T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/2728
KARAR NO: 2025/1100
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/05/2024
NUMARASI: 2022/488 E - 2024/337 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 22/04/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının bulunduğu iş yerini 01.06.2021 tarihinde kiraladığını, bu vesileyle elektrik aboneliği açtırdığını, kiraladığı günden bu yana düzenli olarak elek- trik faturası ödediğini,2022 yılı Nisan ve Mayıs aylarında faturalar gelmediğini, bunun üzerine fatu- ranın gelmediği ilk ay olan Mart ayında defalarca 186'yı aradığını, faturanın gelmediği ilk dönemde 6 kez aramak suretiyle kayıt oluşturduğunu, buna rağmen kendisine dönüş yapılmadığını, Mayıs ayında ilgililerin gelip elektrik saatini söküp yeni saat taktıklarını, bundan iki üç gün sonra ... görev- lilerinin geldiğini,'Tesisatın Fazı Okunmadı' gerekçesi ile tutanak tutulup (...) 98.977,84-TL ve (...) 27.839,47-TL bedelinde iki adet kaçak elektrik kullanım cezası kesildiğini, bu faturaların 07.06.2022 tarihinde iadeli taahhütlü olarak gönderildiğini, son ödeme tarihinin 10.06.2022 tarihli olduğunu, ancak tebliğ tarihinden en az 10 gün sonra ödeme tarihi verilmesi gerekirken hukuka aykırı işlem yapıldığını, iş yerinin açık olmak zorunda olduğunu, 14.06. 2022 ve 15.06.2022 tarihinde iki gün üst üste elektriği kesmeye geldiklerini ve kesmekte ısrarcı olduklarını, eşyaların müşterilerin eşyaları olduğu iddiasıyla idareye itiraz dilekçesi verdiğini sonu- cunun beklenmesinin gerektiğini, cebir ve şiddet kullanarak polis ekiplerini çağırdıklarını, gözaltına aldıracaklarını söyleyerek zorla ödeme yaptırdıklarını, her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla ihtirazi kayıtla ödeme yaptıklarını beyanla ;... tarafından tahakkuk ettirilen faturaların iptali ve cebren ödetilen miktarın tespit edilerek ödenmiş olunan 126.817,31-TL'den haksız olarak tahsil edilen miktarın tespit edilerek dava tarihinden itibaren en yüksek reeskont faizi ile birlikte iadesine, harç masraf ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kullanımında olan "... Mah. ... Cad. No:... Fatih/İstanbul" adresinde kurulu bulunan ... hizmet numaralı tüke- tim noktasına ait tesisat mahallinde, saha ekipleri tarafından 27.05.2022 tarihinde yapılan kontrollerde "Şebeke giriş noktasından ek olmak suretiyle harici hat üzerinden enerji kullanıldığı"nın tespit edildiğini ve bu tespite istinaden ... nolu kaçak tespit tutanağı tanzim edildiği, bilahare tutanak gereğince 180 günlük süre için harici hatta bağlı cihazların gücüne göre 30168 kWh karşılığı 98.977,84 TL kaçak ve 139 günlük süre için 23296 kWh karşılığı da 27.839,47-TL ceza bedelsiz ek fatura tahakkuk ettirildiğini, yapılan inceleme sonucunda; tüketicinin ... nolu tüketim noktasına ait sayaç değişim talebi sonrasında 20.05.2022 tarihinde sayaç değiştirildiği, sayaç değişim sonrasında sayaç haricinde hattan kaçak elektrik kullanım tespiti yapıldığından H/519188 nolu tutanak ve tutanağa ait kaçak tahakkuk hesapla- masında hata olmadığının tespit edildiğini, davacı her ne kadar "kaçak elektrik kullanmadığını, tutanakların hukuka aykırı olarak düzenlendiğini" iddia etmiş olsa da; davacının söz konusu iddiaları soyut olup, iddiasını kanıtlayacak herhangi bir somut delil sunamadığını ,davacının tek amacının müvekkili kurum çalışanlarını zan altında bırakarak kurumun itibarını zedelemek olduğunu beyanla; haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesi talep edilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce:"DAVANIN KISMEN KABULÜ ile; 27.839,47 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Davaya konu tutulan tutanakların yerinde olmayan tespitler içerdiğini, dava dilekçesinde belirtildiği üzere müvekkilinin işyerini 6-7 ay kadar önce kira- ladığını, tutanağın tutulduğu Mart ayı itibari ile defaatle 186'yı arayarak durumu kendilerine izah ettiğini, yazılı dilekçeleri