T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2025/2680
KARAR NO : 2026/1170
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/06/2025
NUMARASI : 2023/284 E - 2025/410 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 21/04/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait Sanayi mahallesi ... sokak No ...Güngören-İstanbul adresinde bulunan ... unvanlı işyerinin ... tesisat numaralı G25 sayacı ile doğalgaz kullandığını, davalı tarafça "doğalgaz kullanımının usulsüz olduğu" iddiası ile düzenlenen / ancak kendilerine tebliğ edilmeyen tutanaklardan kaynaklı usulsüz doğalgaz tüketim bedeline ilişkin 24.01.2023 tarihli fatura ile "11.11.2021-10.11.2022 tarihleri arasında kapasite aşımı yapıldığı" iddiası ile (KDV dahil) 568.407,00 TL tutarında fatura düzenlendiğini, söz konusu faturaya yapılan itirazın reddedildiğini, 24.03.2023 tarihinde "doğalgaz arzının 10 gün içinde durdurulacağının" bildirilmesini taki- ben yaptıkları başvuru üzerine İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/115 D.İş numaralı dosyası üzerinden , 31.03.2023 tarihinde "İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN KABULÜNE, 568.407,00 TL' nin % 30 una karşılık gelen teminatın mahkemeye depo edilmesi veya aynı miktarlı kesin ve süresiz teminat mektubunun ibrazı karşılığında doğalgaz arzının kesilmesinin durdurulmasına " karar verildiğini, takdir edilen teminatın ilgili mahkeme dosyasına sunulduğunu, Dava konusu fatura incelendiğinde 11.11.2021 - 10.11.2022 (bir yıllık) tarihleri arasın- daki yapılan kapasite aşımının 103.511 m3 olduğunun görüldüğünü, davalı ...'ın davacı müvek- kilinin iş yerinin haftanın iki günü kapalı olması ve günlük 8 saat çalışması göz önüne alındığında, 103.511 m3 / 365 - 52x 2 = 396,5 m3 (günlük) kapasite aşımı yapıldığı, saatte ise 49,5 m3/h kapasite aşımı yapıldığını iddia ederek dava konusu faturayı tanzim ettiğini, ayrıca davalı ...'ın yapmış olduğu hesaplamadan ve sayacın 300 mbar basınçta max. kapasitesi de göz önüne alındığında 52 m3/h + 49.5 m3/h = saatte 101.5 m3/h doğal gaz kullanımına, günlük ise 101.5 m3/hx 8 = 812 m3 kullanı- mına denk gelmekte olup bu durum müvekkilinin iş yerinin büyüklüğü ve iş yerinde bulunan ... servis regülatörü (saatte 60 m3/h) göz önüne alındığında mümkün olmadığını ve işin matematiğine tamamen aykırı olduğunu, davalı kurumdan 11.11.2021-10.11.2022 tarihleri arasında davacı iş yerinde bulunan doğal gaz regülatörü hakkında bilgi alınmasını talep ettiklerini,Müvekkiline ait iş yerinde G25 körüklü tip sayaç kullanıldığını, bu sayacın max. saatte 40 m3/h kapasitesine sahip olduğunu ,ancak 300 mbar basınçta saatte max. 52 m3/h kapasitesine kadar çıktığını, ... servis kutusu regülatörünün saatte 60 m3/h gaz verdiğini, dolayısıyla davacı mü- vekkiline ait iş yerinde saatte 60 m3/h gazın üzerine çıkılmasının zaten mümkün olmadığını, özetle davalı kurumun iddia ettiği 11.11.2021-10.11.2022 tarihleri arasında proje dışı cihaz eklenmesi sure- tiyle saatte 52 m3/h tüketim kapasitesini aşan doğal gaz tüketiminin söz konusu olmadığını,
Ayrıca davalı kurum iş yerindeki makinelerin haftada 5 gün, günde 8 saat boyunca sürekli full kapasiteyle çalıştığı varsayımına dayanarak hesaplama yaptığını, ancak davacının iş yeri günde 8 saat çalışsa da, makinelerin 8 saat boyunca aralıksız çalışamayacağını, örneğin kurutma maki- nesinin her bir saat de ortalama 40 - 45 dakika çalıştığını,
Tüm bu hususların bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkacağını beyanla;
Müvekkilinin davaya konu 24.01.2023 tarih ve ... numaralı faturadan dolayı davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine,
Dava süresince uyuşmazlık konusu faturanın icra tehdidi altında ödenmesi durumunda, alacaklıya ödenecek bedelin ödeme tarihi itibariyle ticari faizi ile geri alınmasına,
Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı ... adına kayıtlı ... numaralı tesisat için 17.06.2020 tarihinde abonelik sözleşmesi akdedildiğini ve resmi gaz açılışının 16.10.2020 tarihinde yapıldığını, ilgili adreste aktif gaz kullanımının devam ettiğini,
Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin;
"Sayaç" başlıklı 40. Maddesinde; “Sayaçların takılması, sökülmesi, değiştirilmesi, kontrolü ve benzeri her türlü işlem, dağıtım şirketince gerçekleştirilir. Müşteri, sayaca hiçbir şekilde müdahale edemez. Sayaçlara dışarıdan yapılan müdahale sonucu oluşacak zarar ve ziyan müşteri tarafından karşılanır...”
