T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/2663
KARAR NO: 2026/45
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/04/2025
NUMARASI: 2023/552 E - 2025/269 K
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 12/01/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...’ı temsilen ...’ın Büyükçekmece 14. Noterliğinde tarihinde araç satışı yaptığını, aracın 237.000 TL bedelle ...Mühendisliğe satılmış olduğunu, aynı zamanda aynı gün 425.000 TL bedelle rehin sözleşmesi imzalandığını, aracın ... tarafından rehin alındığını, davalı noter tarafından aracın rehin siciline rehinlidir şerhi düşülmediğini, Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirim yapılmadığını, bildirim yapılmadığından rehin konusu aracın icra yoluyla satıldığını, Noterlik Kanun uyarınca noterlerin kusursuz sorumlu olduklarını, diğer davalının da mesleki mali sorumluluk sigortacısı olduğunu, müvekkilinin 425.000-TL zararının olduğunu belirterek, davalılar aleyhine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketi bakımından henüz bir sorumluluğun doğmadığını, bunun için noter aleyhine açılmış davanın sonuçlanmış olmasının gerektiğini, kesinleşmiş mahkeme kararının olmadığı hallerde sigortacının sorumluluğunun söz konusu
olmayacağını, diğer davalı noterin sorumluluk şartlarının da oluşmadığını, noterin rehnin işlenmesi için resen tebligat yapma zorunluluğunun olmadığını, davacının da bu yönde bir talebi olmadığını, bildirim masrafının da ödenmediğini, söz konusu olayda noterin kusurunun olmadığını, söz konusu aracın satış bedelinin 237.000 TL olduğunu, rehin bedelinin 425.000 TL olduğunu, aracın kasko bedelinin 102.514 TL olduğunu, alacağı tahsil etmenin tek yolunun rehnin paraya çevrilmesi olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemenin "1-Davanın kısmen kabulüne,-425.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi üzerinden davalı ....den alınarak davacı ... Makine Otomotiv Sanayi İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketine verilmesine,2-Davacı ... yönünden davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle reddine,3-Davalı ... Türk Sigorta Şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine" ilişkin kararının davalı ...vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2023/639 E.2023/1967 K.sayılı 15/06/2023 tarihli ilamı ile;davacının dava dışı rehin borçlusu hakkında takip yapıp yapmadığı,aracın aynı gün iki kez satıldığı iddiası da irdelenerek buna dair davacı delilleri toplanıp , davacının dava dışı rehin borçlusundan yaptığı tahsilatı var ise bu husus da talep edilen alacak tutarından düşülerek değerlendirme yapılması gerektiğinden,eksik inceleme ile hüküm kurulduğu gerekçesi ile;"Davalı noterin istinaf talebinin kabulü ile karar HMK 353/1a-6.madde gereği kaldırılarak yargılamaya devam edilerek karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine geri gönderilmesine" karar vermiştir.
İstinaf iade kararı sonrası yargılamaya devam edilmiş,bilirkişi raporu alınmıştır.Mahkemece bu kez; dava konusu edilen rehin işlemini eksik ve kusurlu olarak tesis edilmemiş olsa bile davacı şirketin rehin borçlusu olan dava dışı şirketten borç miktarını tahsil ettiği, rehin borçlusunun davacıya herhangi bir borcu bulunmadığı, bu sebeple ortada hukuka aykırı bir işlem olsa dahi davacının, davalı noterin hukuka aykırı davranışı nedeniyle herhangi bir zarara uğramasının mümkün olmadığı gerekçesi ile davacı şirket yönünden davanın subüt bulmadığı,ayrıca Yargıtay 3. H.D. 2014.1067 E, 2014.2809 K, sayılı kararında da belirtildiği üzere, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun dayanağını oluşturan Türk Noterler Birliği Hukuki Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi'nin özel şartlarına ilişkin 4.maddede "3.