de kuruma verdiğini, kontrole gelen ekibin görevini yapmadığını, saat değişiminde de hatalı davrandığını, bilirkişinin yerinde inceleme yapılarak kaçak kullanımın mümkün olup olmadığını tespit etmesi gerekirken davalı şirket elemanları tarafından, tek taraflı yapılan tespit ve tutanak üzerinden düzenlenen rapor düzenlenmesinin eksik ve hatalı olduğunu, tutanakta yanlış ve fazladan yazılmış tespitleri kabul etmediklerini, ek rapor alınmasına ilişkin taleplerinin dikkate alın- madığını beyanla kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; hükmün gerekçesiz olduğunu, yalnızca bilirkişi raporuna atıf yapılmak suretiyle hüküm kurulduğunu, davacı her ne kadar kaçak elektrik kullan- madığını iddia etmiş ise de, kaçak tüketimin mahallinde düzenlenen tutanak vs belgelerle kayıt altına alındığını, bilirkişi raporu ile de tespit edildiğini, davacı tarafça aksi yönde delil sunulmadığını, müvekkili tarafından yapılan kaçak tespit ve tahakkuk işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu, her hangi bir hesaplama hatası bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kaçak elektrik tüketim bedelinin doğru şekilde tespit edildiğini , ancak ek tüketim yönünden hesaplama yapılma- masının hatalı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının ihtirazı kayıt koymak- sızın yaptığı ödemelerin iadesini talep edemeyeceğini beyanla kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava, İİK 72. Maddesine dayalı menfi tespit ve istirdat talebine ilişkin olup dava konusu borç kaçak elektrik tüketim bedeline ilişkin faturalardan kaynaklanmaktadır. Dosya içeriğinden; -Davalı ... görevlilerince davacının "çamaşırhane" olarak faaliyet gösterdiği "... Mah. ... Cad. No:... Fatih/İstanbul" adresinde kurulu bulunan ... hizmet numaralı tüketim noktasında, 27.05.2022 tarihinde yapılan kontrollerde abonelik mevcut iken kayıtlı sayaç ile "Şebeke giriş noktasından ek olmak suretiyle harici hat üzerinden enerji kullanıldığı"ndan bahisle ... nolu kaçak tespit tutanağı tanzim edildiği, -İş bu tutanak gereğince; kaçak tespit tarihinden geriye doğru 180 gün (27.05.2022 - 28.11.2021 tarihleri arası) kaçak tüketim süresi olarak kabul edilmekle, tutanakta tespit edilen harici hattan beslenen cihazların toplam gücü 20,95 kW (1 adet sanayi tipi ütü, 2 adet kurutma makinesi, 7 adet çamaşır makinesi,1 adet mini buzdolabı, 25 adet aydınlatma armatürü) ve ticarethanelerde günlük çalışma süresi 8 saat esas alınarak; E=180 x 20,95 x 8 = 30168 kWh kaçak tüketim miktarı bulunarak 98.977,84 TL bedelinde kaçak elektrik tüketim faturası ve 28.11.2021 - 12.07.2021 tarihleri arası 139 günlük süre için E=139 x 20,95 x 8 = 23296 kWh karşılığı da 27.839,47-TL ceza bedelsiz ek fatura tahakkuk ettirildiği, Davacının eldeki dava ile kaçak kullanıma ve bu kapsamda düzenlenen faturalara itirazda bulunduğu, haksız şekilde tahsilat yapıldığından bahisle menfi tespit ve istirdat talebinde bu- lunduğu,davalının ise yapılan tespit ,tahakkuk ve hesaplama işlemini mevzuata uygun olduğu yönünde savunmada bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece Elektrik Mühendisi ...'tan alınan 14.01.2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı şirket tarafından dosya kapsamına sunulmuş olan CD içeriğinde kaçak tespit görüntü- lerinin mevcut olduğu, sayaç giriş sigortasından çıkış sigortasına atlama yapılma suretiyle sayaçtan geçir- meksizin harici hat üzerinden elektrik kullanıldığı, sayaç çıkışı iptal edildiğinde cihazların çalışmaya devam ettiği ve bir fazda 20A akım değeri okunduğu görülmüştür. Dosya kapsamındaki kira sözleşmesine göre davacı abone tarafınca dava konusu adresteki iş yerinin 01.06.2021 tarihinde kiracı sıfatıyla kiralandığı anlaşılmaktadır. Davacı abone tarafından dosya kapsamına sunulmuş olan başvuru dilekçeleri incelendiğinde; kaçak tespit tarihi sonrası davalı kuruma başvurarak defalarca 186 numaralı çağrı telefonunu aradığı, 2022 yılı Mart, Nisan