T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/878
KARAR NO: 2025/2829
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/10/2024
NUMARASI: 2023/200 E - 2024/681 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 11/11/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin "Selahaddin Eyyübi Mah. . ... Esenyurt/İstanbul" adresinde faaliyet gösterdiğini, davalı İdare tarafından gerçekleştirilen kon- troller neticesinde müvekkili şirketin izinsiz su kullandığının tespit edildiğini, akabinde 07.04.2022 tarihli ... numaralı izinsiz su tutanağı düzenlendiğini ve ... müracaat nolu, ... tutanak nolu "Sözleşmesiz Kaçaksu Hesaplama ve Onay" tutanağı ile toplam 447.788,59 TL borç tahak- kuk ettirildiğini, tahakkuk ettirilen söz konusu borç yasaya ve usule aykırı olduğundan müvekkilinin borcun iptali talebi ile davalı idareye başvurduğunu, ancak davalı tarafça taleplerinin reddedildiğini, tutanağın tamamen keyfi ve soyut bir şekilde tanzim edildiğini, dava konusu olay nedeniyle Büyük- çekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/53411 nolu dosyası üzerinden soruşturma açılana kadar müvekkilinin durumdan haberdar olmadığını, kendisine tebligat yapılmadığını, tutanağın bir suretinin teslim edilmediğini,müvekkilinin savunma hakkının kısıtlandığını, tutanakta imzadan imtina edildiğine ilişkin bir tespitin de bulunmadığını, davalı idarenin hukuka aykırı bir şekilde tanzim ettiği cezayı hukuka uygun kılmaya çalıştığını beyanla, müvekkilinin 447.788,59 TL lik kaçak su bedeli nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili idarece düzenlenen tahakkuk bedelinin il- gili yönetmeliklere ve hukuka uygun olduğunu, 2560 sayılı ... Kanunu m. 23 hükmü gereği su satışı ve kullanılmış suların uzaklaştırılması ile çevreyi kirletmeyecek tedbirlerin alınması ve aldırılması ile ilgili tarifelerin hangi kriterlere göre saptanacağı ve bu şekilde saptanan bedellerin hangi usul ve esas- lara göre tahsil edileceğini belirlemek üzere "Tarifeler Yönetmeliği” düzenlendiğini, Davacının kullanımında olan mahalde kaçak su kullandığınını 07.04.2022 tarihli ve ... numaralı Kaçak Su ve Usulsüz Su Kullanım ile Mühürleme Tutanağı ile tespit edildiğini, tutanağın yerinde tanzim edildiğini, ilgili şirket adına imza atmaktan kaçınıldığından ilgilisine tebliğ edilmediğini, Abonelik Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği 40. Maddesinin açık olduğunu, belirtilen yönetmelik hükümlerine istinaden davacıya ... numaralı müracaat numarası ile 447.788,59 TL tutarında izinsiz su kullanım bedeli yansıtıldığını, ... Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliğinin 40. maddesine ve 41. maddesine göre (İzinsiz su kullanım bedeli ve uygulamasına ilişkin hükümlere göre)
... nolu izinsiz su tutanağı düzenlenip su bedeli tahakkuk ettirildiğini, İlgili şirkete ait kira kontratı başlangıç tarihi (09.11.2021) ile kaçak su bağlantısının iptal edildiği tarih (07.04.2022) arasında geçen gün sayı- sının 149 gün olduğunu, Abonelik Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği (Syf.33) İzinsiz Su Bedelinin Tespitine Esas Cetveline göre 40 mm'lik boru için 1 günde geçen su miktarının 87,5 m3 olarak hesaplandığını, İlgili şirkete 16.05.2022 tarihli ve 20220613099 sayılı "izinsiz su" konulu ihtarname gönderildiğini, Suç duyurusunda bulunulması adına 22.07.2022 tarihli ve 20220774009 sayılı yazının dava dilekçesi