T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/2061
KARAR NO: 2025/1319
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 20/05/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ;müvekkilinin Yedikule Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi Vakfı ile davalı İSKİ arasında su kullanımına ilişkin olarak 1F-506578-4 numaralı sözleşme mevcut olduğu, 14/10/2019 tebliğ tarihli 2376173279 numaralı fatura ile müvekkiline; 274.340,00 TL su bedeli ve 4.226,22 TL gecikme zammı yansıtıldığı, hem faturaya hem de gecikme zammının müvekkili tarafından 14/10/2019'da ihtirazı kayıtla ödenmiş olup; akabinde İSKİ'ye 18/10/2019 tarihli dilekçe ile başvurulduğu, bu başvuru 453308 numarası ile kaydedildiği, İski'nin 07/11/2019 tarihli sayılı cevap yazısında; “ Sayıştay Başkanlığınca İdaremizin 2017 yılı iş ve işlemlerinin incelenmesi sonucu tanzim edilen 2017 yılı Denetim Raporunda; bahse konu Denetim Raporu, Sayıştay Başkanlığının internet sitesinde yayınlandığı, bu itibarla Sayıştay incelemeleri neticesinde belirlenen 2017 yılına ait eksik tahakkuklarınız, sözleşme cari hesabınıza ilave edilmiş ancak bu hususta TC Sayıştay Başkanlığı nezdinde yasal yollara başvurulmuş olup, lehe neticelendiği takdirde, ilave tahakkuklarınız sözleşme cari hesabına iade edilecektir.” denildiğini, ancak müvekkiline bu konuda herhangi bir bildirim yapılmadığı, İski tarafından Sayıştay Raporuna karşı yasal yollara başvurulduğu, lehe neticelendiği takdirde iadenin gerçekleşeceği bildirilmesine rağmen müvekkiline herhangi bir bildirim ya da iade yapılmaması ve makul sürenin geçmesi sebebiyle müvekkil adına 03/03/2022 tarihli başvuru dilekçesi ile İski'ye başvurulmuş ve süreç hakkında bilgi ve ödenen bedellerin iadesi talep edildiği,ancak İski tarafından 17/03/2022 tebliğ tarihli cevap ile 2017 tarihli Sayıştay Raporu doğrultusunda kesintilerin yapıldığını belirtmekle yetinilmiş, dilekçede talep edilen hiçbir hususa cevap verilmediği, 23/03/2022 tebliğ tarihli ek cevap ile konunun hukuk müşavirliğine aktarıldığını, bu konuda cevap beklendiği bildirildiği, akabinde sözlü şekilde müvekkilinden haksız şekilde alınan miktarın iade edileceği bildirilmiş, 08/04/2022 tarihli İski yazısı ile de müvekkiline abone hesap kartı gönderildiği ,gönderilen abone hesap kartına göre, müvekkilinin güncel su faturası düşülerek, 14/10/2019'da kesinliği olmayan itiraza da konu edilmiş Sayıştay raporu gerekçe gösterilerek müvekkilinden tahsil edilen para cari hesaba iade edildiği, ancak bu miktarın faizinin müvekkiline iade edilmediği, ayrıca ana para müvekkiline nakit olarak iade edilmemiş, cari hesaba kaydedildiği, davalı tarafın, tacir olması sebebiyle söz konusu parayı cari hesapta tuttuğu sürede de paradan gelir elde edeceğinin aşikar olduğu, cari hesapta bulunan paranın miktarına ve cari hesapta tutulduğu süreye göre de ayrıca faiz hesabı yapılması yönünde taleplerinin bulunduğu, müvekkilinden haksız şekilde alınan paranın