T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/1698
KARAR NO: 2026/342
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/04/2025
NUMARASI: 2023/191 E - 2025/318 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 10/02/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ile davalı şirket çalışanları arasında yapı- lan görüşmelerde, davalı çalışanlarının" davalının müvekkiline piyasada genel elektrik dağıtım şirketinin faturalandırma sistemi ve uygulayacağı faturalardan en az %10 oranında daha az faturalandırma yapacağı yönünde telkinlerde bulunulduğunu, müvekkilini sözleşme yapmaya ikna ettiklerini, bu şartlar altında taraflar arasında 01.06.2022 tarihli elektrik abonelik sözleşmesinin imzalandığını, müvekkili firma- nın davalıdan indirimli elektrik tedarik etmesi gerekirken davalı tarafça... kuralları ve sözleşme şartlarına aykırı şekilde fiyatlandırma yapıldığını, bu nedenle sözleşmenin müvekkili tarafından fes- hedildiğini, davalı tarafından müvekkili aleyhine "cayma bedeli adı altında ....01.2023 tarihli ... numaralı 122.324,84 TL bedelli fatura düzenlendiğini, .. ..Noterliği’nin ..01.2023 tarih.... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bu faturaya itiraz ettiklerini, müvekkili elektrik abonelik sözleşmesini haklı nedenle feshettiğinden herhangi bir şekilde cayma bedelinden sorumlu olmayacağını beyanla; Müvekkili hakkında icra takibinin açılmasının tedbiren önlenmesini, Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin haklı nedenle feshedilmesi karşısında mü- vekkilinin davalı tarafından düzenlenen ....01.2023 tarihli ... numaralı 122.324,84 TL bedelli fatura bakımından borçlu olmadığının tespitine,
Haksız ve kötü niyetli olarak takip başlatan davalının dava konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminat ile mahkumiyetini,
Yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını istemiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı şirket ile müvekkili şirket arasında imzalanan elektrik abonelik sözleşmesine binaen davacı şirkete 01.09.2022 tarihinden itibaren kullanılan elektrik karşılığı ilgili abonelik sözleşmesi hükümleri uyarınca fatura kesildiğini,Davacı şirketin ...numaralı sayacı SKTT % 8 , 12 ay tarifesinden hizmet aldığını ve dönem içerisinde; sözleşmenin aboneye özel sözleşme koşulları başlıklı bölümde, "Abone’nin İlgili Dönem Enerji Birim Fiyatı, tedarik süresi boyunca aşağıda belirtilen yöntem ile belirlenecektir: Enerji Birim Fiyatı =(PTF +... ) x (1 + Brüt Kar Marjı) Bu formülde PTF, ilgili fatura dönemi için abonenin saatlik tüketimi ile tüketimine karşılık gelen organize toptan satış piyasasında gerçek- leşen Piyasa Takas Fiyatı’nın çarpımı sonucunda oluşan ağırlıklı fiyatı; ..., ilgili fatura dönemi için gerçekleşen yenilebilir enerji kaynakları destekleme mekanizması birim fiyatını; Brüt Kar Marjı, tedarikçinin brüt kar marjını ifade eder.'' denilmiş olup söz konusu faturaların bu hükme istinaden oluşturulduğunu,Daha anlaşılabilir kılmak gerekirse; ..., ... bünyesinde, günlük 24 saat esasına göre oluşan elektrik fiyatlarının ilgili aya ait ortalaması alınarak oluşturulan fiyat, ...'in ise... tarafından aylık tahminleri de yayınlanan, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Meka- nizması’nın piyasaya birim maliyet olarak yansıyan ilgili aydaki fiyat olduğunu,Müvekkil şirketin, davacının dilekçesinde bahsetmiş olduğu... elektrik piyasa tarifelerinin çok üzerinde olması iddiası üzerine elektrik faturalarını... tarafından yayımlanan tarife fiyatları üzerinden fatura kesmesi gibi kanuni zorunluluk olmadığını, zira bu durumun elektrik sektöründe özelleştirmenin tabiatına aykırılık arz ettiğini, ... tarafından