T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/1475
KARAR NO: 2026/373
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/01/2025
NUMARASI: 2021/597 E - 2025/17 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 12/02/2026
KARAR YAZIM TARİHİ:12/02/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket aleyhine, davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen ....08.2020 son ödeme tarihli 31.189,44 TL bedelli ,31.08.2020 son ödeme tarihli 125.135,94 TL bedelli iki adet kaçak elektrik faturasından dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile bu dava konusu faturaların iptalini talep ettiklerini, dava konusu faturalardan dolayı Müvekkili ... müşteri no.su ile abone olduğu elektrik sayacına uygulanacak enerji kesilmesi işlemlerinin tedbiren durdurulmasını , Müvekkili aleyhine dava konusu faturalardan dolayı İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyası ile başlatılan icra takibinin tedbiren durdurulması talep ettiğini, dava konusu faturalardan dolayı müvekkilinin ... no.lu hizmet noktası ve ... müşteri no.su ile abonesi olduğu elektrik sayacına uygulanacak enerji kesilmesi işlemlerinin takdir edilecek teminat mukabilinde tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Kaçak elektrik kullanım tespiti ve tahakkuku mevzuata uygun olduğunu, Kurum işlemlerinde herhangi bir hata bulunmadığını, Davanın reddi gerektiğini, Davacının kullanımında olan ... nolu tüketim noktasına ait adreste 18.08.2020 tarihlerinde yapılan kontrolde kullandığı sayacı devre dışı bıraktığını, direkt bağlı kaçak elektrik enerjisi tüketildiği tespit edildiğini, tespite istinaden zabıt tarihinde yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.42 gereği ...08.2020 tarihli ve ..... seri numaralı tutanak tanzim edildiğini, kaçak kullanımın tespiti için mahkememizden bilirkişi İncelemesini talep ettiklerini beyanla davanını reddini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "Yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; ispat yükü yönünden tatbiki gereken 4721 sayılı TMK'nın 6. maddesi uyarınca kural olarak bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran ve iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecbur olup ispat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerli kabul edilmiştir. Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşmektedir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18/02/2015 tarih, 2013/19-1362 E-2015/826 K. sayılı, 20/04/2016 tarih, 2014/13-856 E-2016/523 K.) Somut olayda davacı, davalıya kaçak elektrik tahakkukuna dayalı olarak borcunun bulunmadığını iddia ettiğine göre, ispat yükü davalı alacaklının üzerinde bulunmaktadır. 22/09/2023 tarihli kök rapor ve 26/03/2024 tarihli ek raporların hükme esas alınmaya elverişli olduğu saptanmış olup davacı yönünden 45.293,00 TL fazla kaçak kullanım tahakkuk ettirildiği ancak 19/10/2022 tarihli netice-i talep dilekçesi dikkate alınarak kapak hesabı sonrası TBK 100.maddesi uyarınca yapılan hesaplamalar sonucu davacının davasını istirdat davasına dönüştürdüğü ve istirdatını talep edebileceği tutarın da 101.903,57 TL olduğu hesaplanmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. Açıklanan nedenlerle davacı tarafından açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının İstanbul .... İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasında 45.293,00 TL asıl alacak bakımından davalı yana borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafça 07.11.2022 tarihinde icra dosyasına ödenen 101.903,57 TL'nin 04.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair karar vermek gerekmiştir." gerekçeleriyle;
