T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2024/511
KARAR NO:2024/3377
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:17/10/2023
NUMARASI:2021/402 E - 2023/643 K
DAVA:Menfi Tesbit
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 10/12/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kurulumunu müteakip sözleşme ile başvuruların davalı şirket nezdinde yapıldığını, elektrik sayacının olmadığını bu nedenle elektrik sayacı talebinde bulunulduğunu, sayacın takıldığını, müracaattan sonraki 1,5 aylık diliminde gelindiğini, kabloların renginin gerekçe gösterildiğini, onaylamanın yönetmelik değişikliği gerekçesiyle yapılmadığını, müvekkilinin işletmesinin sekteye uğradığını, davalı kurum elemanlarının geç gelmeleri nedeniyle işlerin yavaş ilerlediğini, müvekkilinin mağdur edildiğini, 1 no'lu davalı kurum nezdinde elektrik sayaç saatinin onaylanmasını müteakip aradan 20 gün geçtikten sonra dava konusu 25/06/2021 tarih ve... fatura no'lu tüketim bilgileri yazılmayan varsayımlara dayanan kaçak elekitrik tarifesinin uygulandığını, tek taraflı bir faturanın düzenlenerek 53.503,84-TL'nin 05/07/2021 tarihine kadar ödenmesinin talep edildiğini,24/06/2021 tarihli kaçak/usulsüz elektrik kullanım tutanağı ile faturanın tahakkuk ettirildiğini öğrenen müvekkilinin davalı kuruma müracaat ettiğini, kurum elemanlarının gelmediğini, işlemlerin bitirilmediğini, yönetmelik değişiklikleri ve personel noksanlıklarını gerekçe gösterip davalı kurumun haksız fahiş kazanç peşine düştüğünü belirterek dava konusu 25/06/2021 tarih ve... fatura no'lu 53.503,84-TL'den 40.000-TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: davacının, müvekkili şirkete husumetyöneltilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirketin elektriğin perakende satışı ile iştigal eden ve EPDK kararı ile kurulmuş ayrı bir tüzel kişiliğine haiz perakende satış şirketi olduğunu, müvekkilinin abonelik sözleşmelerine dayalı normal elektrik tüketim faturalarından kaynaklı uyuşmazlıkların muhatabı olduğunu, bu tür uyuşmazlıkların ... A.Ş ile ilgisinin olmadığını, bu nedenle müvekkili şirket açısından davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davacının davasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafça borç miktarını inkar ettiğini, ancak buna ilişkin herhangi bir delil sunmadığını belirterek, davanın husumet yokluğu sebebi ile reddine, aksi takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen davada davacı ... A.Ş vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı /borçlunun kullanımında olan ... hizmet numaralı tesisatta müvekkil şirket ekiplerince yapılan kontrolde sözleşmesiz sayaçtan enerji kullanıldığı tespiti üzerine, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği ... seri numaralı Kaçak Elektrik tutanağı tanzim edildiğini, davalı borçlu aleyhine tahakkuk ettirilen kaçak elektrik bedeline faiz ilave edilerek ... sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalı borçlu tarafından borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, Kaçak elektrik kullanımı tutanaklar ile sabit olduğunu, davalı borçlu mevzuata uygun olarak düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağına ilişkin tahakkuku ödemekle yükümlü olduğunu, söz konusu olan borca itirazın yerinde olmadığını belirterek, davalının ... sayılı takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazın iptalini ve takibin devamını davalı /borçlu aleyhine hükmolunacak meblağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonunda ;
A-ESAS DAVA YÖNÜNDEN:1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, -Davalı ... A.Ş. Yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE,-Davalı ... A.Ş. Yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile ... seri nolu fatura sebebiyle davacının davalıya 14.880,84TL bakımından borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
