T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/1287
KARAR NO: 2025/3236
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/01/2025
NUMARASI: 2023/799 E - 2025/66 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 17/12/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firmanın İstanbul ili, Çatalca İlçesi Kabakça Mahallesi, Ballıkaya mevkinde,ekte tapu kayıtları sunulan ...Konut Yapı Kooperatifi'nin proje işlemlerini üstlendiğini, söz konusu gayrimenkulün maliki olmadığını, Elektrik Proje işlemlerinin Masaf Mühendislikçe yürütüldüğünü, söz konusu firma tarafından proje çizilmek ve diğer işlemleri yapılmak sureti ile Masaf Mühendislik tarafından davalı kuruma başvuru yapıldığını, davalı kurumca söz konusu talep uygun görülmeyerek Masaf Mühendisliğin talebinin ret edildiğini, müvekkili firmaca burada elektriğe ilişkin hiçbir işlem yada proje uygulaması yapılmadığını, müvek- kili adına ekte sunulan 30.10.2023 tarihli 1.263.290,69TL bedelli faturanın gönderildiğini, söz konusu faturanın müvekkili ile bir ilgisinin olmadığını, ancak iş bu davadan önce verilen tedbir kararına rağmen davalı kurumca baskı uygulanması nedeniyle ödeme yapmak durumunda kaldıklarını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile bedelin fahiş olduğunu, yanlış hesaplandığını, düzeltilmesinin gerek- tiğini beyanla; fatura bedelinin iptaline, müvekkili firmanın borçlu olmadığının tespitine ve ödenen bedelin iadesine , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı firmaya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; 16.10.2023 tarihinde müvekkili şirket görevlilerince yapılan kontrolde, davacının adreste dağıtım sistemine müdahale ederek sözleşmesiz sayaçsız direkt bağlı elektrik enerjisi kullandığının tespit edildiğini,buna istinaden H/609861 seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiğini, yapılan tespit üzerine EPDK mevzuatı ve yönetmelik hükümleri uyarınca 30.10.2023 son ödeme tarihli 1.263.290,69-TL bedelli kaçak tahakkuku yapıl- dığını, müvekkili ... 'ın tespit, tahakkuk ve faturalama işleminin mevzuata uygun olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi'nce: 1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE, 30.10.2023 tarihli 1.263.290,69-TL lik faturadan dolayı davacının 1.089.013,35-TL borçlu bulunmadığının tespitine,2-Davacının davadan sonra yapmış olduğu, 700.000-TL lik ödeme istirdada dönüştüğünden 700.000- TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,3-Davadan önce fazladan ödenen 525.722,66-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE, karar verilmiştir.İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı ve davalı tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde:her ne kadar mahkeme kararında, davalının tek taraflı olarak düzenlendiği tutanağa dayalı olarak davacının sözleşmesiz şekilde direkt bağlı olarak enerji kullandığı ve kaçak tüketim bedelinden sorumlu olduğu belirtilmiş ise de, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını, söz konusu faturanın muhatabının müvekkili olmadığını , davanın tamamen kabulüne karar verilmesinin gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacı şirket adına düzenlenen adresin...Kabakça tesisine ait olduğunu, internet üzerinden yapılan incelemede tesisin 2022 yılında tamam- landığı bilgisine ulaşıldığından , tespit tarihine kadar 12 aydan uzun süre kaçak kullanım olduğunun anlaşıldığını, yönetmelik gereği 12 aylık süre ve en az 2 vardiya esasına göre hesaplama yapılması, tespit edilen alacağa AATUHK gereğince gecikme zammı uygulanmasının gerektiğini, bilirkişi hesap- lamasının hatalı olduğunu, ek rapor alınması yönündeki taleplerinin reddedildiğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava, İİK 72. Maddesine dayalı menfi tespit talebine ilişkindir.Dosya kapsamına göre; Davalı ... ekiplerince 16.10.2023 tarihinde "Kabakça Mahallesi ... Sitesi arkası...Sitesi Çatalca İstanbul adresinde" yapılan denetimler sonucu sözleşmesiz ve sayaçsız olarak direkt bağlı şekilde elektrik enerjisi kullanıldığı tespit edilmekle, kimlik