T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2024/2388
KARAR NO:2025/924
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:14/03/2024
NUMARASI:2022/736 E - 2024/205 K
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
KARAR TARİHİ:08/04/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA:Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacılardan ...İnşaat şirketinin “... Mah..., ... Ada, ... Parsel ... Blok Şantiye Esenyurt-İstanbul” adresinde yapı- lan sitenin yüklenici ortaklarından olduğunu, dava dışı diğer ortağın projeye maddi olarak ciddi zarar- lar verdiğini ve bu minvalde aynı taşınmazı bir çok kişiye satmak suretiyle işlemler yaptığını, bu nedenle dava dışı diğer ortak ile bir çok ceza ve hukuk davasının devam ettiğini, "..., ... Ada, ... Parsel ... Blok Şantiye Esenyurt-İstanbul” adresindeki ... bağlantı anlaşma kullanıcı numaralı abonelik için iskan alınamadığından söz konusu sitede ikamet eden sakinlere şantiye elektriği kullanmak suretiyle enerji sağlandığını, davalı ... çalışanların bir çok defa siteye gelip sistemde bazı değişiklikler yaptığını, doğal olarak elektrik kutusunun birçok defa açıp değiştirildiğini, bu durumun davalının sistem kayıtları celp edildiğinde sabit olacağını, Davalı çalışanları tarafından en son söz konusu siteye gelindiğinde,elektrik kutusunda yanlış bağlama nedeniyle 2 adet kaçak kullanım cezası uygulandığını, müvekkilinin ve site sakinle- rinin böyle bir kullanımının bulunmadığını, söz konusu elektrik kutusunun müvekkili tarafından açıla- mayacağını, yanlış bir bağlama varsa bunun sorumlusunun ... olduğunu, bu cezalara itiraz ettiklerini, ancak söz konusu cezalar nedeniyle davacılar hakkında ... ve ... sayılı dosyaları üzerinden icra takibi başlatıldığını, Ayrıca bu cezalar nedeniyle elektrik kullanımına son verildiğini, davacıdan elektriğin açılması için haciz ve elektrik kesme baskısı altında 29.04.2022 keşide tarihli ve 13.05.2022 vade tarihli 1.007.894,50 TL tutarında senet alındığını, söz konusu senet nedeniyle davacının bir takım ödemeler yaptığını, ancak gelinen noktada elektrik kesintisinin yeniden başladığını beyanla;Davacının bahse konu icra dosyaları nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve icra-i baskı altında ödenen bedellerin de istirdadını, haciz ve elektrik kesintisi tehdidi altında davacıdan alınan 29.04.2022 keşide tarihli ve 13.05.2022 vade tarihli 1.007.894,50 TL tutarlı senedin iptalini, söz konusu senedin icra işleme konu edilmesi halinde takibin durdurulmasına, kötü niyetle takip yapan davalının % 20 oranında tazminat ile mahkumiyetini, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacıların kaçak elektrik kullanımının mahallinde düzenlenen tutanak ile tespit edildiğini ve bu tutanakların aksi ispatlanana kadar geçerli belgelerden olduğunu, senet iptalini gerektiren hususların kanunda tahdidi olarak sayıldığını, eldeki davaya konu 29.04.2022 keşide tarihli ve 13.05.2022 vade tarihli 1.007.894,50 TL tutarlı senedin iptali yönünden iptal koşullarının oluşmadığını, müvekkili şirket tarafından yapılan tespit, tahakkuk ve faturalama işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