ekinde olduğunu, İdarenin Esenyurt Şube Müdürlüğünce bahse konu tutanağı tanzim eden ...adlı personellerinin tanık olarak çağrılmasının uygun olduğunu, 2560 sayılı yasa ile kurulmuş bir kamu kurumu olan müvekkili İdarenin yaptığı iş ve işlemlerde hukuk kurallarına göre hareket etmek zorunda olduğunu, arz ve izah edildiği üzere davaya konu 07.04.2022 tarihli ... numaralı Kaçak Su ve Usulsüz Su Kullanım ve Mühürleme Tutanağı İle tahakkuk ettirilen 447.788,59 TL bedel da usule, hukuka ve ilgili yönetmeliklere uygun olarak düzenlendiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.İlk Derece Mahkemesi'nce: "Davanın REDDİNE" karar verilmiştir.İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde: Davalı tarafından kaçak su kullanımı ve mühürle- me tutanağı esas alınarak dava konusu borç tahakkuk edilmiş ise de, dayanak tutanak altında mü- vekkilinin imzasının bulunmadığını ,müvekkilinin " imzadan imtina ettiği" belirtilmiş ise de bu ibarenin tamamen gerçeğe aykırı ve soyut olduğunu, ayrıca müvekkiline tutanak ve cezaya ilişkin tebligat yapılmadığını, dava konusu işlemi tesis eden memurlar bizzat davalının çalışanı olduğundan beyan- larının objektif olamayacağını, bilirkişi raporunun hükme esas alınacak vasıf ve mahiyetti olmadığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava, kaçak su kullanımı nedeniyle tahakkuk olunan faturadan kaynaklanan menfi tes- pit talebine ilişkindir.Dosya kapsamından , Davalı ... çalışanlarınca davacının kullanımında bulunan"Esenyurt,Selahattin Eyyubi Mh. ... İstanbul" adresinde 07.04.2022 tarihinde yapılan kontroller sonucu," 1629 sk ...şube yolundan bağlantı yapıp yerin altından kendi yerine 40'lık boruyla su çekerek kullandığı " tespit edil- mekle davacı adına A098868 nolu Kaçak ve Usulsöz Su kullanımı ile Mühürleme Tutanağı düzen- lendiği, kaçak hattın ekipler tarafından körlenip kapatıldığı, tutanağa "mevcut firmanın tahmini 4 aydan beri oradaymış" notu düşülerek ... görevlilerince imzalandığı ,ayrıca tespit anının resimleri çeki- lerek tutanağa eklendiği anlaşılmıştır.Davacı vekili her ne kadar tutanakta müvekkilinin "imzadan imtina ettiği" açıklamasına yer verildiğini ,bu açıklamanın gerçeğe aykırı olduğunu iddia etmiş ise de, tutanak altında böyle bir açıklama bulunmamaktadır. Kaldı ki tutanağın geçerliliği açısından fiili kullanıcının imzasının mev- cudiyeti olmazsa olmaz koşul değildir.Mahkemece tanık sıfatıyla dinlenen ... görevlilerinin yeminli beyanları şu şekildedir:...;" Sormuş olduğunuz 07.04.2022 tarihli kaçak su tüketim tutanağına ilişkin, tutanak altındaki imza ( 7670 ) bana aittir, tutanak içeriği doğrudur, olay tarihinde davalı kuruma yapılan ihbar üzerine, olay yerine gittik, yaptığımız çalışmalar neticesinde davacı şirkete yer altında T boru denen bir parça ile kendisine su tüketimi sağladığını ve kaçak olarak su kullandığını tespit ettik, görevli arkadaşlarla beraber tutanağı tuttuk.Bu sırada davacı şirketin çalışanları olduğunu düşündüğüm şahıslarda olay yerinde bulunuyordu, yapılan kazı faaliyetine ve tutulan tutanaktan haberdardır, ancak bu kişiler olay yerinde hatırladığım kadarıyla kendilerinin kaçak su tüketiminde bulunmadıklarını beyan etmişlerdir. Davacı şirketin, kaçak tüketim yaptığı konusunda tespitimiz doğrudur .Olay yerinde T borudan itibaren yaklaşık 20 metre kazı yapılmış yapılan bu kazı neticesinde davacı şirketin kaçak tüketim