T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2025/2709
KARAR NO : 2026/1299
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/04/2025
NUMARASI : 2022/604 E - 2025/217 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
BİRLEŞEN İSTANBUL 12.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2022/887 ESAS
DAVANIN KONUSU: Alacak
BİRLEŞEN İSTANBUL 15.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2022/761 ESAS
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 05/05/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin"... Cd.No:...Topkapı/ Bayrampaşa Bodrum kat "adresinde bulunan işyerinde, ... görevlilerinin 25.08.2022 tarihinde yaptığı tespit neticesinde "sayaç harici hatla kaçak elektrik kullanıldığı" gerekçesiyle ... seri nolu tutanak düzenlendiği, bu tutanakta tutanakta, davacı ... ...'nin oğlu ve işyeri çalışanı olan ... “kullanıcı” olarak gösterildiğini, tutanağa istinaden ... adına 26.08. 2022 düzenlenme - 05.09.2022 son ödeme tarihli 3.888.508,85 TL kaçak ve 1.447.582,07 TL ek tahakkuk olmak üzere toplam 5.336.090,92 TL tutarında fatura tahakkuk edildiğini , müvekkilinin borçlandırıldığını ve hakkında icra takibinin başlatıldığını, müvekkilinin başvurusu üzerine İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/279 D.İş sayılı dosyası üzerinden müvekkilin kullandığı " elektriğin dava sonuna kadar kesilmemesi" için ihtiyati tedbir kararı verildiğini,
Davacıların kaçak elektrik kullanmadığını, ... ...' nin sözleşmeli abone olduğunu, ...'nin ise kaçak elektrik bedelinden dolayı akdi ve/veya kanuni hiçbir hukuki sorumluluk taşımadığını,
Ayrıca tutanaktaki tespitlerin gerçeği yansıtmadığını, kullanım yerinde - 7 değil - 6 yıkama makinesinin bulunmasının yanı sıra ayrıca, kaçak elektrik kullanım tespit tutanağında, harici hattın teknik kapasitesine göre bu mümkün bile olmadığı hâlde tutanak içeriğindeki bütün makineler, sanki harici hattan enerji alıyormuş gibi yansıtıldığını, harici hattan enerji aldığı iddia edilen makine- lerin güç değerlerinin de gerçek güç değerlerinin üstünde gösterildiğini, kaçak elektrik tüketim ve ek tüketim bedellerinin hesaplanmasında esas alınması gereken tüketim miktarının - kaçak tespit tutana- ğında toplam 223.900 W olarak belirtilen güç değeri değil - ancak, mahallinde keşif icrası ile yapı- lacak bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilecek olan harici hattan enerji alan makineler ve bun- ların gerçek güç değeri olduğunu,
"Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açı- lamaz." yönünde düzenleme içeren HMK.m.109/2 hükmünün, 01.04.2015 tarihli ve 6644 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile yürürlükten kaldırılması sonucunda, taraflar arasında çekişmesiz ve açıkça belirli olsa bile, bölünebilir nitelikli olan talep konusu parasal miktarın sadece bir kısmı hakkında kısmi dava açılmasının olanaklı hâle getirildiğini,
Davaya konu somut uyuşmazlıkta, iddia edilen kaçak elektrik kullanımının gerçekleşip gerçekleşmediği, yani davacı müvekkillerin, kaçak elektrik tüketim iddiasına dayanılarak tahakkuk ettirilen kaçak elektrik tüketim bedelinden dolayı sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler sorumluluk miktarları, özel ve teknik uzmanlık gerektiren bu konuda uzman bilirkişi tarafından, EPTHY hüküm- leri, EPDK kararları ve tarifeleri ışığında yapılacak inceleme, değerlendirme ve hesaplamalar sonu- cunda belirlenebileceğini, huzurdaki davada menfi tespit talebine konu borç miktarı, tamamen ihtilaflı olduğu gibi davacı müvekkilleri yönünden belirlenebilir de olmadığını, bu nedenle talebin kısmi dava olarak ileri sürüldüğünü,
Ayrıca dava arabuluculuğa tabi olmadığından arabuluculuk başvurusu yapılmadığını ,
Müvekkillerinin davaya konu kaçak elektrik tüketim bedelinin tamamından borçlu/ sorumlu olmadıklarını borç varsa gerçek borcun bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi gerektiğini beyanla, müvekkilinin dava konusu faturaların şimdilik 500,00TL 'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine ve ileride doğabilecek telafisi mümkün olmayan zararların önlenmesi için müvekkil adına açılan icra takibinin dava sonuna kadar tedbir yoluyla durdurulmasına ve elektriğin kesilmesinin önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket elemanlarının davalının faaliyet gösterdiği "... Cad. No:...Topkapı/Bayrampaşa Bodrum kat" adresinde 25.08.2022 tarihinde yap- tıkları kontrolde tesisatta kayıtlı "sayaç haricinde harici hat vasıtasıyla" kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini, bu tespit neticesinde davacı hakkında 25.08.2022 tarihli ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiğini, tutanağın ekinde kaçak kullanımla ilgili video bulunduğunu, kaçak olarak kullanılan elektriğin sayaç haricinde bir kablo ile alındığını, bu kabloya bağlı cihazların toplam kurulu gücünün 223900 W hesaplandığını, tutanağa istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hiz- metleri Yönetmeliği'nin 42/b maddesi ve devam maddelerine göre davacı adına 05.09.2022 son ödeme tarihli 3.888.508,85 TL meblağlı kaçak elektrik ve 05.09.2022 son ödeme tarihli 1.447.582,07 TL ek tahakkuk faturaları düzenlendiğini, tutanağın tutulduğu ... numaralı tüketim noktasında sözleşmenin ... ... adına olup Yargıtay kararlarına göre kaçak kullanımda fiili kulla- nıcının abone kadar sorumlu olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde elektriğin kesilmesini önle- mek için ihtiyati tedbir verilmesini talep ettiğini, ancak kaçak elektrik kullanımının abonelere sağlıklı elektrik enerjisi dağıtımını engellediğini, ihtiyati tedbir kararının verilmesinin kaçak kullanıcıları koruma altına aldığını, tedbir kararının verilmesinin hukuken mümkün olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