BİRLEŞEN DAVADA ;Davacı vekili dava dilekçesinde; asıl dava dosyasına ibraz ettiği dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarladıktan sonra, ilaveten davalı ... tarafından kaçak elektrik kullanıldığından bahisle usul ve yasaya aykırı olarak 28.359,69 TL tutarında fatura düzenlendiğini beyanla; söz konusu cezanın iptalini, kabul edilmediği takdirde söz konusu hesaplamaların usul ve yasaya uygun olarak yeniden yapılmasını, elektrik ve icra tehdidi altında ödenen 5.000,00 TL' lik bedelin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... hizmet numaralı adreste 08.04.2022 tarihinde ... seri numaralı zabıt, kayıtlı sayaçtan enerji tüketildiğinin şirket ekipleri tarafından yapılan kontrolde tespit edildiğini, sayacın endeks bilgilerine göre ... numaralı zabıt için, 5210 kWh karşılığı 28.359,69 TL kaçak faturası tahakkuk edildiğini, aynı mahalde 04.04.2022 tari- hinde de kaçak elektrik kullanımı tespit edilerek ... seri numaralı tutanağı düzenlendiğini, davacının dava konusu ... seri nolu tutanağa konu kullanımının mükerrer kaçak kullanım niteliği taşıdığını, müvekkil şirket ekipleri tarafından yapılan hesaplama ilgili yönetmelik ve yasalar doğrultusunda hazırlanmış olup, herhangi bir hata bulunmadığını, davalı şirket görevlilerince yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan tutanakların yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğunu, tutanakların aksini iddia eden davacının ispat ile yükümlü oldu- ğunu, davacı tarafın söz konusu faturanın son ödeme günü gelmeden, hiçbir baskı ve tehdit altında olmadan ödeme yaptığını, bu durumun dava konusu borcu ve kaçak kullanımını ikrar niteliğinde olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce: 1-ASIL DAVADA;A-DAVANIN KISMEN KABULÜNE, davacılar ... Ltd Şti ve ..'in ...sayılı icra takibinden dolayı borçlu bulunmadığının tespitine, B.Davacılar ... Şti , ... , ...'in ...sayılı dosyası açısından borçlu bulunmadıklarına ilişkin açmış oldukları menfi tespit davasının reddine, C. Senet iptali talebinin reddine 2-BİRLEŞEN İSTANBUL 20 ATM NİN 2023/61 E.SAYILI DOSYASINDA; Davanın reddine karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı taraf vekili istinaf dilekçesinde; ... Sayılı dosyasına konu borç nedeniyle icra işlemi başlatılmaması için senet tanzim edildiğini, davalı şirketin aynı borca ilişkin olarak hem genel haciz hem de kambiyo senetlerine dayalı olarak mükerrer takip başlatıldığını, gerekçeli kararda da "Davacılar asıl dava da 29.04.2022 keşide tarihli 13.05.2022 vade tarihli 1.007.894,50 TL'lik senedin iptalini talep etmişler ise de, kaçak kullanımdan kaynaklı olarak davacıların 07.04.2022 son ödeme tarihli 875.799,87 TL ve 22.04.2022 son ödeme tarihli 28.359,69 TL bedelindeki 2 adet kaçak elektrik ve tüketim faturasından dolayı borçlu bulunduğu davacılar tarafından düzenlenen senedin bu borçlara karşılık olarak düzenlenmiş olduğu anlaşıldığından senedin iptali talebinin reddine karar vermek gerekmiştir" denilerek aynı borcun iki kez tahsilatına zemin hazırlandığını, ayrıca kaçak elektrik bağlanmasına ilişkin olarak müvekkilinin kusuru yönünden bir inceleme yapılmadığını beyanla kararın kaldırılmasını, talepleri doğrultusunda davanın tümden kabulünü istemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Yerel mahkeme tarafından 02.02.2023 tarihli duruşmada "bilirkişi raporunda ... sayılı dosyasına konu kaçak elektrik faturasına ilişkin her hangi bir inceleme yapılmadığı anlaşıldığından davacının rapora karşı itirazlarının değerlendirilmek sureti ile ..., sayılı dosyasında takip konusu olan faturanın da uygunluğunun denetlenmesi açısından bilirkişilerden ek rapor alınmasına" karar verildiğini,Bilirkişi kurulunca düzenlenen 21.12.2023 tarihli ek raporda "...A.Ş’nin icra ilamının borçluları aleyhine 22.04.2022 tarihinde 110.535,20 TL tutarında “Kaçak Elektrik” bedeli açıklaması ile ..., sayılı dosyasında takip baş- latmış olduğu, 20.06.2023 tarihli bilirkişi heyeti kök raporda dosya kapsamına sunulmuş olan kaçak tuta- nakları, kaçak tahakkuk hesap bültenleri, komisyon raporu, kaçak tespitine ilişkin video ile fotoğrafların detaylıca incelendiği, davalı tarafça davacılardan .... Şti. adına düzen- lenmiş olan 07.04.2022 son ödeme tarihli 875.799,87 TL bedelindeki kaçak elektrik tüketim faturası ile 22.04. 