T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/475
KARAR NO: 2025/2681
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/10/2024
NUMARASI: 2021/463 E - 2024/591 K
BİRLEŞTİRİLEN İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2021/771 ESAS
NUMARALI DOSYASI
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 23/10/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... 2017 yılından beri faturada gösterilen adreste internet kafe işletmeciliği yaptığı, davalı... Elektrik Dağıtım A.Ş görevlilerince 28/06/2021 tarihinde kaçak elektrik kullanıldığı iddiası ile müvekkiline Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42/1-ç maddesine göre iki dakika ara ile önce ... sayılı fatura ile 75.054,08 TL, 2 dakika sonra ise yine aynı maddeden ... sayılı fatura ile 54.573.21 TL tahakkuk edildiği, davalı kurum görevlilerince 11/06/2021 tarihinde tutulan tutanakta ise müvekkilin "diyot kullanımı" iddiası ile kaçak kullanım işlemi yapıldığı, davalı kurum iddialarının kabulü mümkün olmadığı, müvekkili yıllardır davalı kurumda elektrik temin etmekte olup faturalarını tamamını düzenli ödediğini, ve kuruma borcunun olmadığını, elektrik sayacı işletmenin dışında olup müvekkili müdahale etmesi yahut kaçak kullanmasının mümkün olmadığı, bulunduğu yer itibariyle kontrole gelen görevliler öncelikle sayacı kontrol edip sonra işletmenin içine girdiğini, hatta birçok kez son ödeme günü gelmemiş olmasına rağmen kurum görevlileri gelip elektrik kesintisi yapmış olup; ilk seferinde müvekkili bunun genel bir kesinti olduğunu düşünmüş, ancak daha sonra kurum görevlilerince kesinti yapıldığı anlaşıldığı, bu kontrolsüz açma kapamalar yüzünden müvekkilinin birçok bilgisayarının, ekran kartının ve elektronik cihazlarının zarar görmesine sebebiyet verildiği, Davalı kurum görevlilerince tutulan tutanak tarafına verilmediğinden dolayı müvekkiline tahakkuk edilen cezada hangi elektrikli alet ve benzeri aletleri göz önünde tutulduğu bilinmediği, davalının hesaplamayı ne şekilde yaptığı, yaparken hangi elektrikli aletleri ne kadar süre üzerinden hesaplandığı belli değildir. Davalı kuruma 02-07-2021 tarihinde yapılan başvuru ile kurumdan dayanak belgeler, tutanak vs, talep edilmiş; ancak davalı kurum taleplerin hiçbirine cevap vermemiş olup, davalı kurumun müvekkiline altından kalkamayacağı bir ceza verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, ...Elektrik Dağıtım A.Ş. 28-06-2021 tarihli faturaların ödenmemesi halinde müvekkilinin enerjisini yine kesmek ile tehdit ettiğini, böyle bir durumda Covid-19 virüs salgını sebebi ile zor durumda olan müvekkili işletmesinin iş yapması ve ticarete devam etmesinin imkansız olacağı, davalı şirket tarafından sağlanan enerjinin kesilmemesi ve kesildiği takdirde yeniden enerji verilmesi yönünde dava süresince dava süresince HMK 389 ve devamı maddeleri uyarınca tedbir kararı verilmesini, davalı kurum görevlilerince yönetmeliğe aykırı bir şekilde tutulan tutanaklar ile bu tutanaklara dayanarak kesilen cezaların iptalini, mahkeme aksi kanaate olması halinde bilirkişi incelemesi yapılarak fazlaya ilişkin tutarlar yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, fazla alınan ücretin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle iadesine, Avukatlık ücreti dâhil yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk yoluna başvurulmadan dava açıldığını, davacının ticarethane vasıflı işletmesinde kullandığı kaçak kullanımına ilişkin olup davanın ticari dava olduğunun kuşkusuz olduğu ticari davalarda zorunlu arabuluculuk sürecinin işletilmemiş olması göz önünde bulundurulduğunda huzurdaki davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiği, müvekkili şirket kayıtlarında yapılan incelemede; dava konusu adrese ait 7586411000 nolu tüketim noktasında kayıtlı 63503883 nolu sayaca 11.06.2021 tarihinde yapılan kontrolde sayacın şebeke giriş nötr hattı kesilerek Diyot vasıtasıyla T(3. Faz) fazına ait gerilim ve akım 0(sıfır) yapılarak bu fazda kayıt yapmadığı tespit edilerek EPDK EPTH yönetmeliğinin 42/1-b bendine istinaden (Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek , tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle , eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi) kaçak elektrik kullanıldığı tespit edilerek ... nolu kaçak tespit tutanağı tanzim