T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/1773
KARAR NO: 2024/3222
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/03/2024
NUMARASI: 2019/277 E - 2024/150 K
DAVANIN KONUSU: İtirazın iptali
Birleşen İstanbul 19.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/2 esas sayılı dosyasında;
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 28/11/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA ; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/05/2017 sözleşme başlangıç tarihli, 01/06/2017 tedarik başlangıç tarihli 24 aylık Elektrik Tedarik sözleşmesi imzalandığını, sözleşmesi gereği müvekkili tedarik şirketinin davalı kuruma elektrik satışı yaptığını, davalı kurumun kullanmış olduğu elektrikten dolayı davacı kurum tarafından keşide edilmiş olan ... seri numaralı 13/02/2019 vade tarihli ve 57.541,34 TL bedelli fatura ile ... seri numaralı 11/01/2019 vade tarihli ve 41.,470,29 TL bedelli fatura ödenmediğini, bunun üzerine davalı şirket aleyhinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin başlatılmasından sonra davalı abone tarafından müvekkili şirket hesabına 25/02/2019 tarihinde 20.735,14 TL, 05/03/2019 tarihinde 57.541,33 TL ve 12/03/2019 tarihinde 20.735,14 TL olmak üzere takibe konu edilmiş faturaların toplam miktarına denk gelen tutarda ödeme yapılmış olmasına rağmen icra takibine haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz ederek bakiye bedelin ödenmediği, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4.2 maddesi gereği faturaların %12'si olan toplam 11,881,63 TL icra cezai şartın takibe eklendiğini, davalı ... Turizm Hizmetleri San. Ve Tic. A.Ş.'nin takibe konu borca itiraz ederek takibi durdurduğunu belirterek, davalı kurumun İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı takip dosyasına yapılmış olan ödemelerin düşülmek suretiyle itirazın iptali ile takibin devamına, bunun mümkün olmaması durumunda haksız itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın likit olması nedeniyle davalı aleyhine hükmolunacak meblağın %40 dan az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre EPDK tarafından belirlenen fiyatlar üzerinden %16 oranında iskonto uygulanacağı, ancak aynı döneme ilişkin kesilen faturalar arasında birim fiyatların farklılıklar gösterdiği, anlaşmadan daha düşük oranda iskonto yapıldığı ve faturalara eklenen YEK bedelleri de dikkate alındığında tarifenin ulusal tarifenin üzerin de üzerine çıktığını, müvekkili şirketin davacı tarafa yazılı olarak müracaat ederek fazla ödenen bedellerin taraflarına iadesini talep ettiklerini, davacı kurum tarafından kendilerine herhangi bir yanıt verilmediğinden 21/01/2019 tarihinde davacı şirkete ihtarname çekilerek sözleşmenin bitiminde sözleşmenin yenilenmeyeceğini bildirdiklerini, davacı tarafın feshin geçerlilik kazanması için 124.411,00 TL tutarında eksik teminatın 5 işgünü içinde tamamlanmasını talep ettiğini, müvekkili şirketin itirazlarının gerek davacı kurum gerekse EPDK nezdinde olumlu karşılanmadığından daha fazla zarara uğramamak adına teminatın başka bir grup şirketi olan ... İnşaat Ltd. Şti. tarafından karşılandığını ve yine müvekkili şirket tarafından fatura karşılığı verilen bonoların ödeme yapılmış olmasına rağmen kendilerine iade edilmediğini, taraflar arasında imzalan sözleşmenin 4.2, maddesinin davacı şirket tarafından tek taraflı ve matbu şekilde konulan müvekkil şirket ile tartışılmayan haksız şart/genel işlem niteliğinde olup geçersiz olduğunu, cezai şartın geçersiz olduğunu, takip öncesi temerüt gerçekleşmediğinden faiz talebinin hukuka aykırı ve fahiş olduğunu, müvekkili şirkete elektronik ortamda sözleşme ceza tutarı adı altında davacı tarafından 124.410,86 TL tutarında e-fatura gönderilerek mükerrer şekilde cezai şart talebinde bulunulduğu belirterek müvekkili ... Turizm Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş. yönünden fazla ödenen fatura bedellerinin ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş/işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte hesaplanarak geri ödenmesi ve ödemesi yapılan 2 adet bononun iadesi, dava dışı ... İnşaat Ltd. Şti. yönünden 124,411,00 TL bedelli teminat mektubunun iadesi, davanın reddine, takibin haksız ve kötü niyetli olduğundan takip konusu alacağın %20 sinden az olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine, dava açma hazırlığında olduklarından