yayınlanan tarife fiyatları, yerel olarak görevli tedarik ve dağıtım şirketleri için geçerli fiyatlar olup, müvekkili şirket açısından bu fiyatları uygulama gibi bir zorunluluk olmadığını ,her özel tedarik şirketinin uygulayacağı elektrik birim fiyatını belirleme hakkı bulunduğunu, ...'nın tarife tablolarına ilişkin örnek kurul kararında da yer verildiği üzere, serbest tüketici olup tedarik firmasını seçen abonelere ilişkin birim fiyat belirlemesi... tarafından yapılmadığını,...'nın belirlemiş olduğu tarifenin; "a)Dağıtım şirketleri tarafından dağıtım sistemi kullanıcılarına ve görevli tedarik şirketleri tarafından serbest olmayan tüketiciler ile serbest tüketici olmasına rağmen tedarikçisini seçmeyen ve düşük tüketimli tüketicilere, b)Görevli tedarik şirketleri tarafından, Yeşil Tarifeyi seçen tüketicilere" uygulanabilecektir.Davacı şirket de özgür iradesi ile müvekkil şirket ile imzalamış olduğu abonelik sözleşmesine göre tedarik şirketini seçen serbest tüketici olduğunu, bu sebeple davacı şirket sayılan bu tanımlara dahil edilmediğinden ötürü... tarafından belirlenen tarifeye de tabi tutulmayacağını,Davacının iddiaları kesinlikle kabul edilmemekle birlikte, ... web sitesinde yapılan hesaplama ekranından görüleceği üzere, ...'nın "Eğer tedarikçiniz özel ise, program size tüketiminizin ulusal tarife üzerinden hesaplanması durumunda oluşacak vergi ve fonlar dahil toplam fatura tutarınızı göste- recektir." şeklinde uyarı verdiğini, yani...'nın yapmış olduğu hesaplamanın özel tedarikçisi olmayan ve bu sebeple ulusal tarife üzerinden faturalandırılan aboneler için geçerli olduğunu, özel tedarikçi seçen ve birim fiyatı abonelik sözleşmesi hükümleri uyarınca belirlenen davacı şirketin bu hesapla- mayı dikkate alamayacağını.
Müvekkili şirketi tarafından kesilen tüm faturaların hukuka ve sözleşmeye uygun olduğunu, taraflar arasında akdedilen Elektrik Abonelik Sözleşmesinin aboneye özel sözleşme koşulları başlıklı bölümünde 'Abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya abonenin bu süre- de herhangi neden ile tedarikçinin portföyünden çıkmış olması halinde abone, tedarikçi tarafından fesih tari- hine kadar kendisine düzenlenmiş olan faturaların ortalama tutarının iki katı kadar, daha bir fatura düzen- lenmemiş ise bile tahmini fatura tutarının iki katı kadar bedeli fesih tazminatı olarak tedarikçiye derhal ödemeyi kabul,beyan ve taahhüt eder.'' şeklinde düzenleme yapıldığından , davacının söz konusu faturalar nedeniyle sorumlu olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi'nce:
"1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacının, davalı tarafından düzenlenen 17/01/2023 tarihli ... nolu 122.324,84 TL tutarlı fatura konusu borçtan 6.748,18 TL tutarında borçlu olma- dığının tespiti ile söz konusu faturanın dayanak edildiği İstanbul Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi'nin ...... E sayılı takip dosyasına davacı tarafından ödeme yapılmış olması sebebiyle yapılan ödemenin 10.109,37 TL'sinin İİK m.72/6 hükmü gereğince davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Yasal koşulları bulunmaması sebebiyle kabul edilen kısım yönünden tazminat isteminin reddine," karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde:Yerel mahkeme kararını; “sözleşmenin “aboneye özel sözleşme koşulları” başlığındaki 1. maddesinde 12 ay içerisinde davacı abone tarafından herhangi bir sebeple feshedilmesi durumunda fesih tarihine kadar düzenlenmiş faturaların ortalamasının iki katı kadar fesih taz- minatı ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, böylece TBK m. 179/son hükmüne göre dönme cezasının taraflarca sözleşme özgürlüğü çerçevesinde kabul edilmiş olduğu