BİRLEŞEN 2022/887 E. SAYILI DAVADA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafın aboneliğinde olan tesisatta kurum tarafından 25.08.2022 tarihinde yapılan kontrollerde harici hat üzerinden enerji kullanıldığı ve bu suretle nitelikli bir biçimde kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirdiğinin tespit edilmesi üzerine kaçak elektrik tespit tutanağı tanzim edildiğini, dava konusu borca istinaden davalının çocuğu ve çalışanı olan ... aleyhine tutulan tutanağa istinaden 5.336.090,92 TL fatura tahakkuk ettiril- diğini, kaçak elektrik bedelinin tahsili amacıyla İstanbul 8. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ve ödeme emri gönderildiğini, davalılardan ... tarafından borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu,
Eldeki davadan önce borçlular tarafından İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/604 esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açıldığını ve söz konusu davanın derdest olduğunu beyanla;
İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/604 esas sayılı dosyası ile iş bu dosya arasında fiili ve hukuki bağlantı bulunduğundan bu iki davanın birleştirilmesine,
Müvekkili şirketin ... seri numaralı tutanağa istinaden tahakkuklandırdığı 3.888.508,85 TL bedelli kaçak elektrik faturası ve 1.447.582,07TL ceza bedelsiz ek kaçak elektrik tüketim faturasına ilişkin toplam 5.341.338,08-TL tutarındaki alacağın faturaların son ödeme tarihi olan 05.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile beraber tahsiline ,
Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili dava dışı elektrik tedarik şirketi olan ... A.Ş.'nin ticarethane grubu sözleşmeli abonesi olarak ... tesisat nolu kullanım yerinde elektrik enerjisi kullanmakta iken, elektrik dağıtım şirketi olan davalı birleşen davada davacı tarafından, bu kullanım yerinde kaçak elektrik kullanıldığı iddiasıyla 25.08. 2022 tarih ve ... numaralı kaçak elektrik kullanımı tespit tutanağı düzenlendiğini , işbu tuta- nakta fiili kullanıcı olarak diğer müvekkili ...'nin gösterildiğini, müteakiben... tarafından anılan kaçak elektrik tespit tutanağına dayanılarak ... adına söz konusu kullanım yerine ilişkin olarak 26.08.2022 tarih- 3.888.508,85 TL ve 1.447.582,07 TL bedelli olmak üzere toplam 5.336.090,92-TL kaçak elektrik tüketim borcu tahakkuk ettirildiğini,
Müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını, davacı kaçak elektrik kullanım iddiasını HMK. m.190 ve TMK.m.6 hükümlerine göre ispatla yükümlü olduğu gibi Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin m.43/5 hükmüne göre iddia ettiği kaçak elektrik kullanımı tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırmasının ve tüketici müvekkilin haklarına riayet etmesinin gerektiğini, kaçak elektrik kullanım tespit tutanağının HMK.m.205 hükmüne göre adi senet vasfında delil nite- liğinde olmadığı gibi, HMK.m.204 hükmü kapsamında sayılan ve aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılan resmî senet niteliğinde de olmadığını,
Davadan önce talep üzerine, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mah.'nin 2022/279 D. İş sayılı dosyasından, " takibe konu kaçak elektrik tüketim bedelleri nedeniyle elektriğin kesilmemesi" yönünde ihti- yati tedbir kararı verildiğini, bu kararın müvekkilinin takibe konu kaçak elektrik tüketim bedeli bor- cundan doğan uyuşmazlığın esasında haklı olduğunu en azından yaklaşık ispat ile ortaya koyduğunu, tedbirin teminatı olarak belirlenen 800.413,64 TL'nin mahkeme veznesine nakden depo edildiğini beyanla; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin de davalı birleşen davada davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN 2022/761 ESAS SAYILI DAVADA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı/borçlunun kullanımında olan tesisatta müvek- kili şirket tarafından 25.08.2022 tarihinde yapılan kontrollerde " sayacın şebeke giriş kofre hattından ek alarak Termik Manyetik Şalter üzerinden 'kontaktörü' kontrol ederek harici hat üzerinden enerji kullanıldığı ve bu suretle nitelikli bir biçimde kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirildiği"nin tespit edildiğini, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği ... seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tuta- nağı tanzim edildiğini,
Bu tutanağa istinaden EPTHY hükümleri çerçevesinde hesaplama yapılarak 26.02. 2022- 25.08.2022 tarihleri arasında 180 günlük süre için 846342 kWh karşılığı 3.888.508,85 TL kaçak elektrik faturası, 26.02.2022-25.08.2021 tarihleri arasındaki 185 günlük süre için 869851 kWh karşılığı da 1.447.582,07 TL ceza bedelsiz ek kaçak elektrik tüketim faturası tahakkuk ettirildiğini,