şahıslar tarafından Noterler aleyhine açılan davaların kaybedilmesi sonucunda tazminat ödenmesi halinde geçerlilik kazanacağı" belirtilmiş olmakla davalıya husumet düşmeyeceğinden davalı ... Türk Sigorta Şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği, davacı tarafından sunulan 19/04/2021 tarihli beyan dilekçesi dikkate alındığında dava konusu aracın davacı şirkete ait olduğu ve araç devir ve rehin işlemlerini davacı ...'nin, davacı ... şirketi adına vekaleten yaptığı açıkça beyan edildiğinden, rehin işleminin usule aykırı olarak sicile bildirilmemesi sebebiyle oluşan zarardan davacı şirketin zarara uğrayacağı, davacı ...'nin vekaleten iş yapması sebebiyle doğrudan bir zararının oluşmadığı anlaşılmakla, davacı ... yönünden davanın aktif husumet nedeniyle reddi gerektiği gerekçesi ile;"1-Davacı ... Makine Otomotiv Sanayi İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketin yönünden davanın esastan REDDİNE,2-Davacı ... yönünden davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE,3-Davalı ... Türk Sigorta Şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE" karar vermiştir.Kararı davacılar vekili istinaf etmiştir. İstinaf dilekçesinde; mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporu hatalı olup müvekkilinin dava dışı rehin veren şirketten yaptığı bir tahsilat olmadığını, dava dışı şirket batık bir şirket olup dava konusu aracın icra yoluyla satıldığı göz önünde bulundurulduğunda bu haldeki bir şirketten tahsilat yapılabilmesinin hayatın olağan akışına açıkça aykırı olduğunu, alınan 19.03.2024, 10.10.2024 ve 22.12.2024 tarihli kök ve ek raporda bilirkişiler tarafından müvekkili şirketin 2021 yılı yasal defterlerinde dava dışı batık şirket olan ...... isimli şirketten alacak veya borcuna dair kayıt bakiye bulunmadığı ve dava dışı şirketten tahsilat yapıldığını tespit ettiklerinin beyan edildiğini,bilirkişi raporlarına karşı yapılan itirazlarda da detaylıca açıklandığı üzere bu görüşün hukuki mesnetten yoksun olduğunu,itirazları kapsar şekilde bilirkişi heyetinden rapor alınması taleplerinin reddedildiğini,hükme esas alınan bilirkişi kök raporunda müvekkili ... şirketinin 2016 yılı ticari defterlerinde kayıtlı fatura ile...plaka sayılı Beton Pompalı Kamyon'un borçlu alıcı ...... İnşaat Madencilik Harfiyat Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 237.000TL fatura bedeli ile satıldığının kayıtlı olduğunun tespit edildiğini, kök raporda, müvekkilinin ticari defterlerinde bu fatura bedeline karşılık borçlu ...... Ltd. Şti. tarafından yapılmış herhangi bir nakit ödemesi tespit etmediğini, müvekkilinin dava dışı batık şirketten tahsilat yapmadığı açık iken davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişilerin kök rapordaki fatura kaydına ilişkin tespiti, Büyükçekmece 14. Noterliği’nin ...Yevmiye Numaralı araç satış sözleşmesi ile de uyumlu olduğunu,aracın satış bedeli, noter satış sözleşmesinde 237.000TL olarak gösterildiği için satış faturası bu bedel üzerinden kesilmiş ve faturanın ticari defterlere kaydedildiğini, borçlu ...... Ltd. Şti.’nin bu faturaya karşılık müvekkiline yaptığı herhangi bir nakit ödemesi olmadığını, müvekkili şirketin kayıtlarında fatura bedelinin ödendiğini gösteren herhangi bir dekont, makbuz, havale vs nin kayıtlı olmadığını, borçlu ...... Ltd. Şti. satın aldığı aracın bedeline karşılık aşağıda açıklandığı şekilde bir çek vermiş ancak çekin ödeme günü geldiğinde çek karşılıksız çıkmış ve borçlu ...... Ltd. Şti.nin çeki ödemediğini,...... Ltd. Şti. araç bedeline karşılık çek verdiği için alacak ve masrafları toplamına karşılık 425.000TL'lik rehin sözleşmesi yapıldığını,bilirkişilerin dava dışı ...... isimli şirketinin müvekkiline herhangi bir ödemesi olmadığını da açıkça tespit etmesine karşın salt 2021 ticari defterlerinde alacak veya borç bakiyesi olmadığı gerekçesi ile müvekkilinin tahsilat yapmış olabileceği yönünde görüşüne dayanılarak