T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/268
KARAR NO: 2024/2359
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A KARAR
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/11/2023
NUMARASI: 2022/577 E - 2023/750 K
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 24/09/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında ... Sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşme kapsamında tahakkuk olunan kullanım bedeli ve cayma bedeline ilişkin üç adet fatura ödenmediğinden davalı aleyhine ... üzerinden 2022/728810 E. Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının ibraz ettiği 14.07.2022 tarihli dilekçe ile icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmesi nedeniyle takibin durdu- rulmasına karar verildiği, müvekkil şirketin davalıdan olan alacağının, taraflar arasında akdedilen ilgili sözleşme hükümlerinden kaynaklandığını, sözleşme ile yetkili icra dairesi ...olarak belirlenmiş olup yetkiye yönelik itirazın dayanağının bulunmadığını, borca itiraza gelince icra takibine konu faturalardan 65.258,83 TL (kalan açık tutarı 45.258,83 TL) ve 20.592,90 TL tutarlı olan faturaların elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olup ...alınan sayaç değerleri ve davalı tarafın imza ettiği sözleşmeye ek .... elektrik tarife kullanım şartlarına uygun olduğunu, ....A.Ş.'den ve .... talep edilecek sayaç okuma ve.... kayıtlarının incelenmesi ile davalının itirazlarının haksız olduğu anlaşılacağını, takibe konu edilen 78.371,53 TL tutarlı olan faturanın cezai şarttan (cayma bedeli) kaynaklandığını, davalının müvekkili şirket tarafından SMS ve e-posta ile gönderilen faturayı teslim aldığını, SMS ile de hatır- latma ve uyarılar yapılmasına rağmen borcunu ödemediğini, taraflar arasında imza altına alınan söz- leşme gereği belirlenen faiz oranlarına uygun olarak faizin belirlenip faturaya yansıtıldığını beyanla, itirazın iptali ile takibin yetkili icra dairesi olan ... deva- mına, haksız ve kötü niyetli itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalının % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı şirketin saha personelini müvekkili şirkete göndererek, müvekkili ile ...yapmak istediğini, ancak müvekkili şirket ile ... arasında mevcut ... sözleşmesinin halen devam etmesi sebebiyle davacı ile 2 ay sonra sözleşme yapılmasının kararlaştırıldığını, sözleşmede tarih kısmının boş olduğunu, davacının taraflar arasında geçerli bir sözleşme olmaksızın aboneliği hemen uygulamaya koyduğunu , davalıya hem... tarafından fatura kesildiğini, o dönemde davacı ile görüşüldüğünü ve hatanın düzeltilmesinin talep edildiğini, ancak davacı tarafça bu hatanın giderilme- diğini, taraflar arasında geçerli bir sözleşme bulunmadığını, kabul anlamı taşımamakla birlikte taraflar arasında fiili bir uygulama oluştuğunu ve müvekkilinin kullanım faturalarını ödediğini, ancak dava- cının müvekkiline karşı taahhütlerine uymadığını, ... çok üstünde birim fiyatlar esas alınarak faturalama yapıldığını, taraflar arasında geçerli bir sözleşme bulunmadığından cayma bedeli talep edilemeyeceğini, sözleşmeyi kabul anlamına gelmemek üzere, sözleşmeden cayan tarafın davacı taraf olduğunu, müvekkili kötü niyetli olmayıp icra inkar tazminatı koşullarının da oluşmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi'nce: 1-Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;a) Davacı tarafın başlattığı Merkezi...2022/72810 Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 65.851,73-TL asıl alacak ve 19.857,33-TL faiz olmak üzere toplam 85.709,06-TL alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, takibin belirtilen bedeller üzerinden aynı şartlarla birlikte aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,b) Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 