Dava konusu ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiği tarihte ...'nin kullanıcının kendisi olduğunu beyan ederek tutanağın kendi bilgilerine göre doldu- rulmasını ve adına tanzim edilmesini talep ettiğini, ancak ... numaralı tüketim noktasında söz- leşme sahibinin ve aynı zamanda fiilen adreste bulunan işletme sahibinin ... ... oldu- ğunu, ...'nin işletme sahibinin oğlu olduğunu, yanında çalışan olarak gözüktüğünü, kaçak kullanımı beraber yaptıklarını, babası ... ...'yi kaçak kullanımın yasal sonuç- larından kurtarmak amaç ve kastıyla tutanağı tanzim eden ekibe eksik bilgi verildiğini, dava konusu ... seri numaralı Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı'na ilişkin hukuki sürecin ... ile birlikte ... ... adına devam edilmesine ilişkin Komisyon Raporu düzen- lendiğini,
Davalı borçlu taraf aleyhine tüketicinin kullandığı kaçak tüketim bedeli olarak 5.336.090,92 TL fatura tahakkuk ettirildiğini, söz konusu kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 5.341.338,08-TL'nin tahsili amacıyla İstanbul 8. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalı borçlu tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takip durduğunu,
Kaçak elektrik kullanımı tutanaklar ile sabit olduğundan, davalı borçlu tarafın mevzuata uygun olarak düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağına ilişkin tahakkuku ödemekle yükümlü oldu- ğunu beyanla; eldeki itirazın iptali davasının, tarafların ve dava konusu borcun ortak olması sebe- biyle İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/604 sayılı dosyasında görülmekte olan ve davalı borçlu tarafından müvekkil şirketine ikame edilen menfi tespit davası ile birleştirilmesine,
Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ;
-Davalı/borçlu tarafın İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazının iptali ile takibin devamına,
-Davalının asıl alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine,
Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu iş yerinde babası ... ...'nin ... A.Ş.'nin nezdindeki ticarethane grubu abone- liğine istinaden elektrik enerjisi kullandığını, ... tesisat nolu işyerinde çalışmakta iken, elektrik dağıtım şirketi olan davalı tarafından kaçak elektrik kullanıldığı iddiasıyla 25.08.2022 tarih ve ... numaralı kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiğini ve müvekkilinin kullanıcı olarak gösterildiğini, müteakiben davacı tarafından 26.08.2022 tarihli, ... nolu ve 3.888.508,85 TL bedelli kaçak tüketim ve 26.08.2022 tarihli, ... nolu ve 1.447.582,07-TL bedelli ek tüketim faturası olmak üzere müvekkili adına toplam 5.336.090,92-TL kaçak elektrik tüketim borcu tahakkuk ettirildiğini,
Bu kaçak elektrik tüketim bedelinin işlemiş faizi, faizin KDV'si ile birlikte tahsili için İstanbul 8. İcra Müd.'nün ... E. sayılı dosyası ile müvekkil hakkında icra takibi başlatıldığını,
Davalı müvekkilinin kaçak elektrik enerjisi kullanmadığını, tahakkuk ettirilen takibe konu kaçak elektrik tüketim bedelinden sorumlu olmadığı gibi ayrıca, mezkür kullanım yerinde iddia edildiği gibi kaçak elektrik enerjisi kullanılmış ise, ... A.Ş., ... Kurumu, ilgili vergi dairesi kayıtları, tanık, zabıta araştırması ve sair deliller ile sübuta ere- ceği üzere - sözleşmeli abonesi ve/veya fiili kullanıcısı olmadığı bu kullanım yerinde tüketilen kaçak elektrik enerjisi tüketim bedelinden dolayı akdi ve/veya kanuni hiçbir hukuki sorumluluk taşımadığını,
Huzurdaki itirazın iptali davasından önce dava konusu faturalar ile ilgili olarak davacı şirket aleyhine İstanbul 6. Asliye Ticaret Mah.'nin 2022/604 E. sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açıldığını ve bu davanın derdest olduğunu beyanla;
HMK.m.166 hükmü uyarınca; huzurdaki davanın, maddi ve hukuki bağlantı nedeniyle İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/604 E. sayılı davası ile birleşilmesine,
İhtiyati haciz talebi ile davanın reddine,
İİK.m.67/2 uyarınca müvekkili lehine takip tutarının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatı takdirine,
Yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin de davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce:
"1-ASIL DAVANIN KISMEN KABULÜ ile,
Davacıların 26.8.2022 tarihli ... nolu 3.888.508,85 TL bedelli faturadan dolayı (3.88.508,85 -974.236,394) 2.914.272,46 TL'sinden, 26.08.2022 tarihli ... nolu 1.447.582,07 TL bedelli ek tüketim faturasının ise 1.084.908,99 TL'sinden borçlu olmadığının tespitine fazla istemin reddine,
Davacıların tazminat talebinin koşulları oluşmadığından reddine,
İstanbul 19 ATM'nin 2022/279 D.İş sayılı dosyası ile verilen ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
2-Birleşen İstanbul 12 ATM'nin 2022/887 esas sayılı dosyası yönünden;
Davacı... tarafından davalı ... ... aleyhine açılan davanın Kısmen Kabulü ile, 1.336.909,47 TL alacağın son ödeme tarihi olan 05.09.2022 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazla istemin reddine,
3-Birleşen 15 ATM'nin 2022/761 esas sayılı dosyası yönünden:
Davacı... tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile ve Mahkememizin birleşen 12 ATM'nin 2022/887 esas sayılı dosyasında tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın Kısmen iptali ile takibin 1.336.949,47 TL asıl alacak üzerinden devamına ,fazla istemin reddine asıl alacak takip tarihinden avans faizi uygulanmasına, karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm taraflarca tarafından istinaf edilmiştir.