dolayısıyla davalının cayma bedeli faturası düzenle- yebileceği ancak bu tutarın teknik bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya esas 115.576,66 tl olacağı, bu sebeple fatura tutarı olan 122.324,84 tl'den bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya konu 115.576,66 tl'nin çıkarılması ile hesaplanan 6.748,18 tl miktarınca davacının davalıya borçlu olmadığı” şeklinde gerekçe- lendirmiş olsa da, tüketici olan müvekkil bakımından “davacı abone tarafından herhangi bir sebeple feshedilmesi halinde” şeklinde bir ibare TKHK mad.5/1 uyarınca haksız şart niteliği arz ettiğini, davalı tedarikçi tarafından emsal bir çok sözleşmede kullanılmak üzere önceden hazırlanmış standart sözleş- melerde yer alan ve müvekkille müzakere edilmeden yazılan tamamen tüketicinin aleyhine sonuçlar doğuran bir mahiyette olduğunu, dolayısıyla müvekkilinin cezai şarttan sorumlu tutulamayacağını,
Davalının faturaları sözleşmeye aykırı bir şekilde tahakkuk ettirdiğinin yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporu ile de sübut bulduğunu,
Ayrıca cezai şart tacirin ekonomik olarak mahvına sebep olacaksa cezai şartın tamamen ya da kısmen iptaline karar verilmesi mümkün iken bu hususta bir araştırma yapılmadığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.
İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;
Dava,İİK 72. Maddesine dayalı menfi tespit talebine ilişkindir.
Davacı; davalı ile aralarındaki 01.06.2022 tarihli elektrik enerjisi satış sözleşmesi kapsamında indirimli tarifeden fatura tahakkuk ettirileceğinin kararlaştırıldığını, ancak davalının... ve sözleşmeye kurallarına aykırı fatura düzenlemesi sebebiyle sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini, davalının buna rağmen cayma bedeli faturası tahakkuk ettirdiğini , haksız şekilde tahakkuk ettirilen söz konusu fatura açısından borçlu olmadığını iddia ve beyan etmiştir.
Davalı ise, sözleşmede faturalamanın nasıl yapılacağının açıkça belirtildiğini, dolayısıyla... tarifeleri üzerinden faturalandırma yapmak gibi bir zorunlulukları olmadığını, cayma bedeli faturasının da sözleşmede belirlenen usulle tahakkuk ettirilmiş bir fatura olduğunu savunmuştur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu faturaların sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatlarla tahakkuk ettirilip ettirilmediği, farklı birim fiyatlar üzerinden faturalama yapılmış ise bu durumun davacı tarafa fesih hakkı tanıyıp tanımadığı hususunda toplanmaktadır.
* 01.06.2022 tarihli sözleşmenin “Sözleşmenin Süresi ve Feshi” başlıklı 6. maddesinde;
"6- SÖZLEŞMENİN SÜRESİ VE FESHİ
6.1. İşbu Sözleşme, taraflarca imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ve taraflardan birince 30 (otuz) günlük bildirimle feshedilinceye kadar geçerlidir. Bu kapsamda, abone, fesih talebini Cerean'a 30 (otuz) gün önceden yazılı olarak bildirmek ve varsa Tarife Paketindeki süre ve fesih koşullarını yerine getirmek kaydıyla sözleşmeyi her zaman sona erdirebilir. Abone, işbu maddedeki 30 günlük bildirim süresine uymaksızın sözleş- meyi fesih etmesi ve Cerean aboneliğinden çıkması halinde, abone olduğu süre boyunca tüketicinin ödediği en yüksek faturanın iki kati kadar tutarda cayma bedelini derhal Cerean'a cezai şart olarak ödeyecektir. Abonenin sözleşmeyi işbu madde kapsamında tek taraflı feshetmek istemesi halinde, Cerean yazılı talebin kendisine ulaşmasını takiben, işbu madde kapsamında fesih için öngörülen yürürlükteki süre içinde, abonenin aboneliği sona erecek şekilde ilgili mevzuat uyarınca gerekli mercilere başvuruyu yapacaktır ve ilgili mevzuatın ön gördüğü sürenin sonunda abonenin aboneliği sona erecek ve Sözleşme fesih olacaktır.