alacak talepleri bakımından takas mahsup taleplerinin kabulüne karara verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA, Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle ; taraflar arasında akdedilen sözleşmede belirtilenden daha düşük oranda iskonto yapıldığı ve faturalara eklenen YEK bedelleri de dikkate alındığında tarifenin ulusal tarifenin üzerin de üzerine çıktığını, 21/01/2019 tarihinde davacı şirkete ihtamame çekilerek sözleşmenin bitiminde sözleşmenin yenilenmeyeceğini bildirdiklerini, davacı tarafın feshin geçerlilik kazanması için 124.411,00 TL tutarında eksik teminatın tamamlanmasını talep ettiğini, teminatın başka bir grup şirketi olan ... İnşaat Ltd. Şti. tarafından karşılandığını, müvekkili şirket tarafından fatura karşılığı verilen bonoların ödeme yapılmış olmasına rağmen kendilerine iade edilmediğini, takip öncesi temerrüt gerçekleşmediğinden faiz talebinin hukuka aykırı ve fahiş olduğunu, müvekkili şirkete sözleşme ceza tutarı adı altında davacı tarafından 124,410,86 TL tutarında e-fatura gönderilerek mükerrer şekilde cezai şart talebinde bulunulduğu belirterek, müvekkili şirket tarafından ödemesi yapılan 16/02/2019 vade tarihli 20.735414 TL bedelli ve 16/03/2019 vade tarihli ve 20.735,14 bedelli bonolar yönünden başlatılacak ihtiyati haciz ve icra takiplerinin durdurulması yönünden öncelikte teminatsız olarak aksi takdirde öngörülecek uygun teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, verilecek tedbir kararının 3. kişiler yönünden de geçerli sayılmasını, fazla ödenen fatura bedellerinin fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,000,00 TL nin ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş/işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte hesaplanarak geri ödenmesi ve ödemesi yapılan 2 adet bononun iadesine ve borçlu olmadığının tespitine, iş bu dava dosyasının İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/277 E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karara verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalıya keşide edilen faturalara yansıtılan birim fiyat ve dağıtım bedeli ile YEK bedeli kalemlerinin mevzuata ve sözleşmeye uygun olarak düzenlendiğini, aralarında imzaları sözleşmenin 3.1. nolu maddesi gereği davalıya uygulanan indirimin geç ödemelerden dolayı 2018/08 döneminde sıfırlandığını, ayrıca sözleşmenin 3.2. nolu maddesi gereği sözleşme süresince yaşanan doğalgaz krizi nedeniyle, şartlarını oluştuğu ve indirimin ayrıca bu sebepten dolayı sıfırlandığını, sayaçların okuma dönemlerine aktif elektrik ve dağıtım birim fiyatlarının her ay değişebilmekte olduğundan keşide edilen faturalarda farklı dönemlerde farklı birim fiyat ve dağıtım bedeli uygulandığını, YEK bedelinin ... tarafından, serbest tüketicilere elektrik satışı yapan bütün enerji tedarik firmalarına aylık olarak faturalandırılan bedel olup tedarikçiler tarafından da abonelere yansıtılan bir bedel olduğu ve sözleşmenin 3.1 ve 5. maddelerinde açıklandığı, takibin açılmasından sonra ancak davanın açılmasından önce, davalı abone tarafından müvekkili şirket hesabına takibe konu edilmiş tüketim faturalarının toplamı miktarına denk gelecek şekilde ödeme yapıldığı, ancak anılan ödemelerin önce faiz ve yargılama giderlerine mahsup edildiğini, davalı abonenin müvekkili şirkete borcunun bulunduğu dolayısıyla söz konusu bonolara ilişkin ihtiyati tedbir sebebinin ortada olmadığını belirterek davalının taleplerinin reddine davalarının (İstanbul 18, ATM 2019/277 E) kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacı vekili 06/11/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile;"Esas davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise icra takibinde uygulanan fahiş nitelikte olan faiz oranının iptal edilmesine, davacı oldukları birleşen davanın ve ıslah/talep artırım dilekçesinin kabulüne, 124.410,86 TL bedelin her bir taksit tarihinden geçerli olmak üzere ayrı ayrı ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, bonolar yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile bonoların iptaline ve müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme; "Esas dava yönünden ; dosya kapsamı ve düzenlenen bilirkişi raporları ile, İstanbul ...