T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/1840
KARAR NO: 2026/148
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/05/2025
NUMARASI: 2022/418 E - 2025/304 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
Birleşen İstanbul 18.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/754 esas sayılı dosyasında;
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 22/01/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, görevli tedarik şirketi olan dava dışı ... ... ... Perakende Satış A.Ş.’nin düzenlediği son 3 aya ait 2022/3-4 ve 5 dönemi normal ... tüketim faturalarından ticarethane grubu sözleşmeli abonesi olarak, İstanbul Avrupa yakasında faaliyet gösterdiği ticari işletmesi olan ... tesisat/hizmet numaralı kullanım yerinde ... enerjisi kullandığını, İstanbul Avrupa yakasında tek lisanslı ... dağıtım şirketi olan davalı tarafından, müvekkilin
bu kullanım yerinde “yapılan kontrolde yer altından kabloyu delerek harici hat çekme suretiyle kaçak enerji kullanıldığı tespit edilmiştir.” yönündeki iddia ile 09.06.2022 tarih ve H/536797 seri no’lu kaçak/usulsüz ... kullanımı tespit tutanağı düzenlendiğini, müteakiben davalı tarafından, anılan kaçak ... tespit tutanağına dayanılarak 09.06.2022
tarihli, ... no’lu ve 295.722,42-TL bedelli kaçak ... tüketim faturası ile aynı tarihli, ... no’lu ve 52.722,45-TL bedelli kaçak ... ek tüketim faturası düzenlenerek, davacı müvekkil adına toplam 348.444,87-TL kaçak ... tüketim borcu tahakkuk ettirildiğini, davacı müvekkil tarafından, davaya konu mezkûr faturalara dayanak oluşturan kaçak ... kullanım tespit tutanağı içeriğinde ileri sürülen iddianın aksine, belirtilen kullanım yerinde kaçak ... enerjisi kullanılmamış olup müvekkilin, davaya konu faturalar ile tahakkuk ettirilen borcun tamamından sorumlu ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle kullanılmakta olunan ... no’lu ve 295.722,42-TL bedelli ve ... no’lu ve 52.722,45-TL bedelli faturaların borçlarından dolayı kesilmemesi, HMK.m.109 hükmü uyarınca kısmi dava olarak “fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak” kaydıyla; davacı müvekkilinin, davalı tarafından düzenlenen 09.06.2022 tarihli, ... no'lu ve 295.722,42-TL bedelli ve 09.06.2022 tarihli, ... no'lu ve 52.722,45-TL bedelli faturalar ile borç olarak tahakkuk ettirilen 348.444,87-TL'nın şimdilik 500,00-TL kısmından borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan 08/08/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ... numaralı tüketim noktasına ait adreste davalı şirket kaçak ekiplerinin 09.06.2022 tarihinde yaptığı kontrolde, tesisata kayıtlı ... numaralı sayaç haricinde hat çekmek suretiyle kaçak enerji tüketildiğinin tespit edilerek davacı şirket unvanına H/... seri numaralı zabıt düzenlendiğini, yapılan inceleme ve H/... seri numaralı tutanağa istinaden 180 günlük süre için harici hatta bağlı cihazların gücüne göre ... kWh karşılığı 295.722,42-TL kaçak faturası ve 185 günlük süre için ... kWh karşılığı 52.722,45-TL tutarında ceza bedelsiz kaçak ek fatura tahakkuk ettirildiğini, davalı şirket tarafından yapılan tespit ve tahakkukta hata bulunmadığını, davacının her ne kadar kiracı olarak kullandığı dava konusu adrese ilişkin alt kira sözleşmesi yaptığından bahisle söz konusu faturalardan sorumlu olmadığını iddia etmiş ise de iddiasının haksız olduğunu ve faturaya süresinde itiraz etmediğini, bu nedenle adına tahakkuk eden bedelleri kabul ettiğini, davacı her ne kadar kaçak ... kullanmadığını iddia etmiş ise de dosyasına iddiasını ve tutanakların aksini kanıtlar nitelikte tespit tutanağı ve sair belgelerle aynı kapsam ve mahiyette herhangi bir somut delil