T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2023/3795
KARAR NO:2024/2838
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:01/11/2023
NUMARASI:2022/695 E - 2023/816 K
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
KARAR TARİHİ:24/10/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, elektrik tedarik şirketi olan dava dışı ... A.Ş.'nin - 2022/6-7 ve 8 dönemleri normal elektrik tüketim faturalarından da anlaşıldığı üzere ticarethane grubu sözleşmeli abonesi olarak, İstanbul Avrupa yakası bölgesindeki ticari işletmesi olan ... tesisat/hizmet no'lu kullanım yerinde elektrik enerjisi kullandığını, İstanbul Avrupa yakasında elektrik dağıtım şirketi olan davalı tarafından, müvekkilin bu kullanım yerinde “yapılan kontrolde sayacın “...” fazlarının klemens üzerinde giriş ile çıkışlarına bakır kablo vasıtasıyla “şönt yapıldığı tespit edildi.” iddiası ile müvekkili hakkında 27.07.2022 tarih ve ... no'lu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiğini, Müteakiben davalı tarafından, anılan kaçak elektrik kullanım tespit tutanağına dayanılarak düzenlenen 27.07.2022 tarihli, ... no'lu ve 262.001,20-TL bedelli kaçak elektrik tüketim faturası (ek-3) ve yine aynı tarihli, .... no'lu ve 129.745,84-TL bedelli kaçak elektrik ek tüketim faturası (ek-4) ile davacı müvekkil adına toplam 391.747,04-TL kaçak elektrik tüketim borcu tahakkuk ettirildiğini, davacı müvekkili tarafından, davalı tarafın haksız ve mesnetsiz iddiasının aksine, kaçak elektrik enerjisi kullanılmadığını, davalı şirket, davacı müvekkile atfettiği haksız eylem nitelikli kaçak elektrik kullanım iddiasını HMK.m.190, TMK.m.6 hükümleri gereğince ispatla yükümlü olduğu gibi EPTHY.m.43/5 hükmü gereğince, iddia ettiği kaçak elektrik kullanımı tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırmak ve davacı müvekkilinin haklarını ihlal etmemek zorunda olduğunu, davalı tarafından tek taraflı olarak düzenlenen ve müvekkilin imzasını içermeyen kaçak elektrik tespit tutanağı, bu hâliyle - emsal Yargıtay içtihatlarına' göre - kaçak elektrik kullanım iddiasını tek başına ispata elverişli ve yeterli delil vasfında olmadığı gibi davalı şirketin, tarafı olduğu somut uyuşmazlıkta, kendi iddiasını kendi düzenlediği bir belge ile ispatına cevaz verilebilmesi, 1945/28 E. ve 1950/6 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı” karşısında olanaksız olduğunu, davacı müvekkil tarafından, davaya konu mezkür faturalara dayanak oluşturan kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı içeriğinde ileri sürülen iddianın aksine, belirtilen kullanım yerinde kaçak elektrik enerjisi kullanılmamış olup müvekkilin, davaya konu faturalar ile tahakkuk ettirilen borcun tamamından sorumlu ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu mezkür faturalarla tahakkuk ettirilen kaçak elektrik tüketim bedelinin, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin kaçak elektrik tüketiminin tespiti ile kaçak elektrik tüketim bedelinin hesaplanmasında ve faturalandırılmasında esas alınması gereken tüketim miktarını ve süreyi belirleyen m.42 ilâ m.49 hükümlerine aykırı olarak fazla hesaplanmış ve keyfiyet, bilirkişi incelemesi ile sübuta erecek olduğunu, müvekkilin mezkür faturalar ile tahakkuk ettirilen borcun bilirkişi marifetiyle haksız ve hukuka aykırı olduğu tespit edilen kısmından sorumlu ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiğini, davanın açılmasından önce vaki talebimiz üzerine, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mah.'nin 2022/312 D. İş sayılı ve 30.09.2022 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile “müvekkilin belirtilen kullanım yerinin elektrik enerjisinin, mezkür fatura borçlarından dolayı kesilmemesi, kesilmiş ise