Asıl davada davacı/birleşen davalarda davalılar vekili istinaf dilekçesinde:
604 esas sayılı asıl davada, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin taleplerini saklı tutarak dava değerini şimdilik 500,00 TL olarak gösterdiklerini, talebin " kısmi dava " olarak ileri sürüldüğünü, ancak İlk derece mahkemesince 28.11.2022 tarihli tensip tutanağının (5) no'lu ara kararı ile;
“5-Asıl davada davacı vekiline, dava değeri 5.336.090,92-TL üzerinden hesaplanan 91.127,93 TL nispi harçtan başlangıçta peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 91.047,23- L eksik peşin harcı tamamlaması için 1 aylık kesin süre verilmesine, aksi halde davanın Harçlar Kanunu 30,32 maddeleri uyarınca takipsiz bırakılmış sayılacağının ihtarına, (ihtaratın işbu tensip tutanağının davacı vekiline tebliği ile yapılmış sayılmasına.)” karar verildiğini, bu ara kararın usul ve yasaya aykırı olmasına rağmen asıl davanın görülmesini ve sonuçlandırılmasını teminen 91.047,23-TL harcın verilen süre dâhilinde 09.12.2022 tarihinde ikmal edilmek zorunda kalındığını,
Bilirkişi raporunda gösterilen miktarlara göre dava dilekçesinde 500,00-TL olarak gösterilen talep miktarını ıslah ettiklerini, ıslah dilekçemizde gösterilen talep miktarına göre hüküm tesisinin talep edildiğini,
Hal böyle olmasına rağmen ilk derece mahkemesince ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın tümden kabulüne karar verilmesi ve aleyhe vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedil- memesi gerekirken müvekkili davacılar aleyhine 199.167,33-TL vekalet ücretine ve yargılama gide- rine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Birleşen 761 E. sayılı dosyada:
Aşamalarda verdikleri tüm dilekçelerde ısrarla müvekkilİ davalı ...'nin davaya konu 25.08.2022 tarihli ve ... seri nolu tutanağın düzenlendiği, “Maltepe Mah. ... Cad. No:...Bodrum Dükkan Zeytinburnu/İSTANBUL” adresinde bulunan işletmenin sahibi ve işleteni olmadığı, söz konusu işyerinin sahibi ve işleteninin -müvekkilinin babası- ... ... olduğu, SSK hizmet dökümünde görüleceği üzere ...'nin bu yerde SGK'na tabi olarak çalıştığını, Davutpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün vermiş olduğu E-...sayılı ve 15.11.2022 tarihli yazı cevabında davaya konu adresteki işletmede ... ...'nin faaliyet gösterdiği, cevabi yazı tarihi itibariyle kaydının devam ettiği,
... hakkında Bakırköy 38. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2023/211 E. sayılı dosyasında karşılıksız yararlanma suçu ile ilgili olarak yapılan yargılama sırasında müvekkilinin " bahse konu yer babama ait tekstil dükkanıdır, ben orada çalışanım, kaçak bağlantıdan haberim yoktur, dük- kanla ben ilgilenmiyorum, dışarıdaki müşterilerle ilgileniyorum, babam içerideki gelir giderle ilgilenir, per- sonelle de o ilgilenir, ben sadece Müşterilerle uğraşırım, kaçak elektrik kullanılıp kullanılmadığını bilmiyorum, olay tarihinde ben oradayken fabrikadan tadilat yapıyorlardı, babam da memlekete gitmişti, memurlar geldiler, tutanak tuttular, ben oradaydım" şeklinde ifade verdiğini,yargılama sonunda müvekkili ... hakkında beraat, aynı dosyada şüpheli durumunda olan ... ... hakkında ise mahkumiyet kararı kararı verildiğini,
Tüm bu tespitlere göre müvekkili ...'nin fiili kullanıcı olmadığının sübut bulduğunu, davacı... tarafından düzenlenen 26.08.2022 tarihli, ... no'lu ve 3.888.508,85-TL bedelli ve 26.08.2022 tarihli, ... no'lu ve 1.447.582,07-TL bedelli faturalar ile borç olarak tahakkuk ettirilen toplam 5.336.090,92 TL'nın tamamında borçlu ve sorumlu olmadığından itirazın iptali davası olan birleşen İstanbul 15. Asliye Tic. Mah.'nin 2022/761 E. Sayılı dosyasının tümden reddine karar verilmesi gerekirken müvekkili davalı ...'nin fiili kullanıcı olarak kabul edilerek söz konusu faturaların 1.336.949,47-TL'lık kısmında sorumlu olduğu kabul edilerek bu asıl alacak ve bu asıl alacağa isabet eden feriler yönünden itirazın iptaline karar verilmesinun usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.