ve Mayıs aylarında faturalar gelmediğini belirttiği ve kayıt oluşturduğu, buna rağmen kendisine dönüş yapılmadığı, davalı kurumca Mayıs ayında elektrik saatinin sökülüp yeni saat taktıkları, bundan iki üç gün sonra ...'tan kaçak ekibinin gelerek tarafına dava konusu kaçak tutanağının düzenlendiği beyan edilmiştir. Davalı tarafça ilgili tesisata ilişkin olarak dosyaya sunulan endeks dökümü incelendiğinde; 12.07.2021 - 20.08.2021 tarihleri arasında 1900 kWh (Günlük ortalama 50 kWh) 20.08.2021 - 22.09.2021 tarihleri arasında 1009 kWh (Günlük ortalama 31,5 kWh) 22.09.2021 - 21.10.2021 tarihleri arasında 799 kWh (Günlük ortalama 27,55 kWh) 21.10.2021 - 22.11.2021 tarihleri arasında 772 kWh (Günlük ortalama 26,63 kWh) 22.11.2021 - 22.12.2021 tarihleri arasında 648 kWh (Günlük ortalama 21,6 kWh) 22.12.2021 - 24.01.2022 tarihleri arasında 633 kWh (Günlük ortalama 19,78 kWh) 24.01.2022 - 21.02.2022 tarihleri arasında 204 kWh (Günlük ortalama 7,5 kWh) 21.02.2022 - 24.03.2022 tarihleri arasında 5 kWh (Günlük ortalama 0,15 kWh) 24.03.2022 - 22.04.2022 tarihleri arasında 4 kWh (Günlük ortalama 0,14 kWh) 22.04.2022 - 20.05.2022 tarihleri arasında 3 kWh (Günlük ortalama 0,10 kWh) 20.05.2022 tarihinde sayaç değişimi (... ... marka sayaç yerine ... ... marka sayacın takılmış) 20.05.2022 - 27.05.2022 tarihleri arasında 5 kWh (Günlük ortalama 0,71 kWh) 27.05.2022 tarihinde dava konusu kaçak tespiti 27.05.2022 - 15.06.2022 tarihleri arasında 587 kWh (Günlük ortalama 32,61 kWh) 15.06.2022 - 25.07.2022 tarihleri arasında 896 kWh (Günlük ortalama 22,4 kWh) 25.07.2022 - 23.08.2022 tarihleri arasında 759 kWh (Günlük ortalama 27,10 kWh) 23.08.2022 - 24.04.2023 tarihleri arasında 4997 kWh (Günlük ortalama 20,82 kWh) ...olduğu, Davacının ilgili iş yerinde faaliyetine başladığı 01.06.2021 tarihinden sayaç değişimi ve kaçak tespiti tarihine kadar günlük ortalama tüketimlerinin sürekli düşüş eğiliminde olduğu, 22.11.2021 tarihinden sonra tüketimlerdeki düşüşün bariz bir hal aldığı, kaçak tespit tarihi öncesi son 3 aylık süreçte ise (24.01.2022 - 27.05.2022 arası) sayacın neredeyse hiç kayıt yapmadığı, sayaç değişim tarihinden sonra ise sayacın kaydetmiş olduğu günlük tüketim ortalamalarının 20.08.2021 - 24.01.2022 tarihi arasındaki tüketim değerlerine geldiği tespit edilmiştir. Davalı şirketçe davacının faaliyet gösterdiği iş yerinde 27.05.2022 tarihinde harici hattan elek- trik kullandığı gerek kaçak tutanağı ile gerekse de dosya kapsamına sunulan CD içeriğindeki video görüntüleri ile somut bir şekilde ortaya konmuş olduğu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği (EPTHY) Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketimi Halleri MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, Kaçak elektrik tüketimi kapsamında olduğundan davacı adına kaçak işleminin yapılmış olmasının yönetmeliğe uygun olduğu, Kaçak Elektrik Tüketim Miktarının Hesaplanması MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için; (3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçiril- meksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır. "hükmü gereğince kaçak tutanağında tespit edilen 20,95 kW kurulu güce kaçak tahakkuk hesaplaması yapılmasının yönetmeliğe uygun olduğu, Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketim Miktarının Hesaplanmasında ve Faturalanmasında Esas Alınacak Süre MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalan- dırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır; b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik ener- jisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez. ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir. ...hükümleri uyarınca kaçak kullanım süresinin 180 gün alınmış olmasının yönetmeliğe uygun olduğu, nitekim tüketim endeks değerlerinde de kaçak tespit tarihi öncesi 180 günlük süreçte tüketimlerin bariz bir şekilde düşüş eğiliminde olduğu gözlendiği, yine iş yerinde günlük çalışma saatinin 8 saat alınmış olmasının yönetmeliğe uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda; E=180 x 20,95 x 8 = 30168 kWh kaçak tüketim miktarı hesabının yukarıdaki yönetmelik maddelerine uygun olduğu, Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketiminin Faturalandırılması MADDE 46–(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablola- rındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz. (2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir. ...hükmü doğrultusunda kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanacağı; bu doğrultuda davacı adına düzenlenmiş olan 30168 kWh kaçak tüketim miktarı karşılığı tahakkuk ettirilmiş olan 10.06.2022 son ödeme tarihli 98.977,84 TL bedelindeki kaçak elektrik tüketim faturasının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'ne uygun olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, davalı tarafça davacı adına kaçak elektrik tüketim faturasına ilaveten 28.11.2021 - 12.07.2021 tarihleri arası 139 günlük süre için E=139 x 20,95 x 8 = 23296 kWh karşılığı da 27.839,47-TL ceza bedelsiz ek fatura tahakkuk ettirildiği anlaşılmış olup; yukarıdaki yönetmelik gereğince davacının kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle ortaya konmuş olması gerektiği, ancak ilgili tesisata dair tüketim endeks bilgileri incelendiğinde ek tahakkuka konu 28.11.2021 - 12.07.2021 tarihleri arasındaki günlük ortalama tüketim değerlerinin kaçak tespit tarihi sonrası harici hat ortadan kaldırıldıktan sonraki tarihlere ilişkin günlük ortalama tüketim değerleri ile yakın olduğu, 28.11.2021 - 12.07.2021 tarihleri arasında günlük ort. tüketim değeri; 34,07 kWh 22.11.2022 - 25.07.2022 tarihleri arasında günlük ort. tüketim değeri; 25,57 kWh hal böyle olunca bu dönemde kaçak elektrik kullanıldığını ortaya koyan doğru bulgu ve belge mevcut olmadığı sonucuna varılmıştır.
SONUÇ:Yukarıda izah olunan hususlara istinaden; davalı tarafça hesaplanmış olan 30168 kWh kaçak tüketim miktarı karşılığı davacı tarafa tahakkuk ettirilmiş olan 10.06.2022 son ödeme tarihli 98.977,84 TL bedelindeki kaçak elektrik tüketim faturasının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönet- meliği'ne uygun olduğu, öte yandan davalı tarafça davacı adına tahakkuk ettirilmiş olan 10.06.2022 son ödeme tarihli 27.839,47 TL bedelindeki kaçak elektrik tüketim faturasının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'ne uygun olmadığı anlaşıldığından davacı tarafça davalı kuruma 98.977,84 + 27.839,47 = 126.817,31 TL ödeme yapıldığı da dikkate alındığında söz konusu 27.839,47 TL bedelin davacı tarafa iade edilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır. " şeklinde görüş bildirilmiştir. Rapor tespit anına ilişkin bilgileri içerir tutanak, video görüntüleri vs tüm dosya kap- samı esas alınarak düzenlenmiş olup mahallinde keşfen inceleme yapılmasının yargılamaya katkı sağlamayacağı değerlendirilmiştir. Ayrıca rapor içerdiği gerekçe ve teknik inceleme itibariyle dosyadaki delillere uygun, uyuşmazlığı çözmeye ,hükme ve yargısal denetime elverişli olup bu rapor doğrultusunda hüküm tesisinde isabetsizlik görülmemiştir. Dosya kapsamına göre; Dava değeri 126.817,31 TL , hüküm altına alınan 27.839,47 TL 'dir . Karar tarihi olan 2024 yılı itibariyle istinaf sınırı 28.250,00 TL olup karar davalı yönünden kesin olmakla HMK 341,346 ve 352/1-b maddesi gereğince davalının istinaf dilekçesi reddedilmiştir.Davacının istinaf başvurusu ve kamu düzeni dahilinde yapılan incelemede ise, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden,davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf başvurusunun HMK 341, 346 ve 352/1-b maddesi gereğince kesinlik sınırın altında kaldığından reddine, Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Davacıdan alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,8 TL'nin istinaf eden davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.22/04/2025