13.170,34-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine " karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Takibe konu edilen 78.371,53-TL tutarlı faturanın cezai şarttan kaynaklandığını, borçlu ile akdedilen abonelik sözleşmesi ve SKTT %10 tarife paketinin konfigürasyon sebebi ile sona erdiğini, sözleşme bitiş süresinden önce fesih nedeniyle cayma bede- linin 23.12.2021 tarihli faturaya yansıtıldığını, elektrik abonelik sözleşmesinin son sayfasında gayet net bir şekilde "...faturaların ortalama tutarının 2(iki) katı kadar bedeli fesih cezası olarak derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder."şeklinde hüküm bulunduğunu, cezai şart faturasının sözleşme hükümle- rine uygun olduğunu beyanla cayma bedeli ve ferileri yönünden verilen red kararının kaldırılmasını takip konusu alacağın tümü için davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Davacı şirketin, davalının halihazırda ... ile yapılmış bir "abonelik sözleşmesi" varken saha personellerini göndererek müvekkili şirketle ... yapmak istediğini, müvekkiline mevcut aboneliğinden daha uygun bir teklifte bulundu- ğunu, müvekkilinin ise, aboneliğinin halen devam etmesi sebebi ile sözleşmenin 2 ay sonra yapılması önerisinde bulunduğunu , davacının bu öneriyi kabul ettiğini, daha sonra ise karşılıklı irade beyanları çerçevesinde yapılan akde aykırı davrandığını, 2 ay sonra hüküm ve sonuçlarını doğurmak üzere... bir şekilde kurulan sözleşmeyi hemen uygulamaya koyduğunu, sözleşmede yer alan tarih kısmının boş olmasının da bu durumu ispat eder nitelikte olduğunu, bu durum ile ilgili olarak taraflar arasında yapılan görüşmede davacı tarafından "hata yapıldığı, kendi elemanlarının aylık kota dol- durması zorunluluğu sebebiyle böyle bir işlem yapıldığı hatanın düzeltileceği"nin söylendiğini, müvekkilinin kullanımı sebebiyle doğan elektrik faturalarının davacı şirkete ödemesi hususunda bir fiili uygulama oluşturulmaya çalışıldığını, fakat davacının daha önce belirtilen taahhütlere uymadığını ve ... çok üstünde bir rakamla faturalama yaptığını, müvekkilinin itirazında kötü niyetli olmadığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava, İİK 67 .maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir Dosyanın tetkikinde; Davacının taraflar arasındaki akdolunan elektrik aboneliği sözleşmesi kapsamında tahakkuk olunan aktif enerji bedeline ilişkin 45.258,83 TL tutarında 17.12.2021 son ödeme tarihli, cayma bedeline ilişkin 78.371,53 TL tutarında 03.01.2022 son ödeme tarihli ve reaktif enerji bedeline ilişkin 20.592,90 TL tutarında 31.01.2022 son ödeme tarihli faturaların ödenmediğinden bahisle davalı aleyhine 144.223,26 TL asıl alacak + 43.107,55 TL faiz alacağından ibaret toplam 187.530,83 TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlattığı, ödeme emrinin 08.07.2022 tarihinde tebliğ edildiği, bilahare borçlunun 14.07.2022 tarihinde itiraz ibraz ettiği ve (silinen evrak olarak Uyap'a kayde- dilen) dilekçesi ile; "Müvekkili şirketin adresi.. itibariyle takipte Gaziosmanpaşa Mahke- meleri ve İcra Daireleri'nin yetkili olduğu"ndan bahisle icra dairesinin yetkisine, ayrıca "müvekkilinin borcunun bulunmadığı"ndan bahisle borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verilmesi üzerine itirazın iptali talebiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.... yetkisi ile ilgili olarak;Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2022/6874 E- 2022/8534 K. Nolu 07.11.2022 tarihli ilamında belirtildiği üzere;İtirazın iptali davasında "usulüne uygun olarak başlatılmış ve itirazla durmuş bir takibin varlığı" dava şartı olup, 6100 sayılı HMK'nın 115. maddesi uyarınca dava şartının varlığı yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmelidir.İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir. Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetki- sine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle, ... yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır ( HGK’nın 28.03.2001 gün ve 2001/19-267 E. 2001/311 K.; 20.03.2002 gün ve 2002/13-241 E.,2002/208 K. ).Kaldı ki itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır. (Üstündağ, S: İcra Hukukunun Esasları, İstanbul 1995, 6. Bası, s. 101-102)” (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’ nun 27.11.2013 gün ve 2013/13-372 E., 2013/1606 K. sayılı kararı)İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de İİK 50. maddesinin yollaması ile HMK genel hükümlerine göre belirlenecektir. HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Aynı yasanın "Sözleşmelerden Doğan Davalarda Yetki" başlıklı 10. maddesinde; sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edile- ceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılın- mıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, davanın açıldığı tarihte yürür- lükte bulunan 6098 sayılı TBK 89. maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.Yetki itirazının incelemesi neticesi mahkeme yetkili olduğuna karar verirse borçlunun icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilecektir. Mahkeme yapmış olduğu ince- leme neticesi takip yapılan icra dairesinin yetkili olmadığına kanaat getirir ise “Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığından davanın reddine” karar verecektir. (06.10.2004 tarih E:2004/19- 410 K:2004/471 karar sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı)Somut olayda, davanın İİK’nun 67. maddesine göre açılan itirazın iptali davası olduğu, dava konusu borcun para borcu olduğu, icra takibinin yapıldığı tarihte davacının yerleşim yerinin ...davalının yerleşim yerinin ise ... olduğu anlaşılmaktadır.Taraflarca akdolunan sözleşme, düzenleme ve geçerlilik süresi yönünden her hangi bir tarih içermemektedir. Ancak dosya içeriğinden ve tarafların beyanlarından takip konusu fatura tarih- leri itibariyle benimsendiği ve yürürlükte olduğu anlaşılmaktadır.Bu sözleşmenin 8.6 maddesinde " iş bu sözleşme tahtında çıkacak olan tüm uyuşmazlıklarda İstanbul Merkez Mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir" denilmiş olup bu hüküm HMK 17. Md anla- mında yetki sözleşmesi mahiyetindedir.Eldeki davada da, uyuşmazlık taraflar arasındaki elektrik aboneliği sözleşmesi kapsa- mında tahakkuk olunan faturalardan kaynaklanmış ve yasal düzenlemeye uygun olarak MTS sistemi üzerinden takibe girişilmiş, Haciz ve müteakip işlemler için İstanbul ...yetkili ...olarak belirlenmiş olmakla borçlunun yetki itirazı yerinde görülmemiştir.Borca itirazlara gelince;Davacı sözleşme kapsamında tahakkuk olunan tüketim faturaları ile cezai şart faturasının ödenmediğinden bahisle takip başlatmıştır.Davalı ise, davalı tarafça tahakkuk olunan faturaların taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olmadığını, hesaplamaya esas alınan birim fiyatların doğru olmadığını, fahiş miktarda fatura- lama yapıldığını, ayrıca cezai şart koşullarının oluşmadığını savunmaktadır.Mahkemece normal tüketim faturaları yönünden belirlenen alacak itibariyle kısmen kabul hükmü kurulmuş, cezai şart faturası ile ilgili talep reddedilmiştir.Davacı cezai şart alacağının da hüküm altına alınması gerektiğini, davalı ise hüküm altına alınan tüketim faturalarının hatalı olduğunu, sözleşmenin tarihsiz olduğunu, taraflar arasındaki anlaşmaya göre iki ay sonra yürürlüğe girmesi gerekirken davacının bu süreyi beklemeden sözleşmeyi yürürlüğe soktuğunu, bu nedenle sözleşmenin geçersiz olduğunu