karar verilmesinin hatalı olduğunu,hükme esas alınan kök rapordaki müvekkili şirketin defterlerinde ...... Ltd. Şti.’nin alacaklı göründüğüne ilişkin görüşü, ...... Ltd. Şti.’den alınan 366.000TL bedelli çekin alacak olarak kaydından kaynaklandığını,muhasebe tekniği açısından ...... Ltd. Şti. lehine alacak olarak kaydedilen bu çek nedeniyle ...... Ltd. Şti. defterlerde; "366.000 - 237.000 = 129.000TL" şeklinde alacaklı olarak görünmüş ise de, bu durumun kaydi olduğunu, çekin ödenmediğini, müvekkili şirketin defterlerinde halen ...... Ltd. Şti.nin müvekkiline borçlu olduğunu,müvekkili Covid-19 nedeniyle 2021-2021 yıllarında yaşanan pandemi döneminde mali müşavirine ulaşamamış ve daha sonra yeni bir mali müşavirler çalışmaya başlamış olup bu süreçte yaşanan kopukluk ve düzensizlikleri 2023 yılı itibariyle düzenli hale getirdiğini, müvekkilinin 2023 yılında yapılan düzeltmesine itibar edilmeden hazırlanan rapora göre karar verilmesinin hatalı olduğunu,bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde açıklandığı üzere; müvekkili ... şirketinin defterlerinde, ...... Ltd. Şti. lehine görünen 129.000TL'lik alacak kaydı ...... Ltd. Şti.’nin müvekkiline verdiği 366.000,00TL bedeli çek ile müvekkilinin aracın noter satış bedeli için kestiği 237.000TL'lik faturanın farkı olduğunu,... 8. İcra Müdürlüğü’nün ...Talimat Numaralı dosyasında yapılan ihale ile üçüncü kişiye satıldığını,söz konusu çekin ödenmemiş olması nedeniyle düzenlenen ve kayıtlara alınan mahsup fişinin sunulduğunu,bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de ek raporlarda bu görüşün de değiştirilmediğini,bu nedenle müvekkilinin 2023 yılında yaptığı düzeltme işlemlerinde dava dışı ...Mühendislikten halen alacağı olduğunun tespiti ile davalı noterin kusurlu eylemlerinden dolayı artık rehinden alacağını tahsil edemediği ve müvekkilinin zarara uğramış olması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava , ... plakalı aracın satışı ile düzenlenen rehin sözleşmesinin davalı noter tarafından Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirilmediği iddiasına dayalı maddi tazminat talebine yöneliktir.Dava davalı noter ve davalı sigorta şirketine karşı açılmıştır.İstinaf iade kararından sonra Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/27 Talimat sayılı dosyası ile 19.03.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle "...Davacı şirketin, ibraz edilen defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede; davacı şirketin rehin borçlusu ...... İnşaat Madencilik Harfiyat Nakliyat San. Ve Tic. Ltd. Şti.ne 02.12.2016 tarihinde fatura içeriği...plakalı kamyon beton pompalı olan ve KDV dahil 237.000,00- TL tutarında ... ve ... nolu iki adet fatura düzenlediği, düzenlediği faturalardan ... nolu faturayı iptal ettiği,iki şirket arasında geçmişten gelen C/H işlemlerinden kaynaklı, 366.000,00- TL tutarında çekin davacı şirket tarafından ...Ltd. Şti. Ne verildiği (05.12.2016 tarihli makbuz),söz konusu fatura ve makbuzun defter kayıtlarına alınması sonucunda 31.12.2016 tarihi itibariyle davacı şirketin defter kayıtlarına göre ...Ltd. Şti.nden 129.000,00- TL alacağının kaldığı, bu alacak tutarının 2017, 2018 ve 2019 yılı defterleri açılış ve kapanış kayıtlarında da yer aldığı, 2020 yılı yasal defterleri ibraz edilmediği için davacının 129.000,00- TL alacağını ...... İnşaat Madencilik Harfiyat Nakliyat San. Ve Tic. Ltd. Şti. Nden tahsil edip etmediğinin tespitinin mümkün olmadığı, Ancak, 2021 yılı yasal defterlerinin 01.01.2021 açılış ve 31.12.2021 tarihli kapanış kayıtlarında davacı şirketin, ...... İnşaat Madencilik Harfiyat Nakliyat San. Ve Tic. Ltd. Şti.nden alacak veya borç bakiyesinin olmadığı..." belirtilmiştir.Bilirkişi heyetinin 10.10.2024 tarihli 2.ek raporunda özetle, "...Dosyada mübrez tüm raporlarda ve işbu raporda irdelendiği üzere, davalı