İcra Dairesi ... E sayılı dosyası takip tarihi olan 25.02.2019 tarihi itibariyle taraflar arasındaki elektrik aboneliği sözleşmesi kullanımdan kaynaklı davalının 99.011,63 TL fatura asıl borcu ve taraflar arasındaki sözleşme gereği aylık %5 gecikme faizi gereği işlemiş 4.261,10 TL faiz borcu olmak üzere davalının 103.272,73 TL borcu olduğu davalının, davadan önce takip tarihi olan 25.02.2019 tarihinde 20.735,14 TL, 05.03.2019 tarihinde 57.541,33 TL ve 12.03.2019 tarihinde 20.735,14 TL olmak üzere toplam 99.011,61 TL ödemede bulunduğu, her ne kadar bilirkişilerce hesaplanmamış ise tarafımızca yapılan hesaplama sonucu takipten son ödeme tarihine kadar bakiye ana paralara işleyen faiz tutarının 3.306,63 TL olduğu, bu durumda tüketim faturaları asıl borcu, takip öncesi ve sonrası faizler toplamı davalı borcunun 106.579,48 TL olduğu, davalının toplam 99.011,61 TL ödemesi mahsup edildiğinde son ödeme tarihi olan 12.03.2019 tarihi itibariyle davalı borcunun 7.567,75 TL kaldığı anlaşıldığından bu tutar yönünden davanın kısmen kabulü gerektiği, davacı takip alacaklısı vekilinin icra dosyasına 05/04/2019 tarihinde beyan edilen dosya harici kısmi ödemeler mahsup edildiğinde bakiye kalan davacı alacağı olan 7.567,75 TL asıl alacak bedeli üzerinden takibin devamı ve 7.567,75 TL asıl alacağa 12/03/2019 tarihinden itibaren yıllık %60 sözleşme faizi uygulanması,kabul edilen değer üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile icra takip talebinde yer alan icra cezai şart alacağı davalının tamerrüde düşmesi halinde uygulanacak bir yaptırım olup, aynı sözleşme ile aylık %5 (yıllık %60) gibi sözleşme tarihi itibariyle ticari faiz oranından çok daha yüksek oranı uygulandığından, cezai şartın mükerrer faiz niteliğinde ve haksız şart niteliğinde olduğu gözetilerek haksız şart alacağına yönelik talebin reddi gerektiği, Birleşen İstanbul 19. ATM 2020/2 2020/20 K. sayılı dosyası yönünden ; bilirkişi raporları ve dosya kapsamı dikkate alınarak taraflar arasında dava konusu elektrik kullanım sözleşmesi dışında bir ticari münasebetin bulunmadığı, dava konusu 16.02.2019 tarihli 20.735,14 TL tutarlı ve 16.03.2019 tarih ve 20.735,14 TL meblağlı bonoların davalının davacıya günü gelmiş ancak ödenmemiş abonelik kullanım borcu olduğu dönemde düzenlenip teslim edildiği, bilahare her bir bono miktarınca davalı tarafından davacıya banka vasıtasıyla ödemelerde bulunduğu, dekont açıklamasında elektrik borcu açıklaması yazılı olsa da bonoların nihayetinde elektrik borcuna ilişkin olarak düzenlenip teslim edildiği elektrik aboneliği dışında taraflar arasında borç alacak ilişkisi olduğuna dair bir iddia ve delilin bulunmadığı gözetilerek bonoların elektrik borcuna ilişkin teslim edildiği ve bedellerinin de ödendiği anlaşıldığından davacıya iade edilmemiş olan dava konusu iki bonodan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti gerektiği, Yek Piyasa Bedeli (Fark Fonu, Enerji Dengesizlik, Yek Bedeli ve Piyasa Maliyetleri) piyasa katılımcısı olan davalı kurumun kendi maliyetleri olduğu, Sözleşmenin 7.1 Maddesi'ne göre en yüksek faturaların 2 katı yani 124.410,86 TL'lik sözleşme cezası tahakkuk ettirilmişse de sözleşme, sözleşmede geçtiği gibi davacı tarafından değil, davalı karşı tarafça feshedildiği ve yine sözleşmeye uygun olarak sözleşme bitiminden sonra sözleşmenin yenilenemeyeceği davacıya tebliğ edildiğinden, söz konusu cezanın davacıya fatura edilemeyeceği gözetilerek, haksız şekilde sözleşme cezai tutarı olarak tahsil edilen bedelin davalıdan tahsili gerektiği " gerekçesi ile; 1-Mahkemenin 2019/277 Esas sayılı esas davası yönünden; 1-a) Davanın kısmen kabulüne İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın kısmen iptaline, davacı takip alacaklısı vekilinin icra dosyasına 05/04/2019 tarihinde beyan edilen dosya harici kısmi ödemeler mahsup edildiğinde bakiye kalan davacı alacağı olan 7.567,75 TL asıl alacak bedeli üzerinden takibin devamına, 7.567,75 TL asıl alacağa 12/03/2019 tarihinden itibaren yıllık %60 sözleşme faizi uygulanmasına, 1-b)1.513,55 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 1-c) Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, 2-Birleşen İstanbul 19 ATM 2020/2 Esas 2020/20 Karar sayılı dosyası yönünden; 2-a) Davanın kabulüne, dava konusu 16/02/2019 vade tarihli 20.735,14 TL tutarlı ve 16/03/2019 vade tarihli 20.735,14 TL tutarlı bonoların taraflar arasındaki elektrik aboneliği sözleşmesi kapsamında ki borca ilişkin teslim edildiği ve bilahare bu borcun ödendiği anlaşıldığından anılan bonolar yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, -b) Davalının davacıdan sözleşme cezai tutarı faturası adı altında davacıdan haksız olarak tahsil ettiği 10.000,00 TL'nin dava tarihi olan 02/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte 114.410,86 TL'nin ıslah tarihi olan 06/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" karar vermiştir. Asıl ve birleşen davayı davanın tarafları istinaf etmiştir. Asıl dosya davacısı ve birleşen dosya davalısı ... Toptan Satış ve İthalat İhracat Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; Asıl davada yönünden;esas davanın konusunun İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına yapılmış olan itirazın iptaline ilişkin olduğunu, icra dosyasında 3 kalem alacak bulunduğunu,tüketim faturası, icra cezai şart ve takibe kadar işlemiş faiz talep edilmesine rağmen ilk derece mahkemesi tarafından yapılmış olan hesapta icra cezai şarta ilişkin hiçbir açıklama yapılmadığı, hesaba dahil edilmediği, icra cezai şart alacağının örtülü olarak reddedildiğini,müvekkili şirket ile davalı abone arasından düzenlenmiş olan sözleşmenin 4.2 maddesinde aynen "Abonenin sözleşme hükümleri veya borçtan dolayı icra takibine sebebiyet vermesi halinde icralık her faturanın yüzde on ikisi(%12'si) kadar icra ceza talep edilecektir." şeklinde düzenleme getirildiğini,sözleşmenin 4.2. maddesinde bir cezai şart tanımlanmış ise, maddenin geçerliliğine değil, cezai şart talebinin hukukiliğine bakılacağını,davalı abonenin , faturasını ödemeyerek icra takibine sebebiyet verdiğini,sözleşme m 4.2'de tanımlı cezai şartı ödemek ile mükellef olduğunu,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin ESAS NO: 2022/3086 KARAR NO: 2023/2961 nolu kararında"Sözleşmenin “Ödeme, Garanti ve Faturalama” başlıklı 4.2. maddesi; "Tedarikçi vadesinde ödenmeyen fatura tutarına aylık %5 (yüzde beş) gecikme zammı uygulayacak ve ilave olarak her geç ödenen fatura için 5 (beş) TL sabit bedel ödeyerek faturalayacaktır.(...) Abonenin sözleşme hükümleri veya borçtan dolayı icra takibine sebebiyet vermesi halinde, icralık her faturanın %12(yüzde oniki)'si kadar ceza bedeli ve işbu maddede belirlenmiş olan gecikme zammı oranında sözleşmesel faiz talep edilecektir.”; (...) Açıklanan bu sözleşme hükümleri ve yasal düzenlemeler ışığında somut olay incelendiğinde; sözleşmenin 4.2. maddesinde düzenlenen hükmün ifaya ekli ceza koşulu (...) olduğu her türlü duraksamadan uzaktır şeklinde değerlerdirme yapıldığını,ilk derece mahkemesince hatalı hesaplama yapılarak , ödenmiş olan bedeli takip çıkışından mahsup ettiğini, TBK 100 gereği yapılan ödeme öncelikle ferilere mahsup edileceğini, tacirler arasında faizin serbestçe belirlenebileceğini,faizin de hatalı belirlendiğini, Birleşen dava yönünden ise;birleşen davacı tarafından sadece faturalara ilişkin dekont sunulmuş olup, bonolar için yapılmış ödemelere ilişkin dekont sunulmadığını,davalı birleşen davacının abonenin geç ödemeleri bulunduğu gibi, hiç yapılmamış olan ödemelerinden dolayı esas davaya konu edilmiş olan icra takibine de sebebiyet verildiğini,davalı birleşen davacının süresinde yenilememe bildiriminde bulunmasının, fesih koşullarını sağlamasının bir önemi olmadığnıı,abonenin sözleşme devam ettiği süre boyunca sözleşme hükümlerine uymak ve sözleşmeyi ihlal etmemek ile yükümlü olduğunu, sözleşme madde 7.2'de aynen "Abonenin, sözleşmenin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi veya mevzuat hükümlerine uymaması, sözleşme botunca herhangi bir faturasını son ödeme tarihinden önce kısmen veya tamamen ödememiş olması veya madde 4.3,4.5,4.6 veya madde 6.3,6.7, ve 6,8'de belirtilen koşulların sağlanmamış olması halinde, Tedarikçinin aboneyi portföyden çıkarma hakkı vardır. Tedarikçinin aboneyi portföyden çıkarması, (...) sözleşmeyi sözleşmeden doğan her türlü sair hakları saklı kalmak üzere, fatura alacakları ile birlikte sözleşme madde 7.1'de anılan cezai şartı ve madde 6.7 de anılan tüm indirimlerin iade edilmesini, piyasa maliyetleri bedellerin ve diğer bedellerin ödenmesini talep etme ve borçlara ait gecikme zammını madde 4.2'de belirtilen oranda uygulama hakkı vardır. Tedarikçi böyle bir fesihte her türlü zararı ve cezai şartı karşılamak için teminatı irat kaydedecek ve teminatın zararını karşılamaması halinde her türlü yasal takip yollarına başvurabilecektir." şeklinde hüküm kararlaştırıldığını,ayrıca sözleşmenin 4.5 maddesinden aynen "abonenin sözleşmenin herhangi bir maddesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, tedarikçinin madde 7.1'deki ceza bedellerini talep etme hakkı vardır" şeklinde hüküm bulunduğunu,bu durumda davalı-birleşen davacının beyanlarının aksine, ceza koşulu talebinin hukuki olduğunu,davalı-birleşen davacı Kocaeli ... Noterliği'nin 28.02.