edildiğini, ... Seri numaralı tutanağa istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin md.45,md.46, md47'ye göre 75.054,08-TL tutarında kaçak ve 54.573,21-TL ceza bedelsiz normal tüketim faturası düzenlendiğini, yapılan inceleme sonucunda davacının iddia ettiği gibi ilgili tutanağın Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42/1-ç' de düzenlenmiş bulunan'' Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması sebebiyle tanzim edilmediği tespit edilmiş olup, tutanak ve faturalarda herhangi bir hata bulunmadığı, müvekkili şirket görevlilerince yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan tutanaklar yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olup kaçak elektrik kullanmadığını iddia eden davalının bu hususu ispatlaması gerektiği, davanın öncelikle ticari davalarda dava şartı arabuluculuğa başvurulmamasından dolayı dava şartı yokluğu sebebiyle reddini, neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen dosya da ise; Davalının kullanımında olan ticarethane niteliğindeki tesisatta Kurum tarafından 11.06.2021 tarihinde yapılan kontrolde sayacın şebeke giriş nötrü kesilerek diyot vasıtası ile sayacın T3 faz gerilim ve akımı sıfır yapılarak, sayacın bu fazda kayıt yapmadığı tespit edilmiştir. Tespit üzerine zabıt tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği 11.06.2021 tarih ve ... seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı tanzim edilmiştir. İşbu tutanağa istinaden 75.054,08-TL tutarında kaçak elektrik tüketim tahakkuku ile 54.573,21-TL tutarında kaçak elektrik ek tüketim tahakkuku olmak üzere toplam 129.627,29-TL tutarında kaçak elektrik tahakkuku yapıldığını, Davalı borçlu aleyhine yukarıda arz edilen kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 132.400,97-TL'nin tahsili amacıyla İstanbul 6. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalı borçlu tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takip durduğunu ileri sürerek itirazın iptal iile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "... Dosyada aldırılan bilirkişi raporları ile sabit olduğu üzere ana dosya davalısı ...'ın ana dosya davacısı aleyhine tahakkuk ettirmiş olduğu faturalardan ... nolu 54.573,21-TL'lik fatura yönünden borçlu olmadığı anlaşıldığından bu fatura yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş ... nolu 75.054,08-TL'lik fatura yönünden ise davacının ise davalı kuruma borçlu olduğu anlaşıldığından davacının menfi tespit davası reddedilmiş birleşen dosya yönünden ise birleşen dosya davacısı ...'ın ... aleyhine başlatmış olduğu İstanbul 6. İcra Müd. ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazında kısmen haklı olduğuna karar verilerek icra takibinin 75.054,08-TL asıl alacak 2.521,81-TL gecikme faizi ve 453,92-TL KDV olmak üzere devamına, Asıl alacak 75.054,08-TL takip tarihinden itibaren yıllık %15,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına fazlaya ilişkin talebin reddine ve alacağın varlığı yargılama neticesinde ortaya çıktığından davacı lehine icra inkar tazminatına yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçeleriyle A- Ana dosya yönünden 1-)Davanın kısmen kabul kısmen reddine Davacı/Borçlu ...'ın Davalı/Alacaklı... Elektrik Dağıtım A.Ş'ye ... numaralı 54.573,21 TL'lik fatura yönünden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, fazlaya ilişkin miktar olan ... numaralı 75.054,08 TL'lik fatura yönünden talebin reddine, B- Birleşen Dosya Yönünden1-Davanın kısmen kabulü, Davalının İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 75.054,08 TL asıl alacak 2.521,81 TL gecikme faizi ve 4323,11 TL KDV olmak üzere devamına, asıl alacak 75.054,08 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %15,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacağın varlığı yargılama neticesinde ortaya çıktığından davacı lehine icra inkar tazminatına yer olmadığına, karar verilmiştir.09.10.2024 tarihli tashih şerhi ile hüküm kısmının 1. Bendindeki 4323,11 TL KDV bedelinin 453,92 TL olarak düzeltilmesine karar verilmiştir. Karara karşı davacı ve davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı/birleşen dosya davalısı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; davalı tarafın iddia ettiği 'Diyotun' dosyaya sunulması talep edilse de davalı tarafça bu nesne dosyaya sunulmadığını, keşif ve duruşmada sırasında dinlenen mümzi tanık beyanlarından tutanağın usule aykırı olarak düzenlendiğini, bilirkişi tarafından yapılan tespitte diyotun mümkün olmadığı kabul edilmekle beraber müvekkilinin harici hat vasıtayla usulsüz kullanım yapmış olabileceği ancak tutanaktaki bilgilere ve keşif günü yapılan görüşmelere göre tutanak öncesi sayaca müdahale yapılmadığı, sayacın gövde kapağının açılmadığı, sayacın alt klemens kapağının da açılmadığı hususları dikkate alınarak bu ihtimali de elediğini, ancak sayaca kısa devre yapmak suretiyle usulsüz kullanım yapılabileceğine yönelik tespitte bulunduğunu, bilirkişice diyota ilişkin tespitleri yerinde olmakla beraber tahmine dayalı bir yorum yapılmasının hatalı olduğunu, yeni bir bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, ceza yargılaması sırasında müvekkilinin 96.711,70 TL ödeme yaptığını, kabul etmemekle beraber biran için müvekkile iddia edilen eylemi gerçekleştirdiği varsayıldığında davalı tarafa karşı borçlu olmadığını, müvekkilinin yaptığı ödeme 96.711,70 TL'lik ödeme İstanbul 6. İcra Müd. ... icra dosyasından mahsup edilmesi halinde müvekkilce ödenen 96.711,70 TL - 75.054,08( borçlu çıkılan miktar) = 21.656,90 TL alacaklı hale geleceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Davalı/birleşen dosya davacısı ... vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; kararın eksik inceleme ve hatalı bilirkişi raporuna dayalı olarak verildiğini, itirazlarının değerlendirilmediğini, davacının kaçak elektrik kullandığı sabit olup, ek tahakkuka ilişkin değerlendirmelerin hatalı olduğunu, davacı hakkında yazılan 54.573,21-TL tutarındaki kaçak ek tahakkuku için müvekkil Kurumun kaçak kullanımın başlangıcı kesin bilgi ve bulgularla tespit edilmesi gerektiği, işbu tespitin yapılmadığı ve bu nedenle geriye dönük 270 gün için 54.573,21-TL tutarındaki kaçak ek tahakkukundan sorumluluğun bulunmadığına karar verildiğini, davacının tesisatına ait tüketim ekstrelerinden ve endeks dökümünden de görüleceği üzere davacı hesaplanan 90 günün çok üzerine tekabül eden süreler boyunca kaçak kullanım yaptığını, bu nedenle eksik yazılan normal dönem fatura bedellerinin tahsili için 90 günlük cezalı kaçak faturasına ilave olarak geriye dönük ek tüketim tahakkuku yapılmasının zorunlu olduğunu, mevzuat, kaçak tahakkuku ve kaçak ek tahakkuku yapılabilecek geriye dönük toplam sürenin 12 ayı geçemeyeceğini ifade ettiğinden mevzuata uygun şekilde müvekkili şirketin 90 günlük kaçak tahakkuka ek olarak 270 gün de kaçak ek tüketim tahakkuku yaptığını, mevzuatın öngördüğü sınırlar dahilinde fatura ettiğini, dosya kapsamında yer alan OSOS (uzaktan sayaç okuma sistemi) ile davacının tüketim ekstreleri, davacının 270 günü de aşan bir süredir kaçak kullanımı yaptığını gösterdiğini, icra inkar tazminat taleplerinin de kabulü gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava, asıl dosyada kaçak ve ek kaçak tahakkukuna dayalı başlatılan takip nedeniyle menfi tespit ve birleşen dosyada ise yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı; kaçak kullanım yapılmadığını, yapılan tespitin hatalı olduğunu, yapılan hesaplamaların da hatalı olduğunu ileri sürmektedir.Birleşen dosya davacısı ... ise, yapılan işlemler ve hesaplamanın mevzuat hükümlerine uygun oyduğunu ileri sürmektedir.Mahkemesince taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi ... ön raporunda tesisata ilişkin tüketim endeks dökümü ile OSO kayıtlarının sunulması istenmiştir.Bilirkişi 30.12.2021 tarihli raporunda özetle; " Tutanaktaki bilgilere ve keşif günü yapılan görüşmelere göre tutanak öncesinde sayaca müdahale yapılmadığı, sayacın gövde kapağının açılmadığı, sayacın alt klemens kapağının da açılmadığı anlaşılmaktadur. Bu durumda 3. fazın kayıt yapmaması için, sayaca müdahale edilmeden ve sayaca zarar vermeden yapılabilir tek yöntem 3. fazın giriş çıkış kablosunu ya sayaç yakınından ya da uzaktan kısa devre etmektir. Muhtemelen bu yöntem ile kaçak kullanım gerçekleştirilmiştir. Mevcudiyeti fiziki olarak tespit edilemeyen diyot hakkında da bir yorum yapmam mümkün değildir. Tüketim eğrisinde tutanak tarihinden sonra günlük ortalama tüketimin ani olarak yükselmesi işletmede kaçak elektrik kullanıldığını göstermektedir. Ancak, tüketim eğrisine göre, kaçak kullanımın başlangıcını kesin olarak tespit etmek mümkün değildir. Bu nedenle davacıya sadece 90 gün için kaçak elektrik faturası tahakkuk ettirilebileceği, geriye dönük 270 gün için ek tahakkuk faturası tahakkuk ettirilemeyeceği kanaatine varılmıştır. Yönetmelikte ek tahakkuk yapılabilmesi için kaçak kullanımın başlangıcının kesin bilgi ve bulgularla tespit edilmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir. Bu bakımdan yönetmelikte belirtildiği şekilde ek tahakkukun koşullarının gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır. Burada ...'