T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/747
KARAR NO: 2025/2609
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/01/2025
NUMARASI: 2024/254 E - 2025/12 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 21/10/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İSTANBUL 21. ATM'NİN 2022/446 ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASINDA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin kullanımda olan ... sayaçta, davalı çalışanları tarafından 21.06.2022 tarihinde yapılan kontroller sırasında, davalı çalışan- larının pense yardımı ile mühürü kesip ,akabinde sayaca bir takım müdahalelerde bulunduklarını, bariz, çekincesiz ve hayretler uyandıracak şekilde suç işlediklerini, daha sonra müvekkilinin yoklu- ğunda, sadece ceza kesebilmek için gerçeğe aykırı olarak "sayacın S fazına ait akım trafosunun gerilim kablosunun kesilmiş olduğu ve birleştirilerek temas etmeyecek şekilde üzerinin bantlandığı, S fazında kayıt yapamaz hale getirildiği"nden bahisle kaçak tespit tutanağı düzenlendiğini, bilahare bu tutanak gere- ğince 22.06.2022 tanzim ve 04.07.2022 son ödeme tarihli ... fatura numaralı 93.549,30 TL ve ... fatura numaralı 22.140,78 TL bedelli iki adet fatura tahakkuk edildiğini, fatura bedelleri ödenmeyince elektriğin kesildiğini beyanla; müvekkilinin söz konusu fatu- ralar nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine elektrik kesintisinin ve icra takibinin durdurul- masını tedbiren durdurulmasını talep ve dava etmiştir.Davalı ....Perakende Satış A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının gerçeklerle bağdaşmayan soyut iddialarda bulunduğunu, ... tarafından düzenlenen 21.06.2022 tarihli Kaçak/ Usulsüz Elektrik Kullanım Tutanağı ile ... ... Mutfak Eşya- ları İnşaat Tekstil Gıda Otomotiv Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti.'nin sayaca müdahale suretiyle kaçak elektrik kullandığının açıkça tespit edildiğini, davacı tarafça tutanağın aksini kanıtlar nitelikte her hangi bir belge/görüntünün sunulmadığını, davalı şirket tarafından görevlendirilen yetkililerin sayaca müda- hale etmek sureti ile davacıyı zarara uğratmaları için her hangi bir sebebin bulunmadığını, diğer yan- dan dava konusu faturalar müvekkili şirket tarafından düzenlenmediği için takibinin müvekkili tara- fından yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, elektrik kesintisinin müsebbibinin de davalı şirket olmadığını, davacının aynı zamanda mahkemenin 2022/448 E. sayılı dosyası üzerinden ... aleyhine menfi tespit davası ikame ettiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
İST. 19. ATM'NİN 2022/448 E. SAYILI BİRLEŞEN DAVA DOSYASINDA: Davacı vekili dava dilekçesinde; asıl davadaki iddialarını aynen tekrarla, her ne kadar müvekkili hakkında sayaca müdahale suretiyle kaçak elektrik kullanıldığından bahisle tutanak düzen- lenmiş ve bu tutanağa dayalı olarak, 93.549,30 TL ve 22.140,78 TL bedelli faturalar tahakkuk ettiril- miş ise de, kaçak elektrik kullanmadıklarını ve sayaca her hangi bir müdahalede bulunmadıklarını, fatura ödemelerini düzenli olarak yaptıklarını, davalı şirket çalışanlarının sayaca müdahalede bulun- duğunu ve gerçeğe aykırı tutanak düzenlediklerini, konuyla ilgili olarak İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/446 Esas sayılı dosyası üzerinden ... aleyhine dava açıldığını beyanla, öncelikle aralarındaki bağlantı nedeniyle her iki dosyanın birleştirilmesini, müvekkilinin 04.07.2022 son ödeme tarihli 93.549,30 TL ve 22.140,78 TL bedelli iki adet fatura nedeniyle davalı ...'a borçlu olmadığının tespiti ile faturaların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı...Dağıtım A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davacı yanın talepleri ve davasının haksız olduğunu, dava açılmadan arabulucuya başvurulmadığını,Davaya konu adreste kurulu bulunan 2126920000 hizmet numaralı tüketim noktasına ait tesisatta müvekkil şirket yetkilileri tarafından 21.06.2022 tarihinde yapılan kontrollerde, davacının sayacın mührünün bozulmuş olduğu, sayacın ''S'' fazına ait akım trafosunun gerilim kablosunun kesilmiş oldu- ğu ve birleştirilerek temas etmeyecek şekilde üzeri bantlanarak sayacın ''S' fazında kayıt yapmaz hale getirilmek