T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/2184
KARAR NO: 2024/3556
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/11/2023
NUMARASI: 2022/1088 E - 2023/1087 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 26/12/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın kaçak kullanım gerekçesiyle davacıya 627.971,81 TL ile 224.041,89 TL kaçak elektrik faturası düzenlendiğini, davacının işyerinin günlük 8 saat çalıştığını, sayaç okuma tarihinden geriye doğru 365 gün geriye hesaplama yapıldığını, 0,6 çarpım faktorünün dikkate alınmadığını belirterek ,davacının abonesi olduğu ... hizmet nolu tesisatla ilgili olarak haksız yere tahakkuk ettirilen borç nedeniyle dava sonuçlanıncaya kadar enerjisinin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve 09.06.2022 tarihli 627.971,81-TL ve 224.041,89-TL'lik faturalar nedeniyle şimdilik 10.000,00 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; 26.05.2022 tarihinde borçluya ait mahallede yapılan kontrollerde elektromanyetik şok cihazı vasıtasıyla sayacın belirli periyotlar aralığında kayıt yapılamaz hale getirilmek suretiyle kaçak elektrik kullandığını, sayacın laboratuvar incelemelerinde davacının kaçak elektrik kullandığının bir kez daha tespit edildiğini, söz konusu mahalde fikse kurutma ve tekstil kurutma (ahtopot) makinası gibi ağır sanayi malzemeleri ile kumaş baskı işiyle uğraşıldığını, davacı işyerinde 8 saat çalışıldığı iddiasına itiraz ettiklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkeme,"Bilirkişi raporunda çekilen elektrik enerjisi analiz edildiğinde davacının 3 vardiya çalıştığının tespit edildiği, EPTHY yönetmeliği 45. Maddesine göre üç vardiya çalışanlar için 21 saat 'in dikkate alınması gerektiği, yine aynı maddede kaçak tüketim ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak süreler toplamının 12 ayı geçemeyeceği, 26.05.2022 tarihinde kaçak usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağında sistemden çekilen akımların ölçülerek tutanakla zabıt altına alındığı, hesaplanan gücün sözleşme gücünden düşük olduğunun tespit edildiği, 09.06.2022 tarihli faturanın 30 günlük kullanıma ilişkin olduğu, 0,6 kullanım kat sayısı ile 21 saat günlük kullanım zamanı üzerinden 06.12.2019 tarihli ... seri nolu kaçak usulsüz kullanım tespit tutanağından kaynaklı 2 kat cezalı olarak düzenlendiği, 09.06.2022 tarihli 627.971,81 TL bedelli faturanın da 21 saat üzerinden 335 günden 0,6 kat sayısı ile düzenlendiği, her iki faturanın EPDK yönetmeliklerine uygun olarak düzenlendiğinin belirtildiği, raporun taraflara tebliğ edildiği, davacının dava dilekçesinde belirttiği yönetmelik maddelerini tekrar ederek rapora itiraz ettiği, davalının rapora itirazının olmadığı, davacının itiraz dilekçesinde belirttiği maddelerin raporda değerlendirildiği, 6.12.2019 tarihli tutanakta sözleşmesiz sayaçtan enerji kullanıldığının tespit edildiği, ceza kesildiğinin belirtildiği, laboratuvara ilişkin 13.10.2022 tarihli yazıda sayacın YKP okumalarında yüksek frekans veya sinyal müdahale sebebiyle defalarca kez enerji bilgilerinin sıfırlandığının belirtildiği, 26.05.2022 tarihli tutanakta davacı tarafta kullanılan elektrikli aletlerde belirtilerek üç vardiya çalışma yapıldığı, sayacın askı (metal )vidasından bakır kablo ile kılavuz yapılarak hareket sensörlü elektromanyetik şok cihazı vasıtasıyla belli periyotlar aralığında kayıt yapamaz hale getirildiğinin tespit edildiğinin belirtildiği, tüm bu deliller sonucunda kaçak kullanım gerçekleştiği, davacının menfi tespit davasını ispat edemediği, yargılama sırasında tedbir kararı verildiği, kısmi açılan menfi tespit davasında davalı lehine %20 tazminat şartları oluştuğu ancak bunun dava değeri üzerinden değerlendirilmesi gerektiği, davanın davalı lehine sonuçlanması ile ihtiyati tedbir kararının İİK72/4 madde hükmü uyarınca kendiliğinden kalkacağı" gerekçesi ile; "Açılan menfi tespit davasının reddine " karar vermiştir. Kararı davacı vekili istinaf etmiştir.İstinaf dilekçesinde; bilirkişi raporuna itirazları sonrası uzman bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu alınması gerekirken,tek bilirkişiden alınan raporla yetinilerek karar verildiğini,Yargıtay kararları ile ortada olduğu üzere kaçak elektrik tüketimine dayalı olarak tahakkuk ettirilen fatura nedeniyle açılan icra takibinde ; somut olaya göre öncelikle davacının abonelik sözleşmesi ve tüketim endeksleri ile davalı elektrik şirketinin kaçak ve ek tahakkuk bedellerini ne şekilde hesaplandığına ilişkin belgelerin dosyaya getirtilmesi, dosyanın konusunda uzman bilirkişi heyetine verilmesi, belirlenen bilirkişi heyetince davalının davacı taraftan isteyebileceği kaçak ve ek tahakkuk bedelinin, Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve bu