iadesinin faizsiz şekilde yapılmış olması sebebiyle 11/04/2022 tarihinde faiz talebi ve sair talepleri içerir dilekçe ile İski'ye başvurulduğu, 12/05/2022 tarihli E-73513692-220.01.02-20220588148 sayılı yazıda faiz talebimize ilişkin cevap verilmediği,daha sonra 18/05/2022 tarihli sayılı yazı ile " Sayıştay 5. Dairesi'nin 30/07/2019 tarihli 215 sayılı ilamı sonucu 26/09/2019 tarihinde 276.340,00 TL fark faturası yansıtıldığı,Sayıştay Başkanlığı Temyiz Kurulu'nun 22/09/2021 tarihli ve 50176 sayılı kararına istinaden yapılması gereği sonucu fark fatura tutarı ve bu tutarın zamanında ödenmemesinden kaynaklı gecikme zammı ile birlikte fark faturası numarası üzerinden iptal edilmesine karar verildiği,bunun sonucunda ilgili fatura iptal edilmiş olup ödenen tutar Abone Cari Hesabınıza alacak olarak yansıtıldığı,yapılan işlemler Sayıştay Başkanlığı'nın kararlarına uygun olarak yapılmış olup, İSKİ'nin anaparanızdan kazanç sağlaması söz konusu olmadığından buna borç gibi bir faiz " şeklinde açıklama ile faiz talebinin reddedildiğinin bildirildiği, 2376173279 sayılı fark faturası ile müvekkiline yansıtılan 278.566,22 TL'lik miktara ilişkin davalı tarafından sadece 2017 yılı Sayıştay Başkanlığı Raporu sebebiyle bu miktarın ödenmesi talep edildiği,sürecin devamında ise davalı idarenin 16/05/2022 tarihli cevabında ifade ettiği 22/09/2021 tarihli 50176 sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu kararı ile fark faturası ile alınan bedellerin hukuka aykırı olduğu ifade edildiği, bu durumda görülmektedir ki İski henüz kesinleşmemiş bir Sayıştay Raporunu, söz konusu raporu temyize götürmüş olmasına rağmen hemen uygulamış ve müvekkilden ödeme talebinde bulunduğu, daha sonra da bu ödeme talebinin haksız olduğu ortaya çıktığı, 08/04/2022 tebliğ tarihli yazı ile müvekkilinden tahsil edilen miktarın cari hesaba iade edildiği ifade edildiği, kesinleşmemiş bir rapor ile müvekkilinden haksız şekilde alınan bedelin faizi ile birlikte iadesi yapılması gerektiği TBK m.117 hükmü çerçevesinde davalı İski'ye yapılan ödeme tarihinde İski temerrüde düştüğü, tacir sıfatını haiz olduğundan, paranın iadesini de ticari faiz ile ödemesi gerektiği,ancak davalı tarafından sadece ödenen paranın iadesi yapılmıştır, faiz talebini haksız şekilde reddedildiği, sebepsiz şekilde müvekkilinden tahsil edilen 278.566,22 TL'nin ödeme tarihi olan 14/10/2019 itibaren işleyecek ticari faizinin (Söz konusu paranın cari hesapta bulunduğu sürenin de faiz hesabında dikkate alınması gerektiği ) beyan edilerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Talep arttırımı ; Davacı vekili 14/11/2023 tarihli dilekçesi ile talebini arttırmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ;Yedikule Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi Vakfı adına kayıtlı (İF) 506578-4 Nolu sözleşme için 03/03/2022 tarihinde tarife değişikliği talebinde bulunulmuş olup, 08/04/2022 tarihinde, 483391 nolu yazımızda tarife değişikliği uygulandığı bildirilmiş fakat 24/03/2022 okuma tarihli 2678203685 numaralı 52.894,00TL fatura iş yeri tarifesinden kesildiğinden fatura iptal edilerek özel grup tarifesi kapsamında hesaplanmış ve 29.650,00.