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihbarnamesi ile yenilememe bildiriminde bulunmuş olup, sözleşmenin 01.06.219 tarihine kadar ayakta olduğunu,25.02.2019 tarihinde davalı-birleşen davacıya esas davaya konu edilmiş olan ... E sayılı takip açıldğını, ceza faturası da keşide edildiğini belirterek asıl davanın tümden kabulüne,birleşen davanın reddine karar verilmesi için kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı ... Turizm Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; Asıl dosya yönünden; bahsi geçen icra dosyasında davalı tarafın ; fatura alacağı, icra cezai şart ve takip öncesi faiz kalemleri talep ettiği,icra cezai şartın, taraflar arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklı bir kalem olduğu,takip öncesi faiz ise yine bu sözleşmeden kaynaklı yüzde 60 oranında işlemiş bir faiz olduğu,takip sonrası faiz de aynı şekilde yüzde 60 talep edildiğini, mahkemece alınan bilirkişi raporlarının hiç birisinde taraflara ait ticari defterler ve kayıtların incelenmediği, mahkemece, ödenen bono bedellerinin hatalı bir şekilde icra dosyasından mahsup edildiğini,ancak icra dosyasına konu edilen fatura bedelinin ayrıca ödendiğini,bonolara ilişkin ödeme belgelerinin de dosya içerisine ayrıca sunulduğunu,fatura bedeli ayrıca ödendiği için, icra dosyasından kaynaklı bir borç varsa dahi; bu borcun hesabı, mahsup edildikten sonra takip tarihi itibariyle geçerli olan yasal faiz uygulanarak yapılması gerektiğini,icra cezai şart bakımından yerel mahkemenin haksız şart nitelendirmesi de yerinde olmakla birlikte, yüzde 60 faiz oranının kabulünün hatalı olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşme genel işlem şartları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekitğini,dosyada yer alan davalının başkaca firmalarla akdettiği sözleşmeler de aynı nitelikte ve tamamen aynı hükümler içerdiğini,alacağın likit olmadığını ve icra inkar tazminatı istenemeyeceğini, Birleşen dosya yönünden;birleşen davanın davalıya yapılan fazla ödemelerin iadesine ilişkin olduğu,bu ödemeler arasında, genel işlem koşulu sayılabilecek YEK bedelleri, icra cezai şart, fahiş nitelikteki faiz oranı gibi kalemler yanında, sözleşme ceza faturası altında düzenlenen 124.410,86 TL bedelli faturanın yer aldığını,124.410,86 TL bedelli fatura yönünden yerel mahkemenin kararı yerinde olup buna dair istinaf talepleri olmadığını,ancak YEK bedelleri başta olmak üzere geçmişte günümüze değin ödenmiş genel işlem koşulu niteliğinde olan kalemlerin alınan raporların hiçbirisinde hesaplanmadığını,her zaman tahsil edildiğini,Borçlar Kanunu’nun 20’nci maddesinin 1 inci fıkrasında genel işlem koşulları, “bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri” şeklinde tanımlandığını,08/06/2021 tarihli bilirkişi raporunun bir kısmı; ,,,4 farklı elektrik enerjisi satış sözleşmesi imzalandığı görülmüş olup dava konusu abonelik dahil tüm aboneliklerin tedarik başlangıç, abone grubu, tarife grubu, indirim oranı gibi özel koşullar dahil aşağıda listelenen sözleşme ve özel cezai koşullarının da aynı şekilde düzenlendiği görülmüştür. ,,,şeklinde olduğunu,YEK bedellerine ilişkin bilirkişi raporlarının ortak görüşü; piyasa katılımcısı olan asıl dava davacısının kendi maliyeti olduğu ve karşı tarafa yansıtılamayacağı olduğunu,bu nedenlerle de gerek yek bedeli gerekse de icra cezai şart, gerek faiz oranı gibi kalemlerin genel işlem şartları uyarınca geçersiz sayılması gerektiğini belirterek asıl davadaki kararın kaldırılması ile birleşen davada reddedilen talepleri konusundada birleşen davnanı kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Asıl davada, ödenmeyen fatura bedelleri ile icra ceza şart bedeli ve işlemiş faize yönelik yapılan takibe karşı itirazın iptali-icra inkar tazminatı, birleşen davada ise, davacı ... Turizm Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından ıslahla davalıya fazladan ödenen bedelin- cezai şart bedeli vs ödemelerin iadesi ve bonolar yönünden ... Turizm Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin borçlu olmadığının tespitine,bonoların iptaline ve iadesine karar verilmesi talep edilmiştir. Yargılama sırasında bilirkişi raporları ve ek raporların alındığı görülmüştür. Sözleşme incelendiğinde; b) Taraflar arasındaki Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi incelendiğinde, 01.05.2017 tarihinde imzalandığı ve tedarik başlangıcının 01.06.2017 olduğu, c) Sözleşmenin ile sözleşme uygulama ve taahhüt protokolünün davaya konu durumla ilgili maddeler 'Madde 3.1: Tedarikçi tarafından Abone'ye satışı yapılan elektrik enerjisi birim satış fiyatı (TL/kWh), Abonenin tabi olduğu Abone/Tarife grubuna uygun olarak Ek'teki Protokol'de veya anlaşmanın parçası olan ilave protokollerde belirtilen hesaplama ile bulunacaktır. Abone, işbu sözleşme süresi boyunca herhangi bir faturasını son ödeme önce kısmen veya tamamen ödememişse, Tedarikçi içinde bulunulan aydan itibaren ayrıca bildirime gerek olmaksızın perakende satış tarifesi üzerinden indirimsiz faturalandırma hakkına sahiptir. Tedarikçi elektrik satışından kaynaklı olarak kendisine yansıtılan reaktif/kapasilif, güç ve aşım bedelini, sayaç bedelini, mevzuat gereği EPİAŞ (Elektrik Piyasası İletmecisi) tarafından yansıtılan piyasa maliyetlerini (sıfır bakiye, yek bedeli, piyasa işletim ücreti, dengesizlik, ödenmeyen alacak, fark fonu, vb yeni gelecek satış kaynaklı bedelleri) Abone'ye faturalama hakkına sahiptir. Bu yansıtma hakkını kendisine yansıtılmış dönemde kullanmamış olması, sözleşme bitişinden üç yıl içerisinde herhangi bir dönemde kullanılmasına engel değildir.” “Madde 4.1: Faturalar Tedarikçi hesabına Fatura'nın düzenlenme tarihinden itibaren 7 gün içerisinde ödenecektir.” “Madde 4.2: Tedarikçi vadesinde ödenmeyen fatura tutarına aylık %5 gecikme zammı yansıtacaktır. Bu oran her yıl bir önceki yılın tüketici fiyatları endeksi oranında artırılacaktır. Abone'nin sözleşme hükümleri veya borçtan dolayı icra takibine sebebiyet vermesi halinde icralık her faturanın %12'si kadar icra ceza bedeli talep edilecektir.” “Madde 7.1: Sözleşme, sözleşmede anılan hallerin dışında ve sözleşme süresi içerisinde Abone tarafından feshedilemez. Sözleşme imzalanmasının ardından tedarikçi tarafından herhangi bir dönem faturası çıkıp çıkmadığına bakılmaksızın, Abone tarafından sözleşme süresi içerisindeki sözleşmedeki fesih koşulları dikkate alınmadan herhangi bir tarihte fesih edilmesi, yazılı bildirim olmaksızın tahliye edilmesi halinde (bu talep bu sözleşme kapsamında süresinden önce haksız fesih anlamı taşıyacaktır), Abone önceki ya da mevcut tedarikçisine EPİAŞ çıkış dönemine kadar ödemekle yükümlü olduğu tüm sayaçları için, her birine ayrı ayrı hesaplanmak üzere son on iki dönem faturalarının en yüksek faturasının 2 (iki) katı kadar cezai şartı Tedarikçi'ye ödemeyi kabul eder. Eğer Abonenin geçmişe dönük on iki fatura dönemi yoksa, faturası olan tek dönem veya faturası olan dönemler bu hesaplamada dikkate alınır. Tedarikçiden henüz faturası çıkmadan sözleşme ihlali söz konusuysa, Tedarikçi Abone'nin önceki Tedarikçisi'nden kayıt esnasında temin edebildiği faturanın 2 (iki) katı üzerinden cezai hesaplamayı gerçekleştirir. Abone'nin işbu sözleşme ile birden fazla aboneliğine elektrik tedarik edilmesi halinde ceza koşulu her Abonelik için ayrı ayrı "yukarıdaki şartlar uygulanır ve toplu veya sayaç bazlı olarak faturalanır. Sözleşmeden kaynaklanan fesih hakları saklı kalmak kaydıyla, herhangi bir taraf, işbu sözleşme süresinin dolmasından en az üç (3) ay önceden sözleşmenin yenilenmeyeceğini Madde 4.6'ya göre Tedarikçi tarafından talep edilen veya faturalarına eklenen Teminatı tamamlayarak noter kanalı, elektronik imzalı kayıtlı posta adresi veya güncel geçerli imza sirküleri/beyanı ile birlikte ıslak imzalı fesih dilekçesiyle yazılı olarak bildirmediği takdirde, taraflar sözleşmenin ?61 indirim ile bir yıl daha uzamasını kabul ederler. Tedarikçi'nin Abone'nin talebi üzerine uzamış sözleşme için sunacağı yeni teklif üzerinde de alım satım taahhütlerini kabul ve beyan etmektedirler. Abone'nin yukarıda belirtilen üç aylık süre şartına göre fesih işleminde bulunmaması halinde sözleşme birer yıllık dönemler halinde kendiliğinden uzamaya devam eder. Abone'nin fesih sırasında eksik teminatı olması ve feshin teminat koşulunu sağlaması durumunda, fesih süre koşulu dahilinde dahi yapılsa Abone'ye ait çıkacak piyasa maliyetleri