... vekili istinaf dilekçesinde;
-Menfi tespite ilişkin asıl davanın Ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olarak aranan zorunlu Arabuluculuk yoluna başvuru yapılmadan açılması nedeniyle usuldan reddinin gerektiğini,
- Müvekkili şirket tarafından tanzim edilen kaçak elektrik kullanım tespit tutanakları ve tahakkuk ettirilen fatura bedelleri mevzuata uygun olduğunu,
-Her ne kadar yerel mahkemenin kaçak tüketime dair belirlemeleri hukuka uygun ise de, kaçak ve ek kaçak tüketim bedeli hesabının hatalı olduğunu,
Bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemelerde; EPTHY nin 44/1-b bendine istinaden geriye dönük tüketim bilgileri incelendiğinde 31.07.2019 tarihinden sonra tüketimleri normal seyrine dön ediği belirtilerek önceki tüketimlerin kaçak tüketim hesaplamasında referans alınması gerektiği belirtilerek kök rapor düzenlendiğini,
Ancak Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 44.maddesi 1. Bendinde, Yönetmeliğin 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c ) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarının tahakkuk hesaplamasını belirttiğini, dava konusu kaçak tüketim şeklinin Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.maddesi birinci fıkrası b bendinde tanımlanan "Perakende Satış Sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi" şeklinde gerçekleştiğini, ilgili Yönetmelik kapsa- mında tanzim edilen kaçak tutanakları için Kaçak Tüketim hesaplamasının Tüketici Hizmetleri Yönet- meliğinin 44 maddesinin üçüncü fıkrasına göre,42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsa- mında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise de, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplamasının gerektiğini,bilirkişilerin Yönetmelikte harici hatta özgü ve diğer kaçak kulla- nımlardan farklı bir hesaplama yöntemi belirlendiği ve harici hatta bağlı cihazlara göre hesaplama yapılması gerektiği hususunun göz ardı edildiğini,
Ayrıca mevzuatta kurulu güce göre hesaplamada bu kurulu gücün çalışmasının müm- kün olup olmadığına dair bir inceleme yapılması ve çalışacak kurulu gücün belirlenmesi gerektiğine dair bir hüküm olmadığını,
Müvekkili şirket görevlileri tarafından kaçak elektrik kullanımının tespit edildiği esna- da kaçak elektrik kullanımını gösterir fotoğraflar ve harici hat üzerinden beslenen cihazlar da fotoğ- raflandığını ve söz konusu fotoğrafların dosyaya sunulduğunu, iş bu fotoğraflar ve video kaydında harici hat üzerinden beslenen cihazların göründüğünü,bilirkişi heyetince hesaplamaya esas alınmasının gerektiğini,
Ayrıca kurulu güce yönelik bir itiraz ve buna yönelik bir iptal durumunun da söz konusu olmadığını, bilirkişilerin aksi ispat ve iddia olunmayan kurulu gücü tüketim eğrisi vb. gibi unsurlardan yola çıkarak belirlemeye çalışmaları usul ve yasaya aykırı olup harici hatta tespit edilen cihazların güç bilgisine göre hesaplama yapılmasının gerektiğini
-Ayrıca hükme dayanak bilirkişi raporunda, müvekkil şirket çalışanlarının hiçbir mü- hendislik çalışması yapmadan düz mantıkla üç vardiya ve 365 gün üzerinden hesaplama yaptığı belir- tilmiş ise de, bu hesaplama yöntemi mevzuatın gereği olup müvekkil şirketçe mühendislik hesabı yapılmasına gerek olmayıp yalnızca mevzuatın uygulanmasının gerektiğini,
Zaten bilirkişi kök raporunda da hesaplamanın 180+185=365 gün üzerinden yapıl- dığını, kök rapora aykırı ve çelişir şekilde 365 gün üzerinden tahakkuk yapılmasının teknik gerekçe- lerden dolayı mümkün olmadığının söylenmesinin de kendi içinde çelişkili ve abesle iştigal olduğunu,
Ayrıca davacı yanın çalışma saatleri incelendiğinde Yönetmelik gereği 21 saat çalıştığı tespit olunduğundan, bu saat üzerinden yapılan hesaplama da tamamen mevzuata uygun olduğunu,
Hükme dayanak bilirkişi kök ve ek raporları tarafımızdan sunulan uzman görüşü ile çelişkili olup yerel mahkemece sunmuş olduğumuz uzman görüşünün nazara alınmaması ve karar gerekçesinde değerlendirilmemesinin de hatalı olduğunu,
Birleşen dosyalarda son ödeme tarihi ile takip tarihi arasındaki dönem için gecikme zammı ve KDV hesabı yapılmamasının hatalı olduğunu,
Eksik enerji bedeline dayalı olarak BTV ve KDV'nun da hatalı hesaplandığını,
İcra inkar tazminatı talebimizin kabulü yerine reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Birleşen davalarda davalı taraf için hükmolunan vekalet ücretinin fahiş ve yanlış olduğunu ,
Birleşen dosyalarda davalıların kaçak elektrik kullanımları sabit olmakla, ihtiyati ted- birin hükmün kesinleşmesine kadar devamının hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.
İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;
Asıl dava İİK 72. Maddesine dayalı menfi tespit, birleşen 887 alacağın tahsili, 761 E. İse itirazın iptali talebine ilişkindir.
Dosya kapsamından;... tarafından, "... Cad.No:... Topkapı/ Bayrampaşa Bodrum kat "adresinde kumaş/tekstil boyama , kot yıkama alanında faaliyette bulunan işyerinde, 25.08.2022 tarihinde yapılan kontrollerde " sayacın şebeke giriş kofre hattından ek alarak termik manyetik şalter üzerinden 'kon- taktörü' kontrol ederek harici hat üzerinden enerji kullanıldığı ve bu suretle nitelikli bir biçimde kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirildiği" tespit edilmekle ... adına ... seri numaralı Kaçak Elek- trik Tespit Tutanağı tanzim edildiği, ...'nin tespit adınında mahalde hazır bulunduğu, ancak tutanağı imzadan imtina ettiği, tutanağın... görevlilerince imza altına alındığı,