1-Davacı tarafından açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;Davacının İstanbul ... İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasında 45.293,00 TL asıl alacak bakımından davalı yana borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafça 07.11.2022 tarihinde icra dosyasına ödenen 101.903,57 TL'nin 04.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir. Karara karşı davacı ve davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; bilirkişi ek raporunda müvekkili şirketin elektrik sayacını devre dışı bırakarak kaçak elektrik kullandığı tespiti yapıldığını, bu dönemde imalat olmadığı veya imalatın olmadığına dair belge ve evrakın dava dosyasında bulunmadığı tespiti yapıldığını, bu tespitlerin hatalı olduğunu, müvekkili şirket tarafından kaçak/usulsüz elektrik enerjisi kullanılmadığını, ek raporda itiraz ve delillerinin dikkate alınmadığını, ek rapordaki 106,66 kw kurulu güç hesabının müvekkilinin işyerinde kullanılan elektrik enerjisinin çok üstünde bir güç değeri olduğunu, yapılan hesaplamaların hatalı olduğunu, davalı şirketin iddiaları doğrultusunda OSOS kayıtları ile tüketimdeki rakamlar arasında farklılık olduğu ve işbu şekilde bir hesaplama neticesinde ortaya çıkan 31.189,44-TL kaçak tüketim faturası ve 125.135,94-TL ek tüketim bedelli faturaların da kabulünün mümkün olmadığını, müvekkiline ait iş yerinin fason olarak çalışmakta olduğunu, yapılan işin durumu aylık ve mevsimlik periyotlarda farklılık gösterdiğini, faturaların tahakkuk ettirildiği dönemde Covid-19 pandemi salgını sebebiyle tam kapasite çalışılmadığını, bu hususun ticari defter ve kayıtların mali bir bilirkişi tarafından incelenmesi neticesinde ortaya çıkacağını,15.02.2023 tarihli mali bilirkişi raporunda müvekkilinin fason olarak çalıştığı ve müvekkilinin çalışma ve üretim değerlerinin düzenlenen normal tüketim elektrik faturaları ile uyumlu olduğu ,müvekkile ait iş yerinde Nisan - Mayıs 2020 döneminde çalışma yapılmadığı Haziran 2020 döneminde de minumum üretim yapıldığı, ''24.07.2019 tarihli okumaya ait tüketimden sonra tüketimlerinin azaldığı görülerek 12 aydan uzun süredir kaçak kullanım olduğu tespit edilmiştir'' ifadesinin doğru olmadığı tespit edildiğini, mali bilirkişi raporu dikkate alınmadan hesaplamalar yapıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekil istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; davacının kullanımında olan ... nolu tüketim noktasına ait adreste 18.08.2020 tarihlerinde yapılan kontrolde sayaç devre dışı bırakılarak direkt bağlı kaçak elektrik enerjisi tüketildiği tespit edildiğini, en son kontrol tarihine göre kaçak tüketimi 06.07.2020 – 18.08.2020 tarihleri arasında 22015 kWh karşılığı 31189,44 TL olarak düzeltildiğini, ceza bedelsiz ek tüketim ise 06.07.2020 – 24.08.2019 tarihleri arasında 134944 kWh karşılığı 125.135,94 TL olarak düzeltildiğini, faturaların düzeltilmesi akabinde düzeltilen faturalar için İstanbul .... İcra Dairesi ...Esas sayılı dosya, 125.135,94 TL ek tahakkuk bedeli, 31.189,44 TL kaçak tüketim bedeli olmak üzere toplam 156.325,38 TL kaçak elektrik bedeli, 24.678,56 TL Gecikmiş Gün Faizi, 4.442,14 TL Faizin KDV'si olmak üzere 185.446,08 TL üzerinden takip başlatıldığını, menfi tespit/istirdat davasına konu faturaların 125.135,94 TL ek tahakkuk bedeli, 31189,44 TL kaçak tüketim bedeli olduğunu, rapordaki ek tahakkuk yönünden yapılan hesaplamaların hatalı olduğunu, bilirkişinin; Yönetmelik gereği en fazla 12 ay geri giderek hesaplama yapılabildiğini ve 06.07.2020 – 24.08.2019 dönem için nisan-mayıs aylarının pandemi dönenime denk gelmesi sebebi ile hesaplamaya dahil edilmediği görüşünün hatalı olduğunu, esas alınan süre aralığının hatalı olduğunu, mali müşavir tarafından hazırlanan raporda elektrik faturası ve ortalama tüketim miktarına gözetilerek yoruma dayalı bir tespite gidildiğini, 15.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda dahi tüketimin sıfır olduğu iddia edildiği dönem Nisan ve Mayıs ayı için elektrik tüketiminin olduğunun görüldüğünü, raporun kendi içerisinde çelişkili olup ek tahakkuk hesaplamasının hatalı yapıldığını, dosyada mevcut tüketim ekstrelerine göre elektrik tüketiminin sıfır olmadığı, mayıs ve nisan ayları için elektrik tüketiminin mevcut olduğu, bu tarihler açısından da kaçak elektrik tüketim gerçekleştiği gözetildiğinde bu tarihlerin tamamen hesaplamadan dışlanılmasının hukuka aykırı olduğunu, İstanbul ...İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyaya ilişkin hesaplamada, icra vekalet ücreti ve tahsil harcı hesaplamaya dahil edilmediğinden istirdat talebi yönü ile yapılan hesaplamanın hukuka aykırı olduğunu, icra vekalet ücreti ve tahsil harcı, BSMV Miktarı ve takip masraflarının hesaplamaya katılmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava, kaçak tespitine dayalı yapılan tahakkuk nedeniyle menfi tespit istemine ilişkin olup yargılama sırasında borcun ödenmesi nedeniyle istirdat talebine dönüştürülmüştür.Davacı; kaçak elektrik kullanmadığını, fason üretim yapması nedeniyle üretim ve elektrik tüketiminin farklılık gösterdiğini, yapılan hesaplamaların da hatalı olduğunu ileri sürmektedir.Davalı ise, yapılan işlemler ve hesaplamanın mevzuat hükümlerine uygun oyduğunu ileri sürmektedir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; "İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar.Özel hukuk tüzel kişisi olan talep eden şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir ( Y.3.HD 2021/4894 E., 2021/10580 K.; 2022/8164 E-2023/954 sayılı ilamları da aynı yöndedir.).30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" nde;Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle,eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci
MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;
a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.
b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.
c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)
(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401)Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması
MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
a)Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönem ki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.
(3)42. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
(4) 42 . maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre:
MADDE 45–(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.
c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.
ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
a) Meskenlerde; 5 saat,
b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması
MADDE 46–(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.
(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.Mahkemesince taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi ... ...04.2022 tarihli raporunda özetle; " ..../08/2020 tarihli Kaçak Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağında davacının sayacın devre dışı bırakılarak elektrik kullandığı tespit edilmiştir. Davacının bu hususa ilişkin karşı beyanını destekler mahiyette ilgili dönemde imalat olmadığını/azaldığını ispatlar mahiyette belge veya evrak dosya içeriğinde görülememiştir. Davalının geçmiş dönem enerji kullanımları ve davacı ekibinin tespitinin yer aldığı tutanak birlikte değerlendirildiğinde, davacının sayacı iptal ederek doğrudan elektrik kullanımı kaçak elektirik kullanımıdır. Bu kaçak kullanıma ilişkin olarak ... Kaçak Elektrik Tahakkuk Hesap Bülteninde özetle; ''... Kurulu Güç: 106,66kW, kullanım saat 8 saat, kullanım faktörü 0,6, kaçak kullanım süresinin 90 gün olduğu...'' hususları belirtilmiştir. Ancak yine Tahakkuk İşlemleri ve Laboratuvar Müdürlüğünün 09/12/2021 tarih ve ..... sayılı yazısında bu geriye dönük inceleme yapıldığı ve en son kontrolün 06/07/2020 tarihinde modem değişikliği esnasında yapıldığı belirtilmiştir. Ancak bu durum bilirkişiliğimizce yönetmeliğin ''...doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır...'' hususu göz önüne alınarak tahakkuk için her ay kontrolü yapılan sayaçta kaçak tespitinin