" Sayaçların Kontrol Edilmesi" başlıklı 43. Maddesinde ise; “...Dağıtım şirketi, sayaçları gerekli gördüğü zamanda müşterinin nezaretinde olsun veya olmasın, her zaman kontrol edebilir...” şeklinde düzenlemeler yer aldığını,
İlgili adreste 300 mbar basınç ile gaz kullanılmakta olup, abonelerinin onaylı projesine istinaden tarafına G25 tip sayaç tahsis edildiğini ve gaz açma işlemlerinin bu doğrultuda yapıldığını, ilgili sayaç ile max kapasitede 300 mbar basınç ile 52,00 m3/h tüketim kaydı yapılabildiğini,
Müvekkili kurumun ilgili birimlerince, davacı yan adına kayıtlı ... numaralı tesisatın bulunduğu adreste 10.11.2022 tarihinde yapılan saha tespitinde, onaylı proje dışı cihazlar eklen- mek suretiyle, tesisata tesis edilmiş olan doğal gaz sayacında kapasite aşımı yapılarak usulsüz doğal gaz kullanımı yapıldığının, 123,30 m3/h debi ile tüketim kapasitesine sahip proje dışı cihazların tespit edildiğini, yapılan saha tespitinde abone beyanının alındığını, haftada 5 gün, günde 10,50 saat çalışma süresi tespit edildiğini,
Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin Usulsüz Doğal Gaz Kullanımı'nı düzenleyen 53. maddesi uyarınca da davacı yan adına kayıtlı tesisatta meydana gelen usulsüz doğal gaz kullanımına binaen usulsüz kullanım bedeli ile birlikte fatura tahakkuk ettirildiğini,
EPDK'nun ilgili mevzuatı gereği 11.11.2021-10.11.2022 tarihleri arası 1 yıllık döneme kayıp tüketim hesaplandığını ,fatura hesaplanmasında hata bulunmadığını, davacı yanın itiraza konu ettiği faturanın usul ve yasaya uygun düzenlendiğini, davacının iddialarının yasal mesnetten yoksun olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi'nce: "DAVANIN KISMEN KABULÜ ile, Davalı ... tarafından davacı hakkında tahakkuk ettirilen 24.01.2023 düzenleme tarihli, 13.02.2023 son ödeme tarihli, toplam 568.407,00-TL bedelli faturanın 19.589,02-TL'lik kısmından davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine," karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde: kök bilirkişi raporuna" davalı ...'ın dava konusu faturayı yönetmeliğin yürürlük tarihi dikkate alarak 14.05.2022 - 10.11.2022 tarihleri arasında tahakkuk ettir- mesi "gerektiğinden bahisle itiraz ettiklerini, mahkemece verilen ara karar doğrultusunda düzenlenen ek raporda " 14.05.2022 den önceki eski hali ile 14.05.2022 de yapılan bazı ilavelerle halen geçerli olan son hali karşılaştırılarak sadece 14.05.2022 tarihinde “Tadilat tarihinin üzerinden 1 (bir) yıldan çok süre geçmesi halinde son 1 (bir) yıllık süre üzerinden işlem yapılır.” denilerek daha önce 6 ay olan süre 1 yıla çıkarıldığını, davacının usulsüz kullanımı 10.11.2022 tarihinde EPDK yönetmeliğinin son hali geçerli iken tespit edilmiş olup bu nedenle olay anında geçerli olan yönetmeliğe göre Usulsüz kullanım miktarı tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesi esas alınarak bulunan yeni değer ile adreste bulunan sayacın azami ölçüm kapasitesi arasındaki farka göre ve son 1 (bir) yıllık süre üzerinden hesaplanması ve usulsüz kullanım tespiti durumunda fiili kulla- nıcıya usulsüz kullanım bedeli yansıtılması gerektiğini, bunun yanı sıra davacı, davalı ile karşılıklı imzaladığı abonelik sözleşmesinde de EPDK'da çıkan ve çıkacak olan tüm kural, yönetmelik tebliğ v.s uymayı da kabul ettiğini, bu nedenle dava konusu uyuşmazlıkta EPDK nın geçerli olan son yönetmeliğin hesaplama ve süre açısından uygulanması gerektiği değerlendirilmiştir" denildiğini, ancak Yönetmeliğin yürürlüğü açısından yapılan değerlendirme tamamen hukuki olup hükme esas alınmamasının gerektiğini,
Yönetmenliğin 14.05.2022 den önceki eski halinde 53. Maddesi incelendiğinde "..... Birinci fıkranın (d) bendindeki hallerde, onaysız yapılan tadilat neticesinde tesisata ilave cihaz eklenmesi ile kullanılan sayacın ölçüm aralığının dışında doğal gaz kullanılması durumunda durumun tüketiciye bildirilmesi kaydıyla, yapılan tadilat tarihinden itibaren tüm tüketim faturaları kullanılan tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesi esas alınarak bulunan yeni değer ile eski proje değeri arasındaki değişikliğe göre tahakkuk ettirilir.
Tadilat tarihinin üzerinden altı aydan çok süre geçmesi halinde son altı aylık süre üzerinden işlem yapılır." denildiğini,
Eski yönetmenliğe göre onaysız tadilat nedeniyle usulsüz tüketim faturası tahakkuk ettirilmesi için; davalı kurumdan onay almadan tesisata ilave cihaz eklenmesi, ilave cihaz ile birlikte tüm cihazların kullanımı sonucunda yapılan doğal gaz tüketiminin kullanılan sayacın ölçüm aralığını aşması, durumun tüketiciye bildirilmesi, tadilat tarihinden itibaren kullanılan tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesi esas alınarak bulunan yeni değer ile eski proje değeri arasındaki değer arasındaki fark bulunması, tadilat tarihinin üzerinden altı aydan çok süre geçmesinin gerektiğini, bu halde son altı aylık süre üzerinden hesaplama yapılarak usulsüz tüketim faturası tahakkuk ettirileceğini,
Yönetmenliğin 14.05.2022 den sonraki güncel 53. Maddesi incelendiğinde "... Birinci fıkranın (d) bendindeki hallerde, onaysız yapılan tadilat neticesinde tesisata ilave cihaz eklenmesi ile tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesinin kullanılan sayacın ölçüm aralığını aşması halinde durumun tüketiciye bildi- rilmesi kaydıyla, yapılan tadilat tarihinden itibaren tüm tüketim faturaları kullanılan tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesi esas alınarak bulunan yeni değer ile adreste bulunan sayacın azami ölçüm kapasitesi arasındaki farka göre tahakkuk ettirilir.