B-BİRLEŞEN İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2022/496 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN ;1-Davanın KISMEN KABULÜNE; ... sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibe yapılan İTİRAZIN 25.247,03TL asıl alacak 836,67TL gecikme zammı ve 150,60TL gecikme faizi olmak üzere, toplamda 26.234,30TL yönünden İPTALİ ile TAKİBİN bu tutar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararı,davacı vekili asıl ve birleşen davalar yönünden istinaf etmiştir.Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından tanzim edilen kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı ve tahakkuk ettirilen 40.127,87-TL'lik kaçak kullanım fatura bedelinin mevzuata uygun olduğu, 03.06.2021 tarihinde müvekkili şirket ekipleri tarafından yapılan kontrolde sözleşmesiz sayaçtan kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini , ... seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağına istinaden sözleşmesiz kullanım karşılığı ... seri numaralı fatura karşılığında 53.503,84-TL tutarlı fatura tahakkuk ettirildiğini, davacı/birleşen davalı tüketicinin 25.06.2021 tarihli ... seri numaralı itiraz başvurusu ile fatura yeniden değerlendirilmiş olup değerlendirme sonunda fonsuz tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapıldığı tespit edildiğinden 30.06.2021 tarihli 5678 seri numaralı müvekkili şirket komisyonu marifeti ile ... seri numaralı faturanın iptal edildiği, iptal edilen faturanın yerine tüketicinin tespit edilen sözleşmesiz 25.268-kWh enerji tüketimi karşılığı ... seri numaralı zabıt ile "fonsuz tarifenin 1,5 (bir buçuk) katı ile çarpılarak kaçak enerji bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir." hususu dikkate alınarak 40.127,87-TL tutarında olacak şekilde düzeltilerek ... seri numaralı fatura ile yeniden fatura edildiğini , yapılan kontrollerde tespit ve tahakkukta herhangi bir hatanın bulunmadığının tespit edildiği, davacı/birleşen davalının elektrik perakende satış sözleşmesini imzalama tarihi 14.06.2021 olup, elektriği sözleşmesiz bir şekilde kaçak olarak kullandığının tespit edildiği tarihin ise 03.06.2021 olduğu, bu hususun davacı/birleşen davalının sözleşme imzalama tarihinden önce kaçak bir şekilde elektrik kullandığını somut bir şekilde ortaya koyduğunu, anılan hüküm doğrultusunda, davacı/birleşen davalının söz konusu tüketim noktasında perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın elektrik kullanmasını kaçak elektrik enerjisi tüketimi olup, davalı hakkında düzenlenen kaçak elektrik tutanağının usulüne uygun şekilde hazırlandığı, davacı/birleşen davalı iddia ve savunmalarını somut bir şekilde ispatlayamamış olup Yerel Mahkemece ispatlanamayan davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesinin hukuka aykırı oluğu,davacının sözleşme yapılmasındaki gecikme ile ilgili somut delil sunamadığını, iddiaların soyut beyanlardan öteye gidemediğini, davacı/birleşen davalının kira sözleşmesinin 01.11.2020 başlangıç tarihli olup, vergi levhasında işe başlama tarihinin 03.11.2020' olduğunu,davacı/birleşen davalının elektrik perakende satış sözleşmesini imzalama tarihi 14.06.2021 olup sözleşme imzalama tarihi ile işe başlama tarihi arasında 7 aydan fazla bir süre bulunduğunu,bu sebeplerle esas davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken hem esas dava hem de birleşen İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/496 Esas sayılı dosyası yönünden davaların kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğu, davacı/birleşen davalının kaçak elektrik kullanımı yaptığını örtülü bir şekilde kabul ettiği, müşteri başvuru formunda davacı/birleşen davalı başvurusunda aynen:"13.04.2021 tarihinde sayacımın muayenesi onaylandı fakat pandemi sebebi ile sözleşme yapamadım. Tarafıma kaçak yazıldı. Sözleşmeden sonra çıkan kaçağın iptali için gereğini arz ederim."şeklinde beyan ve taleplerde bulunulmuş olup ,sayacın muayenesinin onaylandığını ve kendisinin pandemi sebebiyle sözleşme yapamadığını yani sözleşmesiz bir şekilde elektrik kullandığını ikrar ettiğini,Yerel Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda sayaç endeks değeri olduğundan düşük kabul edilerek hesaplama yapılmış ve ilgili rapor hatalı ve eksik inceleme neticesinde tanzim edilmiş olup ,hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğu, bilirkişi raporunda tüketilen enerjinin 23.799 kWh olduğu ve sözleşmenin geç yapılmasının mücbir sebep kapsamında kaldığı ihtimali için hesaplama yapılmış ve neticesinde hesap edilen cezasız enerji bedeli tutarı olan 25.247,03-TL'nin Mahkemece kabul edilmiş olduğu, raporun bu yönüyle kabul edilmesi açıkça hukuka ve Yönetmeliğe aykırı olduğu, davacı/birleşen davalı 25.268 kWh kaçak elektrik enerjisi tüketmiş olup hesaplamanın bu miktar üzerinden yapılması gerektiği,Pandemi döneminin mücbir sebep kapsamında olmayıp davacı/birleşen davalı adına kaçak elektrik kullanım ceza bedelinin de tahakkuk edilmesi gerektiği, Mahkeme tarafından aksinin kabulü ile karar verilmiş olduğu,Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 31. maddesinde perakende