T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2025/1900
KARAR NO:2025/2003
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN ARA KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:26/05/2025
NUMARASI:2024/398 E -
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
KARAR TARİHİ:04/09/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkiline gönderilen 06.06.2024 tarihli ihbar ile yargılamaya konu 268.501,00 TL tutarındaki ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmediğinden bahisle gecikme zammı dahil 529.806,18 TL borcun 10.06.2024 tarihine kadar ödenmesinin, borcun ödenmemesi halinde alacağın vekil eden tarafından verilmiş olan teminat mektubundan tahsil edileceğini, bakiye kısım ile ilgili yasal takip sürecinin başlatılacağın bildirildiğini, İhbar sonrasında gerçek kullanım bedeli 257.393,78 TL olduğuna dair rapor olmasına karşın "elektrik kesme tehdidi altında" talep edilen 268.501,00 TL bedelin 10.06.2024 tarihinde ödendiğini, ödeme sonrasında davalı şirket tarafından bu defa gecikme bedeli adı altında 267.104,80 TL bedelli ve 10.06.2024 son ödeme tarihli yeni bir fatura düzenlenerek gönderildiğini, uyuşmazlık konusu dönem ile ilgili borcun ödenmemiş olmasının sayacın yanlış kayıt yapmasından kaynaklandığını bu sorumluluğun davalı şirkette olduğunu, davacıya gönderilen davaya konu ihbar sonrasında 268.501,00 TL bedelinin elektrik kesme tehdidi altında 10.06.2024 tarihinde ödenmiş olduğunu, muacceliyet ve temerrüdün en erken bu tarih itibarı ile gerçekleşeceğini, arabuluculuk kurumuna müracaat edildiği ve olumsuz sonuçlandığını, uyuşmazlık konusu gecikme faizinin icra tehdidi altında ödenmesi durumunda ödenecek paraların istirdadını istemek zorunluluğunun doğduğunu, öncelikle henüz icra takibi başlatılmış olan 267.104,80 tl miktar borç yönünden icra takibinin durdurulması bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesini, uyuşmazlık konusu gecikme faizinden dolayı davacının borçlu olmadığının tespitini, davalıya 257.393,78 tl gerçek kullanım bedeli yerine talep edilen 268.501,00 tl ödenmiş olması nedeniyle fazla ödenen 11.107,22 tl bedel ile dava sürecinde uyuşmazlık konusu gecikme faizinin ödenmesi durumunda alacaklıya haksız ödenecek bedelinin ödeme tarihi itibariyle ticari faizi ile geri alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece 11/07/2024 tarihli ara karar ile;"İstanbul 19. ATM'nin 2023/158 Esas sayılı dosyası ve diğer belgelerin incelenmesi sonucunda İİK 72/2 mad. koşullarının mevcut olduğu " gerekçesiyle,Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne,Dava tarihi olan 04/07/2024 tarihinden önce davalı tarafça davacı aleyhine icra takibine geçilmemiş olması koşulu ve takibe konu fatura bedelinin % 15' i oranında nakit veya kesin ve süresiz teminat mektubu sunulması halinde davaya konu edilen 10/06/2024 son ödeme tarihli 267.104,80-TL faturayı İİK 72/2 Mad. gereğince icra takibine konulmasının tedbiren durdurulmasına,"karar verilmiştir. Davalı vekilinin sözkonusu karara itirazı üzerine ,duruşmalı inceleme sonucunda 26/05/2025 tarihli ara karar ile ; "İstanbul 19. ATM'nin 2023/158 E. 2024/351 K. Sayılı dosyasına konu faturaya ilişkin olarak davalı tarafça sonradan düzenlenen faturadaki fazla ödenen bedelin istirdatı ile ayrıca düzenlenen gecikme faturasından kaynaklı olarak davalıya borçlu olmadığının tespitinin talepli davada, mahkememizce İstanbul 19. ATM'nin 2023/158 Esas - 2024/351 Karar sayılı dosyasına konu faturadan davacının sorumlu olacağı bedele göre mahkememize konu faturalardan davacının sorumlu olacağı bedel belirleneceğinden anılan dosyanın sonucunun kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasına dair ara karar tesis edilmiştir. Taraflarca sunulan bilgi ve belgeler ile kesinleşmemiş İstanbul 19. ATM'nin 2023/158 Esas - 2024/351 Karar sayılı dosyası birlikte değerlendirildiğinde dava konusu faturadan dolayı davalının davacıdan alacaklı olduğu kesin olmayıp, uyuşmazlık devam etmektedir. Bu itibarla davalının kesin olmayan ve uyuşmazlığa konu edilen alacağı açısından İİK 72/2 koşulları mevcut olduğu kanaatine varılmakla takipten önce açılmış bulunan menfi tespit davasında tedbir kararı verildiğinden " gerekçesiyle İTİRAZIN REDDİNE karar verilmiştir.Mahkemece verilen kararı, davalı vekili istinaf etmiştir. Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; tedbir kararının verilmesi için hukuki yarar bulunmadığı,bu sebeple tedbirin kaldırılması gerektiği,10/06/2024 son ödeme tarihli 267.104,80-TL fatura incelendiğinden "23-05-02 son ödeme tarihli faturanın gecikmeli tahsilat faturası olduğunu, ödeme yapmanıza gerek yoktur" ibaresinin yer aldığını, 23.05.02 faturanın son ödeme tarihi ile ödeme tarihi olan 10.06.2024 arası yaklaşık bir yıllık süre zarfında işlemiş gecikme zammı tahsil edilmiş, tahsilatınkarşılığı olarak da fatura düzenlendiğini bu kapsamda faturanın icra takibine konu edilmesi gibi bir durum söz konusu olmadığı, bu nedenle tedbir kararı verilmesinde karşı tarafın herhangi bir hukuki menfaatinin bulunmadığını, ayrıca derdestlik itirazlarının bulunduğu, davacının İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/158 E sayılı dosyasında 257.393,78 TL borcun tespit edildiğini belirterek 268.501.00 TL ödenmiş olması nedeniyle fazladan ödenen 11.107,22 TL yönünden istidat talebinde bulunmuştur. Ancak 268.501 TL bedelli faturaya dair incelemenin İstanbul 19.Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/158 E sayılı dosyada yapılmış olup davacının bu bedeli ödemesi ile menfi tespit talebinin doğası gereğince istidat davasını dönüşmesi gerektiği, buna karşılık davacının yeni bir dava ile talepleri yenilemesinin açıkça hukuka aykırı olup HMK 114/1-ı bendi uyarınca esasa girilmeksizin dava şartı yokluğundan reddi gerektiği, davacı tarafından yapılan ödemelerin faizden mahsup edilmiş olduğu, bu sebeplerle kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , menfi tesbit talebine ilişkindir.İstanbul 19. ATM'nin 2023/158 E. 2024/351 K. Sayılı dosyasında,davaya konu faturaya ilişkin olarak davalı tarafça sonradan düzenlenen faturadaki fazla ödenen bedelin istirdatı ile ayrıca düzenlenen gecikme faturasından kaynaklı olarak davalıya borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği görülmektedir. İİK 72/2 maddesinde "İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir" düzenlemesi mevcuttur.Dosyada ,davadan önce icra takibi yapıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmamaktadır.Böylece ,mahkemece menfi tesbit davaları ile ilgili özel bir düzenleme olan İİK 72/2. maddesi hükmüne uygun olarak verilen karara ilişkin itiraz hakkında ,kararda yazılı gerekçeler itibarıyla verilen red kararında usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı tarafın istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Davalıdan alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 04/09/2025