sureti ile kaçak enerji kullanımı yaptığı tespit edilmekle,Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönet- meliği'nin 42. maddesi gereğince, 21.06.2022 tarih ve H/537088 seri numaralı kaçak elektrik kulla- nım tespit tutanağı tanzim edildiğini,Söz konusu tutanağa istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri doğrultusunda, 93.549,30 TL ve 22.140,78 TL bedelli iki adet faturanın tahakkuk etti- rildiğini, fatura hesaplamasının, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili madde- leri kapsamında yapıldığını ve kaçak elektrik tarifesinden tahakkuk ettirildiğini, tespit ve tahakkukta hata bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.İstanbul 19. ATM'nin 2022/448 E.2022/364 K. Nolu 22.07.2022 tarihli ilamı ile; "2022/448 E. Sayılı dosya ile İstanbul 21. ATM'nin 2022/446 E. sayılı dosyasının HMK 166. Md. gereğince birleştirilmesine, yargılamaya 2022/448 E. Sayılı dosya üzerinden devam olunmasına "karar verilmiştir1.)İlk Derece Mahkemesi'nce 2022/446 E. 2023/495 K. Nolu 20.06.2023 tarihli ilam ile; "Asıl davanın pasif husumet yokluğundan, birleşen davanın esastan reddine" karar verilmiştir.İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir.Asıl ve birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde: davalı taraf çalışanı olan ekipler şirkete geldiğinde, şirket yetkilisinin babasının kendileri ile ilgilendiğini, denetimin tamamında yanlarında bulunduğunu, bir aksaklık olup olmadığını sorduğunda kendisine "bir aksaklığın bulun- madığı, yalnızca kablonun değişmesinin gerektiği"nin bildirildiğini, davalı tarafından gönderilen görev- lilerin etrafta kamera bulunup bulunmadığını kontrol edip gizli davranmaya özen göstererek pense yardımı ile mührü kestiklerini, akabinde sayaç içerisinde birtakım müdahalelerde bulunulduğunu, müvekkili hakkında gerçeğe aykırı şekilde, haksız ve hukuka aykırı olarak tutanak düzenlediklerini, bu durumun ceza hukuku açısından suç teşkil ettiğini ve kamera kayıtları ile tespit edilebileceğini, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını ve davalı tarafa borcunun bulunmadığını,Ayrıca kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili firmanın büyük bir işletme olma- dığını, sipariş üzerine çalışıldığını, bu nedenle aylık kullanım miktarının farklılık gösterdiğini, bilir- kişinin gerçek olmayan vardiya ve çalışma saati üzerinden yaptığı hesaplamanın doğru olmadığını, beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.Dairemizce yapılan inceleme sonucu tesis edilen 2023/2927 E. 2024/1015 K. Nolu 02.04.2022 tarihli ilamda;Asıl ve birleşen dava , menfi tespit talebine ilişkindir.Dosya içeriğinden; ... çalışanları tarafından ,davacı şirketin faaliyet gösterdiği "Murat- paşa Mh. Ata Cad. ... Bayrampaşa/ İstanbul" adresinde, 21.06.2022 tarihinde yapılan denetimlerde, "tesi- satta bulunan KHL marka 2014 imalat tarihli ... nolu kayıtlı sayacın S fazına ait akım trafosunun geri- lim kablosunun kesilmiş olduğu ve birleştirilerek temas etmeyecek şekilde üzeri bantlanarak sayacın S fazında kayıt yapmaz hale getirildiği"nden bahisle H/537088 nolu tutanağın düzenlendiği, ayrıca mevcut durumun video ile kayıt altına alındığı, söz konusu tutanak gereğince davacı adına 93.549,30 TL kaçak tüketim bedeli ve 22.140,78 TL ek tahakkuk olmak üzere iki adet fatura düzenlendiği, davacının ... aleyhine açtığı asıl dava ve ... aleyhine açtığı birleşen davada söz konusu faturalar ile ilgili menfi tespit talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.1-ASIL DAVA YÖNÜNDEN; Dava konusu kaçak tespiti, tahakkuk ve faturalama işlemi birleşen davanın davalısı ve dağıtım şirketi durumundaki ... tarafından yapılmış olup söz konusu fatu- ralar nedeniyle ...'a karşı açılan asıl davada pasif husumet sıfatı bulunmamaktadır. Bu yönüyle asıl dava yönünden verilen karar isabetlidir.2- BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN; Tutanak tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" nde;Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketimi HalleriMADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.Kaçak Elektrik Enerjisi Tespit SüreciMADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir. (2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir.c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engel- lenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir. (3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir. (4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak tespit süreci sonucunda kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunur.(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.(6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir.(7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir. Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması-MADDE 44–(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama gün- lük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre, hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçiril- meksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır. (4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketim Miktarının Hesaplanmasında Ve Faturalanmasında Esas Alınacak SüreMADDE 45–(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalan- dırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve bel- gelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıl- dığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik ener- jisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.(1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı, 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;a) Meskenlerde; 5 saat,b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri % 20 ora- nında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) ben- dinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise, tespit edilen saatler esas alınır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.Davacı abonenin sayaca müdahale suretiyle elektrik enerjisi kullandığı davalı ... ekip- lerince düzenlenen kaçak tutağı ile tespit edilmiştir. Davaya konu tutanağın, özel hukuk tüzel kişisi olan davalı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, 6100 sayılı Kanun'un 204. maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2022/ 7569E. - 2023/658 K. nolu 16.03.2023 tarihli ve 2021/4894 E., 2021/ 10580 K. Sayılı 21.10.2021 tarihli ilamı da aynı yöndedir.Ancak somut olayda davacının kaçak kullanımına ilişkin olarak kaçak tespit tutanağından başka tespit anında çekilen video görüntüleri ve dosyaya ibraz olunan fotoğraflar sunulmuştur.Davacı kadar ... görevlilerince kasten sayaca müdahale edildiği, suç işlendiği ve gerçeğe aykırı tutanak düzenlendiğini iddia etmiş ise de, Elektrik Mühendisi ... tarafından düzenlenen 08.01.2023 tarihli bilirkişi raporunda; Dava dosyasına sunulan video kaydında 3 fazlı elektrik sayacı bağ- lantısında orta “S” fazının gerilim bağlantısının temas etmediği, geçici olarak açılıp kapatılabilen bir bağlantı şeklinde yapıldığı görülmektedir. Elektriksel güç değeri formülü akım ve gerilimin çarpımı ile elde edilir. Ölçüm devresinde gerilim O iken o fazdaki akım aksa bile güç değeri "0" olarak ölçülür. Dolayısı ile bu tesisattaki sayaç için tüketilen elektrik miktarını doğru olarak ölçen bir sayaç olarak değerlendiremez. Orta "S" fazı bağlantısı oksitlenmiş olarak video kaydında görülmektedir. Yani bu bağlantı şeklinin çok önceden yapıl- mış olduğu anlaşılmaktadır. Bakır yüzey hava ile temas ettiğinde kararmakta olup bu kararma oksitlenmesi nedeni ile olmaktadır. Çıplak bakır kablo ilk açıldığında parlak yüzeye sahip iken zamanla kararmaktadır. Bu nedenle davacı yanın izah ettiği gibi video kayıdı esnasında davalı yan elemanlarınca kablo soyularak video kaydının yapıldığı iddiası asılsız bir iddiadan ibarettir. Buradaki video kaydının da gösterdiği gibi davacı yanın kaçak kullandığı açık olarak bellidir." şeklinde değerlendirme yapılmıştır.Bundan başka raporda; Sayaç bağlantı tesisatı oynandığı için tüketilen elektriği kayıt altına alan bir sayaç mevcut değildir. Bu durumda davacı yanın kullandığı elektriksel yüklerinin kurulu güç ve iş koluna göre çalışma vardiya sayısı öngörülerek elektrik tüketim hesabı yapılabilir. Davalı yanın davacı yana çıkardığı fatura tutarlarınında davacı yanın kurulu gücüne göre olması beklenir. Bu türde dava dosyasında bilgi ve belge olmadığı için herhangi değerlendirme yapılamamıştır. Davacı yanın EPTHY mevzuatına