yine davalı tarafından yapılması gerektiğinden 90 gün hesaplama için kullanılacaktır.Davacı ticarethanenin kurulu gücü davalının tespitine karşı bir beyan olmadığı için 106,66kw olarak değerlendirilmiştir. Söz konusu ticarethanenin kabul edilen dönemde olması gereken tüketim miktarının hesaplanmasında ticarethane kurulu gücü 106,66 kW dikkate alınarak ve kurulu gücün kullanma faktörü 0,6 kabul edilerek 106,66kwatt x0,6 = 63,996 kW olması gereken tüketim miktarının hesaplanmasında dikkate alınacak güç olarak hesaplanmıştır. Yukarıda belirtilen hususlara ve kullanım süresi 90 güne göre olması gereken tüketim miktarının hesaplanması:Olması gereken tüketim miktarı: 63,996kw x 8 saat/gün x 90gün = 46.077,12kwh’ tır. Davacının sayaç harici direk bağlantı yaparak elektrik kullandığı, doğrudan elektrik kullandığı, bu durumda ölçüm dışı elektrik kullandığı ve harcanan elektriğin ölçülmesinin mümkün olmadığı belirlenmiştir. dosya içerisindeki bilgiler ve yapılan hesaplamalar ışığında davacının karşılıksız yararlanma ile kaçak elektrik kullandığı kanaatine varılmıştır. Kaçak elektrik bedelinin yukarıda yapılan hesaplamalara göre, Vergili ve Cezasız Olarak 43.219,41 TL (Kırküçbinikiyüzondokuzlirakırkbirkuruş), Vergili ve Cezalı Olarak 64.829,12 TLolduğunu " mütalaa etmiş, ek raporunda da " mahkemece OSOS kayıtları ile tüketimdeki farklılıklardan dolayı bu tespitlerin doğru bulgu ve belge niteliğinde olacağı yönünde kanaat oluşması durumunda, davacı tarafından düzenlenen, son kontrol tarihine göre kaçak tüketimi 06.07.2020 – 18.08.2020 tarihleri arasında 22.015kWh karşılığı 31.189,44 TL(Birim Fiyat Enerji Bedeli: ..., Dağıtım Bedeli:.. - kaçak tüketim) olarak düzenlenen , ceza bedelsiz ek tüketim ise 06.07.2020 – 24.08.2019 tarihleri arasında 134.944kWh karşılığı 125.135,94 TL (Birim Fiyat Enerji Bedeli: ..., Dağıtım Bedeli:...) olarak düzenlenen faturaların elektrik birim fiyatları göz önüne alındığında kurulu güce karşılık gelen tüketim ile uyumlu olduğu " yönünde görüş bildirmiştir.Mali müşavir bilirkişi ....... 15.02.2023 tarihli raporunda özetle; "...Davacı ........ Şti.'nin fason üretim yapması nedeniyle faaliyetinin ve buna bağlı olarak elektrik tüketiminin aylar itibariyle değişkenlik gösterdiği, ayrıca Covid 19 tedbirleri gereği Nisan Mayıs 2020 döneminde çalışma yapılmadığı, Haziran 2020 döneminde de minumum üretim yapıldığı, Davalı ... A.Ş.'nin “24.07.2019 tarihli okumaya ait tüketimden sonra tüketimlerinin azaldığı görülerek 12 aydan uzun süredir kaçak kullanım olduğu tespit edilmiştir.” İdiasında Covid 19 tedbirleri ile şirketin ürtetim durumuna göre elektrik kullanımının değişiklik göstermesi karşısında, fiili durum ile rakamsal anlamda uyumlu olmadığı, aksine davacının çalışma ve üretim değerlerinin düzenlenen elektrik faturaları ile uyumlu hareket ettiği" yönünde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi ..... ve mali müşavir ... .....10.2023 tarihli raporunda özetle; " Yönetmeliği 42/-c hükmü gereği; Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden elektrik enerjisi tüketilmesi kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilebileceği, hesap bulteni kayıtlarından, Kaçak ve kaçak ek tahakkuk hesaplamalarında davalı kurumca 106,66 kw x 0,6 = 63,99 kw güç değerinin dikkate alınmış olduğu anlaşılmaktadır. Bu değer, davacının resmi kurulu gücüdür. tutanakta davacı tarafın(133+103+94) x 220 Volt = 72600 watt güç tükettiği tespit edildiğinden, davalı kurumca hesaplamalarda dikkate aldığı 106,66 kw x 0,6 değerin tekniğine, mevzuata, sözleşme kurulu gücü ve davacının iş gücüne uygun olarak belirlenmiş olduğu kanaatine varılmıştır.tutanak tarihinden önce en son 06.07.2020 tarihinde OSOS modem değişimi yapıldığı anlaşılmakla, mevzuat madde 45 (1) —c hükmü kapsamında “42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir" hükmü gereği dava konusu tutanağa konu KAÇAK kullanım dönemi; SAYAÇ MAHALLİNDE yapılan modem değişim tarihi (06.07.2020) ile 18.08.2020 (tutanak) tarihi arasındaki 43 günlük süredir.Davalı mevzuat dahilinde bulunan diğer abone grubuna dahil olup günlük 8 saatlik kullanım süresi hesaplamalarda dikkate alınabilecektir.Davacının, 22015,00 kwh. lik tüketime tekabül eden 31.189,44 TL kaçak tahakkukundan sorumlu tutulabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.Yukarıda yapılan tüketim kıyaslamalarında, Davacı tüketiminin 24.07.2019 tarihi itibariyle düşmeye başladığı sabittir.Yani tutanak tarihinden 1 yıl önceki tüketimlerin dahi düşük olduğu tespit edildiğinden ve mevzuatta tutanak tarihinden 12 ay geriye gidilerek hesaplama yapılabileceğine dair hüküm bulunduğundan,Sayacın eksik tüketim kayıt ettiği 24.08.2019 — 06.07.2020 tarihler arasındaki dönem için davalı adına kaçak ek tahakkuku düzenlenebilecektir. Çünkü bu dönemde sayaç eksik tüketim kayıt etmiştir. Ancak, Davacı vekilinin de talep ettiği üzere pandemi nedeniyle davacı şirketin çalışma yapmadığı hususu sunulan 15.02.2023 tarihli bilirkişi raporu ile sabittir. İlgili raporda “Covid 19 tedbirlerinin uygulandığı Mart-Mayıs 2020 döneminde Nisan-Mayıs 2020 aylarında hiç çalışma yapılmadığı,Haziran 2020 ayında satış tutarı ve çalışan personele ödenen ücretin çok düşük olduğu” tespit edilmiştir.Bu durumda nihai karar mahkemeye ait olmak üzere, kaçak ek tahakkukuna konu 24.08.2019 —06.07.2020 tarihler arasındaki dönem içerisinde kalan pandemi nedeniyle çalışma yapılmayan nisan-mayıs ayları hesaplamaya dahil edilmemelidir. Pandemide yasaklar 22/03/2020 tarihi itibariyle başlamıştır. ..Davacının, 86.100,97 kwh. lik tüketime tekabül 79.842.94 TL. kaçak EK tahakkukundan sorumlu tutulabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.Davacı tarafın, 45.293,00 TL. menfi tespit talebinin olabileceği,İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası bakımından takibin, 111.032,38 TL. (asıl alacak)+ 3.155,09 TL. (işlemiş faiz)+ 567,92 TL. (Faiz KDV si) olmak üzere toplam 114.755,39 TL. Bedel üzerinden davacı adına devam edebileceği, Davacı vekilinin istirdat talebi bakımından; Davacı tarafça yapılan ödeme bedelinden, davacı tarafın ödeme yaptığı tarih itibariyle faiz dahil sorumlu olacağı tutarın düşülmesi akabinde 269.269,41 TL. - (111.032,40 TL+ 4 47740,22 TL+ 4 8593,24 TL)=101.903,57 TL. istirdat talebinin olabileceği" yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişiler ek raporlarında ise, " Dava konusu 31.08.2020 son ödeme tarihli ve 31.189,44-TL bedelli fatura ile 31.08.2021 tarihli 125.135,94-TL tutarlı fatura ile ilgili olarak davacı tarafından İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına 04/10/2022 tarihi itibariyle 269.269,41 TL ödeme yapılarak İcra dosyası kapatılmış olduğu anlaşılmaktadır.Teknik Sonuç olarak, Dava konusu tutanak döneminde pandemi nedeniyle çalışma olmadığının kabulü halinde, kök raporda hesap edilen 31.189,44 TL. kaçak tahakkuku + 79.842,94 TL. kaçak ek tahakkuku olmak üzere toplam 111.032,38 TL.tutardan davacı sorumluluğu olabileceği, Pandemi döneminde çalışma olduğunun kabulü halinde 31.189,44 TL. kaçak+ 125.135,94 TL. kaçak ek =- 156.325,38 TL. Davacı sorumluluğu hesap edilmiştir." şeklinde hesaplama yapmışlardır.Buna göre, mahkemesince davacının borçlu olmadığı kısma ilişkin hüküm kurulduğu, ancak bu miktar yönünden takip giderinin hesaplanmamış olduğu, borçlu olduğu kabul edilen miktar için kapak hesabı yapılarak istirdat konusunda karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli değildir. Açıklanan nedenlerle, davacının ve davalının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde hesaplama yapılarak karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacının ve davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edenlere isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edenlere ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.12/02/2026