Tadilat tarihinin üzerinden 1 (bir) yıldan çok süre geçmesi halinde son 1 (bir) yıllık süre üze- rinden işlem yapılır. " şeklinde düzenleme yapıldığını,
Yeni yönetmenliğe göre onaysız tadilat nedeniyle usulsüz tüketim faturası tahakkuk ettirilmesi için; davalı kurumdan onay almadan tesisata ilave cihaz eklenmesi, ilave cihaz ile birlikte tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesinin, kullanılan doğal gaz sayacının ölçüm aralığını aşması, durumun tüketiciye bildirilmesi, tadilat tarihinden itibaren kullanılan tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesi esas alınarak bulunan yeni değer ile sayacın azami ölçüm kapasitesi arasındaki fark bulun- ması , tadilat tarihinin üzerinden bir yıldan çok süre geçmesinin gerektiğini, bu halde son 1 yıllık süre üzerinden hesaplama yapılarak usulsüz tüketim faturası tahakkuk ettirileceğini,
Yukarıda somut uyuşmazlığa uygulanacak olan yönetmeliğin ilgili maddesinin eski ve yeni hali incelendiğinde sadece tadilat tarihindeki süre yönünden farklılık bulunmadığını, sadece tadilat süresi yönünden farklılık olsaydı ilgili 53/4 maddesinin tamamen değişmeyeceğini, eski yönet- meliğin " doğal gaz tesisatına ilave cihaz eklenmesi ile kullanılan doğal gaz tüketimi sayacın ölçüm aralığını aşması halinde usulsüz tüketim faturasını tahakkuk ettirileceğini" belirtmesine rağmen yeni yönetmeliğin" tesisata ilave cihaz ile tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesinin (cihazların kullanım miktarı, max. kapasiteyle çalışıp çalışmadığı önemli değil) sayacın azami ölçüm aralığını aşması halinde usulsüz tüketim faturasını tahakkuk ettirileceğini" belirttiğini,
Dolayısıyla bilirkişinin görev alanına girmeyen hukuki değerlendirmesinin de yanılgılı ve hatalı olduğunu,
Kök bilirkişi raporuna yaptıkları itiraz üzerine, mahkemece" bilhassa ilgili yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe ve UBGT ye ilişkin itirazları ile sair hususlara ilişkin itirazları göz önüne alınarak ek rapor tanzim edilmesine " karar verildiğini, ancak bilirkişi, yönetmenliğin yürürlüğe girdiği tarihi dik- kate alarak hesaplama yapıp hukuki takdiri mahkemeye bırakmak yerine yönetmenliğin yürürlüğe girdiği tarih ve eski yönetmenlik yönünden hukuki yorumda bulunduğunu,
Usulsüz tüketime ilişkin Saha Kontrol Tutanağının tarihi 10.11.2022 olup söz konusu yönetmenlik maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki olaylarda uygulanması, geri yürümezliği ilkesinin dikkate alınmasının gerektiğini, yeni kanun veya yönetmeliğin yürürlüğe girdikten sonraki olay ve işlemlere uygulanacağını,
Somut olayda dava konusu fatura incelendiğinde 11.11.2021-10.11.2022 tarihleri ara- sında yönetmeliğin 53/4 maddesine göre fatura tahakkuk ettirildiğini, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihin dikkate alınmadığını,
Davalı ... tarafından usulsüz tüketimin davacı aboneye veya vekiline bildiril- meden usulsüz tüketim faturasının tahakkuk ettirilmesi yönünden de faturaya itiraz ettiklerini, bilirkişi ek raporda bu hususa ilişkin "Dosyada mübrez Takip Şefliği Saha Kontrol Tutanağı 12.11.2022 tarihinde iki kontrol personeli tarafından düzenlenmiştir. Tutanakta ... ... kaşesi ile kaşe üzerinde bir imza olduğu görülmektedir. Tutanakta imzası olan kişinin, ... kontrol elemanları mahalli inceleyerek kontrol ederken, proje dışı usulsüz doğalgaz kullanımını ve makinalarını fotoğraflarken işyerinde bulunduğu, tutanağa kaşe bastığı ve kaşe üstü imzaladığı anlaşılmaktadır. EPDK kaçak /usulsüz doğalgaz kul- lanımı esnasında uygulanacak usul ve esaslara göre kullanıcı tutanağın düzenlenmesi sırasında kullanım yerinde bulunmaması veya imzalamaktan imtina etmesi durumunda dağıtım şirketinin en az iki yetkilisi tara- fından düzenlenen tutanak bırakılarak tüketici bilgilendirilmiş olmaktadır. Dosyada mevcut tutanağın incelen- mesinden bu bilgilendirmenin davacı işyeri sahibine EPDK usul ve esasları çerçevesinde yapıldığı görüşüne varılmıştır." şeklinde değerlendirmede bulunulmuş ise de bu değerlendirmenin hatalı olduğunu, 12.11. 2022 tarihli Takip Şefliği Saha Kontrol Tutanağı incelendiğinde her ne kadar şirket kaşesi bulunsa da şirket kaşesi üzerindeki "..." isimli kişinin imzasının abone yetkilisine ait olmadığını, ... isimli kişinin abone vekili,hatta iş yerinde çalışan bir kişi olmadığını, neticede proje dışı cihaz kullanımının davacı müvekkiline veya vekiline bildirilmediğini,
Doğal Gaz Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin madde 53/4 :"... Onaysız yapılan tadilat neticesinde tesisata ilave cihaz eklenmesi ile tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesinin kullanılan sayacın ölçüm aralığını aşması halinde durumun tüketiciye bildirilmesi kaydıyla ..." denildiğini ,somut olayda bu bildirimin gerçekleşmediğini,
Dava konusu usulsüz tüketim faturasına dayanak olan 12.11.2022 tarihli Takip Şefliği Saha Kontrol Tutanağında makinelerin 7 saat çalıştığı üzerinden çalıştığı belirtilmiş olmasına rağmen bunun teknik olarak mümkün olmadığını,ek raporda makinelerin günde 5,58 saat çalıştığı varsayımına göre hesaplama yapıldığı, bu hesaplamanın da doğru olduğunun belirtildiğini, ek rapordaki işbu teknik tespite karşı ekte sundukları uzman mütalaa raporunda " makinelerin günde 5,58 saat çalıştığı tespitinin teknik olarak hatalı olduğu, makinelerin 7 saat üzerinden çalıştığı hesap edilerek faturanın tanzim edildiği, dava konusu faturada yaklaşık % 49 civarında fazla ödemenin tahakkuk ettirildiği"nin belirtildiğini, uzman mütalaa raporu ile bilirkişi raporu arasında teknik anlamda görüş ayrılıkları mevcut olup bu çeliş- kilerin giderilmesinin gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava, usulsüz doğalgaz kullanımından kaynaklanan borç nedeniyle menfi tespit talebine ilişkindir.