6.2. (1) Taraflardan birinin bu sözleşmenin veya Tarife Paketi'nin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi halinde diğer taraf ve (ii) Abonenin sözleşme'nin 4.1. maddesi kapsamında elektrik satışının başlaya- maması, abonenin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması, abonenin ilgili mevzuatın öngördüğü serbest tüketici limitinin altında kalması, aboneye karşı herhangi bir kimse tarafından iflas haciz, ihtiyati haciz, konkordato vb. yollardan yasal kovuşturmaya başlanması hallerinde Cerean işbu sözleşmeyi derhal ve Sözleşme'den doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak feshedebilir. Bu madde kapsamında Cerean tarafından bir fesih yapılması halinde, abone işbu fesih nedeniyle Cerean'ın uğradığı zarar ve ziyanı, tüm masrafları, ve ayrıca kullandığı Tarife Paketinde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezal şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür. Cerean, bu madde kapsamında fesih halinde, her türlü zarar ve ziyanını karşılamak için avukatlık ücreti dahil tüm takip ve icra masraf, gider ve ücretleri aboneye ait olmak üzere, yasal takip yollarına başvurabilecektir.
Cerean'ın bu madde hükümlerine uygun olarak sözleşmeyi feshetmesi durumunda, abonenin tazminat, zarar veya ziyan talep hakkı olmayacaktır."
Sözleşmenin Aboneye Özel Sözleşme Koşulları başlıklı ekinde;
1.) Sözleşmenin Yürürlüğü ve Süresi
İşbu Sözleşme, Tarafların yetkili temsilcileri tarafından imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ve Sözleşmenin fesih ile ilgili maddeleri uyarınca fesih oluncaya kadar yürürlükte kalır.
Tedarikçi tarafından aboneye elektrik tedariği 01/ /20 tarihinde başlayacaktır.Tedarik başvuru- sunun zamanında yapılamaması veya reddedilmesi durumunda, tedarikçi başvuruyu bir sonraki tedarik dönem- ler için tekrarlayacaktır. Bu durumda Piyasa İşletmecisi tarafından kabul edilen tedarikçi değişikliği başlangıç tarihi, elektrik tedariği tarihi olarak kabul edilecektir. Elektrik tedarik başlangıcının bu şekilde ertelenmesi durumunda, tedarikçi aboneye farklı bir fiyat teklifi sunabilir. Böyle bir durumda, ancak yeni fiyatların kabul edilmesi durumunda başvuruya devam edilir, aksi takdirde sözleşme kendiliğinden sona erer. Sözleşme' nin, Tedarik Başlangıç Tarihinden sonraki 12 ay içerisinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya abonenin bu sürede herhangi neden ile tedarikçinin portföyünden çıkmış olması halinde abone, tedarikçi tarafından fesih tarihine kadar kendisine düzenlenmiş olan faturaların ortalama tutarının iki kati kadar, daha bir fatura düzenlenmemiş ise bile tahmini fatura tutarının iki katı kadar bedeli fesih tazminatı olarak tedarikçi ye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder."
2.) Enerji Birim Fiyatı Hesaplama Yöntemi
Abone'nin ilgili Dönem Enerji Birim Fiyatı, tedarik suresi boyunca aşağıda belirtilen yöntemi ile belirlenecektir Enerji Birim Fiyatı (PTF + ...) x (14 Brüt Kar Marjı)
Bu formülde PTF, ilgili fatura dönemi için abonenin saatlik tüketimi ile tüketimine karşılık gelen organize toptan satış piyasasında gerçekleşen Piyasa Takas Fiyatının çarpım sonucunda oluşan ağırlıklı fiyat ..., ilgili fatura dönemi için gerçekleşen yenilebilir enerji kaynakları destekleme mekanizması birim fiyatını; Brüt Kar Marj, Tedarikçi nin brüt kar ifade eder
Bu sözleşme çerçevesinde Brüt Kar Marjı taraflarca % 8 (Sekiz) olarak belirlenmiştir ve sözleş- me süresince sabit kalacaktır. Her dönemin fatura tarihi itibari ile ilgili dönem ... birim fiyatı EPIAŞ tarafından açıklanmamış ise, o dönemin fatura tutar hesaplamasında tedarikçi kendi yapmış olduğu ... birim fiyatı tahminini kullanacak, bir sonraki fatura döneminde tahmin ile gerçekleşme arasındaki fark (+/-) mahsuplaşacaktır.