2022 son ödeme tarihli 28.359,69 TL bedelindeki kaçak elektrik tüketim faturasının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri’ne uygun olarak düzenlenmiş olduğu, kök rapordaki tespit ve değerlendirmelerin aynen geçerli olduğu" şeklinde görüş bildirildiğini, ancak kök raporda 110.353,20 TL bedelli faturaya istinaden baş- latılan ...sayılı dosyasına ilişkin bir inceleme ve yapıl- madığını, mahkemece bu nedenle ek rapor alındığını, ancak ek raporda da değerlendirme yapıl- madığını, raporun eksik incelemeye dayalı ve yetersiz olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Asıl ve birleşen dava İİK 72. Maddesine dayalı olup kaçak elektrik tüketim bedeli nedeniyle menfi tespit/ istirdat talep edilmektedir. ASIL DAVADA; davacı taraf ... ve ... sayılı dosyalarından yapılan takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitini, haciz ve elektrik kesintisi tehdidi altında düzenlenerek davalıya verilen 29.04. 2022 keşide tarihli ve 13.05.2022 vade tarihli 1.007.894,50 TL'lik senedin iptalini talep etmektedir. Menfi tespite konu edilen;-... sayılı dosyasının tetkikinde; davalı ... tarafından davacılar aleyhine ... numaralı sözleşmeden kaynaklanan 875.799,87 TL asıl alacak + 7.006,40 TL işlemiş faiz + 1.262,15 TL faizin KDV'sinden ibaret toplam 884.067,42 TL alacağın tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, -... sayılı dosyasının tetkikinde; davalı ... tarafından davacılar aleyhine ... numaralı sözleşmeden kaynaklanan 110.535,20 TL asıl alacak + 235,81 TL işlemiş faiz + 42,45 TL faizin KDV'sinden ibaret toplam 110.813,46 TL alacağın tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı,- Mükerrer takip iddiasına dayalı ... sayılı dosyasının tetkikinde ise, davalı ... tarafından davacılardan ..., ... Şti. aleyhine 29.04.2022 tanzim tarihli 13.05.2022 vade tarihli 1.007.894,50 TL miktarlı senede dayalı olarak tahsil edilmeyen 618.462,79 TL bakiye alacağın tahsili talebiyle kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapıldığı anlaşılmıştır.
BİRLEŞEN DAVADA;Davacı taraf ... bağlantı anlaşma kullanıcı numaralı aboneliğin kaçak kul- lanım cezası olarak düzenlenen 28.359,69 TL lik borcun ve faturanın iptaline karar verilmesini ve icra tehdidi altında ödenen 5.000,00 TL'nin iadesini talep etmiştir.A-Mahkemece SMMM ... ile Elektrik Mühendisleri ... ve ...'den alınan 20.06.2023 tarihli raporda;Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı ... Şti” nin 2022 yılına ilişkin ticari defterlerinin noter onaylarının süresinde ve T.T.K” nu ve V.U.K” nu hükümlerine göre usulüne uygun yapıldığı görülmüştür.Davalı şirketin ihtilafın yaşandığı 2022 yılına ilişkin ticari defterleri incelenmesi hususunda davalı vekili ile yapılan (burakösercanhukuk.com) bilgi ve belgelerin incelemeye hazır edilmesi talep edilmiş; “... ...Merhaba; Konu ile ilgili kuruma mail attım ancak geri dönüş alamadım henüz. Ancak diğer dava dosyalarından bildiğim kadarıyla kaçak elektik kullanımına ilişkin alacaklarda sizin istediğiniz evraklar düzenlenmiyor. Perakende yani abonelik ile ilgili alacaklarda defter kayıtları düzenleniyor. Kurum ile iletişime geçerek bir de siz talep edin isterseniz yahut mahkemeden celbedilmesi için talep edelim...” şeklinde belirtildi- ğinden defter ve kayıtları incelememiştir. (EK-İ Davalı vekili e-posta yazışmaları)Davacının Menfi Tespit Talebi Yönünden: tarafımızca yerinde yapılan incelemeler, dosya kap- samına sunulmuş olan kaçak tutanakları, kaçak tahakkuk hesap bültenleri, komisyon raporu, kaçak tespitine ilişkin video ile fotoğraflar detaylıca incelenmiş olup, davalı tarafça davacılardan ... Şti. adına düzenlenmiş olan 07.04.2022 son ödeme tarihli 875.799,87 TL bedelindeki kaçak elektrik tüketim faturası ile 22.04.2022 son ödeme tarihli 28.359,69 TL bedelindeki kaçak elektrik tüketim faturasının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri'ne uygun olarak düzenlenmiş olduğu kanaatine varılmıştır."