Dosya kapsamına göre , taraflar arasında doğalgaz aboneliğine ilişkin akdi ilişkinin bulunduğu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) mevzuatına göre davacının "abone", dava- lının ise "... şirketi" olduğu,
EPDK Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nde sayaç, ölçüm ve usulsüz doğalgaz kullanımında uygulanacak hükümler ve faturalandırma ile ilgili işlemlerin ne şekilde ve kim tarafından yapılacağının ayrıntılı olarak açıklandığı,Somut olayda, Davacı ...'nın kendisine ait Sanayi Mahallesi ... Sokak No:...Güngören/ İstanbul adresinde bulunan "..." unvanlı iş yerinde ... numaralı tesisatta 17.06.2020 tarihinde davalı ... şirketi ... ile yapılan abonelik sözleşmesi kapsamında doğalgaz kullandığı, resmi gaz açılış tarihinin 16.10.2020 günü olduğu, Abonelik sözleşmesine esas olan ve davacının iş yerinde davalının kontrol ve onayın- dan geçen ve gaz açımının yapılmasında esas alınan projenin 12.10.2020 tarihinde onaylandığı, bu projede G25 sayaç ve 21,25 m3/saat debi ile doğalgaz kullanımına onay verildiği, onaylı projede 2 adet kombi ve 2 adet mutfak cihazının mevcut olduğu,
Davalı ... tarafından 10.11.2022 tarihinde iş yerindeki denetimde;" tesisata bağlı hepsi doğalgaz yakıtla çalışan bir adet buhar jeneratörü, 5 adet endüstriyel kurutma cihazı olmak üzere toplam 6 adet endüstriyel cihazın ve bu cihazların gaz yakıtı yakan yakıcılarının proje harici olarak davacı tarafından iş yerine ilave edildiği ve kullanıldığının" belirlenmekle kapasite aşımı yapılıp yapıldığı iddiasıyla 24.01.2023 tarih ve ... numaralı 568.407,00 TL tutarında faturanın tahakkuk ettirildiği, Davacının söz konusu fatura nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemiyle işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.Mahkemece..Dr. ...'den alınan 12.08.2024 tarihli kök raporda:EPDK Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Sayaç" başlıklı 40.maddesinde; "Sayaçlar, dağıtım şirketinin mülkiyetinde olup abone bağlantı bedeli dışında hiçbir bedel alınmadan dağıtım şirketince temin edilerek sisteme dahil edilir. Sayaçların ayar ve muayenesi 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri çerçevesinde yapılır. Sayaçların takılması, sökül- mesi, değiştirilmesi, kontrolü ve benzeri her türlü işlem, dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilir. Abone sayaçlarında meydana gelen ve gaz arzının sürdürülmesini engelleyen tüm arıza ve sorunlar dağıtım şirketine arıza bildirimi yapıldıktan sonra en geç 24 saat içerisinde giderilir. Müşteri, sayaca hiçbir şekilde müdahale edemez. Sayaçlara dışarıdan yapılan müdahale sonucu oluşacak zarar ve ziyan müşteri tarafından karşılanır."
"Usulsüz Doğal Gaz Kullanımı" başlıklı 53. maddesinde; (Değişik: RG-9/6/2017- 30091)
"Müşterinin;
a) Dağıtım şirketinin yazılı onayı olmaksızın doğal gaz kullanması,
b)Dağıtım şirketinin yazılı onayı olmaksızın başka bir bağımsız bölüme doğal gaz bağlantısı yapması,
c)Kendi adına sözleşme yapmadan daha önce aynı adresteki müşteri adına doğal gaz kullanması,
d) İç tesisatta onaysız tadilat yaparak doğal gaz kullanması, hallerinde dağıtım şirketi tara- fından usulsüz doğal gaz kullanım işlemi yapılır ve müşterinin doğal gazı kesilir.
Ancak, birinci fıkranın (c) bendindeki hallerde, usulsüz doğal gaz kullanımı tespitinden önce dağıtım şirketine başvuruda bulunulmuş olması ve bunun belgelenmesi durumunda, usulsüz doğal gaz kulla- nımına ilişkin yaptırım hükümleri uygulanmaz.
Usulsüz doğal gaz kullanımının tespiti halinde dağıtım şirketi tarafından tutanak düzenlenir ve gerekli müdahale yapılır. Doğal gazın kesilmesine neden olan usulsüzlüğün ortadan kalkması halinde, dağıtım şirketi tarafından bu Yönetmeliğin 45 inci maddesi hükümlerine göre işlem yapılır.
Birinci fıkranın (d) bendindeki hallerde, onaysız ılan tadilat neticesinde tesisata ilave cihaz eklenmesi ile kullanılan sayacın ölçüm aralığının dışında doğal gaz kullanılması durumunda durumun tüke- ticiye bildirilmesi kaydıyla, yapılan tadilat tarihinden itibaren tüm tüketim faturaları kullanılan tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesi esas alınarak bulunan yeni değer ile eski proje değeri arasındaki değişikliğe göre tahakkuk ettirilir.
Tadilat tarihinin üzerinden 1 (bir) yıldan çok süre geçmesi halinde son 1 (bir) yıllık süre üzerinden işlem yapılır.
Usulsüz kullanım tespiti durumunda fiili kullanıcıya Kurul tarafından belirlenen usulsüz kullanım bedeli yansıtılır." şeklindedir.
Davacı ... abonelik sözleşmesine esas olan onaylı iç tesisat projesi üzerinde müda- hale ederek 6 adet cihazı ilave ettiği, bu altı adet cihazın bağlantılarını ... onaysız ve projesiz olarak yaptığı anlaşılmakla davacının EPDK Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin madde 53 uyarınca “usulsüz doğalgaz” kullanmaktadır.
Bu durumda olan bir abonenin doğalgaz arzının aynı madde EPDK madde 53 uyarınca kesil- mesi kurala bağlanmıştır. Ancak dava konusu bu olayda abonenin doğalgazı kesilmemiştir.
Doğalgaz sayaçları abonenin kullandığı doğalgazın ölçümünde ve doğalgazın ölçülen gaz miktarı üzerinden faturalandırılmasında kullanılan bir ölçüm cihazıdır.
Davacı yan tesisatına bağlı olan sayaç G25 tipi bir sayaçtır ve bu sayaç, abonelik sözleşmesine esas olan onaylı projesine göre davacının iç tesisatında bulunan ve toplam 21,25 m3/saat kullanım yapılacak cihazlara (2 ocak ve 2 kombi) göre seçilmiştir ve en fazla 52 m3 /h gaz ölçümü yapabilen bir sayaçtır. İç tesi- satta, sayacın maksimum ölçme debisinin üzerinde gaz çeken cihazlar olduğunda sayaç fazla geçen doğalgazı ölçememektedir. Bir diğer deyişle sayaç 52 m3/h debi üzerinde çekilen gazı ölçemez, ancak gazın çekilmesini de engelleyemez.