İşbu 2 maddeden oluşan Abone'ye Özel Sözleşme Şartlarının Sözleşmesi' nin eki ve ayrılmaz nitelikte bir parçası olduğunu, çelişen hususlarda Özel Sözleşme Şartları' nın geçerli olduğunu kabul, beyan ve taahhüt ederim. "hükümleri geçmektedir.
Bu düzenlemelere göre, sözleşmenin 6. Maddesinde abonenin sözleşmeyi 30 gün önce- sinde bildirim yapmak şartıyla istediği zaman feshedebileceği, ancak abonenin bu bildirim süresine uymadan portföyden çıkması halinde ise ortalama fatura bedelinin iki katı tutarında cayma bedelinin tahakkuk ettirilebileceğinin hüküm altına alındığı görülmektedir.
Öte yandan; sözleşmenin aboneye özel sözleşme koşulları başlıklı ekinde ise abonenin sözleşmeyi 12 ay içerisinde herhangi bir nedenle feshetmesi halinde ortalama fatura tutarının 2 katı tutarında cayma bedeli faturasının tahakkuk ettirileceğinin hüküm altına alındığı görülmektedir. Yine bu belgede çelişen hususlarda Özel Sözleşme Şartları” nın geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır.
Dolayısıyla, sözleşmede aboneye fesih hakkının belirli koşullarla tanımlanmış olduğu, ancak 30 gün olarak belirlenen bildirim süresinden önce tedarikçi değişikliği halinde cayma bedeli tahakkuk ettirileceğinin hüküm altına alındığı, ancak sözleşme ekindeki belgede ise, sözleşmenin her hangi bir gerekçeyle feshedilmesinin abone için cezai koşul anlamına geldiği ve cayma bedeli fatu- rasının tahakkuk ettirileceğinin hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.
Dosyada davacı-abonenin sözleşmeyi ne şekilde feshettiği, feshe ilişkin bildirimde bulunulup bulunulmadığına dair bir belge bulunmamaktadır.
Mahkemece Elektrik Y. Mühendisi Taner Tekin ile Borçlar Hukuku Mevzu- atından Kaynaklanan Nitelikli Hesaplama Uzmanı Doç. Dr. Müge Ürem tarafından düzenlenen 10.11.2023 tarihli raporda;
Faturalar Hakkında Değerlendirme;
Dava konusu 122.324,84.-TL tutarındaki fatura cayma bedeli faturasıdır.
Sözleşmede, cayma bedeli faturasının düzenlenen tüm dönem faturalarının ortalamasının iki katı tutarında olacağı hüküm altına alınmıştır.
Davalı tarafından davacı-aboneye tahakkuk ettirilen 4 adet fatura şu şekildedir.
Bu durumda sözleşmede hüküm altına alındığı şekliyle ortalama fatura bedelinin 2 katı olarak cayma bedeli faturası hesaplanırsa;
(80.378,48 TL + 65.605,29 TL + 66.092,77 TL + 32.573,13 TL ) / 4 =61.162,42 TL
61.162,42 TL x 2= 122.324,84 TL olarak hesaplanmıştır.
Dolayısıyla dava konusu cayma bedeli faturasının sözleşmede tanımlanan usule göre tahakkuk olunmuş bir fatura bedeli olduğu anlaşılmaktadır.
Ancak davacı taraf asıl olarak, tahakkuk ettirilen faturaların... fiyat tarifesi ve sözleşmede tanımlanan kurallara aykırı şekilde tahakkuk ettirildiğine itiraz etmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmede, aktif enerji bedeli birim fiyatının aşağıdaki formülle hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır.