yönetmelik gereğince yayınlanan 622 sayılı EPDK kararında belirlenen usul ve esaslarda açıklanan yönteme göre yeniden hesaplanması için rapor alınması, kaçak tespit tutanağına konu yerde ne zamandan beri çalışıldığının, kaçak kullanımın ne zaman başladığının ticaret sicili, vergi kayıtları, devir tarihi gibi araştırmalar ile kesin olarak saptanması,keşif yapılıp tüketim ihtiyacına göre tutanakta belirtilen kaçak tüketim miktarına, ihtilafsız aynı dönemdeki tüketim miktarına göre veya aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerine göre, suç tarihine kadar tüketilmesi gereken enerji miktarının ve vergiler dahil cezasız usulsüz elektrik kullanım bedelinin tespitine yönelik yeterli içerik ve nitelikte bilirkişi raporu alınması gibi hususlara dikkat edilmesi geretiğini,ancak bu hususların hiçbirine dikkat edilmeden hüküm kurulduğunu, raporun heyetten alınması gerekirken tek bir bilirkişiden alındığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesi için kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava,kaçak tahakkuk bedelleri yönünden menfi tespit talebine ilişkindir. 30.05.2018 tarihli Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin; Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir. Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için; a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre, b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir. (2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın; a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak, b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir. (3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır. (4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır. Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır; a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır. b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez. c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. 1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz. (2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir. (3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri; a) Meskenlerde; 5 saat, b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat, c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat, ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir. (4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir. (5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır."hususları düzenlenmiş bulunmaktadır. Yargılama sırasında alınan kök ve ek bilirkişi raporunda;Bilirkişi raporunda davacı hakkında,sayaca müdahale edilmesi nedeniyle 26.05.2022 tarihli kaçak usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiği,bu tutanakta sistemden çekilen akımların ölçülerek tutanakta belirtildiği, çekilen elektrik enerjisi miktarından davacının 3 vardiya çalıştığının belirlendiği, ayrıca sayaç laboratuvar kayıtlarında , sayacın askı (metal )vidasından bakır kablo ile kılavuz yapılarak hareket sensörlü elektromanyetik şok cihazı vasıtasıyla belli periyotlar aralığında kayıt yapamaz hale getirildiğinin tespit edildiği,bu nedenle EPTHY yönetmeliği 45. Maddesine göre üç vardiya çalışanlar için öngörülen 21 saat bazında hesaplama yapılabileceği gibi, dikkate alınması gerektiği, kaçak tüketim ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin 12 ayı geçemeyeceği de gözetilerek , hesaplanan gücün sözleşme gücünden düşük olduğu, 09.06.2022 tarihli faturanın 30 günlük kullanıma ilişkin olduğu, 0,6 kullanım kat sayısı ile 21 saat günlük kullanım süresi ile yapılan hesaplamada davacı hakkındaki daha önce düzenlenen 06.12.2019 tarihli ... seri nolu kaçak usulsüz kullanım tespit tutanağı açısından 2 kat ceza uygulandığı,bu bağlamda 09.06.2022 tarihli 627.971,81 TL bedelli faturanın da 21 saat üzerinden 335 günden 0,6 kat sayısı ile yapılan hesaplamanın mevzuat ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre doğru hesaplamayı içerdiği belirtilmiştir. Bu durumda sayaç laboratuvar kayıtlarında, davacının sayacın askı (metal) vidasından bakır kablo ile kılavuz yapılarak hareket sensörlü elektromanyetik şok cihazı vasıtasıyla belli periyotlar aralığında kayıt yapamaz hale getirildiğinin tespit edilmesi karşısında,davacının kaçak elektrik kullanmadığını ispat edemediği açıktır. Ayrıca kaçak tespit tutanağında ve mevcut durumda davacının çektiği akım gözetilerek, buranın iş yeri olduğu ve kullanılan enerji miktarı bazında 3 vardiya sisteminin ise belirlendiği anlaşılmakla,bilirkişi raporundaki hesaplamada aykırılık görülmemiştir. Davacı davasını ispatlayamamıştır. Mahkemenin kararı usul ve hukuka uygun bulunmuştur. Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 361.madde uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 26/12/2024