Rapordaki tabloda da görüldüğü üzere davacının ilave 6 adet doğalgazla çalışan cihazının toplam saatlik doğalgaz talebi 123,30 m3/h olup, sayacın bir saatte ölçebildiği en fazla 52 m3/h debisinin üzerinde 123,30-52,00 = 71,30 mi/h debisindeki doğalgaz ölçülemeden kullanılmıştır. Bu nedenle davacının Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri madde 53/d uyarınca usulsüz doğalgaz kullandığı açıktır.
2- Kullanılan doğalgazın hesaplanması
Dosyaya sunulu olan kapasite aşımı kaçak tüketimin faturalandırılmasında, madde 53 de yapılan tadilat tarihinden itibaren tüm tüketim faturaları kullanılan tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesi esas alınarak bulunan yeni değer ile eski proje değeri arasındaki değişikliğe göre tahakkuk ettirilir denilmektedir.
Madde 53'de belirtildiği üzere toplam kapasite 123,30 m3/saat ve sayacın en fazla ölçebildiği değer 52 m3/saat olduğundan fark 71,30 m3 /saat kapasite aşımı kaçak doğalgaz tüketimidir.
Davalı ... tarafından fatura edilen doğalgaz debisinin hesaplama adımları davalı tarafından dosyaya sunulmuş ve sunulan hesaplama tarafımdan incelenmiştir.
Davalı ... şirketi tarafından yapılan hesaplamada doğalgaz yakan bu cihazlarda cihaz- ların eşdeğer çalışma saatleri ve kullanacakları doğalgaz debilerine göre hesaplama yapıldığı anlaşılmış, yapılan hesaplamada, tüm cihazların 4 saat birlikte, buhar jeneratörü hariç kalan kurutma makinalarının ise 3 saat daha bir arada çalıştığı, cihazların haftanın 5 günü ve tespit tarihinden geriye bir yıllık periyodda 11.11.2021- 10.11.2022 arasında tam 260 iş günü üzerinden doğalgaz hesaplanmış olup bu hesaplama yöntemi uygundur.
Davacının işyerinde cihazların tespit tarihi olan 11.11.2021-10.11.2022 arasında 260 iş günü için usulsüz doğal gaz tüketimi 103.511,20 m3 dür.
Fatura tutarının incelenmesi: Dosyaya sunulu fatura 103.511,20 m3 doğalgaz kullanım bedeli karşılığı olarak düzenlenmiştir. Doğalgaz ücretleri harcanan doğalgaz karşılığında satın alınan enerji miktarı üzerinden fiyatlandırılır.
Fatura tarihi itibariyle birim fiyat ve düzenlenen fatura yürürlükteki EPDK yönetmelik ve esaslarına ve hesaplama kurallarına uygun olup davalı ...'ın KDV dahil 568.407,00 TL alacaklı olduğu görüşüne varılmıştır."
İtiraz üzerine alınan 10.03.2025 tarihli ek raporda:
1.) Davacı vekili bilirkişi raporuna ilişkin olarak " Makinaların çalışma saatleri açısından itiraz edilerek davacı abonenin iş yerinde fiili olarak 8 saat çalışma yapıldığını, kurutma makineleri de 7 saat boyunca sürekli çalışmadığını, makinaların günde 7 saat değil beş saat çalıştığı belirtilerek 5 saat üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, tutanak tarihinden sonraki ay olan 2022 yılına ait Aralık ayındaki tüketim miktarının 6294 m3, diğer aylarda da ortalama bu miktarda tüketim yapıldığının görüleceği, davalı ...'ın yaptığı hesaplamaya göre makineler max kapasiteli olarak 7 saat çalışsaydı müvekkilin aylık tüketiminin 16.000 m3 üzerinde olması gerekeceği, bu hususun, davalı ...'ın makinelerin çalışma sürelerini tutanağa doğru olarak yansıtmadığını ortaya koyduğunu, proje dışı cihaz kullanımı davacı müvekkiline veya vekiline bildirilmediğini, bu husus mevzuata aykırı olduğunu, usulsüz tüketimin davacı aboneye veya vekiline bildiril- meden usulsüz tüketim faturasının tahakkuk ettirilmesinin yönetmenliğe aykırı olduğu ayrıca davalı ... makinelerin günlük kullanımı tespitinde aslında iş yerinde çalışmayan bir kişinin beyanlarının esas almasının da mevzuata aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda ...'ın hesaplama yaparken hafta sonlarını, tatil günün- den sayarak 260 gün üzerinden hesaplama yapmasını doğru bulduğunu, söz konusu yönetmenlik maddesi ve fatura incelendiğinde gün sayısının yanlış olarak hesaplandığını, somut olayda dava konusu fatura incelen- diğinde 11.11.2021- 10.11. 2022 tarihleri arasında yönetmenliğin 53/4 maddesine göre fatura tahakkuk ettirildiğini, ancak yönetmenliğin yürürlüğe girdiği tarih dikkate alınmadığını, dolayısıyla davalı ...'ın dava konusu faturayı yönetmeliğin yürürlük tarihi dikkate alarak 14.05.2022 - 10.11.2022 tarihleri arasında tahakkuk ettirmesi gerektiğini, bilirkişi incelemesinde de bu hususa dikkat edilmediğini, ayrıca bilirkişi incele- mesinde 11.11.2021 - 10.11.2022 (bir yıllık) tarihleri arasındaki bayram tatillerini ve ulusal gün tatillerini gün sayısı olarak hesaplamaya dahil etmediğini, söz konusu dönemde 2022 yılına ait resmi tatiller incelendiğinde 02.05.2022- 04.05.2022 tarihleri arasında Ramazan Bayramı tatili, 08.07.2022 - 12.07.2022 tarihleri arasında Kurban Bayramı tatili, ve ulusal bayram tatil günleri dikkate alınmadığını" belirterek rapora itiraz etmiştir.
Bilirkişi İnceleme ve Değerlendirmeleri:
1- Davacı ..., kendisine ait Sanayi mahallesi ... sokak No ...Güngören- İstanbul adresinde bulunan ... unvanlı işyerinde ... numaralı tesisatta 17.06.2020 tarihinde davalı ... şirketi ... ile yapılan abonelik sözleşmesi kapsamında resmi gaz açılış tarihi olan 16.10.2020 tarihinden itibaren doğalgaz kullanmaktadır. Dosyaya sunulu belgelerden bu abonelik sözleşmesine esas olan ve davacının işyerinde davalı ... kontrol ve onayından geçen ve gaz açımının yapılmasında esas alınan projenin 12.10.2020 tarihinde onaylandığı, bu onaylı projede doğalgaz kullanımının G25 sayaç ve 21,25 m3 saat debi ile onayın verildiği, onaylı projede 2 adet kombi ve 2 adet mutfak cihazı mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Bu onaylı projeye göre davacının gaz açımı da 16.10.2020 tarihinde yapılmıştır ve davacı bu tarihten itibaren davalı ... tarafından sağlanan doğalgazı kullanmaktadır.
