarafından elektrik kesintisi yapılmamasına, bila tarihli 29.568,01 TL ve 53.634,67 TL bedelli faturaların ise dava tarihinden önce icra takibine konu edilmemiş olması koşuluyla icra takibine konu edilmesinin engellenmesine, teminat şartı yerine getirildiğinde elektrik kesintisi yapılmaması yönün- deki ihtiyati tedbir kararımız bakımından davalı şirkete müzekkere yazılmasına ve yine yasal süre - sinde talep edilmesi halinde kararın İstanbul İcra Müdürlüğü tarafından infazına," şeklinde karar oluşturulmuştur. Davalının ihtiyati tedbire ilişkin itirazları 20/09/2023 tarihli ara karar ile redde- dilmiş, olup ara karar davalı vekilince istinafa getirilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Davacının dava konusu işyerinde adeta düzenek kurmak suretiyle nitelikli şekilde kaçak elektrik kullandığını, bu durumun dava konusu borca konu tutanak öncesinde de tespit edildiğini, davacı hakkında karşılıksız faydalanma sucundan suç duyuru- sunda bulunduklarını ,soruşturmanın 2023/37558 E. Sayılı dosya üzerinden devam ettiğini, ihtiyati tedbire ilişkin şartların oluşmadığını, ayrıca teminatın % 15 oranında bir teminat karşılığında verilme- sinin de hukuka aykırı olduğunu beyanla tedbirin kaldırılmasını, aksi görüş halinde teminatın % 100 'e çıkarılmasını istemiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; 1-Elektriğin kesilmemesi talebi ile ilgili olarak; HMK 389 ve devamı maddelerine göre “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zor- laşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde,uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı din- lemeden de tedbire karar verebilir. Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir. Dosya içeriğine göre; dava konusu borç " iş yerinde" kaçak elektrik kullanımından kay- naklanmaktadır. Davacının işyeri için elektrik enerjisinin "olmazsa olmaz" koşul olduğu, dava konusu borç nedeniyle elektriğin kesilmesi halinde davacının işyerindeki faaliyetinin duracağı ve davacının telafisi güç zararının doğacağı tartışmasızdır. Somut olayda elektriğin kesilmemesi ile ilgili ihtiyati tedbir yönünden yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmiştir. 2- Takibin durdurulması yönünden; İİK'nun Menfi tespit ve istirdat davaları başlıklı 72.maddesinde: "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurul- masına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmüne yer verilmiştir. İİK 72. madde menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir ile ilgili özel düzenleme olup davanın takipten önce veya sonra açılması, verilecek tedbirin şekli yönünden değişikliğe yol açmak- tadır. Somut olayda davadan önce ; 17/10/2022 tarihli 35.172,24 TL bedelli faturanın Küçük- çekmece ... İcra Dairesi'nin ... Esas, 17/10/2022 tarihli 53.855,62 TL bedelli faturanın Küçükçekmece ... İcra Dairesi'nin ... Esas, 17/11/2022 tarihli 76.999,32 TL bedelli fatu- ranın Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyaları üzerinden takibe konu edildiği anlaşılmakla bu faturalarla ilgili takibin durdurulması talebi İİK 72/3 md gereğince reddedilmiştir. Ara kararın 2 nolu bendirde "Tarihsiz ve detay bilgisine yer verilmeyen 29.568,01 TL ve 53.634,67 TL bedelli faturalara ilişkin olarak takip başlatılıp başlatılmadığı anlaşılamadığından bu faturalar ile ilgili talep de reddedilmiştir." denildikten sonra 3. bentte bila tarihli "29.568,01 TL ve 53.634,67 TL bedelli faturaların dava tarihinden önce icra takibine konu edilmemiş olması koşu- luyla icra takibine konu edilmemesi yönündeki ihtiyati tedbir talebinin teminat karşılığında kabulüne karar verilmiştir. Dosya kapsamında, 29.568,01 TL ve 53.634,67 TL bedelli faturaların dava tarihinden önce icra takibine konu edildiğine dair bilgi ve belge bulunmadığından bu faturalar yönünden İİK 72. Md gereğince takibin durdurulmasına karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Teminat yönünden; İlk derece mahkemesince % 20 oranında teminat takdir edilmiş ve süresinde mahkeme veznesine depo edilmiş ise de ,davacının iki ayrı tedbir talebi olup her bir tedbir kararı yönünden ayrı ayrı teminat alınmaması usul ve yasaya aykırı bulunduğundan kararın bu yönüyle düzeltilmesi yoluna gidilmiştir. Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-2 md gereğince kabulüne, tespit edilen eksiklik yeniden yargılamayı gerektirmediğinden esasa ilişkin olarak yeniden aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1- a.) Dava konusu 17/10/2022 tarihli 35.172,24 TL bedelli faturanın Küçükçekmece ... İcra Dairesi'nin ... esas, 17/10/2022 tarihli 53.855,62 TL bedelli faturanın Küçükçekmece ... İcra Dairesi'nin ... esas, 17/11/2022 tarihli 76.999,32 TL bedelli faturanın Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyalarından dava tarihinden önce icra takibine konu edildiği anlaşılmakla, İİK'nın 72/3. Mad gereğince bu faturalar ile ilgili takiplerin durdurulması yönündeki talebinin reddine, b.) Tarihi belirtilmeyen 29.568,01 TL ve 53.634,67 TL bedelli faturalara ilişkin olarak takip başlatıldığı yönünde bilgi ve belge bulunmadığından, davadan önce takip başlatılmamış olması kaydıyla İİK 72. Md gereğince bu faturalar yönünden takibin durdurulmasına, Söz konusu faturaların toplam tutarı olan 83.202,68 TL'nin % 15'i oranında (12.480,40 TL) nakit veya bu miktarda kesin ve süresiz teminat mektubunun davacı tarafça yatırılmasına,2- 17/10/2022 tarihli 35.172,24 TL bedelli, 17/10/2022 tarihli 53.855,62 TL bedelli, 17/11/2022 tarihli 76.999,32 TL bedelli, bila tarihli 29.568,01 TL ve 53.634,67 TL bedelli faturalar nedeniyle davalı şirket tarafından elektrik kesintisi yapılmamasına, fatura toplamı olan 249.229,86 TL'nin % 15'i oranında (37.384,47 TL) nakit veya bu miktarda kesin ve süresiz teminat mektubunun davacı tarafça yatırılmasına, Davacı tarafça daha önce yatırılan teminatın mahsubu ile bakiye kısmın ilk derece mahkemesince tahsiline, İstinaf İncelemesi İle İlgili Olarak; Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf edene isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine, Davalının istinaf sebebiyle yapmış olduğu istinaf yargılama giderinin nihai kararla birlikte ilk derece mahkemesince değerlendirilmesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 14/11/2023