Hesaplanan bu birim fiyatlar ortalama fiyatlar esas alınarak hesaplanmıştır. Aslında yapılması gereken, saatlik tüketim miktarı ile PTF değerlerinin çarpılarak toplanmasıdır. Dolayısıyla faturalardaki aktif enerji bedeli birim fiyatlarının sözleşmede belirlenen yönteme göre doğru hesaplanmış birim fiyatlar olduğu kesin olarak anlaşılmaktadır.
Öte yandan; faturalarda esas alınan aktif enerji bedeli birim fiyatlarının seçilen tarifelerdeki birim fiyatlardan daha yüksek olduğu da görülmektedir.
Taraflar arasındaki sözleşmede, uygulanacak aktif enerji bedeli birim fiyatının nasıl hesapla- nacağına dair açıklamalara yer verilmiş, ancak hangi birim fiyat tarifesinin uygulanacağına dair kayıt düşül- memiştir.
Düzenlenen 4 adet dönem faturasından elde edilen bilgilere göre 2022-09 dönem faturasının Orta Gerilim, Çift terimli tarifeden tahakkuk ettirildiği, ancak sonraki dönem faturalarının Alçak Gerilim Tek Terimli tarifeden tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, bu tip sözleşmelerde uygulanacak birim fiyat tarifesine ilişkin kayıt düşülmesi gerektiği halde, taraflar arasındaki 01.06.2022 tarihli sözleşmede uygulanacak fiyat tarifesine ilişkin hüküm bulunmadığı gibi , ilk faturadan sonraki faturaların sebebi bilinmeyen bir şekilde daha yüksek dağıtım bedelli (AG, TT) birim fiyat tarifesinden tahakkuk ettirildiği, bu sebeple de dönem faturalarının aktif enerji bedeli sözleşmeye göre doğru şekilde hesaplandığı halde olması gerekenden daha yüksek bedelli faturalar haline geldiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; sözleşmede tanımlanan yönteme göre hesaplanan aktif enerji bedeli birim fiyatları ile ilk faturada esas alınan ancak sonradan neden değiştirildiği anlaşılamayan Orta Gerilim, Çift Terimli tarife- den faturalar yeniden hesaplanırsa;
Cayma Bedeli Faturası: (80.378,44 TL + 59.228,62 TL + 61.369,94 TL + 30.176,33 TL)/4= 57.788,33TL , 57.788,33 TL x 2=115.576,66.-TL olarak hesaplanmaktadır.
Dolayısıyla, yürürlükteki birim fiyatlardan yüksek ancak sözleşmede tanımlanan yönteme göre doğru şekilde hesaplanmış aktif enerji bedeli birim fiyatlarıyla ilk faturada esas alındığı halde sonradan neden değiştirildiği anlaşılamayan Orta Gerilim, Çift Terimli tarifeden fatura hesaplanması halinde, yalnızca ilk 2022-09 dönem faturasının sözleşmeye uygun olarak tahakkuk ettirilmiş fatura olar iğer faturaların sözleşmeye göre de doğru şekilde tahakkuk ettirilmemiş faturalar olacağı ve cayma bedeli faturası tahakkuk ettirilebileceği yönünde karara varılması halinde cayma bedelinin 115.576,66.-TL olacağı hesaplanmış olur.
Toparlarsak; tarafından tahakkuk ettirilen faturalardaki aktif enerji bedeli birim fiyatlarının yürürlükteki birim fiyatlardan daha yüksek ancak sözleşmede tanımlanan yönteme göre doğru hesaplanmış aktif enerji bedeli birim fiyatları olduğu, dağıtım bedeli birim fiyatlarının ise ilk faturadan sonra tarife grubunun değişmesi sebebiyle daha yüksek hale geldiği anlaşılmakla, tahakkuk ettirilen faturaların tamamının yürür- lükteki birim fiyatlardan daha yüksek birim fiyatlarla tahakkuk ettirilmiş daha yüksek bedelli faturalar olduğu, yalnızca 2022-09 dönem faturasının yürürlükteki birim fiyatlardan yüksek ancak sözleşmeye uygun olarak tahakkuk ettirilmiş bir fatura olduğu, diğer faturaların daha yüksek dağıtım bedeli birim fiyatlı tarife seçilmesi sebebiyle sözleşmeye göre de daha yüksek bedelli faturalar olduğu kesin olarak anlaşılmıştır.