-TL fatura oluşturulduğu, buna istinaden Sayıştay 5. Dairesi'nin 30/07/2019 tarihli ve 215 sayılı ilam sonucu 26/09/2019 tarihinde 276.340,00 TL fark faturası İF 506578-4 nolu aboneliğin carisine yansıtıldığı, Sayıştay Başkanlığı Temyiz Kurulu'nun 22/09/2021 tarihli - ve 50176 sayılı kararında, fark fatura tutarı ve bu tutarın zamanında ödenmemesinden kaynaklı gecikme zammı ile birlikte fark faturası numarası üzerinden iptal edilmesine karar verildiği, bunun sonucunda ilgili fatura iptal edilmiş olup, ödenen tutar İF 506578-4 nolu aboneliğin carisine alacak olarak yansıtıldığı,ödenen paranın haksız şekilde tahsil edildiği ve ödenen bedelin faizi ile iadesini istediği 11/04/2022 tarih ve 513186 numaralı dilekçede tarafımıza bildirildiği, yapılan işlemler Sayıştay Başkanlığının kararlarına uygun olarak yapıldığı,İSKİ'nin fark faturasının ödenmesinden kaynaklı faiz kazancı sağlaması söz konusu olmadığından buna borc gibi bir faiz uygulaması ve iadesi mümkün olmadığı beyan edilerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonunda ;
Davanın KABULÜNE, 131.416,10.-TL faiz ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Mahkemece verilen kararı, davalı vekili istinaf etmiştir.Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki hususlar tekrar edilerek, Dava konusu ihtilaf bakımından yeterli araştırma ve inceleme yapılmamıştır. Bilirkişi tarafların iddia ve savunmalarına göre dava konusu ihtilafla ilgili karar vermeye yeterli bir rapor hazırlamamıştır, Dava konusu savunmalarımız bakımından yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır. Müvekkil idare yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre işlem yapmıştır ve müvekkil idare Sayıştay denetime tabi olduğu için uygulamada Sayıştay kararlarını dikkate alarak işlem ve uygulama yapmaktadır. Hak kaybı olaşmaması bakımından mezkur kararın vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin takdiri ve belirlenmesi bakımından İstinaf incelemesi sırasında yeniden inceleme yapılmasını bu husustaki itirazlarımızın da dikkate alınmasını talep ediyoruz. Bilirkişi raporuna karşı itirazlarımız dikkate alınmamıştır, yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmemiştir. Ayrıca gerekçeli kararda, cevap dilekçesinde ve ıslaha karşı itiraz dilekçemizde ileri sürülen zamanaşımı itirazımızla ilgili tesbit , değerlendirme ve red gerekçesi belirtilmemiştir, bu konunun da istinaf incelemesi sırasında dikkate alınmasını ,müvekkili İSKİ'nin fark faturasının ödenmesinden kaynaklı faiz kazancı sağlaması sözkonusu olmadığından , buna borç gibi bir faiz uygulaması ve iadesi mümkün olmadığı,bu sebplerle kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.
HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , alacak talebine ilişkindir.