yaptığı tespit edilmiştir, ayrıca 07.04.2022 tarihli tutanakta o an için dava konusu kazıda davacı yetkilisine ulaşılamadığı için imzası alınamamıştır, ayrıca yaptığımız iş itibariyle genelde görevli ekiplere zor kullanma, tehdit etme yada saldırma eylemleri gerçekleşmektedir, bu nedenle çoğu zaman polis ve zabıta eşliğinde bu işlemler yapılabilmektedir, dolayısıyla her zaman ilgilisine ulaşma imkanımız olmamaktadır, somut olay için saldırma ve tehdit olayı söz konusu değildir." Burak Atar : "Ben olay tarihinde Esenyurt ilçesinde başka bir kaçak su tüketim tespit işle- minde çalışmaya devam ederken amirimin araması ve yönlendirmesiyle dava konusu yere gittim, yapılan kon- trolde davacı şirketin sayaç dışında T boru ile başka bir hat çekerek kaçak su tüketiminde bulunduğunu tespit ettik. Bu işlemler yapılırken önce zabıta ekipleri resmi işlemlerin tamamlanması için durmamızı söyledi, akabinde sorun olmadığı iletilince çalışmaya devam ettik. Kepçe yapılan kazı çalışmaları sonucunda kaçak boru hattının davacı şirketin adresine bağlandığını ,kaçak borunun bitiminde iki adet tanka (su deposuna) hattın bağlandığını tespit ettik, hatta resimlerini ve gerekli tespitleri çekerek dosya oluşturduk, kazı çalışmalarına devam ettik. Yaptığımız tespitlerle davacı şirketin su hattını kullandığından emin olduk buna ilişkin ayrıca resim ve görselleri çekerek tespitleri tamamladık. Bu sırada tespit işlemleri yapılırken davacı şirketin elemanı olay yerine geldi. Ekibe yönelik olarak bakalım bu işin sonunda ne çıkacak zaten arada sular kesiliyor tarzında cümleler kuruyordu. Sonrasında olay yerinden ayrıldı bu şahıs, ancak bu kişi herhangi bir şekilde yapılan işlemleri engeller şekilde bir eylemde bulunmadı. 07.04.2022 tarihindeki tutanak içeriği doğrudur, altındaki imza da bana aittir, biz olay yerine gittiğimiz de kaçak su tüketimi yaptığımız takdirde tutanağa ilgili şahsa da normalde imzalatıyoruz, ancak Esenyurt Bölgesi güvenlik açısından sıkıntılı bir bölge olduğu için olay yerinden ayrılmak durumunda kaldık, ayrıca bu işlemler yapıldığı sırada az önce bahsettiğim teknik eleman dışında davacı şirket yetkilileri olay yerine hiç gelmemişlerdir, bu nedenle de imza alınamamıştır" şeklinde beyanda bulunmuştur.Tanıkların hali hazırda davalının çalışanı durumunda olması tanıklıklarının yanlı olduğu sonucuna götürmeyeceği gibi, tanıkların anlatımları dosya içinde mevcut tutanak, resimler ve diğer deliller ile bütünlük arz etmektedir.Kaçak / izinsiz su kullanımı tespit tarihi itibariyle yürürlükte bulunan;... Abonelik Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliğinin 40. maddesi "(1) İdare şebeke borusundan veya yer altı su kaynağından bir düzenek marifetiyle abone ol- madan su aldığı tutanak ile tespit edilen kişilerin suyu kullanıma kapatılır.(a) İzinsiz su kullanımında tahakkuka esas süre en az 30 (otuz) gün kabul edilir.30 (otuz) gün- den fazla olması durumunda ispatlayıcı bilgi ve belgelere göre işlem yapılır, bu süre hiçbir surette 365 (üç yüz altmış beş) günü geçemez.(b) Tahakkuk eden izinsiz su bedelini ödemeyenler hakkında yasal takip başlatılır. (c) İdarece tespiti halinde, izinsiz su kullananlara yönetmelik hükümlerine göre re’sen abonelik yapılır. Yönetmelik hükümleri sağlayamayanlara resen abonelik yapılmaz, izinsiz su kullanıcısının adına tahakkuk yapılarak tahsili cihetine gidilir, bedeli ödemeyenler hakkında yasal takip başlatılır.