tespiti Jan- darma ekipleri eşliğinde yapılarak, davacı ... Gayrimenkul Danışmanlık Ve Tic. Ltd. Şti ile dava dışı ...adına 609861 seri nolu kaçak tespit tutanağı düzenlenmiş, tutanağa ayrıca "Ma- halle Trafosu olan 23168 nolu trafodan alpek çıkışından ek alınarak 3X35x16 mm kablo ile sayaçsız elektrik enerjisi kullanıldığı, bu alanın ... ada 57-58 parsele ait kooperatif site alanı olduğu "notu düşülmüştür.Bu tutanak akabinde davalı kurum tarafından davacı adına 30.10.2023 son ödeme tarihli ve 203680 kwh tüketim için 1.263.290,69 TL lik kaçak tüketim tahakkuku yapılmıştır.Davalı vekilince , 18.04.2023 tarihli dilekçe ekinde sunulan 2 adet ... Bankası dekontundan ...tarafından ... Hesabına 08.11.2023 tarihinde 500.000,00 TL ( F 90552 ) - 02.11.2023 tarihinde 200.000,00 TL ( FEZG 34 ) gönderildiği ,Davacı vekilince, 17.04.2024 tarihli dilekçe ekinde sunulan 3 adet ... Dekontuna göre ...tarafından ... Hesabına 08.11.2023 tarihinde 500.000,00 TL ,02.11.2023 tarihinde 200.000,00 TL - 05.01.2024 tarihinde 700.000,00 TL gönderildiği anlaşılmıştır. ... Elektrik Dağıtım A.Ş tarafından dosyaya gönderilen 30.01.2024 tarih 12689 sayılı yazıda ; S.S ...Konut Yapı Kooperatifi adına vekaleten Masaf Mühendislik ... tarafından söz konusu proje için 24.07.2023 tarihinde başvuru yapıldığı bildirilmiştir.Dosya içinde bulunan tapu senedi, Kabakça Ballıkaya Çatalca İstanbul adresindeki ... ada 58 parselin S.S ...Konut Yapı Kooperatifi adına 24.06.2022 tarihinde 66.017,08 m2 için düzenlenmiştir. ... tarafından düzenlenen26.07.2023 tarihli Bağlantı Görüş Belgesinde "Kullanım amacının tarımsal sulama (Ruhsatlı Kuyu),başvuru sahibinin ...Konut Yapı Kooperatifi adına ... olduğu, bu talebin Kabakça Ballıkaya Çatalca İstanbul adresindeki ... ada 58 parselin içinde çekilecek su miktarı için yeraltı suyu kullanma belgesi olmaması sebebi ile redde- dildiği belirtilmiştir. Dosya içinde bulunan Elektrik iç tesisat daimi projesi kapağının S.S ...KYK adına tarımsal sulama ruhsatlı kuyu için hazırlanan projeye ait olduğu, 180 kw olduğu 25.07.2023 tarihinde tasdik edildiği anlaşılmıştır.Mahkemece Elektrik Mühendisleri ..., ... ve ...'ndan aldırılan 14.10.2024 tarihli raporda;
Dava konusu adres bakımından kaçak tespit tarihi 16.10.2023 tarihi itibarıyla herhangi bir elektrik abonelik sözleşmesi olmadığı anlaşılmış olup kaçak tespit tutanağı düzenlendiği tarihte sözleşmesiz ve kaçak tespit tutanağı tespit edildiği üzere direk bağlı olarak enerji kullanıldığı anlaşılmaktadır .30 Mayıs 2018 tarihli Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göreKaçak Elektrik Enerjisi Tüketimi Halleri;MADDE 42 - (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;"a)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir." dendiğinden ve davacının söz konusu tesisat adresine ait herhangi bir sözleşme bulunmadan, EPTHY'nin 42- 1/a Maddesine göre sözleşmesiz ve sayaçsız direk bağlı olarak elektrik kullanımı kaçak elektrik kullanımıdır.Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketim Miktarının Hesaplanmasında Ve Faturalandırılmasında Esas Alınacak Süre:MADDE 45 -(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak fatura- landırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.(3)Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;a) Meskenlerde; 5 saat,b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğü'nden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,c.) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hasta- neler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.(4)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır.Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır." denilmiştir.Dava konusu kaçak tespit tutanağı düzenlendiği tarihte davacının bu adreste ne kadar zamandır bulunduğu ya da ne kadar süreyle enerji kullandığına dair davalı kurumca yapılmış bir çevre araştırması veya davacı şirketin 1 yıl öncesinden itibaren kaçak elektrik kullandığını gösteren herhangi bir bilgi, bulgu veya belge bulunmamaktadır.Esasen dosyaya sunulan fotoğraftan anlaşıldığı üzere başlamış bir inşaat da görülmemiş söz konusu enerjinin nereye bağlı olarak kullanıldığı da kaçak tespit tutanağında belirtilmemiştir. Dolayısıyla dava- cının ne kadar zamandır ne maksatla kaçak tüketim yaptığının bilinememesi karşısında Yönetmeliğin 45 1-a maddesi gereği, kaçak tüketim süresi 90 gün alınmak sureti ile hesaplama yapılması gerekmektedir.Hesaplamada, davacının" Gayrimenkül Danışmanlık şirketi olması” sebebiyle diğer tüketici gurubuna uygulanan günlük 8 saatlik çalışma saati baz alınacaktır.Davacının abone olmaması sebebiyle çalışma saatleri % 20 artırılarak hesaplama yapılması gerekmektedir.Kaçak tüketim olarak değerlendirilen tüketimin hesaplamaları , tespit edilen kaçak kullanım şekline ve ilgili EPTH Yönetmelik maddelerine göre yapılacaktır . Buna göreMADDE 44 - (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müs- takil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60'ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 KW'nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,...kabul edilir.Kaçak tespiti sırasında kurulu güç tespiti yapılmadığı, harici hat üzerindeki akım değerlerinin ölçüldüğü anlaşılmış olup kurulu güç, bu akım değeri ile bulunan bağlantı gücü ile hesaplanacaktır. Kurulu güç, Bağlantı Gücünün 0,6 kullanma faktörüne bölünmesi ile bulunmaktadır. EPTHY MADDE 46 da ;” (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir. Mükerrerlik halinde 2 kat uygulanır” denilmiştir.Davacının daha önce tespit edilmiş kaçak tüketimi olmaması sebebiyle ceza katsayısı 1,5 olarak uygulanacaktır.HESAPLAMA;Bağlantı gücü : I51 A X 220 V = 33220 W =33,22 kWKurulu güç : 33,22 kW /0,6 = 55,36 kWGünlük ortalama kullanım süresi = 8 saat ( abonelik bulunmadığı için % 20 artırılarak uygula- nacağından) 9,6 saat olarak alınacaktır.Buna göre kaçak tükettim miktarı = 90 gün X 55,36kw X 0,6 X 9,6 saat = 28699 kwh hesaplanmıştır.28699 kwh'lik tüketim miktarına ve Belediye Tüketim Vergisi (BTV) belediye Gelirleri Kanu- nu'nun 37. Maddesinde belirtilen “elektriğin satış bedeli/ normal tüketim bedeli üzerinden hesaplanmak sure- tiyle" davacının, faturanın son ödeme tarihi olan 30.10.2023 itibariyle kaçak elektrik bedeli ödeme yüküm- lülüğü 173.985,91 TL hesaplanmıştır. Davacı tarafından 02.11.2023 Tarihinde 200.000,00 TL ödenmiştir. Davacının ödeme yüküm- lülüğü 173.985,91 TL olarak hesaplandığından bu bedelin faturanın son ödeme tarihinden, davacının ödemede bulunduğu tarih olan 02.11.2023 tarihine kadar ki süre itibariyle gecikme faizi ödeme yükümlülüğü(% 16,75 faiz oranına göre) 242,86 TL olarak hesaplanmıştır.Bu durumda davacının kaçak elektrik tahakkuku ile ilgili fatura bedelinin 02.11.2023 tarihinde 200.000,00 TL'sini ödediği göz önünde tutularak, 02.11.2023 tarihinde davalı kuruma ödeme yükümlülüğü ;Enerji bedeli/asıl alacak : 173.985,91 TLGecikme faizi : 242,86 TLFaizin KDV'si: 48,57 TL olmak üzereToplam: 174.277,34 TL olarak tespit edilmiştir. Davacının ödemeleri (200.000,00 TL + 500.000,00 TL + 700.000,00 TL = 1.400.000,00 TL) olduğundan ,02.11.2023 Tarihi itibariyle davacının menfi tespit talebinde bulunabileceği tutarın 1.400.000.-TL - 174.277,34 TL = 1.225.722,66 TL olduğu hesaplanmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.Bilirkişi kurulunca düzenlenen rapor içerdiği teknik inceleme ve gerekçe itibariyle dosya kapsamına uygun, hükme ve yargısal denetime elverişli olup bu rapor doğrultusunda rapor tesisinde isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, tarafların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının ve davalının istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine,Davacıdan alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcın peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,Davalıdan alınması gereken 74.390,50 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 18.597,63 TL harcın mahsubu ile bakiye 55.793,87 TL'nin istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)İstinaf yargılama giderlerinin istinaf edenler üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 17/12/2025