ve aktif faturalarından ve sözleşme şartlarından kaynaklı finansal/ticari risklerinden ötürü geçersiz kabul edilecek sözleşmenin haksız fesih hükümleri uygulanacaktır. Yazılı olarak yeni bir protokol veya uzlaşma halinde anlaşılan yeni indirim oranı uygulanacak ve sözleşmedeki diğer şartlar aynı kalmak koşuluyla devam edecektir.” Protokolde: “Madde 1: Tedarik başlangıç tarihi 01.06.2017, sözleşme bitiş tarihi tedarik başlangıç tarihinden itibaren 24 ay sonrasıdır. Taraflar, sözleşme süresi içerisindeki tüm ödeme ve tedarik yükümlülüklerini yerine getirene kadar sözleşme geçerliliğini koruyacaktır.” “Madde 2: Sözleşme kapsamındaki Abone Numarası; ..., Tarife Grubu, Ticarethane AG” “Madde 3: Güncel Ulusal Tarifede yer alan Tek Zamanlı Tarife Birim Fiyatı üzerinden %16 sabit indirim uygulanacaktır." hükümlerini ihtiva ettiği anlaşılmıştır. Ayrıca ilgili protokol ve sözleşme hükümleri değerlendirildiğinde ,yek piyasa bedeli (Fark Fonu, Enerji Dengesizlik, Yek Bedeli ve Piyasa Maliyetleri) piyasa katılımcısı olan davacı kurumun kendi maliyetleri olduğu, ancak YEK bedellerinin de protokoldeki fatura hesap formülünün içinde yer alması ve davacı ile davalı arasında imzalanan Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi Madde 3.1 gereğince abonelerden tahsil edilebileceği belirtilmiştir. Asıl davaya konu edilen İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında asıl dosya davacısı ...şirketi borçlu ... Turizm....şirketi hakkında (57.541,34 TL 13/02/2019 vadeli fatura,41.470,29 TL lık 11/01/2019 vadeli faturalar toplamı) 99.011,63 TL fatura alacağı,11.881,44 TL icra ceza şart bedeli,4.261,10 TL takibe kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 115.154,13 TLnın tahsiline yönelik yapılan ilamsız takipte borçlunun takibe itirazı üzerine takibin durdurulduğu,ancak borçlu tarafından takipten sonra fakat davadan önce 99.011,41 TL fatura aslı bedelinin haricen ödendiği ve buna dair alacaklı vekilince 12/04/2019 tarihli harici tahsil ve ödeme beyanlarının takip dosyasına bildirildiği görülmüştür. Yine icra müdürlüğünün 12/04/2019 tarihli tutanağında alacak kalemlerinin 57.541,34 TLlık fatura,41.470,29 TL lık fatura,11.881,40 TL lık kalemleri içerdiği,25/02/2019 ödeme bilgili 20.735,14 TL lık, 05/03/2019 ödeme bilgili 57.541,33 TLlık,12/03/2019 ödeme bilgili 20.735,14 TLlık ödemelerin harici tahsil harçlarının belirtildiği görülmüştür. Söz konusu icra dosyasının 12/04/2019 tarihli kapak hesabında ,115.154,13 TL takipte kesinleşen miktar,2.511,36 TL harici tahsil harcı,44,40 TL başvurma harcı,11.962,33 TL vekalet ücreti,3.126,39 TL toplam faiz,42,80 TL masraf olmak üzere toplam alacağın 132.841,41 TL olduğu,bu tutardan yatan 99.011,61 TL çıkartıldığında bakiye toplam takip alacağının 12/04/2019 kapak hesabı tarihi itibarıyla 33.829,80 TL olarak belirlendiği,bu doğrultuda yapılan ödemenin TBK 100.madde kapsamında değerlendirilmesi sonrası takip alcaklısının 33.892,80 TLlık bakiye toplam takip alacağının bulunduğu,buna göre 33.892,80 TL bakiye toplam alacak içinde tespit edilen asıl alacak tutarının ise 11.962,33 TL olduğu anlaşılmıştır. İtirazın iptaline ilişkin asıl davanın harca esas dava değerinin 37.160,36 TL olduğu görülmüştür. Buna göre asıl davada;davacı ... Toptan Satış ve İthalat İhracat Anonim Şirketinin takip borçlusunun 2 adet faturayı ödememesi sebebiyle sözleşmenin 4.2.maddesi uyarınca icra ceza bedelinin talep etmekte haklı olduğu anlaşılmakla, takipten kalan bakiye alcağının 33.892,80 TL olduğu,bu tutarın 11.962,33 TL sının asıl alacak olduğu,davalı takip borçlusun takibe itirazının toplam 33.892,80 TL üzerinden iptali gerektiği,alacağın likit olduğu,icra inkar tazminatı koşullarının da oluştuğu belirlenmiştir. Birleşen davada ise; 57.541,34 TLlık fatura,41.470,29 TL lık fatura olmak üzere belirtilen 2 adet kullanım fatura bedelinin ödenmemesi ve sözleşmenin ihlali nedeniyle, sözleşmenin 7.1.maddesi kapsamında birleşen dava davalısı ... Toptan Satış ve İthalat İhracat Anonim Şirketinin en yüksek faturanın 2 katı oranında belirlenen cezai şart faturasını tahsil etmesinde aykırılık görülmediğinden,birleşen dosya davacısı ... Turizm Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin cezai şart bedelinin iadesini talep hakkı bulunmadığı,birleşen dosya davacısının ıslahla talep ettiği cezai şart bedeline dair iddia edilen fazladan ödemesinin olmadığı,cezai