(ç) İzinsiz, sayaçsız su kullanımının tespiti halinde izinsiz su kullanan hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur" ... Abonelik Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliğinin 41. maddesi "(a) Şebeke suyu bedeli ve/veya kullanılmış suların uzaklaştırılması bedeline esas kuyu veya tanker suyunun izinsiz kullanılması durumunda ait olduğu tarife esas alınarak hesaplama yapılır.(b) İzinsiz su kullanımında tahakkuka esas süre, Yönetmeliğin 40 ıncı maddesine göre belirlenir.(c) İzinsiz su kullanım miktarları ve bedelleri;1) Sayaçsız kullanımlarda; konutlarda her bir birim için en az 0,75 m³/gün, tüketim üzerinden,2) Sayaçlı veya sayaçsız kullanımlarda; konutlarda kademeli tarife uygulanması durumunda; en yüksek konut tarifesi üzerinden, kademeli tarife uygulanmaması durumunda ise; işlem tarihindeki konut tarifesinin % 50 fazlası olarak,3) Sayaçsız kullanımlarda; işyerlerinde her bir birim için en az 1 m³/gün tüketim üzerinden, sayaçlı kullanımlarda ise sayacın üzerindeki tüketim miktarına göre işlem tarihindeki işyeri tarifesinin % 50 fazlası olarak hesaplanır.(ç) Ortak sayaç konut veya işyerlerinde izinsiz su kullanımının tespiti halinde ait olduğu tarifesinin % 50 fazlası olarak hesaplanır.(d) İnşaatı devam eden yapılarda, sayaçsız izinsiz su kullanımlarında, inşaat alanının 3/10’u kadar m³ su tükettiği kabul edilerek izinsiz su tespit tarihindeki işyeri inşaatı şantiye tarifesi üzerinden, sayaçlı kullanımlarda ise sayacın üzerindeki tüketim miktarına göre işyeri inşaatı şantiye tarifesinin % 50 fazlası tahakkuk ettirilir.(e) Yapımı tamamlanan ve ikamet edilen inşaatların sayaçlı/sayaçsız izinsiz su kullanımlarında, inşaat ruhsatındaki birim adedi esas alınarak yönetmeliğin 40ıncı ve 41incimaddelerine göre işlem yapılır.(f) (Değişik: 14.11.2018 Tarih, 15 Sayılı ... G.K.K Yönetmeliğin 11. maddesi)İzinsiz, sayaçsız şebeke suyu kullanan, özel okul, özel öğrenci yurdu, özel dershane, konaklama tesisi, otel işletmesi, turistik otel, turistik işletme, eğlence merkezi, alışveriş merkezi, profesyonel spor kulüplerine ait tesisler, özel spor kompleksleri, halı saha, işhanı, köprü yol ve altyapı inşaatları, yemek üretim tesisi, gıda imalathanesi, fırın, sanayi tesisleri, tekstil boyama, yıkama atölyesi, halı yıkama işletmesi, akaryakıt istasyonu, çamaşırhane, oto yıkama, hamam, sauna, bahçe sulama, yeşil alan sulama ve genel tuvaletlerin su kullanımları, bu yönetmelikteki İzinsiz Su Bedelinin Tespitine Esas Cetvele göre hesaplanarak ait olduğu tarifenin % 50 fazlası ile tahakkuk edilir. Sayaçlı izinsiz su kullanımında ise sayaç üzerindeki işarete göre ait olduğu tarifenin % 50 fazlası ile tahakkuk yapılır.(g) 41inci maddenin (f)bendinde sayılan işyerlerinde kullanılmış suların uzaklaştırılması bedeline esas kuyu veya tanker suyunun izinsiz kullanılması halinde, sayaçsız su kullanımlarında 3,00 m3 /gün averaj sayaçlı izinsiz su kullanımında ise sayaç üzerindeki tüketim miktarına göre ait olduğu tarifenin % 50 fazlası ile tahakkuk yapılır.(ğ) İzinsiz,sayaçsız su kullanımı tespit edilen yerlerin faal olmaması, iş niteliği veya kapasite değişikliği vb. su tüketimi hesabına esas kabulleri etkileyen durumlarda; birim türüne, niteliğine ve çalışan kişi sayısına göre tespit edilecek m³/gün su miktarı veya KSUB tüketimi temel alınarak izinsiz su bedeli tahakkuk ettirilir.