SONUÇ olarak;
1. Yapılan teknik inceleme ve değerlendirmeler sonucunda:
A. Taraflar arasında imzalanan 01.06.2022 tarihli sözleşmeye göre davacı-aboneye fesih hak- kının 30 gün öncesinden bildirim yapma koşulu ile tanımlanmış olduğu, cayma bedelinin ancak bildirim süre- sinden önce tedarikçi değişikliği halinde tahakkuk ettirileceğinin hüküm altına alındığı, ancak sözleşmenin aboneye özel sözleşme koşulları başlıklı ekinde ise sözleşmenin herhangi bir gerekçeyle feshedilmesinin abone için cezai koşul anlamına geleceği ve cayma bedeli faturasının tahakkuk ettirileceğinin hüküm altına alındığı, dolayısıyla asıl sözleşme ile çelişkili hükümler olması halinde geçerli olacağı belirtilen aboneye özel sözleşme koşullarının geçerli olarak kabul edilmesi halinde davacı- aboneye sözleşmeyi feshetmesi halinde her durumda cayma bedeli faturası tahakkuk ettirilebileceği,
B. Yürürlükteki birim fiyatlardan yüksek, ancak sözleşmede tanımlanan yönteme göre doğru şekilde hesaplanmış aktif enerji bedeli birim fiyatlarıyla ilk faturada esas alındığı halde sonradan neden değiş- tirildiği anlaşılamayan orta gerilim, çift terimli tarifeden fatura hesaplanması halinde, yalnızca ilk 2022-09 dönem faturasının sözleşmeye uygun olarak tahakkuk ettirilmiş fatura olacağı, diğer faturaların sözleşmeye göre de doğru şekilde tahakkuk ettirilmemiş faturalar olacağı ve cayma bedeli faturası tahakkuk ettirilebileceği yönünde karara varılması halinde cayma bedelinin 115.576,66.-TL olacağı,
C. Davalı tarafından tahakkuk ettirilen faturaların tamamının yasal mevzuata göre daha yüksek tahakkuk ettirilmiş faturalar olduğu, sözleşmeye göre yalnızca 2022-09 ilk dönem faturasının doğru tahakkuk ettirilmiş fatura olduğu, 2022-10,11,12 dönem faturalarının ise sözleşmede olması gerektiği halde kayıt düşül- mediği görülen birim fiyat tarifesinin ilk fatura sonrasında davacı-abone aleyhine olacak şekilde değiştirilmiş olması sebebiyle sözleşmeye göre de daha yüksek tahakkuk ettirilmiş faturalar haline geldiği,
2. Borçlar mevzuatına yönelik değerlendirme yapıldığında:
A. Taraflar arasında ...06.2022 tarihinde adi yazılı şekilde ... müşteri numaralı, “Elektrik Abonelik Sözleşmesi”nin kurulduğu, davacının abone-müşteri konumunda olduğu;
B. Davacının davalının sözleşmeye ve... kurallarına aykırı şekilde fatura düzenlemesi sebebiyle kendisi tarafından haklı nedene dayanarak sözleşmenin feshedildiğini, dolayısıyla kendisinden cayma bedelinin istenemeyeceğini iddia ettiği;
C. Davalının cayma bedeli adı altında ...01.2023 tarihinde, ... numaralı, 122.324,84TL.lik faturayı düzenlendiği;
D. Davacının bu faturaya Beşiktaş... Noterliği'nde ....01.2023 tarihli... yevmiye numaralı ihtarname ile itiraz ettiği ve davacı tarafından sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle cayma bedeli ödeme borcu altında olmadığının beyan edildiği,