satış sözleşmesi taraflarından herhangi birinin perakende satış sözleşmesi ile Yönetmelik kapsamındaki herhangi bir yükümlülüğünü 2/11/2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde düzenlenen mücbir sebepler nedeniyle yerine getiremediği hali düzenlenmiş olup bu şekilde bir mücbir sebebin varlığı halinde mücbir sebep olayının ya da etkilerinin devam ettiği ve yükümlülüğün yerine getirilmesini engellediği süre boyunca, etkilenen yükümlülüklerin askıya alınacağının hüküm altına alındığı, birleşen dava yönünden icra inkar tazminatı talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu,kaçak tespit tutanakları aksi ispat edilene kadar geçerli belgelerden olup davacı/birleşen davalı tarafça işbu tutanakların aksinin ispat edilemediği, bu sebeplerle kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; asıl ve birleşen davalar, menfi tesbit ve tirazın iptali talebine ilişkindir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ; birleşen dosyadaki davalı ...'ın davacıya ait iş yerinde sözleşmesiz elektrik kullanımı sebebiyle kaçak tespitinde bulunduğu, bu tespite istinaden 53.503,84TL'lik kaçak kullanım faturası düzenlediği, davalı birleşen davacı ...'ın ise esas davaya konu faturayı yenileyerek ... sayılı 40.127,87TL'lik fatura düzenlendiği , sözkonusu faturanın tahsili amacıyla ... sayılı dosyasında takip başlattığı, takibe borçlu - davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğu görülmüştür.Mahkemece yargılamada bilirkişi/heyet raporları alınmıştır.Bilirkişinin hazırladığı kök ve ek bilirkişi raporunda özetle; "...03.06.2021 Tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik tutanağı için, kaçak elektrik tüketim bedelinin 37.198,60 TL olarak hesaplandığı." mütalaa etmiştir. İtiraz üzerine yeni bir bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek raporda özetle; "... sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na dayanılarak yayımlanmış olan ”Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği” hükümlerine göre, Davacının düzenlenen fatura döneminde sözleşmesiz olarak tüketim yaptığı kanaati oluşmuş olmak ile birlikte, sözleşme yapılmayan dönemde mücbir sebeplerin oluştuğu ve bu nedenle sözleşmenin geç yapılmasının hukuki değerlendirmesi mahkemeye ait olmak üzere, ... Şirketi unvanlı firmanın sayaç takıldıktan sonra kullandığı enerji bedeli için, sözleşmesiz dönemde sayaç takılı olduğu ve sayaç harici tüketim olduğu yönünde herhangi bir bilgi ve belge olmamasından ötürü sayaç endek bilgisinde yer alan 23.799-kWh tüketimin sözleşmesiz dönemde kullanılan tüketim olduğu, sözleşmesiz dönemde kullanılan elektriğin kaçak kullanım olarak değerlendirilmesi durumunda yönetmelik gereği tahakkuk eden tüketimin Ceza Bedeli ile birlikte toplam Fatura bedelinin 37.198,60 TL olabileceği, eğer sözleşme yapılamamasının mücbir sebep kabul edilmesi, dolayısıyla sözleşmesiz tüketimin yönetmelik gereği kaçak kullanım olarak değerlendirilmiş olmasına rağmen mücbir sebep oluştuğu kanaati oluşması durumunda ceza tahakkuk edilemeceği kanaati oluşması durumunda sözleşme tarihi öncesi sayaca yansıyan tüketime ilişkin olarak tahakkuk edecek cezasız bedelin 27.070,15 TL olabileceği görüşü bildirilmiştir. İtiraz üzerine alınan Ek raporda ise; "Sözleşmesiz dönemde sayaç takılı olduğu ve sayaç harici tüketim olduğu yönünde herhangi bir bilgi ve belge olmamasından ötürü sayaç endek bilgisinde yer alan 23.799-kWh tüketimin sözleşmesiz dönemde kullanılan tüketim olduğu kanaati olması durumunda Toplam 38.653,25 TL, olabileceği,davalı ekiplerince hesaplanan tüketilen enerjinin 25.268 kWh tüketimin sözleşmesiz dönemde kullanılan tüketim olduğu kanaati olması durumunda, Toplam 40.974,38 TL,olabileceği, davalı ekiplerince hesaplanan tüketilen enerjinin 25.268 kWh tüketimin sözleşmesiz dönemde kullanılan tüketim olduğu ve davalı tarafından düzenlenen faturanın esas alınması gerektiği kanaati olması durumunda, TOPLAM 41.697,06 TL,olabileceği,Sözleşmesiz dönemde kullanılan elektriğin kaçak kullanım olarak değerlendirilmesi durumunda yönetmelik gereği tahakkuk eden tüketimin Ceza Bedeli ile birlikte toplam Fatura bedelinin 37.198,60 TL olabileceği,kök raporda da belirtildiği üzere, eğer sözleşme yapılamamasının mücbir sebep kabul edilmesi, dolayısıyla sözleşmesiz tüketimin yönetmelik gereği kaçak kullanım olarak değerlendirilmiş olmasına rağmen mücbir sebep oluştuğu kanaati oluşması durumunda ceza tahakkuk edilemeceği kanaati oluşması durumunda sözleşme tarihi öncesi