2- Taraflar arasındaki doğalgaz alımı (Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu) EPDK mevzuatı ile belirlenmektedir. Bu mevzuata göre Davacı abone, Davalı ... Şirketidir.
3- EPDK Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 40, 53 ve 45. maddelerinde, sayaç, ölçüm ve usulsüz doğalgaz kullanımında uygulanacak hükümleri ve faturalandırma ile ilgili işlemlerin ne şekilde ve kim tarafından yapılacağı ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
4- Davalı ... tarafından 10.11.2022 tarihinde sahada işyerinde yapılan ve tutanak ve fotoğrafları dosyada mübrez tespite göre, bu işyerinde tesisata bağlı hepsi doğalgaz yakıtla çalışan bir adet buhar jeneratörü, 5 adet endüstriyel kurutma cihazı olmak üzere toplam 6 adet endüstriyel cihazın ve bu cihazların gaz yakıtı yakan brülörlerinin (yakıcıları) proje harici olarak davacı tarafından işyerinde ilave edildiği ve kullanıldığı belirlenmiştir. Bu cihazların adları -brülörleri, cihaz kapasiteleri ve cihaz ve toplam doğalgaz kapasitesi (sarfiyatları) bakıldığında 6 cihazın saatlik toplam Nm'/h doğalgaz kapasitesi 123,30 Nm saattir.
Davacı ... abonelik sözleşmesine esas olan onaylı iç tesisat projesindeki onaylı cihazlara ilaveten iç tesisatına müdahale ederek 6 adet doğalgaz yakan cihazı ilave ettiği, bu altı adet cihazın bağlantılarını ... onaysız ve projesiz olarak yaptığı anlaşılmakla davacının EPDK Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin madde 53/d uyarınca “usulsüz doğalgaz” kullandığı anlaşılmaktadır.
Yönetmelik Açısından İnceleme
EPDK Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği Madde 53 usulsüz doğalgaz kullanımı hakkındadır. Madde 53 /d ye göre müşterinin d) İç tesisatta onaysız tadilat yaparak doğal gaz kullanması, halinde dağıtım şirketi tarafından usulsüz doğal gaz kullanım işlemi yapılır ve bu durumda olan bir abonenin doğalgaz arzının kesilmesi kurala bağlanmıştır. Ancak dava konusu bu olayda abonenin doğalgazı kesilmemiş ve Madde 53 uyarınca usulsüz doğalgaz kullanımına yönelik olarak dava konusu fatura tahakkuk ettirilmiştir.
Davacı yan faturanın 11.11.2021-10.11.2022 tarihleri arasında yönetmenliğin 53/4 maddesine göre fatura tahakkuk ettirildiğini, ancak yönetmenliğin yürürlüğe girdiği tarih dikkate alınmadığını, dolayısıyla davalı ...'ın dava konusu faturayı yönetmeliğin tarihi dikkate alarak 14.05.2022 - 10.11.2022 tarihleri arasında tahakkuk ettirmesi gerektiğini belirterek itiraz etmektedir.
EPDK Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmi ik defa ResmiGazete Tarihi: 03.11.2002 Resmi Gazete Sayısı: 2492 'nde yayımlanmış ardından EPDK tarafından bazı maddelerinde zamanla değişiklikler yapılmıştır. Resmi gazetedeki RG- 13.10.2018-30564) den sonra bu yönetmelik en son RG-14/5/2022-31835) de bazı maddelerinde değişiklik yapılarak son halini almıştır ve halen yürürlüktedir. Madde 53 açısından incelenecek olursa bu madde yönetmeliğin hem eski ve hem de son halinde mevcuttur. Sadece 14.05.2022 tarihinde “Tadilat tarihinin üzerinden 1 (bir) yıldan çok süre geçmesi halinde son 1 (bir) yıllık süre üzerinden işlem yapılır.” denilerek daha önce 6 ay olan süre 1 yıla çıkarılmıştır. madde 53'ün ;
14.05.2023 'den önceki eski hali:
"Madde 53: Usulsüz Doğalgaz Kullanımı ( değişik: RG-9/6/2017- 30091)
Müşterinin;
a) Dağıtım şirketinin yazılı onayı olmaksızın doğal gaz kullanması,
b) Dağıtım şirketinin yazılı onayı olmaksızın başka bir bağımsız bölüme sayaç üzerinden doğal gaz bağlantısı yapması,
c)Kendi adına sözleşme yapmadan daha önce aynı adresteki müşteri adına doğal gazkullanması,
d) İç tesisatta onaysız tadilat yaparak doğal gaz kullanması, hallerinde dağıtım şirketi tarafından usulsüz doğal gaz kullanım işlemi yapılır ve müşterinin doğal gazı kesilir.
Ancak, birinci fıkranın (c) bendindeki hallerde, usulsüz doğal gaz kullanımı tespitinden önce dağıtım şirketine başvuruda bulunulmuş olması ve bunun belgelenmesi durumunda, usulsüz doğal gaz kullanımına ilişkin yaptırım hükümleri uygulanmaz.
Usulsüz doğal gaz kullanımının tespiti halinde dağıtım. şirketi tarafından tutanak düzenlenir ve gerekli müdahale yapılır. Doğal gazın kesilmesine neden olan usulsüzlüğün ortadan kalkması halinde, dağıtım şirketi tarafından bu Yönetmeliğin 45 inci maddesi hükümlerine göre işlem yapılır.
Birinci fıkranın (d) bendindeki hallerde, onaysız yapılan tadilat neticesinde tesisata ilave cihaz eklenmesi ile kullanılan sayacın ölçüm aralığının dışında doğal gaz kullanılması durumunda durumun tüketiciye bildirilmesi kaydıyla, yapılan tadilat tarihinden itibaren tüm tüketim faturaları kullanılan tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesi esas alınarak bulunan yeni değer ile eski proje değeri arasındaki değişikliğe göre tahakkuk ettirilir.