atıfta bulunduğu elektriksel güçler mesken ve küçük ticarethaneler için geçerlidir. Bu dava dosyasındaki gibi davacı türü işletmeler için geçerli değildir. " denilmiştir.Bilirkişi ek raporunda; davacının kullandığı elektrik yüklerinin kurulu gücü ve iş koluna göre çalışma vardiya sayısı öngörülerek elektrik tüketim hesabı yapılabilir. Kaçak tespit tutanağında işletme esna- sında devreden geçen akımlar Ir= 197A, Is=201A, It=198A olarak kayıt altına alınmıştır. Bu akım değerlerine göre şebekeden çekilecek anlık güç (197+201+ 198) x220 = 131.120 kwh olacaktır. Günlük 5 saat ve 1 vardiya çalışması için : 131.120 kwh x 5= 655,6 kh, 90 günlük tüketim için 59004 kwh, eş zaman faktörü 0.6 alınırsa şebekeden çekilecek güç 35.402,40 kwh , buna göre davacı tarafça kaçak + tüketim olarak ödenmesi gereken toplam tutar 303.921,59 TL olacaktır" şeklinde görüş bildirilmiştir.Mahkemece bu rapor esas alınmak suretiyle hüküm tesis edilmiş ise de, dava konusu mahallin ticarethane olduğu ve davanın aboneliğinin bulunduğu, dava konusu kaçak kullanım nedeniyle hem kaçak tüke- tim hem ek tahakkuk hesabı yapılmasının gerektiği, ayrıca dosyada mevcut raporda ulaşılan rakam ile davalı tarafça yapılan tahakkuk miktarı arasında büyük fark bulunduğu gözetilerek konusunda uzman başka bir bilirkişiden tüketim ekstreleri de dikkate alınmak suretiyle itirazları giderici yeni rapor alınarak hasıl olacak sonuç dairesinde hüküm tesisi gerekirken hükme ve denetime elverişli olmayan rapor doğrultusunda hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur." denilerek "davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/ 1-a-6 md uyarınca kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine " karar verilmiştir. 2.)Kaldırma kararımız sonrasında İlk DereceMahkemesi'nce: Asıl dava ve birleşen dava bakımından ayrı ayrı ;"Dava dosyasının 30.04.2024 tarihinde müracaata bırakıldığı, aradan üç aydan fazla zaman geçmesine rağmen yenilenmediği gerekçesi ile , "HMK'nun 150/5. ve müteakip maddeleri gereğince davanın 09.01.2025 tarihi itibarıyla açılmamış sayılmasına " karar verilmiştir.İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Müvekkilinin (önceki) vekili ...'un 07.10.2024 tarihinde vekillikten çekilme/istifa beyanını içerir dilekçe sunduğu, istifa eden vekilin vekalet görevinin istifanın tebliğin- den itibaren iki hafta süre ile devam edeceğini, istifa beyanını içerir dilekçenin davacı asile 11.10.2024 tarihinde (duruşmadan) sonra tebliğ edildiğini, (kaldı ki tebliğ evrakının verildiği, daimi çalışan olarak görünen ... adlı kişinin müvekkilinin çalışanı olmadığını) netice itibariyle 08.10.2024 tarihli duruşma gününde ...'un vekalet görevinin devam ettiğini, ancak belirtilen gün içinde aynı saatte başka duruşmaları bulunduğundan eldeki dava dosyasına 07.10.2024 tarihinde mesleki mazeretini bildirir dilekçe sunduğunu, mahkemece bu mazeret dilekçesinin dikkate alınmadığını ve dosyanın işlemden kaldırıldığını, sonrasında da davanın süresi içinde yenilenmediği gerekçesi ile "davanın açılmamış sayılmasına" karar verildiğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Bu aşamada uyuşmazlık, HMK 150.md. gereğince davanın açılmamış sayılması yönünde verilen hükmün usul ve yasaya uygun olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.6100 sayılı HMK'nun yazılı yargılama usulü ile ilgili hükümlerin yer aldığı, "tarafların Duruşmaya Gelmemesi, Sonuçları ve Davanın Açılmamış Sayılması" başlıklı 150.maddesinde; (1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.(2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.(3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır.(4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.(5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.(6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.(7) Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır. " Basit yargılama Usulü ile ilgili "Ön inceleme ve tahkikat" başlıklı 320/4 maddesinde ise ;"(4) Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır."şeklinde düzenleme yapılmıştır.Bu bilgiler ışığında değerlendirme yapıldığında;Eldeki dava, Ticaret Mahkemesi'nde görülmekte ve dava değeri itibariyle basit usule tabidir.1.)Kaldırma kararımız sonrasında İlk Derece Mahkemesi'nce 02.05.2024 tarihli tensip tutanağı gereğince, kaldırma kararı ile duruşma gün ve saatinin taraflara tebliğine, duruşmanın 08.10.2024 günü saat 11:00'e bırakılmasına karar verilmiş, taraf vekillerine usullen tebligat yapılmıştır.2.)Davacı vekili 02.10.2024 tarihli e-duruşma talepli dilekçesinde "Sayın Mahkemenizin dosyasından 08.10.2024 tarihinde duruşmamız bulunmaktadır. Aynı gün birden fazla mahkemede duruşmamız bulunması nedeniyle, e duruşma talebimizin kabul edilmesi ile herhangi bir teknik aksaklık halinde duruşmaya bağlanamamamız durumunda ise mazeretli sayılmamıza karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz" şeklinde beyanda bulunmuştur.3.)Davacı vekili 07.10.2024 tarihli dilekçesinde;" davacı ... ... Mutfak Eşyaları İnşaat Tekstil Gıda Otomotiv Hayvancılık Sanayi Ticaret Limited şirketi vekilliğinden gördüğümüz lüzum üzerine istifa ediyoruz." diyerek UYAP kaydının silinmesini, istifa dilekçesi ile bundan sonraki yapılacak tüm tebligatların davacı asile yapılmasını istemiştir.Avukatlık Kanunu'nun 41. Maddesine göre vekillikten çekilen avukatın o işe ait vekalet görevi vekillikten çekilme dilekçesinin müvekkiline tebliğinden itibaren 15 gün süre ile devam etmektedir.4.) Davacı vekili ... 07.10.2024 tarihli diğer dilekçesinde "mahkemenin 2024/254 E. Sayılı dosyasından 08.10.2024 tarihinde saat 11.00'da duruşmamız bulunmaktadır. Aynı gün Mardin 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2022/488 E. Sayılı dosyasından saat 10.00 da, İstanbul 1. Fıkri ve Sınai Haklar Mahkemesi'nin 2023/60 E. Sayılı dosyasından saat 10.35'de, Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2024/10 E. Numaralı dosyasından saat 10.45'de, İstanbul 10. İş Mahkemesinin 2023/258 E . Numaralı dosya- sından saat 11.00'da duruşmamız bulunması sebebiyle sayın mahkemeniz duruşmasına katılamayacağız" şek- linde beyanda bulunarak "mesleki mazeretinin kabulü ile yeni duruşma gününü UYAP üzerinden öğrenil- mesine karar verilmesini " talep etmiştir.Dairemizce UYAP ekranından yapılan sorgulamada, ... 'un 08.10.2024 tarihi itibariyle, eldeki dosya dışında mazeret dilekçesinde belirttiği duruşmalarının da bulunduğu teyit edilmiştir.İş bu dosyadaki duruşma gününün taraf vekillerinin bilgisi dışında tensiben verilmesi nedeniyle diğer mahkemelerce belirlenen duruşmalar ile çakışmış olup davacı vekili iş bu dosyaya hem e-duruşma ,hem de mazeret dilekçesi göndererek davayı takip iradesini ortaya koymuştur.Diğer yandan vekilin çekilme/ istifa beyanını içerir dilekçesi duruşma günü itibariyle davacı asile henüz tebliğ edilmemiştir.Eldeki dosyada, davacı vekilinin öncelikli talebi duruşmaya e-duruşma yoluyla katılma, olası teknik aksaklık ihtimaline binaen mazaretli sayılması şeklinde olup bu nedenle aynı duruşma için hem e-duruşma hem de mazeret beyanında bulunmuştur.Dosya kapsamından davacı vekilinin e-duruşma talebinin kabul edildiği anlaşılmasına rağmen ,teknik bir sorun olup olmadığı, bağlantı sağlanıp sağlanmadığı, sonucunda duruşmanın ne şekilde gerçekleştiği tutanağa yansımamıştır.Hal böyle iken , mahkemece 08.10.2024 tarihli duruşmada; "Davacı vekilinin e- duruşma talebinde bulunduğu, talebin kabul edildiği, ancak duruşma saatinden önce mazeret dilekçesi sunmuş olduğu, davacı vekilinin e- duruşma sistemi ile bağlanma talebine mazeret sunamayacağı" şeklinde dosya kapsa- mına uygun olmayan bir gerekçe ile "davacı vekilinin mazeretinin reddi" , devamında davalı vekilinin de "dosyayı takip etmeyeceklerini" bildirmesi üzerine "takip edilmeyen dava dosyasının, HMK 150/1 mad- desine göre yenileninceye kadar 1.kez işlemden kaldırılması", neticede üç ay içinde yenileme yapılmadığı gerekçesi ile "davaların açılmamış sayılmasına" karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.Açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK 353/1-a-5 md gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına verilmesi gerekmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Asıl ve birleşen davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-5 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yukarıda belirtilen esaslar doğrultusunda yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 21/10/2025