Bilahare tutanağa istinaden ... adına 26.02.2022-25.08.2022 tarihlerini kapsayan 180 günlük süre için 846342 kWh karşılığı 3.888.508,85 TL kaçak elektrik bedeli ve 26.02.2022-25.08.2021 tarihlerini kapsayan 185 günlük süre için 869851 kWh karşılığı 1.447.582,07 TL ek tüketim faturası tahakkuk ettirildiği,
Borçluların başvurusu üzerine, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/279 D.İş sayılı dosyası üzerinden dava konusu faturalar nedeniyle söz konusu tesisattaki elektriğin dava sonuna kadar kesilmemesi" için ihtiyati tedbir kararı verildiği,
Söz konusu faturaların son ödeme tarihinde ödenmemesi üzerine... tarafından borçlu ... aleyhine İstanbul 8. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyası üze- rinden 06.09.2022 tarihinde icra takibine girişilerek 5.336.090,92 TL asıl alacak + 4.446,74 TL gecikmiş gün faizi + 800,42 TL faizin KDV'sinden ibaret toplam 5.341.338,08 TL alacağın tahsilinin talep edildiği,... vekilinin 20.09.2022 tarihli dilekçesi ile "borca ve ferilerine " itiraz etmesi üzerine takibin durduğu,... Komisyonu'nca " Tutanak tarihinde ekibimizle iletişimde olan ... kul- lanıcının kendisi olduğunu beyan ederek tutanağın kendi kimlik bilgilerine istinaden doldurulmasını ve adına tanzim edilmesini talep etmiş ve tutanak ... adına tanzim edilmiştir. İşbu komisyon kararı ekinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; ... numaralı tüketim noktasında sözleşme sahi- binin ve aynı zamanda fiilen adreste bulunan işletme sahibinin ... ... olduğu, ... 'nin işletme sahibinin oğlu olduğu; yanında çalışan olarak gözüktüğü, kaçak kullanımı beraber yaptıkları, babası ... ... 'yi kaçak kullanımın yasal sonuçlarından kurtarmak amaç ve kastıyla tutanağı tanzim eden ekibimize eksik bilgi verdiği anlaşılmıştır. Gerek yasal mevzuat gerekse yerleşik içtihatlar gereği somut olaydaki kaçak kullanım nedeniyle ... ile ... ... 'nin müteselsil sorumlu olduğu açık olduğundan, ... seri numaralı zabıt için hukuki sürecine ... 'ye ilave olarak şirket sahibi ... ... 'nin de dahil edilmesi gerekmektedir." denildiği,
Sonrasında -Borçlular ... ile ... ... tarafından... aleyhine açılan 604 E. Sayılı asıl davada dava konusu faturalar nedeniyle menfi tespit ,-... tarafından ... ... aleyhine açılan 887 sayılı birleşen davada dava konusu faturalardan kaynaklanan alacağın tahsili,-... tarafından ... aleyhine açılan 761 E. Sayılı davada, dava konusu faturalara dayalı olarak İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden açılan takibe vaki itirazın iptali talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
1.)Asıl davada ;
a.)Arabuluculuk dava şartı yönünden;
2004 sayılı İİK’nun 72. maddesinde “Borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir.” denilmiştir.
TTK’nın 5/A maddesi “Bu kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari dava- lardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuğa başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükümlerini içermektedir.
05.04.2023 tarih 32154 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Orman Kanunu ve bazı kanun- larda değişiklik yapılmasına dair 7442 sayılı Kanunun 31.maddesi ile 6102 sayılı kanunun 5/A maddesinin 1.fıkrasında yer alan "paranın ödenmesi, alacak ve tazminat talepleri hakkında " ibaresi "para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında " şeklinde değiştirilmiş, aynı yasanın geçici 1. maddesinde "bu maddeyi ihdas eden kanunla 6102 sayılı kanunun 5/A maddesinin 1. fıkrası ve 7036 sayılı kanunun 3. Maddesinin 1. fıkrasına eklenen menfi tespit ve istirdat davaları hakkındaki hüküm 01.09.2023 tarihinde ve sonrasında açılacak davalar hakkında uygulanır" denilmiştir.
Eldeki (asıl) davanın açıldığı tarih olan 06.09.2022 günü itibariyle menfi tespit davalarının zorunlu arabuluculuğa tabi olduğuna dair yasal bir düzenleme de bulunmadığından TTK 5/A maddesi kapsa- mında yer alan arabuluculuğa ilişkin dava şartı aranmayacaktır. Bu nedenle aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
B.) Kısmi dava ile ilgili olarak;
6100 sayılı HMK'nun 109/2 maddesinde "talep konusunun miktarı ,taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz " şeklinde düzenleme mevcut iken bu düzenleme 1.4.2015 tarihli 6644 sayılı kanunun 4 md. ile iptal edilmiştir.
Davacı uyuşmazlık konusunun tümü için dava açmak zorunda olmayıp, şimdilik belli bir kısmını dava konusu yapabilir.
Kısmi davanın açılması mümkün olan hallerde davacının, yargılama giderlerinden tasar- ruf etmek için, kısmi dava açmasında korunmaya değer (meşru) bir hukuki yararı vardır. Buna kar- şılık, bir uyuşmazlığın (keyfen) küçük parçalara bölünerek, her parça için ayrı ayrı dava açılmasında, korunmaya değer bir hukuki yarar yoktur.
Somut olayda,
Dava dilekçesinde: davacılar vekili tutanak tarihi itibariyle dava konusu iş yerinin ve elektrik aboneliğinin ... Menteş adına olduğunu, iş yerinde kaçak elektrik tüketiminin söz konusu olmadı- ğından fatura bedeli nedeniyle borçlu olmadığını, ,diğer müvekkili ...'ın ise tutanak tarihinde bu iş yerinde SGK'lı olarak çalıştığını, işyeri sahibi veya fiili kullanıcı olmadığından dava konusu faturalardan hiç bir şekilde sorumlu tutulamayacağını iddia etmektedir.
Davacıların dava konusu kaçak elektrik kullanıp kullanmadıkları ,ayrıca sorumlu ol- dukları kaçak ve ek tüketim bedellerinin tespiti bilirkişi incelemesine muhtaç olup kısmi dava olarak ileri sürülmesi mümkündür. Dava dilekçesinde de tüm bu hususlar izah edilmiş, davanın kısmi dava olarak ikame olunduğu açıkça belirtilmiş ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı tutularak dava değeri 500,00 TL ile sınırlandırılmıştır.