noterin davranışı hukuka aykırı olsa da, bu hukuka aykırı fiili nedeniyle davacının bir zarara uğramamış olduğu, zararın söz konusu olmadığı hallerde tazminattan bahsetmenin mümkün olmayacağı sonuçlarına varılmıştır..."hususları belirtilmiştir.Bundan sonra talimat raporunu ibraz eden bilirkişi tarafından düzenlenen 22.12.2024 tarihli ek raporunda özetle, "...Davaya konu olayda satışı yapılan araç için davacı firma tarafından ...firmasına düzenlenen fatura tutarı ile alınan çek tutarı arasında tutar farkı bulunduğu, alınan çekin araç için alındığına dair ibraz edilen defter ve belgelerde açıklama bulunmadığı, davaya konu olayın 2016 yılında cereyan ettiği, davacı beyanına göre verilen çekin karşılıksız çıktığının 2017 yılında anlaşıldığı, bu durumunda yapılması gereken muhasebe kaydının tahsil edilemeyen 366.000,00 - TL tutarın "Şüpheli Ticari Alacaklar (128)" hesabına aktarılması gerektiği, bu kayıtta, çek tahsil edilemediği için artık bir alacak senedi olarak değerlendirilemediği için riskli hale geldiğinin kabul edileceği, ancak mükellef kurumun kayıtlarına bu durumun yansıtılmadığı, yansıtması halinde ise VUK a göre düzeltme işlemlerinin yapmış olması gerektiği, bunlarla birlikte dava tarihinin 19.02.2021 olması da dikkate alındığında davacı firmanın itirazında belirttiği ve 2023 yılında düzenlenmiş ve 366.000,00-TL alacaklı olduğunu gösteren mahsup fişinin dikkate alınmasının, ticari teamüllere, mevzuata, kabul görmüş muhasebe kurallarına uygun düşmeyeceği, kaldı ki davaya konu araç satışına ilişkin olarak düzenlenen fatura tutarının 237.000,00-TL olduğu, dolayısı ile yapılan itirazların kök raporda belirtilen kanaat ve sonucu değiştirmediği..." bildirilmiştir.Bu durumda davacı tarafın incelenen ticari defter ve kayıtları kapsamında 19/02/2021 dava tarihi itibarıyla yapılan incelemelerde dava konusu alacağın tahsil edildiğinin anlaşıldığı,davacının muhasebe kayıtlarındaki düzeltmelerin ise davadan sonra 2023 yılına ilişkin olduğu ve dava tarihi itibarıyla bu düzeltmenin dikkate alınamayacağı anlaşılmakla,davacının dava konusu alacağın tahsili nedeniyle mevcut alacağının ispatlanamadığı belirlenmiştir.Mevcut yasal düzenlemeye göre; davalı sigorta şirketi yönünden Türk Noterler Birliği Hukuki Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi'nin özel şartlarına ilişkin 4.maddede "3.şahıslar tarafından Noterler aleyhine açılan davaların kaybedilmesi sonucunda tazminat ödenmesi halinde geçerlilik kazanacağı" hükmü bulunması nedeniyle,henüz noter yönünden tazminat ödenmesine dair durumun mevcut bulunmaması gözetildiğinde söz konusu olayda davalı ... Türk Sigorta Şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğinden,buna dair mahkeme tespit ve kararında aykırılık görülmemiştir.Bunun yanısıra davacı ... yönünden ise; belirtilen ve davacı şirkete ait olan aracın söz konusu devir ve rehin işlemlerinin davacı ... tarafından ancak davacı şirket adına vekalet yapıldığı lirlendiğinden,bu durumda vekaleten diğer davacı adına işlem yapılan davacı ...'ın zararının bulunmadığı anlaşılmakla,bu davacı hakkında davada aktif husumetin bulunmadığı da açıklığa kavuşmuştur.Ayrıca ilk karar sadece davalı noter tarafından istinaf edilmekle,davalı sigorta şirketi ve davacı ... hakkındaki kararın istinaf edilmeyerek kesinleştiği de açıktır.Tüm bu belirlenen hususlar nedeniyle mahkemenin kararı usul ve hukuka uygun bulunmuştur.Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre davacıların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacıların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,
Alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin davacılardan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,) İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 361.madde uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 12/01/2026