yeniden bağlanması” yönünde tedbir kararı verilmiş ve tarafımızdan, 30.09.2022 tarihli dilekçemiz ile tedbir kararının uygulanması talep edilmiş olduğunu, HMK.m.397/1 hükmüne göre, mezkür faturalar ile tahakkuk ettirilen borçtan doğan uyuşmazlığın esası hakkındaki menfi tespit davası, tedbir kararının uygulanmasını talep ettiğimiz tarihten itibaren 2 haftalık sürede açılması gerektiğini, hâl böyle olmakla; HMK.m.109 hükmü uyarınca kısmi dava olarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davacı müvekkilin, davalı şirket tarafından düzenlenen davaya konu mezkür faturalar ile tahakkuk ettirilen borcun şimdilik 500,00-TL kısmından borçlu olmadığının tespiti istemiyle, karar verilmesini talep ve dava etmiş, bilahare talebini ıslah etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ticarethane vasıflı işletmesinde kullandığı kaçak kullanımına ilişkin olduğu davanın ticari dava olduğunu, bu kapsamda ticari davalarda zorunlu arabuluculuk sürecinin işletilmemiş olması göz önünde bulundurulduğunda huzurdaki davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkili şirket kayıtlarında yapılan incelemelerde; ... numaralı tüketim noktasına ait adreste 27.07.2022 tarihinde yapılan kontrolde " ... fazlarının klemens üzerinde giriş ile çıkışlarına bakır kablo vasıtası ile 'Şönt' yapılarak" kaçak elektrik kullanıldığı tespit edildiğini, söz konusu tespite istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42/1-c hükmüne istinaden kaçak elektrik ... seri numaralı kaçak elektrik kullanımı tespit tutanağı tanzim edildiğini, tespite istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44 ve 45'nci maddeleri gereği harici hatta bağlı cihazların kurulu gücüne göre 38253 kWh karşılığı 262.001,20 TL kaçak ve 70037 kWh karşılığı 129.745,84 TL ek tahakkuk faturası tahakkuk ettirildiğini, söz konusu kaçak kullanımı sabit kılan video kaydı dosya kapsamına tarafımızca sunulmuş olup, davacı tarafın tüm iddialarını çürütür nitelikte olduğunu, kaçak tespit tutanaklarının müvekkil şirket tarafından tek taraflı hazırlandığı iddiaları, iş bu video kaydı ile tamamen haksız ve mesnetsiz olduğu kanıtlandığını, Müvekkil şirket tarafından yapılan hesaplamalar mevzuat hükümleri uygun olup herhangi bir hata bulunmadığını, Müvekkil şirket tarafından yapılan tespit ve hesaplamalar Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42 ve devamı maddelerine uygun olarak tahakkuk yaptırıldığından yapılan hesaplama mevzuata uygun olduğunu, bu nedenle haksız ve yersiz davanın reddi gerektiğini, davacı tarafça dava konusu tutanaktan önce, müvekkil şirket ekiplerince davacı adına ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı tutulmuş olup, yapılan tahakkuklandırma mükerrer kullanım hükümlerince yapıldığını, müvekkili şirketçe yapılan tüm tespit ve tahakkuklandırma işlemleri tamamen mevzuat hükümlerine uygun olduğunu, bu nedenlerle öncelikle davanın usulden reddine, nihayetinde haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "Davalı kurumdan kaçak kullanım iddiasına ilişkin tutanaklar ile davacının aboneliğine ilişkin belgeler celp edilmiş , dosya elektrik elektronik bilirkişisine gönderilmiş, bilirkişi raporunda, davalı tarafın düzenlediği tutanağa göre sayacın hiç tüketim kaydetmemesi gerekirken tutanak öncesinde tüketim kaydetmiş olması, tutanakta sayaç endeks sayısının 26,9kW olması, tutanak tarihinden sonra belirgin bir yükselme olmaması, sayacın tutanak sonrası tesisatta bırakılmasının herhangi bir bozukluğun olmadığını gösterdiği, bu nedenle tutanak sonrası tüketimlerin davacının gerçek tüketimleri olduğu, sayaç sonrası tüketimler ile sayaç öncesi tüketimler uzun süre mukayese edildiğinde, tutanaktaki durumu yansıtmadığı gibi eksik tüketim hesabının