Hal böyle iken mahkemece tensilen verilen 28.11.2022 tarih (5) no'lu ara kararı ile; usul ve yasaya aykırı olarak "Asıl davada davacı vekiline, dava değeri 5.336.090,92-TL üzerinden hesap- lanan 91.127,93-TL nispi harçtan başlangıçta peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 91.047,23 TL eksik peşin harcı tamamlaması için 1 aylık kesin süre verilmesine, aksi halde davanın Harçlar Kanunu 30,32 maddeleri uyarınca takipsiz bırakılmış sayılacağının ihtarına, (ihtaratın işbu tensip tutanağının davacı vekiline tebliği ile yapılmış sayılmasına.)" karar verilmiş, davacılar vekilince davaya devam edebilmek adına mahkemece belirlenen harç tutarı zorunlu olarak yatırılmıştır.
c.) Dava değeri ile ilgili olarak;
Islah dilekçesinde; "Mahkemece tanzim ettirilen 12.01.2024 tarihli kök ve 23.06.2024 tarihli bilirkişi ek raporlarında; davacı müvekkilin, davaya konu 26.08.2022 tarihli, ... no'lu ve 3.888.508,85-TL bedelli kaçak tüketim faturasının 974.236,39-TL kısmından, 26.08.2022 tarihli, ... no'lu ve 1.447.582,07 TL bedelli ek tüketim faturasının ise 362.673,08-TL kısmından sorumlu olduğu yönünde görüş bildirilmiştir. Diğer bir anlatımla müvekkili davacıların, 26.08.2022 tarihli, ... no'lu ve 3.888.508,85 TL bedelli kaçak tüketim faturasının 2.914.272,46-TL kısmından, 26.08.2022 tarihli, ... no'lu ve 1.447.582,07-TL bedelli ek tüketim faturasının ise 1.084.908,99-TL kıs- mından sorumlu olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Hâl böyle olmakla, huzurdaki davada; dava dilek- çemizde 500,00-TL olan netice-i talep miktarını, bilirkişi raporu doğrultusunda ve HMK.m.176 v.d. hükümler uyarınca ıslah yoluyla 3.998.681,45-TL artırıyor ve netice-i talep olarak, davacı müvekkilin, davalı tarafından davaya konu faturalar ile tahakkuk ettirilen 5.336.090,92-TL'nın haksız ve hukuka aykırı olduğu sübuta eren 3.999.181,45- TL kısmından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini arz ve talep ediyoruz." denilmiştir.
2.) ASIL VE BİRLEŞEN DAVALARDA:
A. KAÇAK KULLANIM OLGUSU:
Dava konusu iş yerinde davacı ... ... adına elektrik aboneliği mevcut iken " sayacın şebeke giriş kofre hattından ek alarak termik manyetik şalter üzerinden 'kontaktörü' kontrol ederek harici hat üzerinden enerji kullanıldığı " hususu davaya dayanarak 25.08.2022 tarih ... seri numaralı tutanak, tespit anını gösterir video kaydı, fotoğraflar bilirkişi incelemesi ile sabittir.
"Abonelik mevcut iken harici hat ile elektrik enerjisi kullanılması " tutanak tarihinde yürür- lükte bulunan 30.05.2018 tarihli EPTHY'nin 42/1-b maddesindeki kaçak tüketim şekline uymaktadır. Bu hususta da her hangi bir tartışmaya yer yoktur.
B.) TAHSİLİ GEREKEN ALACAK:
Tutanak tarihinde yürürlükte olan 30.05.2018 tarihli EPTHY'de ;
Kaçak Elektrik Tüketim Miktarının Hesaplanması
MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre hesaplanır.
(b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.
Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketim Miktarının Hesaplanmasında Ve Faturalanmasında Esas Alınacak Süre
MADDE 45–(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalan- dırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.
c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.
ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
a) Meskenlerde; 5 saat,
b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır."
Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketiminin Faturalandırılması
"MADDE 46–(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablola- rındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.
(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır." denilmiştir.
... tarafından düzenlenen tutanakta,
... hakkında 25.08.2022 tarihli ve ... seri no’lu kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiği Tespit sırasında sayaç endeksleri T=49454 , T1=22298 , T2=10404 , T3 = 16750 ve demant güç 17,264 kW olarak tutanağa yazıldığı, T1, T2 ve T3 sürelerinde kaydedilen endeks sayılarının mukayesesinde işyerinde 3 vardiya çalışıldığının tespit edildiği, Harici hat üzerinde bulunan elektrikli cihazların dökümünün;
1- Yıkama makinası, 7 Ad. , 7x13200 W = 92400 W
2- Kurutma makinası, 3 Ad. , 3x15000 W = 45000
3- Kompresör, 1 Ad. , 1x37000 = 37000 W
4- Su motoru, 4 Ad. , 4x5500 W = 22000 W
5- Sıkma makinası, 2 Ad. , 1x11000 W = 22000 W
6- Hava motoru, 1 Ad. , 1x5500 W= 5500 W
Toplam = 223900 W olup, döküme göre kaçak hat üzerinde 223,9 kW gücünde elektrikli ciha- zının bulunduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda; Yönetmelik hükmü gereğince harici hatta bağlı tüm cihazların tutanakta belirtilmesinin gerek- tiği, ancak tutanakta belirtilen cihazların işyerinde bulunan cihazlar olduğu , tüketim eğrileri de incelendiğinde tutanakta belirtilen cihazların tamamının kaçak hat üzerinde olmadığı, kaçak ve ek tüketime esas tüketimin... tarafından abartılı şekilde hesaplandığı, güç ve tüketim hesabının abartılı şekilde yüksek olduğu kanaatine varılmıştır. Tüketim eğrisi üzerinde...'ın talep ettiği günlük ortalama tüketim 21 saat çalışma üzerinden 223,9 kW x 21 h/gün hesaplanmaktadır. İşletmede böyle bir tüketim olamayacağı açıkça görülmektedir.
Yönetmeliğin 44-b) maddesi tüketim eğrisinde geriye dönük inceleme yapılarak tüketim değer- lerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyor ise bu tarihten önceki tüketimlerin olduğu dönem ihtilafsız dönem olarak kabul edileceği ve kaçak elektrik faturasına esas olan tüketim deği hesaplanmasında bu dönem tüketimlerinin kullanılabileceği belirtilmiştir. Tüketim eğrisinde geriye doğru gidildiğinde ihtilafsız dönem 26.09.2018-31.07.2019 tarihleri arasıdır. 31.07.2019 tarihinden sonra tüketimler normal seyrine dönmemiştir.