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ; taraflar arasında mevcut sözleşme için,davacı tarafça 03/03/2022 tarihinde tarife değişikliği talebinde bulunulmuş olup, davalı tarafça tarife değişikliği uygulandığı bildirilmiş, fakat 24/03/2022 okuma tarihli 2678203685 numaralı 52.894,00TL fatura iş yeri tarifesinden kesildiğinden fatura iptal edilerek özel grup tarifesi kapsamında hesaplandığı ve 29.650,00.-TL fatura oluşturulduğu, buna istinaden Sayıştay 5. Dairesi'nin 30/07/2019 tarihli ve 215 sayılı ilam sonucu 26/09/2019 tarihinde 276.340,00 TL fark faturası İF 506578-4 nolu aboneliğin carisine yansıtıldığı, Sayıştay Başkanlığı Temyiz Kurulu'nun 22/09/2021 tarihli - ve 50176 sayılı kararında, fark fatura tutarı ve bu tutarın zamanında ödenmemesinden kaynaklı gecikme zammı ile birlikte fark faturası numarası üzerinden iptal edilmesine karar verildiği,davalı tarafça fatura iptal edilmiş olup, ödenen tutar İF 506578-4 nolu aboneliğin carisine alacak olarak yansıtıldığı ve sonraki faturalardan mahsubu yönünde işlem yapıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece yargılamada kök ve ek bilirkişi kurulu raporu alınmıştır.Yargılamada alınan bilirkişi raporunda özetle; taraflarla ilgili olarak,yerinde inceleme yapılması suretiyle yapılan incelemeler sonucunda , davacı Yedikule Surp Pirgiç Ermeni Hastane Vakfı “nin 29.09.2023 yerinde inceleme günü “ ...l ” adresine gidilerek, davacı vekili/yetkilisi katılımı ile 29.09.2023 tarihinde ” Bilirkişi İnceleme Tutanağı” tanzim edilerek yerinde inceleme yapıldığı,Davalı İstanbul Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nün adresine gidilerek, davalı vekili/yetkilisi katılımı ile 09.09.2023 tarihinde “ Bilirkişi İnceleme Tutanağı” tanzim edilerek yerinde inceleme yapıldığı, İncelenen davacı ve davalı firmaya ait 2019-2020-2021-2022 yılı Ticari defterlerin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun tasdik edildiği,Davacı cari hesap hareketlerinin ticari defter kayıtlarına alınmış olduğu,Yevmiye kayıtları, aynı gün ve farklı firmalara yapılan işlemlerin toplu olarak mahsup kaydına alındığından davalı firma cari hesap kayıtları " yevmiye numaralarıyla ticari defter kayıtlarında ayrıntılı olarak tespit edilememiştir. Davacı tarafından sunulan davalı cari hesap hareketleri incelendiğinde; Dava konusu 26/09/2019 tarih 2376173279 numaralı ve 276.340,00 TL tutarındaki faturanın “Yedikule Surp Pirgiç Ermeni Hastane Vakfı” tarafından 26.09.2019 tarih ve 11496 yevmiye numarasıyla ticari defter kayıtlarına alınmış olduğu, Dava konusu faturaya ait olan 274.340,00 TL su bedeli ve 4.226,22 TL gecikme zammı bedeli olan toplam 278.566,22 TL tutarındaki ödemenin 14.10.2019 tarihinde 2495129308 makbuz numarasıyla ile davalı firmaya yapılmış olduğu ve “Yedikule Surp Pirgiç Ermeni Hastane Vakfı” tarafından 14.10.2019 tarih ve 12174 yevmiye numarasıyla ticari defter kayıtlarına alınmış olduğu, Davalı firma tarafından, Dava konusu faturaya ait 274.340,00 TL su bedeli ve 4.226,22 TL gecikme zammı bedeli olan toplam 278.566,22 TL tutarındaki bedelin iadesinin Yedikule Surp Pirgiç Ermeni Hastane Vakfı” tarafından 04.12.2022 tarih ve ... yevmiye numarasıyla ticari defter kayıtlarına alınmış olduğu, Davalı tarafından yapılan iade 278.566,22 TL tutarındaki ödemenin, davacının ödemesi gereken faturalardan mahsup edilerek tutarın iade edildiği ve ilk mahsup işleminin 24.03.2023 tarihinde başlanmış olduğu, 26.09.2022 tarihinde mahsup işleminin tamamlanmış olduğu,davalı tarafından sunulan davalı cari hesap hareketleri incelendiğinde; Dava konusu faturaya ait olan 274.340,00 TL su bedeli ve 4.226,22 TL gecikme zammı bedeli olan toplam 278.566,22 TL tutarındaki ödemenin 14.10.2019 tarihinde davacı firmadan tahsil edilmiş olduğu, Davalı firma tarafından, Dava konusu faturaya ait 274.340,00 TL su bedeli ve 4.226,22 TL gecikme zammı bedeli olan toplam 278.566,22 TL tutarındaki bedelin iadesinin davacı firma hesabına 30.03.2022 tarihinde iade edildiği cari hesap hareketleri üzerinden görüldü Davalı tarafından yapılan iade 278. 