sunamadığını savunarak; davanın reddine, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davacı vekili tarafından Birleşen İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/754 Esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalının kullanımındaki ... hizmet numaralı tüketim noktasında kurulu bulunan tesisatta müvekkili şirketin saha personeli tarafından 09.06.2022 tarihinde yapılan kontrollerde "yer altından kabloyu delerek harici hat çekme suretiyle kaçak enerji kullanıldığı" tespit edilerek 09.06.2022 tarihli H/536797 seri numaralı kaçak ... kullanım tespit tutanağının tanzim edildiğini, işbu zapta istinaden ... Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri doğrultusunda tüketilen kaçak ... miktarı tespit edilerek tahakkuk hesaplaması yapıldığını ve 20.06.2022 son ödeme tarihli ... kwh karşılığı 295.722,42-TL tutarında kaçak ... kullanım faturası ile 20.06.2022 son ödeme tarihli, ... kwh karışılığı 52.722,45-TL tuarında kaçak ... ek kullanım faturası düzenlendiğini, davalı tarafından müvekkili aleyhine İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/418 Esas numaralı dosyası ile menfi tespit davasının ikame edildiğini, iş bu davanın tarafları ve dava konusu borcun ortak olması sebebiyle birleştirilmesi gerektiğini, düzenlenen faturalara rağmen borcun davalı tarafından ödenmemesi üzerine 348.444,87-TL tutarında ödenmemiş kaçak ... bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 350.418,46-TL'nin tahsili amacıyla İstanbul 6. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalının ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduruğunu beyan ederek itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından birleşen İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/754 Esas sayılı dosyasına sunulan 03/11/2022 tarihli dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kaçak ... enerjisi kullanmadığını, davacı tarafın, müvekkiline atfettiği haksız eylem nitelikli kaçak ... kullanım iddiasının ispatla yükümlü olduğunu, davacı tarafından tek taraflı olarak düzenlenen ve müvekkilin imzasını içermeyen kaçak ... tespit tutanağının tek başına ispata elverişli ve yeterli delil vasfında olmadığını, mezkûr kullanım yerinde, kaçak ... enerjisi kullanılmak amacıyla harici hat çekilmiş ve bu hat üzerinden kaçak ... enerjisi tüketilmiş ise, bu eylemlerin, kullanım yerini fiilen kullanan mezkûr alt kiracılar tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkilinin faili olmadığını, yararlanmadığını ve kusurunun bulunmadığını, huzurdaki itirazın iptali davasından önce 09.06.2022 tarihli, 295.722,42-TL’lık ve 52.722,45-TL’lık faturalar ile müvekkili adına tahakkuk ettirilen takibe konu 348.444,87-TL’lık kaçak ... tüketim bedeline ilişkin olarak, davacı şirket aleyhine İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/418 E. Sayılı menfi tespit davası açıldığını, huzurdaki itirazın iptali davası ile mezkûr menfi tespit davasının konuları aynı borç ve biri hakkında verilecek karar diğerini de etkileyecek olmakla, her iki dava arasında maddi ve hukuki irtibat mevcut olduğunu, daha önce açılan menfi tespit davası ile huzurdaki davanın birleştirilmesi gerektiğini, haksız davanın reddine karar verilmesini ve davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili tarafından sunulan ıslah dilekçesinde: davacı müvekkilinin davalı tarafından düzenlenen 09.06.2022 tarihli, ... no'lu ve 295.722,42-TL bedelli kaçak ... tüketim faturası ile 09.06.2022 tarihli, ... no'lu ve 52.722,45-TL bedelli ek tüketim faturaları ile borç olarak tahakkuk ettirilen 348.444,87-TL'nın haksız ve hukuka aykırı olduğu sübuta eren 254.769,32-TL kısmından borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Mahkeme;"1-Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı kurum tarafından düzenlenen ve İstanbul 6.İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasında takibe dayanak 09/06/2022 tarih ... nolu 295.722,42TL fatura ile 09/06/2022 tarih ... nolu 52.722,45TL faturalardan dolayı davacı tarafın fatura alacaklarının 148.473,49 TL'lik kısmı yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-) Birleşen davanın Kısmen Kabulü ile;a- Davacı tarafın başlattığı İstanbul 6.İcra Dairesinin... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 191.279,44TL asıl alacak, 9.038,59 TL gecikme zammı(gecikmiş gün faizi), 1.626,94TL KDV olmak üzere toplam 201.944,97TL alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,b- Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 38.255,89TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine" karar vermiştir.Kararı asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... vekili istinaf etmiştir.İstinaf dilekçesinde; alınan bilirkişi raporu ile kaçak kullanımın sabit olduğunu,hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı-birleşen davalının günlük çalışma süresinin 8 saat kabul edilerek hesaplama yapılması hukuka aykırı olup, hatalı bilirkişi raporuna dayalı olarak verilen kararın kaldırılması gerektiğini,davacı-birleşen davalının, dava konusu adreste kaçak tespit tarihi öncesindeki 1 yıllık tüketimlerinin T1- T2 – T3 zaman dilimlerine ait dağılımlarından en yoğun tüketimin T1 zaman diliminde olduğu tespit edilmiş ve yoğun dönemdeki saatlik tüketimin 45033 / 11 saat = 4093 kWh olduğu hesaplandığı,en yoğun çalışma dönemindeki ortalamasına göre toplam tüketimin yaklaşık 70413 / 4093 = 17,20 saatte kullanılabileceği hesaplanarak en az 2 vardiyalı tüketim olduğunun tespit edildiğini,sayacın kaydettiği tüketim bilgilerinin dağılımına bakıldığında dava konusu adreste 2 vardiyalı ... kullanımı olduğu açıkça görüldüğü,buna rağmen bilirkişi tarafından 8 saat üzerinden hesaplama yapılması hukuka aykırı olup işbu itirazları değerlendirilmeden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu,belirtilen yönetmelik hükümleri gereği müvekkili şirketin tespit ve kayıtları hukuka ve gerçeğe uygun olup, hesaplama yapılırken işbu tespit ve kayıtların esas alınması gerektiğini,hükme esas alınan bilirkişi raporunda kaçak ... ek tahakkuku 185 gün yerine hatalı biçimde 180 gün üzerinden yapılması hukuka aykırı olup, kararın bu yönü ile de kaldırılması gerektiğini,hükme esas alınan bilirkişi raporunda 12 ay, 360 gün olarak esas alınmışsa da 12 ay 365 güne tekabül ettiğinden ek tüketim tahakkuku hesaplamasında esas alınacak sürenin 180 gün yerine 185 gün olarak hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu,davacı 1 yılı aşkın süredir kaçak ... kullanımı gerçekleştirmişse de müvekkili şirket yönetmelikte belirtilen sınırlama doğrultusunda 180 gün üzerinden kaçak ... 185 gün üzerinden kaçak ek tüketim hesaplaması yaptığından kararın kaldırılması gerektiğini,bilirkişi raporunun, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilmesi gerekirken tek bilirkişi tarafından tanzim edilmesinin de hukuka aykırı olduğunu,çelişkili kök ve ek rapor dikkate alınarak hüküm tesis edilemeyeceğinden ve üç kişilik heyetten bilirkişi raporu alınması gerektiğine ilişkin iddialarının değerlendirilmediğini belirterek kararın asıl ve birleşen davada kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Asıl dava kaçak tahakkuku nedeniyle menfi tespit,birleşen dava ise kaçak tahakkukunun tahsiline yönelik itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı takip dosyasında alacaklı ... tarafından borçlu ... ... hakkında 348.444,87TL kaçak ... bedeli, 1.672,54 TL gecikmiş gün faizi, 301,05 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 350.418,46 TLnın tahsiline yönelik yapılan ilamsız takibin itiraz üzerine durdurulduğu görülmüştür.Yargılama sırasında alınan kök bilirkişi raporunda;"...Davacının Kaçak ... Enerjisi Kullanıp Kullanmadı; Davacı ... ...'