şart bedeline dair birleşen dosya davacısının davasının ispatlanamadığı,ancak birleşen davaya konu yapılan 16/02/2019 vade tarihli 20.735,14 TL, 16/03/2019 vade tarihli 20.735,14 TL bonolar nedeniyle bu borçların ödendiği anlaşıldığından,söz konusu 16/02/2019 vade tarihli 20.735,14 TL, 16/03/2019 vade tarihli 20.735,14 TL lık bu iki bonodan dolayı, birleşen dosya davacısı ... Turizm Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin davalı ... Toptan Satış ve İthalat İhracat Anonim Şirketine borçlu olmadığının tespiti ile bu bonoların birleşen dosya davacısına iadesi gerektiği tespit edilmiştir. Bu bağlamda mahkemenin asıl ve birleşen davaya yönelik kararı usul ve hukuka uygun bulunmamıştır. Bu itibarla,davacı ve davalının istinaf talebinin kabulü ile asıl ve birleşen davadaki karar HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılarak, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacı ve davalının istinaf talebinin kabulü ile asıl ve birleşen davadaki kararın HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılarak yeniden esas hakkında; ASIL DAVADA; 1- Davacı ... Toptan Satış ve İthalat İhracat Anonim Şirketinin davasının kısmen kabulü ile, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı takipte davalının takibe itirazının 33.829,80 TL üzerinden iptali ile takibin asıl alacak tutarı 11.962,33 TL'nin 12/04/2019 (kapak hesabı tarihinden itibaren) ticari faizi ile birlikte devamına, fazla talebin reddine, Asıl alacak tutarı 11.962,33 TL'nin %20 si olan 2.392,46 TL'nin asıl dosya davalısından alınıp davacı ... Toptan Satış ve İthalat İhracat Anonim Şirketine verilmesine, 2-Alınması gerekli 2.310,91 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 58,84 TL'nin ve 1.490,03 TL ıslah harcının düşümü ile eksik kalan 762,04 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 4-Davalı taraf vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 3.330,56 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan (50,80 TL ilk masrafı+ 281,90 TL posta masrafı+ 5.100,00 TL bilirkişi ücreti =)5.432,70 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına nazaran 4.945,93 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yapılan 3.081,90 TL yargılama giderinin red oranına nazaran 276,14 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı tarafça yatırılan 58,84 TL peşin harç ve 1.490,03 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.548,87 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, 9-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL nin red ve kabul oranına nazaran 1.201,73 TL'sinin davalıdan, 118,27 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
BİRLEŞEN DAVADA; 1-Davacı ... Turizm Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin davasının kısmen kabulü ile 16/02/2019 vade tarihli 20.735,14 TL, 16/03/2019 vade tarihli 20.735,14 TL'nin bonolar nedeniyle davacının davalı ... Toptan Satış ve İthalat İhracat Anonim Şirketine borçlu olmadığının tespitine, 2-Davacı ... Turizm Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinin sözleşme cezai şart bedeli yönünden davasının reddine, 3-Alınması gerekli 2.832,84 TL karar ve ilam harcından peşin alınan ( 170,78 TL peşin harç + 1.964,00 TL ıslah harcı + 718,00 TL tamamlama harcı) 2.852,78 TL toplam harcın düşümü ile fazla yatırılan 19,94 TL'nin karar kesin olmakla ilk derece mahkemesince davacıya iadesine, 4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 6-Davacı tarafça yapılan ( 170,78 TL peşin harç + ilk masraf 62,20 TL + 27,50,00 TL posta masrafı ) toplam 260,48 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 8-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına. İstinaf incelemesiyle ilgili olarak; Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf eden davacı ve davalıya isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine, Asıl davada davalı birleşen davada davacı ... Turizm'in istinaf aşamasında yaptığı 308,10 TL yargılama giderinin davacı ... Toptan Satış ve İthalat İhracat Anonim Şirketinden alınarak davalı ... Turizm'e verilmesine, Asıl davada davacı birleşen davada davalı ...'nin istinaf aşamasında yapmış olduğu 51,90 TL yargılama giderinin davalı ... Turizm'den alınarak davacı ...'ye verilmesine, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa istinaf edenlere ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 28/11/2024