(h) Bedelsiz aboneliklere, usulsüz ve izinsiz su kullanımına ilişkin tahakkuk yapılmaz, ancak bedelsiz abone grubundaki yerlerden diğer türlerin izinsiz su kullananların suyu kesilerek ait olduğu abone grubuna göre 40 ıncı ve 41inci maddelerine göre sözleşmesiz izinsiz su tahakkuku ve/veya adlarına resen abonelik yapılır.(ı) İbadethanelere ait tuvaletlerin ticari gaye ile işletilmediğine dair müftülükten resmi belge ibraz edilememesi halinde; abonelik yapılır, izinsiz su kullanım bedeli tahakkuk ettirilmez.(i) Sayacın iç mekanizmasına yapılan müdahale sebebiyle su tüketimi şüpheli olarak değer- lendirilen abone sayacının, ölçüm raporu sonucunda müdahaleli olduğunun tespit edilmesi halinde;1) (Değişik: 14.11.2018 Tarih, 15 Sayılı ... G.K.K Yönetmeliğin 11. Md.) Su kullanım mikta- rına esas süre 30 (otuz) gün kabul edilerek, sayaçsız izinsiz su bedeli bu madde hükümlerine göre tahakkuk ettirilir.2) Eksik tahakkuklar hiç bir suretle on iki okuma dönemini geçmeyecek şekilde itiraz işlemi ile tamamlanır. 3) Sayacın bedeli ile sökme takma bedeli tahakkuk ettirilir.(j) Aktif veya istek iptal durumunda olan sözleşmeye ait sayacın; kırma, tahrip etme vb. Müda- hale ile devre dışı bırakılması veya İdarede kaydı olmayan sayaç ile değiştirildiğinin tespit edilmesi halinde; su kullanım miktarına esas süre 30 (otuz) gün kabul edilerek, izinsiz sayaçsız su bedeli 42 nci madde hükümlerine göre tahakkuk ettirilir. Mevcut sayaç bilgileri sisteme işlenerek tahakkuklar düzenlenir.(k) Mukavelesi “istek iptal” ile iptal edilmiş yerlerin aynı sayaçla sözleşmesiz su kullanımın tespit edilmesi halinde; resen abonelik yapılır, su kapama ve açma, mühür bedeli ve ait olduğu tarifeye göre hesaplanan su kullanım bedeli tahakkuk ettirilir. (l) Bina ve çevre temizliği maksadı ile yapılan sayaçsız izinsiz su kullanımlarında; birim sayısı10’a kadar (10 dâhil) olan yerlerde 0,75 m3 /gün üzerinden, 10 bağımsız birimin üzerindeki her bağımsız bölüm için 0.05 m3/gün ilave edilerek izinsiz su bedeli tahakkuk ettirilir.(m) (Değişik: 14.11.2018 Tarih, 15 Sayılı ... G.K.K Yönetmeliğin 11. maddesi)İdare sisteminde kayıtlı veya İdarece tespit edilmiş, sayaçlı izinsiz su kullanımının devam etmesi sebebiyle oluşan ve ödenmeyen mükerrer müeyyide bedelleri, abonenin borcunu ödemesi halinde iptal edilir." şeklinde düzenlenmiştir. Mahkemece yapılan yargılama ve dosyadaki delillere göre, davacı şirketin sayaç dışında T boru ile yer altından başka bir hat çekmek suretiyle su tüketiminde bulunduğu sabittir.Mahkemece ...'dan alınan 11.06.2024 tarihli raporda , "kaçak su tespit tarihinde geçerli olan ... Abone hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği'nin 40 ve 41. md. Hükümlerine göre yapılan hesaplamalara göre tüketilen kaçak su bedelinin toplam 447.984,15 TL olduğu, davalı ... tarafından yapılan işlemin, hesaplama şeklinin mevcut yasa ve yönetmeliklere uygun olduğu, davacının menfi tespit talebinin yerinde olmadığı " şeklinde görüş bildirilmiştir.Bilirkişi raporunda ,somut olay bazında ve yönetmelik hükümleri çerçevesinde ayrıntılı inceleme ve değerlendirme yapılmış, davacının tutanak tarihindeki kaçak su kullanımı şüphesiz bir şekilde tespit edilmiştir. Tahakkuk edilen fatura miktarında da bir hata olmadığı anlaşılmakla bu rapor hükme esas alınmak suretiyle karar tesisi yerindedir.
Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 11/11/2025