sayaca yansıyan tüketime ilişkin olarak tahakkuk edecek cezasız bedelin 26,567,66 TL olabileceği." mütalaa etmiştir.Mahkemece; davalı yanın kaçak elektrik kullandığı hususunda kanaat oluştuğu, tahakkuk edilmesi gereken fatura miktarının 25.247,03 TL olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiştir. Ancak, dosyadaki bilgi ve belgeler itibarıyla ,asıl dosya davacısının sözleşme yapılmadan evvel elektrik kullandığı, sözleşmesiz elektrik kullanımının 30/05/2018 tarihinde yürürlüğe giren EPTHY 42. maddesi uyarınca kaçak elektrik kullanımı olduğundan, kaçak miktarı ve süresinin Yönetmelik 44. madde uyarınca hesaplanması gerektiği,dolayısı ile cezalı tahakkuk yapılması gerektiği, bu sebeple 10/07/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunun tablo 2 kısmındaki hesaplamanın dosya kapsamı ve ilgili Yönetmeliğe uygun bulunduğu ,toplam borç tutarının 37.198,60 TL olduğu anlaşılmıştır.Kaçak kullanım haksız fiil olup,alacak likit olmadığından birleşen davada icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesinde usul ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.Bu sebeple ,davacı-birleşen dosya davalısı ..'ın istinaf talebinin kabulü ile ,istinaf konusu karar HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak,asıl ve birleşen dava yönünden yeniden esas hakkında aşağıda yazılı olduğu şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle; Asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı ...'ın istinaf talebinin kabulü ile ,istinafa konu karar HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak yeniden esas hakkında;
A-ESAS DAVA YÖNÜNDEN :1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, -Davalı ... A.Ş. yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE, -... A.Ş. yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile ... seri nolu fatura sebebiyle davacının davalıya 2.929,27 TL borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2- Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcının , peşin alınan 683,10 TL harçtan tahsili ile bakiye 255,50 TL harcın talebi halinde davacıya iadesine, 3-Davacıdan alınan 427,60 TL harcın, davalı ... A.Ş 'den alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan toplam 1.929,50 TL yargılama giderinden kabul red oranına göre hesaplanan 141,23 TL yargılama giderinin davalı ...'tan alınarak davalıya verilmesine,5-Davalı... A.Ş. tarafından yapılan toplam 1.131,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, 6-... A.Ş.'nin yargılama sırasında yapmış olduğu toplam 108,00 TL'nin kabul -red oranına göre hesaplanan 100,09 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, 7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 2.929,27 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş' den alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı ... A.Ş' kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,9-Davalı... A.Ş kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, 10-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısımların karar kesin olmakla ilk derece mahkemesince yatıran taraflara iadesine,
B-BİRLEŞEN İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2022/496 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE; ... sayılı dosyasında, davalı-borçlunun itirazının kısmen iptali ile ,takibin 37.198,60 TL asıl alacak 1.348,30.TL gecikme zammı ve 242.69 TL KDV üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 2.540,99 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 503,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.037,12 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 503,87 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 60,00 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 55,62 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 30.000,00 TK maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 2.929,27 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8- Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısımların karar kesin olmakla yatıran taraflara ilk derece mahkemesince iadesine,İstinaf incelemesiyle ilgili olarak;Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf edene isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine, Asıl dosya davalısı- birleşen dosya davacısı ...'ın istinaf aşamasında yapmış olduğu 200,00 TL istinaf masrafının asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısından alınarak ...'a verilmesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 10/12/2024