ın, Büyükçekmece, ... Çeşme Mahallesi, Sultan ... Caddesi, Mor Karanfil Sokak, ... adresindeki ticarethanede mühürlü ... seri numaralı yasal ... sayacından geçirmeden harici hattan ... kullandığı 09.06.2022 tarih ve H/536797 kaçak ... tutanağıyla tespit edilmiştir. ... Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Madde-42: Sayaçtan geçirmeden ... tüketilmesi, kaçak ... tüketimi kabul edildiğinden davacı ... ...'ın kaçak ... enerjisi tüketmiş olduğu kanaatine varılmıştır. Davacının İcra takip tarihi itibariyle borcu: Davacının asıl borcu 112.741,95 TL Gecikme zammı 5.327,43 TL Gecikme zammı KDV'si 958,94 TL Davacının toplam borcu 119.028,32 TL Davacı ... ...'ın ... borcu 119.028,32 TL olup, bu ... borcunu davalı ... ... Dağıtım A.Ş.'ne ödemesi gerektiği..."belirtilmiştir.Alınan 21/08/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; "... Davacının asıl borcu 111.923,96 TL Gecikme zammı 5.288,77 TL Gecikme zammı KDV”'si 951,97 TL Davacının toplam borcu 118.164,70 TL Davacı ... ...'ın ... borcu 118.164,70 TL olup, bu ... borcunu davalı ... ... Dağıtım A.Ş.'ne ödemesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Davacının İcra Takip Tal ariyle Borclu Olmadığı Bedel: Davalı ... ... Dağıtım A.Ş., davacı ... ... aleyhine, İstanbul 6. İcra Müdürlüğü... takip dosyasıyla 350.418,46 TL üzerinden takip başlatmıştır. Ancak, davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilip icra takibini yaptığı 350.418,46 TL bedel kadri maruf değildir. Bu nedenle, davacı ... ...'ın, İstanbul 6. İcra Müdürlüğü... icra takip konusu 350.418,46 TL bedelin 232.253,76 TL'den borçlu olmadığı..." belirlenmiştir.Daha sonra alınan 06/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; "... Davalı şirket, kurulu gücü 17,3 kW olarak tespit etmiştir. Davacı vekili ise, kompresörü kaçak kullanım döneminin sonunda aldığını, hamur makinesi ile mikro dalga fırının bozuk ve kullanılmaz durumda olduğunu, tutanak tanıklarının hiç bir inceleme yapmadan kurulu güce dahil ettiklerini bu nedenle bunların toplam gücü olan 8,6 kW'ın tenzil edilerek hesaplamaların 17,3-8,6-8,7 KW kurulu güç değeri üzerinden yapılması gerektiği beyanında bulunmuştur. Bu nedenle, kaçak tüketim ve bedel hesaplamaları davacı şirketin beyanı doğrultusunda 8,7 KW kurulu güç ve tutanak tanıklarının tespitleri doğrultusunda da 17,3 kW kurulu güç üzerinden olmak üzere iki seçenekli olarak yapılarak hukuki takdir Sayın Mahkemenin takdirlerine saygıyla arz edilmiştir. 8.7kW Kurulu Güç Değerine Göre Davacının Takip Tarihi İtibariyle Borcu: Davacının asıl borcu 93.675,55 TL Gecikme zammı 4.426,47 TL Gecikme zammı KDV'si 796,76 TL Davacının toplam borcu 98.898,78 TL Davacı ... ...'ın icra takip tarihi itibariyle borcu 98.898,78 TL olarak saptanmıştır. Davalı ... ... Dağıtım A.Ş., davacı ... ... aleyhine, İstanbul 6. İcra Müdürlüğü... takip dosyasıyla 350.418,46 TL üzerinden takip başlatmıştır. Bu nedenle, davacı ... ...'ın, İstanbul 6. İcra Müdürlüğü... icra takip konusu 350.418,46 TL bedelin 251.519,68 TL'den borçlu olmadığı saptanmıştır. 17.3 kW Kurulu Güç Değerine Göre Davacının Takip Tarihi İtibariyle Borcu: Davacının asıl borcu 191.279,44 TL Gecikme zammı 9.038,59 TL Gecikme zammı KDV”'si 1.626,94 TL Davacının toplam borcu 201.944,97 TL Davacı ... ...'