yapılmasını gerektirir bir durumun olmadığı ve dolayısıyla sayaca eksik tüketim kaydettirecek şekilde müdahale yapılmadığının görüldüğü, rapor içinde bulunan sayaç fotoğrafındaki şönt iletkenlerinin gerekli kısa devre işlemlerini yapmadıkları, şönt iletkenlerinin işlev görmediği, açıklanan gerekçelerle davacıya tahakkuk ettirilen 38.253kWh karşılığı 262.001,20 TL kaçak elektrik faturası ve tenzil tüketimde dikkate alınarak 70.037,00kWh karşılığı 129.745,84 TL kaçak ek tahakkukunun iptal edilmesinin ve davacının davalıya herhangi bir borcunun olmadığının rapor edilmesi karşısında bilirkişi raporunda ayrıntılı ve teferruatlı olayın anlatıldığı, bilirkişi raporunun bilimsel olduğu, dosyadaki tüm bilgi ve belgeler bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının iş yerinde kaçak elektrik kullanmadığını ve kullandığı tüm elektriklerin faturalı olduğu anlaşılmakla, davalı kurumun davacı aleyhine kesmiş olduğu, 38.253kWh karşılığı 262.001,20 TL kaçak elektrik faturası ve tenzil tüketimde dikkate alınarak 70.037,00kWh karşılığı 129.745,84 TL kaçak ek tahakkukunun iptal edilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve davacının 262.001,20 TL kaçak elektrik faturası ve 129.745,84 TL kaçak ek tahakkuku olmak üzere 391.747,04 TL yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçeleriyle 1-Davanın kabulüne,Davacının davalı şirkete 262.001,20 TL kaçak elektrik faturası ve 129.745,84 TL kaçak ek tahakkuk olmak üzere toplam 391.747,04 TL borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiştir.Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; müvekkili şirket görevlilerimizce yapılan incelemeler sonucu davacının kaçak elektrik kullanımı gerçekleştirdiğinin tespiti üzerine tahakkuk ettirilen borçlarla ilgili herhangi bir hata bulunmadığını, ... numaralı tüketim noktasına ait adreste 27.07.2022 tarihinde yapılan kontrolde " ... fazlarının klemens üzerinde giriş ile çıkışlarına bakır kablo vasıtası ile 'Şönt' yapılarak" kaçak elektrik kullanıldığı tespit edildiğini, tespite istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44 ve 45'nci maddeleri gereği harici hatta bağlı cihazların kurulu gücüne göre 38253 kWh karşılığı 262.001,20 TL kaçak ve 70037 kWh karşılığı 129.745,84 TL ek tahakkuk faturası tahakkuk ettirildiğini, kaçak kullanımı sabit kılan video kaydı dosyaya sunulduğunu, dava konusu tutanaktan önce, müvekkili şirket ekiplerince davacı adına ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı tutulmuş olup, yapılan tahakkuklandırma mükerrer kullanım hükümlerince yapıldığını, tutanakların yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olup kaçak elektriğe ilişkin tespit ve tahakkukta hata bulunduğunu iddia eden davacının bu hususu ispatlaması gerektiğini, bilirkişinin davacının kaçak elektrik kullanmadığını, usulsüz elektrik kullanım gerçekleştirilmeddiği yönündeki görüşü hatalı olduğunu, ... nolu tutanağın tespiti esnasında müvekkili şirket ekipleri tarafından kayıt edilen video görüntülerinde şönt bağlantılarının sayaç kablo bağlatılarının yapıldığı klemens üzerinden yapıldığı görüldüğünü, şönt iletkenleri sökülmesi akabinde sayaç doğru tüketim kayıt ettiğinden ilgili sayaç yerinden sökülmediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Dava, kaçak ve ek kaçak tahakkukuna dayalı menfi tespit talebine ilişkindir. 