ın mantığı kaçak kullanım yapılmış ise mutlaka geriye dönük 90 günden fazla toplamda 360 gün kaçak kullanım yapılmış gibidir. Bu tespit davacının ölçüm sisteminde kurulmuş olan Osos uzaktan ölçüm sistemi mantığına da uygun değildir. Osos sistemi ile alınan üç faz bilgileri uygun bir kontrolden geçirilerek ani değişimler tespit edilebilmekte, böylece şüpheli kullanımlar tespit edilerek kaçak kullanım olup olmadığına kullanım yerine gidilip bakılabilmektedir. Rapor içinde verilen tabloya bakılırsa tutanak tarihi öncesindeki 31.05-11.06 21 süresindeki günlük tüketimin 249,46 kWh/gün olup, bu tüketimin bir önceki dönem olan 30.04-3105 21 dönemindeki 246,17 kWh/gün tüketimle fazla değişmediği görülmüştür. Bu da Osos ile yapılan izlemede şüpheli bir tüketim olarak tespit edilebilmektedir.Yukarıda yapılan tespitler ışığında davacı tarafa tahakkuku yapılması gereken kaçak elektrik faturası detayları aşağıda verilmiştir. Faturada tahakkuku yapılması gereken güç değeri 25 kW olmalıdır. Söz konusu işletmede gecede yoğun olarak çalışan ve sürekli internete bağlı bilgisayarların olduğu görülmüştür. Bu durumda da günlük çalışma saatinin 21 h/gün olması uygundur. Ancak, ek tahakkuktan davacının sorumlu olamayacağı kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirmiş, ek raporlarında ise aynı görüşlerini tekrarlamıştır.Bilirkişi 3. Ek raporunda ilave olarak " Asıl dosyada davacı tarafın 17.02.2023 tarihinde ödediği 96.711,70 TL. bedel Ceza dosyası yargılamasında o dönem içişn yapılan uygulama gereği olası bir cezadan kurtulmak için bilirkişinin hesapladığı bedelidir. Bilirkişi kaçak kullanımı kabul ederek davacıya tahakkuk ettirilen kaçak ve ek tahakkukları haklı bulmuş ancak Ceza yargılamasındaki uygulamaya göre Kdv ve vergiler hariç hesaplama yapılmıştır. Tarafımdan incelemesi yapılan hukuk dosyasında ise tarafların ek rapora olan itirazlarına göre görüşümde herhangi bir değişme olmayacağı görülmüştür. Birleşen dava dosyasında Sayın Mahkemenin ara kararına uygun olarak yapılan hesaplamada ise ...'ın takip tarihi itibariyle alacağının 78.029,81 TL. olduğu hesaplanmıştır. * Hertürlü hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, taraflar arasında mahsuplaşmaya gidilirse asıl dosyada davacı tarafın 96.711,70 - 78.029,81 - 18.681,89 TL. fazla ödeme yaptığı görülmektedir" şeklinde görüş bildirmiştir.Buna göre, tutanak içeriğinde diyot vasıtasıyla kaçak kullanım yapıldığının belirtildiği, 12.01.2023 tarihli celsede " Önceki celse verilen sürelere rağmen ve yapılan tebliğlere rağmen ve yazılan izhar müzekkeresine rağmen davalı tanıklarının hazır edilemediği görülmekle bu tanıkların dinlenilmesinden vazgeçildiği", bu haliyle de tutanak tanıklarının dinlenilmediği anlaşılmaktadır.Güncel Yüksek Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2024 tarih ve 2024/83 Esas, 2024/1218 Karar sayılı ilamında gerekçeleri belirtilmek suretiyle kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya dek geçerli belgelerden olmadığı, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğu, ispat yükünün kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu bedeli talep eden şirkete ait olduğu belirtilmiştir.Şu halde tutanak içeriğinde belirtilen "diyot vasıtasıyla sayacın T 3. Faz gerilim ve akımının sıfır yapılarak" kaçak kullanım yapıldığı tespitinin doğru bulgu ve belgeye dayandırılmadığı anlaşılmakla mahkemesince bu husustaki savunmalar da tartışılarak kaçak tespitinin usule uygun yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi, ayrıca ödeme belgeleri de değerlendirilerek yapılan ödemenin aynı dönem kullanımına ilişkin olup olmadığı, borcun kalıp kalmadığının değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetli değildir. Açıklanan nedenlerle; davacının/ davalının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.23/10/2025