Tesisat Endeks Dökümünde bu tarihlere denk gelen endeks sayıları ile günlük ortalama tüketim (37090- 28041)x60/308x1763 kWh /gün hesaplanmıştır. Bu tüketim sayacın kaydettiği işletmenin gerçek tüketimidir. Tüketim eğrisine ve yönetmeliğe göre davacı tarafa 2x90 gün kaçak ve buna ilave olarak 185 günde ek tahakkuk yapılabileceği görülmektedir. Bu dönemde sayacın kay- dettiği günlük ortalama tüketim 31.08.2021-25.08.2022 tarihlerindeki endeks sayıları ile (49454-45941)x60/360x585 kWh /gün hesaplanmıştır. Yönetmeliğe uygun olarak yapılan hesaplamalar neticesinde sayacın günde 1763-585=1178 kWh/gün tüketim kaydetmediği hesaplanmaktadır. Bu hesaplamadan görüleceği üzere hesaplamanın içinde işletmedeki vardiya süresini de kapsamaktadır. Bu tüketim değerine göre davacıya tahakkuku yapılması gereken kaçak ve ek tahakkuklar ;05.09.2022 son ödeme tarihli kaçak elektrik faturasının; 974.236,39 TL , ek tahakkuk elektrik faturasının; 362.673,08 TL olduğu anlaşılmıştır.
Anılan durum karşısında...’ın kaçak hat üzerindeki cihazların güç tespitini doğru yap- madığı bilirkişi raporu tüketim eğrisi üzerinde ihtilafsız dönem tespiti yapılarak en doğru şekilde sayacın kaydetmediği tespit edilmiş,
Bilirkişi rapor ve ek raporları ile davacıların ...’a olan borcunun fatura son tarihlerine kadar kdv dahil ;974.236,39 + 362.673,08 = 1.336.909,47 TL olarak hesaplandığı" belirtilmiştir.
C.) BORÇLULARIN SORUMLULUĞU;Davacıların dava konusu kaçak tüketim bede- linden sorumlu tutulabilmesi için tutanak tarihi itibariyle söz konusu tesisat ile ilgili elektrik aboneliğinin ve/veya mahalde fiili kullanıcı olduğunun tespiti gerekmektedir.
- Tutanak tarihi itibariyle davacılardan ... ... adına olup davalılardan ... ... kaçak tüketim ve ek tüketim bedelinden abone sıfatıyla her halükarda müte- selsilen sorumludur.
- ... yönünden; asıl davada davacı ve birleşen 2022/761 E. Sayılı dosyada davalı durumunda olan ...'ın dava konusu mahal ile ilgili aboneliği bulunmadığı gibi, celp olunan SGK,vergi dairesi kayıtları, tanık beyanı ve zabıta araştırmasına göre fiili kullanıcı durumunda da olmadığını beyanla borçtan sorumlu tutulamayacağı iddia olunmaktadır.
Dava konusu tutanaklara dayalı olarak davacılar ... ve ... Menteşa hakkında, karşılıksız yararlanma suçundan cezalandırılması talebi ile Bakırköy 38. Asliye CM'de açılan kamu davası sonunda 2023/211 Esas- 2025/340 Karar nolu ilam ile ;
-Sanık ... hakkında karşılıksız yararlanma suçundan TCK 163 maddesi gereğince cezalan- dırılması için kamu davası açılmış ise de; sanığın üzerine atılı suçtan ötürü cezalandırılmasını gerektirir her türlü şüpheden uzak yeterli ve kesin delil bulunmadığından CMK 223/2-e maddesi gereğince suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması gereğince BERAATİNE,
-Sanık ...'ın işlediği anlaşılan karşılıksız yararlanma suçundan dolayı, TCK 163/3 maddesi gereğince suçun işleniş şekli, suç konusunun önem ve değeri, kastın ağırlığı, failin güttüğü amaç göz önünde bulundurularak tck 61/3. maddesi uyarınca temel cezanın alt sınırdan belirlenerek eylemine uyan 5237 sayılı tck. nun 163/3. md. gereğince takdiren 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına," karar verildiği, dosyanın istinaf aşamasında olduğu anlaşılmıştır.
Diğer yandan, her iki borçlunun 4/a ve 4/b maddesine tabi sigortalılık kayıtları, işyeri kayıtları ve varsa işyeri devrine ilişkin bilgiler celp edilmemiş, ...,...,muhtarlık, emniyet belediye vs nezdinde fiili kullanım araştırması yapılmamıştır.
Hal böyle olunca, mahkemece yukarıda belirtildiği üzere borçluların 4/a ve 4/b mad- desine tabi sigortalılık kayıtları, işyeri kayıtları ve varsa işyeri devrine ilişkin bilgilerin celbi, ..., ...,muhtarlık, emniyet belediye vs kişi/ve kurumlar nezdinde ava konusu adres itibariyle borç- lular adına abonelik kaydı/ve fiili kullanım araştırması yapılması, ceza mahkemesine ait dosya içeriği de gözetilerek dava konusu işyerinin tutanak tarihinde kimin tarafından işletildiği, fiili kullanım durumunun ne şekilde olduğu ve borçluların sorumluluk durumu ile sorumlu oldukları miktarın belir- lenmesi ,tüm dosya içeriğine göre hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar tesisi isabetsiz olmuştur.
Açıklanan nedenlerle, tarafların istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-a-6 md gereğince tespit edilen eksiklikler yeniden yargılama gerektirdiğinden dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,
Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,
İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 05/05/2026