E. Davalı tarafça fiyatlandırmanın nasıl yapılacağı hakkında bir bilginin bulunmadığının, davacının bu konuda aydınlatılmadığının ve sözleşmenin kurulması esnasında irade sakatlığı (bozukluğu) hallerinden hile (aldatma) yolu ile davalının davranış sergilediğinin iddia edildiği; bu kapsamda değerlendirme yapılacak olursa TBK m. 30 vd. hükümlerinde ;irade bozukluğu halleri arasında TBK m. 36/1 hükmünde taraflardan birinin, diğerinin aldatması (hileli davranışı) sonucu bir sözleşme yapması durumunda, yanılması esaslı olmasa bile, sözleşmeyle bağlı olmadığı; TBK m. 39/1 hükmünde ise aldatmayı (hileyi andan başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmez veya verdiği şeyi geri istemezse, sözleşmeyi onamış sayılacağı hususunun düzenlendiği; dosya kapsamı incelendiğinde aldatmayı (hileyi) ispatlayacak bir delile dos- yada rastlanmadığı, ancak TMK m. 6, HMK m. 190, 194(1) hükümlerinde dayanılan vakıanın ispata elverişli olarak somutlaştırılıp somutlaştırılmadığını takdirin, TMK m. 4 hükmüne göre Sayın Mahkeme'ye ait olduğu,
F. Davalının cayma bedeline ilişkin ....01.2023 tarihinde düzenlediği ... numaralı, 122.324,84 TL lik fatura bedelinin davacı tarafından icra tehdidi altında yapıldığının ileri sürüldüğü,
G. Sözleşmenin “Aboneye Özel Sözleşme Koşulları” başlığındaki 1. maddesinde 12 ay içerisinde davacı abone tarafından herhangi bir sebeple feshedilmesi durumunda fesih tarihine kadar düzenlenmiş faturaların ortalamasının iki katı kadar fesih tazminatı ödeyeceğinin kararlaştırıldığı; böylece TBK m. 179/son hükmüne göre dönme cezasının taraflarca sözleşme özgürlüğü çerçevesinde kabul edilmiş olduğu,
H. Dolayısıyla yukarıdaki teknik incelemede de beyan edildiği üzere cayma bedeli faturası tahakkuk ettirilebileceği (ancak yapılan hesaplama doğrultusunda bu bedelin 115.576,66 TL olarak hesaplan- dığı) kanaatine varıldığı, aradaki farkın ise 122.324,84 TL - 115.576,66 TL= 6.748,18TL. olduğu; takdirin, TMK m. 4 hükmüne göre mahkemeye ait olduğu," yönünde görüş bildirilmiştir.Bilirkişi raporundaki tespit ve gerekçenin dosyadaki delillere, hükme ve yargısal denetime elverişli olduğu değerlendirilmiştir.
Davacı , tüketici vasfında olduğunu, elektrik tedariki kapsamında düzenlenen sözleş- menin haksız şart hükümleri içerdiğini iddia etmiş ise de ,tarafların tacir olduğu, 6502 sayılı TKHK' nun 5. Maddesinde düzenlenen "haksız şart" hükümlerinin eldeki davada uygulama yerinin olmadığı, tacirlerin işlerini görürken tedbirli ve basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünde olduğu, sözleş- menin davacı tarafça feshedildiği tarihe kadar sözleşme hukuken ayakta olup irade fesadı vs nedenle sözleşmenin iptalinin talep edildiğine veya sözleşmenin ihlali mahiyetindeki durumun düzeltilmesi amacıyla yapılmış bir ihtar ,vs dair bir delil sunulmadığı gözetildiğinde davacının bu sözleşme ile bağlı olacağı ve cezai şart faturasından sorumlu olacağı sonucuna varılmıştır.
Dosya kapsamından davalı tarafça başlatılan takip kapsamında, dava konusu fatura bedellerinin yargılama sırasında tamamen icra dosyasına ödendiği ve davanın İİK m.72/VI hükmü gereğince istirdat davasına dönüştüğü, İcra Müdürlüğü tarafından yapılan kapak hesabı ve bilirkişi kurulunun tespitleri kapsamında 10.109,37 TL tutarındaki ödemenin iadesinin gerektiği tespit edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,
Alınması gereken 732,00 TL harcın, alınan 1.975,00 peşin harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 1.243,00 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,
İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 10/02/2026