ın icra takip tarihi itibariyle borcu 201.944,97 TL olarak saptanmıştır. Davalı ... ... Dağıtım A.Ş., davacı ... ... aleyhine, İstanbul 6. İcra Müdürlüğü... takip dosyasıyla 350.418,46 TL üzerinden takip başlatmıştır. Bu nedenle, davacı ... ...'ın, İstanbul 6. İcra Müdürlüğü... icra takip konusu 350.418,46 TL bedelin 148.473,49 TL'den borçlu olmadığı... bildirilmiştir.Mahkeme 2.ek bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurmuştur. Asıl davada davacının harici hat çekmek sureti ile ... enerjisi kullandığının 09.06.2022 tarihli kaçak ... kullanım tutanağıyla tespit edildiği, davacının aynı adreste 24/02/2016 tarihinde de kaçak ... kullandığının tespit edildiği, ... Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 44/3. Maddesinde; 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen ... enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanacağı ,... Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 42. Maddesinde; ”Hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden ... enerjisi tüketilmesi kaçak ... enerjisi tüketimi olarak kabul edilir” hükmüne göre dava konusu olayların kaçak ... tüketimi olduğu, asıl davada davacı tarafın kaçak ... tüketimi yaptığının kaçak ... tespit tutanakları ile sabit olduğu, asıl davada davalı birleşen dosyada davacı şirketin kaçak tespit tutanağı ile tespit edilen 17,3 kW kurulu güce göre yapılan değerlendirmeler sonrasında 191.279,44TL asıl alacak, 9.038,59 TL gecikme zammı(gecikmiş gün faizi), 1.626,94TL KDV olmak üzere toplam 201.944,97TL alacağının bulunduğu belirlendiği, asıl davada davacı birleşen davada davalının 09/06/2022 tarih ... nolu 295.722,42TL fatura ile 09/06/2022 tarih ... nolu 52.722,45TL faturalardan dolayı davacı tarafın fatura alacaklarının 148.473,49 TL'lik kısmı yönünden borçlu olmadığı hükme dayanak 2.ek bilirkişi raporu ile belirlendiğinden,2.ek bilirkişi raporunun taraf,mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli olduğu anlaşılmıştır.Birleşen davada kaçak tahakkukunun tahsili talep edilmekle,kaçak ... kullanımı haksız fiil niteliğinde olduğundan ve alacağın hesaplanması gerektiğinden,likit olmayan alacak için icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceği göz ardı edilerek mahkemece ... lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş isede,bu konuda birleşen dosya davalısının istinafı bulunmadığı anlaşılmakla,eleştiri ile yetinilmesi gerekmiştir.Bu doğrultuda mahkemenin asıl ve birleşen davada kararı usul ve hukuka uygun bulunmuştur.Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre asıl ve birleşen davada ...'ın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine karar verilmesi gerekmiştir
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Asıl ve birleşen davada ...'ın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine,
Asıl davada davalı ...'dan alınması gereken 10.142,22 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.535,56 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.606,66 TL'nin davalı ...'dan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)
Birleşen davada davacı ...'dan alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.535,56 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 1.803,56 TL'nin davacı ...'a karar kesinleştiğinde talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,
İstinaf yargılama giderlerinin istinaf edenler üzerinde bırakılmasına,
İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde istinaf edenlere ilk derece mahkemesince iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 361.madde uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 22/01/2026