Tadilat tarihinin üzerinden altı aydan çok süre geçmesi halinde son altı aylık süre üzerinden işlem yapılır."
14.05.2022 tarihinde yapılan bazı ilavelerle halen geçerli olan son hali
"Usulsüz doğal gaz kullanımı
Madde 53 - (Değişik:RG-9/6/2017- 30091)
Müşterinin;
a) Dağıtım şirketinin yazılı onayı olmaksızın doğal gaz kullanması,
b) Dağıtım şirketinin yazılı onayı olmaksızın başka bir bağımsız bölüme sayaç üzerinden doğal saz bağlantısı yapması.
c)Kendi adına sözleşme yapmadan daha önce aynı adresteki müşteri adına doğal gazkullanması,
d) İç tesisatta onaysız tadilat yaparak doğal gaz kullanması, hallerinde dağıtım şirketi tara- fından usulsüz doğal gaz kullanım işlemi yapılır ve Müşterinin doğal gazı kesilir.
Ancak, birinci fıkranın (c) bendindeki hallerde, usulsüz doğal gaz kullanımı tespitinden önce dağıtım şirketine başvuruda bulunulmuş olması ve bunun belgelenmesi durumunda, usulsüz doğal gaz kullanımına ilişkin yaptırım hükümleri uygulanmaz.
(Ek cümleler:RG-14/5/2022-31835) Ayrıca, sözleşme sahibinin her türlü hukuki ve mali sorum- luluğu üstlendiğine dair dağıtım şirketine yazılı bir taahhütname vermesi kaydıyla aynı adreste yaşayan birinci dereceye kadar alt soy ve üst soy ile eş için kendi adına sözleşme yapmadan yapılan kullanımlar usulsüz kullanım sayılmaz. Bu durumlarda fiili kullanıcının bilgileri dağıtım şirketi tarafından kayıt altına alınarak sistemlerinde gerekli güncellemeler yapılır.
Usulsüz doğal gaz kullanımının tespiti halinde dağıtım şirketi tarafından tutanak düzenlenir ve gerekli müdahale yapılır. Doğal gazın kesilmesine neden olan usulsüzlüğün ortadan kalkması halinde, dağıtım şirketi tarafından bu Yönetmeliğin 45 inci maddesi hükümlerine göre işlem yapılır.
(Değişikfikra:RG-14/5/2022-31835) Birinci fıkranın (d) bendindeki hallerde, onaysız yapılan tadilat neticesinde tesisata ilave cihaz eklenmesi ile tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesinin kullanılan sayacın ölçüm aralığını aşması halinde durumun tüketiciye bildirilmesi kaydıyla, yapılan tadilat tarihinden itibaren tüm tüketim faturaları kullanılan tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesi esas alınarak bulunan yeni değer ile adreste bulunan sayacın azami ölçüm kapasitesi arasındaki farka göre tahakkuk ettirilir.
Tadilat tarihinin üzerinden 1 (bir) yıldan çok süre geçmesi halinde son 1 (bir) yıllık süre üzerinden işlem yapılır.
(Ek fıkra:RG-14/5/2022-31835) Usulsüz kullanım tespiti durumunda fiili kullanıcıya Kurul tarafından belirlenen usulsüz kullanım bedeli yansıtılır." şeklindedir.
Davacının usulsüz kullanımı 10.11.2022 tarihinde EPDK yönetmeliğinin son hali geçerli iken tespit edilmiş olup bu nedenle olay anında geçerli olan yönetmeliğe göre usulsüz kullanım miktarı tüm yakıcı cihazların toplam kapasitesi esas alınarak bulunan yeni değer ile adreste bulunan sayacın azami ölçüm kapasitesi arasındaki farka göre ve son 1 (bir) yıllık süre üzerinden hesaplanması ve usulsüz kullanım tespiti durumunda fiili kullanıcıya usulsüz kullanım bedeli yansıtılması gerekmektedir.
Bunun yanı sıra davacı davalı ile karşılıklı imzaladığı abonelik sözleşmesinde de EPDK çıkan ve çıkacak olan tüm kural, yönetmelik tebliğ v.s uymayı da kabul etmiştir. Bu nedenle dava konusu uyuşmazlıkta EPDK nın geçerli olan son yönetmeliğin hesaplama ve süre açısından uygulanması gerektiği değerlendirilmiştir.
2.) Davacı itirazında davalı ... tarafından usulsüz tüketimin davacı aboneye veya vekiline bildirilmeden usülsüz tüketim faturası tahakkuk edilmesinin yönetmeliğe aykırı olduğunu beyan etmektedir.
Davalı ... elemanları tarafından 10.11.2022 tarihinde sahada işyerinde yapılan tespitler ile tutanak ve tutanakla beraber işyerindeki ilave cihazların ve yakıcılarının(brülörlerin) fotoğrafları dosyada mevcuttur. Bu tutanakta dağıtım şirketi ...'ın iki yetkilisinin imzaları ve davacı abonenin şirket kaşesi ve üzerinde de imza görülmektedir.
Enerji piyasası düzenleme kurumu (EPDK) müşteri hizmetleri yönetmeliğinde madde 43 de dağıtım şirketinin gerekirse sayacı gerekirse sayaçtan sonraki hattı da inceleyebileceği belirtilmektedir.
Dosyada mübrez Takip Şefliği Saha Kontrol Tutanağı 12.11.2022 tarihinde iki kontrol personeli tarafından düzenlenmiştir. Tutanakta ... ... kaşesi ile kaşe üzerinde bir imza olduğu görülmektedir. Tutanakta imzası olan kişinin, ... kontrol elemanları mahalli inceleyerek kontrol ederken, proje dışı usulsüz doğalgaz kullanımını ve makinalarını fotoğraflarken işyerinde bulunduğu, tutanağa kaşe bastığı ve kaşe üstü imzaladığı anlaşılmaktadır. EPDK kaçak /usulsüz doğalgaz kullanımı esnasında uygulanacak usul ve esaslara göre kullanıcı tutanağın düzenlenmesi sırasında kullanım yerinde bulunmaması veya imzalamaktan imtina etmesi durumunda dağıtım şirketinin en az iki yetkilisi tarafından düzenlenen tutanak bırakılarak tüketici bilgilendirilmiş olmaktadır. Dosyada mevcut tutanağın incelenmesinden bu bilgilendirmenin davacı işyeri sahibine EPDK usul ve esasları çerçevesinde yapıldığı görüşüne varılmıştır. Şüphesiz hukuki değerlendirme mahkemenindir.