İtiraz üzerine alınan 09.02.2023 tarihli ek raporda ise;"İcra ilamında; davacı taraf 22.04.2022 tarihinde, “Kaçak Elektrik Bedeli” alacağına ilişkin ... sayılı dosyasından örnek ilamsız takiplerde ödeme emri ile icra takibi başlatmış, dosyadan gönderilen ödeme emrinin borçluya 10.05.2022 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, borçlu örnek no:7 ödeme emrine yapılan ilamsız icra takibine ilişkin esas olmak üzere; borcun tamamına, ferilerine ve faize itiraz etmiştir.Huzurdaki davanın davalısı... A.Ş'nin icra ilamının borçluları aleyhine 22.04.2022 tarihinde 110.535,20 TL tutarında “Kaçak Elektrik” bedeli açıklaması ile ..., sayılı dosyasında takip başlatmış olduğu, takip konusu alacak talebinin 20/06/2023 tarihli bilirkişi heyeti kök raporumuzda; dosya kapsamına sunulmuş olan kaçak tutanakları, kaçak tahakkuk hesap bültenleri, komisyon raporu, kaçak tespitine ilişkin video ile fotoğraflar detaylıca incelenmiş olup, davalı tarafça davacılardan ... Şti. adına düzenlenmiş olan 07.04.2022 son ödeme tarihli 875.799,87 TL bedelindeki kaçak elektrik tüketim faturası ile 22.04.2022 son ödeme tarihli 28.359,69 TL bedelindeki kaçak elektrik tüketim faturasının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri'ne uygun olarak düzenlenmiş olduğu,İş bu Ek raporda, kök rapor tespit ve değerlendirmelerimizin de aynen geçerli olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirilmiş ve bu rapor doğrultusunda hüküm kurulmuştur.Dosyada bir kısım kaçak tüketim ve hesap bültenleri bulunmaktadır.Ancak davacının asıl ve birleşen davaya konu ettiği icra dosyasının hangi kaçak tüketim tutanağına dayandığı, tahakkuk edilecek fatura bedellerinin ve her bir takip yönünden takip tarihi itibariyle talep edilebilecek asıl alacak + geçikmiş gün faizi+ KDV'den ibaret alacak miktarının ne olduğu, buna göre fazlaya ilişkin tahsilat bulunup bulunmadığı hususunda tarafların talep ve itiraz- larını karşılamaya, dava konusu uyuşmazlığı çözmeye, yargı denetimine ve hükme elverişli bir rapor hazırlanmamıştır.Buna göre;-Öncelikle davaların menfi tespite ilişkin olduğu, iddia ve savunmaların ileri sürülüş biçimine göre alacağın varlığı ve miktarını ispat yükünün davalı tarafa düştüğü dikkate alınarak davalı ...'tan asıl ve birleşen davaya konusu icra takiplerinin her birinin ayrı ayrı dayanağını oluşturan kaçak tüketim tespit tutanağı, hesap bülteni ve dayanak faturaların hangisi olduğu hususunda net açıklama talep edilmesi ve dosyada bulunmayan belgelerin ibrazının sağlanması,-Bundan sonra davacının dava konusu tesisat ile ilgili olarak aboneliğinin veya fiili kullanımının mevcut olması halinde kaçak tüketimden sorumlu olacağı gözetilerek, her bir tutanağa konu maddi vakıanın tutanak tarihindeki EPTHY hükümlerine göre kaçak kullanım olup olmadığı, kaçak kullanımın varlığı halinde ödemesi gereken fatura bedelinin ve buna bağlı olarak takip tarihi itibariyle tahsili gereken asıl alacak + faiz + KDV'den ibaret borcunun ne olduğu, yapılan ödemeye göre istirdadı gereken bir miktar olup olmadığı hususunda önceki bilirkişi kurulundan ek rapor alınması gerekirken uyuşmazlığı çözmeye elverişli olmayan rapora dayalı olarak yazılı şekilde karar tesisi isabetsizdir.Açıklanan nedenlerle, davacı ve davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-a-6 md gereğince tespit edilen eksiklikler yeniden yargılama gerektirdiğinden dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 08/04/2025