566, ,22 TL tutarındaki ödemenin, davacının ödemesi gereken faturalardan mahsup edilerek tutarın iade edildiği ve ilk mahsup işleminin 30.03.2023 tarihinde başlanmış olduğu, 26.09.2022 tarihinde mahsup işleminin tamamlanmış olduğu, Davacının talebinde haklı olduğuna Mahkemece kanaat getirilmesi halinde, davalı tarafından yapılan mahsuplar da dikkate alınarak, TBK m. 100'e göre mahsup yapıldığında, 278.566,22 TL'nin 14.10.2019 tarihinden 25.10.2022 tarihine kadar ticari temerrüt faizi ile hesaplanarak mahsup yapıldıktan sonra 131.416,10 TL anapara borcunun hesaplandığı,278.566,22 TL'nin 18.10.2019 tarihinden 25.10.2022 tarihine kadar ticari temerrüt faizi ile hesaplanarak mahsup yapıldıktan sonra 130.786,33 TL anapara borcunun hesaplandığı," görüşü bildirilmiştir.
Dava,iptal edilen faturadan dolayı davacı tarafından yapılan ödemenin iade edilmemesi sebebiyle ,yoksun kalınan faiz alacağının tahsili talebine ilişkindir.
Bilirkişi kurulunca yapılan incelemede ; Dava konusu faturaya ait olan 274.340,00 TL su bedeli ve 4.226,22 TL gecikme zammı bedeli olan toplam 278.566,22 TL tutarındaki ödemenin 14.10.2019 tarihinde davacı firmadan tahsil edilmiş olduğu, davalı firma tarafından, dava konusu faturaya ait 274.340,00 TL su bedeli ve 4.226,22 TL gecikme zammı bedeli olan toplam 278.566,22 TL tutarındaki bedelin iadesinin davacı firma hesabına 30.03.2022 tarihinde iade edildiğinin cari hesap hareketleri üzerinden görüldüğü, davalı tarafından yapılan iade 278. 566, ,22 TL tutarındaki ödemenin, davacının ödemesi gereken faturalardan mahsup edilerek tutarın iade edildiği ve ilk mahsup işleminin 30.03.2023 tarihinde başlanmış olduğu, 26.09.2023 tarihinde mahsup işleminin tamamlanmış olduğu, davalı tarafından yapılan mahsuplar da dikkate alınarak, TBK m. 100'e göre mahsup yapılmak suretiyle talep edilebilecek faiz alacağı hesaplanmıştır.
Zamanaşımı yönünden istinaf sebeplerinin incelenmesinde ;Somut olayda, taraflar arasında abonelik sözleşmesi bulunduğunda uyuşmazlık yoktur. Dava konusu ihtilafta uygulanacak zamanaşımı süresi, taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunması nedeniyle B.K. 125. maddesi gereğince 10 yıl olup, dava tarihine kadar geçen sürede, zamanaşımı süresi dolmamıştır.Bu yöne ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Bu durumda ,davacının yaptığı ödeme tarihine göre ,davalı tarafça mahsup işlemleri yapılmış ise de ,davacıdan peşin olarak tahsilat yapıldığından,davacının bu ödeme sebebyile paranın faiz geliriden yoksun kaldığı ,bu sebeple faiz talep hakkının bulunduğu,bilirkişi kurulu raporu ile faiz miktarının hesaplandığı,mahkemece talep arttırım dilekçesi dikkate alınarak karar verildiği ,davalı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Böylece ,mahkemece verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı tarafın istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,
Alınması gereken 8.977,03 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.245,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.732,03 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
İstinaf masraflarının istinaf eden üzerinde bırakılmasına,
İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 20/05/2025