beyanla hükmün kaldırılmasını istemiştir.Yukarıda belirtildiği üzere, bila tarihli sözleşme taraflarca benimsendiği ve fatura tari- hinde fiilen yürürlüğe girdiği anlaşılmakla, sözleşmenin geçersizliğine ilişkin itiraz yerinde değildir.Dayanak her üç fatura davacının ticari defterlerinde kayıtlıdır. Buna karşılık 17.01.2022 tarihli 20.592,00 TL tutarındaki fatura davalının ticari defterine kayıtlı değil ise de, bu fatura hakkında davacı tarafından ... davalı tarafından ...bildirimi verilmiş olmakla artık bu fatura ihtilaf konusu olmaktan çıkmıştır. Takibe konusu diğer iki fatura (78.371,53 TL tutarında 03. 11.2022 tarihli cayma bedeli ve 20.592,90 TL tutarında 31.01.2022 son ödeme tarihli reaktif enerji bedeli faturası) davalının BA bildiriminde de yer almamaktadır.Ancak takip konusu faturalar e-fatura olarak düzenlenmiş ve davalıya tebliğ edilmiş, yasal süre içinde itiraza uğradığına dair bilgi /belge sunulmamıştır...i bilirkişiler tarafından ibraz olunan bilirkişi raporunda; 65.258,83 TL'lik 02.12.2021 tarihli faturanın bakiyesi olan 17.12.2021 son ödeme tarihli 45.258,83 TL 'lik fatura ile 31.01.2022 son ödeme tarihli 20.592,90 TL bedelli reaktif enerji bedeli faturasının ... alınan sayaç değerleri ve sözleşme hükümlerine uygun olarak düzenlendiği, davalının bu iki faturayı ödemekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.Cezai şart faturasına gelince;Dayanak sözleşmenin... kısmında "Sözleşmenin Yürürlülüğü ve Süresi" başlıklı 1. Maddesinde;"İşbu Sözleşme, TARAFLAR'ın yetkili temsilcileri tarafından imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ve Sözleşme'nin fesih ile ilgili maddeleri uyarınca fesih oluncaya kadar yürürlükte kalır....İ tarafından ABONE'ye ... 01/.. /200 tarihinde başlayacaktır. .. başvurusunun zamanında yapılamaması veya reddedilmesi durumunda, ... başvuruyu bir sonraki tedarik dönemleri için tekrarlayacaktır.Bu durumda Piyasa İşletmecisi tarafından kabul edilen tedarikçi değişikliği başlangıç tarihi, elektrik tedariği tarihi olarak kabul edilecektir....başlangıcının bu şekilde ertelenmesi durumunda, ... farklı bir fiyat teklifi sunabilir.Böyle bir durumda, ancak yeni fiyatların kabul edilmesi durumunda başvuruya devam edilir, aksi takdirde sözleşme kendiliğinden sona erer.Sözleşme'nin, Tedarik Başlangıç Tarihi'nden sonraki ilk 24 ayı içerisinde ...tarafından her hangi bir sebep ile fesih edilmesi veya ... bu sürede herhangi neden ile ...- yünden çıkmış olması halinde ...arafından fesih tarihine kadar kendisine düzenlenmiş olan faturaların ortalama tutarının iki katı kadar, daha bir fatura düzenlenmemiş ise bile tahmini fatura tutarının iki katı kadar bedeli fesih tazminatı olarak .. derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.Dosya kapsamında sözleşme süresi içinde, davalı abonenin sözleşmeyi feshettiği veya davacı tedarikçinin portföyünden çıktığına dair bilgi ve belge bulunmadığı gibi tedarikçinin de aynı süre içinde fesih bildiriminde bulunduğuna dair delil sunulmamış olmakla cezai şart faturasının daya- nağı bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, HMK 353/1-b-1 md gere- ğince, davacı ile davalının istinaf başvurusunun ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacının ve davalının istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine,Davacıdan alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL'nin istinaf eden davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, Davalıdan alınması gereken 5.854,79 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.547,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.307,24 TL'nin istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf edenler üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 24/09/2024