27.07.2022 tarihinde yapılan kontrolde " ... fazlarının klemens üzerinde giriş ile çıkışlarına bakır kablo vasıtası ile 'Şönt' yapılarak" kaçak elektrik kullanıldığı tespit edildiği, davacı adına 262.001,20-TL bedelli kaçak elektrik tüketim faturası ile 129.745,84-TL bedelli kaçak elektrik ek tüketim faturası olmak üzere toplam 391.747,04-TL kaçak elektrik tüketim borcu tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi ... raporunda; davacı tarafından dosyaya sunulmuş Eylül/2018 - Mayıs/2023 arası dönemleri arası Tesisat Endeks Dökümüdeki tüketimler günlük ortalama tüketimleri gösterecek şekilde tüketim eğrisi olarak aşağıdaki gibi düzenlenmiştir.Tüketim eğrisi üzerinde tutanak tarihi 27.07.2022 düşey çizgi ile işaretlenmiştir. Ancak, tutanakta tespiti yapılan duruma göre sayacın tüketim kaydetmemesi ya da çok az bir tüketim kaydetmesi beklenirken sayaç öncesi ve sayaç sonrası tüketimler arasında belirgin bir fark olmadığı görülmektedir. Tüketim eğrisinde görülen tüm tüketimlerin bedeli normal birim fiyattan perakendeci ...'a ödenmiştir. Tutanak tarihi öncesinde çizgili dikdörtgen içine alınmış bölgede 31.03.2022 - 27.07.2022 tarihleri arası tüketimler azalma eğiliminde iken tutanak sonrası yükselme eğilimine girmiştir. Ancak, bu yükselme kısıtlı dönemler için olmuştur. ...'ın hesabına göre işletmede olması gereken günlük ortalama tüketimin 88,55 kW x 0,6 x 8 h/gün - 425 kWh/gün civarında olması gerekmektedir. Ancak, uzun süreli çizilen tüketim eğrisinde günlük ortalama tüketimlerin hiç bir zaman bu seviyeye çıkmadığı görülmektedir. ...davalı ...'ın düzenlediği 27.07.2022 tarihli tutanağa göre sayacın hiç tüketim kaydetmemesi gerekirken tutanak öncesinde tüketim kaydetmiş olması, tutanakta sayaç endeks sayısının 26,9 kW olması, tutanak tarihinden sonra tüketimlerde belirgin bir yükselme olmaması, sayacın tutanak sonrası tesisatta bırakılması herhangi bir bozukluğun olmadığını gösterdiği, bu nedenle tutanak sonrası tüketimlerin davacının gerçek tüketimleri olduğu, sayaç sonrası tüketimlerle sayaç öncesi tüketimler uzun süreli mukayese edildiğinde tutanaktaki durumu yansıtmadığı gibi, eksik tüketim hesabının yapılmasını gerektirir bir durumunda olmadığı, dolayısıyla sayaca eksik tüketim kaydettirecek şekilde müdahalede yapılmadığı görülmektedir. Neticede, rapor içinde görülen sayaç resmindeki şönt iletkenlerin gerekli kısa devre işlemini yapmadıkları, şönt iletkenlerin işlev görmediği, açıklanan gerekçelere göre davacıya tahakkuk ettirilmiş 38.253 kWh karşılığı 262.001,20 TL. Kaçak elektrik faturası ve tenzil tüketimde dikkate alınarak 70.037,00 kWh karşılığı 129.745,84 TL. kaçak ek tahakkukunun iptal edilmesi, davacının davalı ...'a herhangi bir borcunun olmadığı görüş ve kanaatlerine varılmıştır. " şeklinde görüş bildirilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; "İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar."Özel hukuk tüzel kişisi olan talep eden şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir ( Y.3.HD 2021/4894 E., 2021/10580 K.; 2022/8164 E-2023/95 sayılı ilamları da aynı yöndedir.).Şu halde, kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya dek geçerli belgelerden olmadığı, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğu, ispat yükünün kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu bedeli talep eden şirkete ait olduğu konusunda kuşku yoktur.Bu halde, bilirkişi tarafından raporda gösterilen tüketim endekslerine göre davacı abonenin tüketimlerinin tutanak sonrası değişmemiş olduğu, tüketim endeksinin kaçak tüketimi doğrulamadığı, yapılan şönt işleminin kısa devre işleminini yapmadıkları ve işlev görmedikleri anlaşılmış olmakla mahkemece kararda belirtilen gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmuştur. Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Alınması gereken 26.760,24 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 6.690,06 TL harcın mahsubu ile bakiye 20.070,18 TL'nin istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili vergi dairesine yazılmasına,İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.24/10/2024