C- Davacı itirazında makinaların günde 5 saat çalıştığını 7 saat kullanım alınmasının uygun olmadığını belirterek itiraz etmektedir.
Davacı yan tarafından işyerine konulan biri buhar jeneratörü geri kalanı kurutucu toplam 6 cihazın bir saatte harcadığı toplam doğalgaz miktarı 123,30 Nm /h(saat)tir. Toplam kapasite 123,30 Nm3/saat ve sayacın en fazla ölçebildiği değer 52 Nm3/saat olduğundan Yönetmeliğe göre; fark 71,30 Nm3 /saat kapasite aşımı usulsüz(kaçak) kullanım tespit edilmiştir.
Hesaplamada toplam miktarın 7 saat süreyle tüketilmesi şeklinde hesap yapılmamıştır. Eğer hesaplama bu şekilde yapılsaydı 7 saat/gün x 71,30 Nm3 /saat 499,1 Nm3/gün olarak tüketim hesaplanırdı.
Oysa Davalı ... şirketi tarafından yapılan hesaplamada doğalgaz yakan bu cihazlarda cihazların eşdeğer çalışma saatleri ve kullanacakları doğalgaz debilerine göre hesaplama yapıldığı anlaşılmış, hesaplamada buhar jeneratörünün -ki tükettiği doğalgaz miktarı toplam tüketimin % 27 sine tekabül etmektedir- sadece 4 saat çalıştığı kabul edilmiş, toplam günlük tüketim 398,12 m3 olarak hesaplanmış olup bu da 398,12 m3 / 71,30 Nm3/saat = 5,58 saat tüm cihazların ortalama çalışma süresine karşılık gelmektedir ki bu hesaplama şekli ile bulunan usulsüz doğalgaz tüketim miktarının EPDK yönetmeliğine uygun olduğu görüşüne varılmıştır. Kök rapordaki kanaat korunmaktadır.
D- Hesaplamaya esas alınan gün sayısı ile ilgili yapılan itiraz incelenmiştir.
260 gün hesabında cihazların haftanın 5 günü ve tespit tarihinden geriye bir yıllık periyodda 11.11.2021-10.11.2022 arasında tam işgünü kabulü ile hesaplanmıştır.
Davacı yan bu 260 gün içinde resmi tatillerin de düşülmesi gerektiğini belirtmiştir.
İtiraz dilekçesi ekindeki resmi tatil günleri incelendiğinde davacı itirazı uygun görülmüştür.
Cumartesi ve Pazar 260 günlük hesaba dahil edildiğinden Resmi tatillerde Cumartesi ve Pazar gününe denk gelenler haricindeki 9 gün (3 gün Ramazan Bayramı +1 gün 19 Mayıs + 2,5 gün Kurban Bayra- mından + 1 gün 15 Temmuz +1 gün 30 Ağustos +0,5 gün Cumhuriyet Bayramından) daha düşülmesi gerektiği değerlendirilmiş ve hesaplamanın 260-9= 251 gün üzerinden yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Buna göre usulsüz doğalgaz miktarı 251 gün x 398,12 m3= 99.928,12 m3 dür. Bu miktar üzerinden ödenmesi gereken tutar; 548.817,98 TL,
Menfi tespite konu olabilecek tutar: 568.407,56 TL- 548.817,98 TL= 19.589,58 TL olup raporda hesaplama yöntemi ayrıntılı olarak gösterilmiştir.
SONUÇ: Davacının işyerinde proje haricinde toplam altı adet doğalgazla çalışan endüstriyel cihaz kullandığı ve davacının ilave 6 adet doğalgazla çalışan cihazının toplam saatlik doğalgaz talebinin 123,30 m/h olduğu, davacı abone tarafından iç tesisatında projesiz/onaysız ilave cihaz bağlanarak ve kullanılarak kapasite aşımı yapıldığı, bu nedenle davacının Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği madde 53/d uyarınca usulsüz doğalgaz kullandığı,
Davacının tesisatındaki sayacın bir saatte en fazla ölçebildiği değer olan 52 m3/h debi üzerinde 71,30 m3/saat debisindeki doğalgazın ölçülmeden davacı tarafından kullanıldığı,
Davacının işyerinde cihazların tespit tarihi olan 10.11.2022 den geriye 1 yıl boyunca 11.11.2021-10.11.2022 tarihleri arasında 260 işgününden 9 tatil günü düşülerek bulunan 251 gün için usulsüz doğal gaz tüketim miktarı 99.928,12 m3 olduğu, davalı ...'ın KDV dahil 548.817,98 TL alacaklı olduğu görüşüne varılmıştır. " denilmiştir.
Mahkemece bu rapor hükme esas alınarak, 19.589,02-TL üzerinden menfi tespit hükmü kurulmuştur.
Davacının istinaf dilekçesi ekinde bir örneği sunulan makine mühendisi Prof. Dr. ... ile Elektrik Mühendisi ...'dan alınan "BİLA TARİHLİ" UZMAN RAPORUNDA:
Davaya konu makinelerin ortalama günlük toplam doğalgaz tüketimini hesaplamak için tatil Günlerini dikkate almadığımız zaman toplam 129 gün üzerinden ve günlük 4 saat aktif olarak çalışabileceği göz e alındığında; 129x123.3x4= 63.622 m3 tüketime erişildiği, ancak dosya kapsamında sunulan bilgiler ışığında 130.511 m3 üzerinden fatura tahakkuk ettirildiğinin tespit edildiği, yani yaklaşık % 49 civarında fazla ödemenin tahakkuk ettirildiğinin anlaşıldığı;
260x123,3x5,58 = 178.883 m3 tutanaktaki cihazların 5,58 saat tüm cihazların ortalama çalışma süresi hesaplandığı takdirde hesaplanan miktar; kök raporda 398,12 m3 / 71,30 Nm3 saat = 5,58 saat tüm cihazların ortalama çalışma süresi hesaplandığı fakat aslında tahakkuk hesaplamasında tutanakta bulunan makinelerin 7 saat üzerinden hesaplandığı bu yüzden bu tahakkuk hesaplamasının İLGİLİ MEVZUATA GÖRE uygun olmadığı tespiti yapıldığı,
Ancak davaya konu olan sayaç G25 tipi bir sayaç olduğu ve sayacın teknik özellikleri dikkate alındığında en fazla 52 m3/h gaz ölçümü yapabildiği bilindiğine göre, sistemin sayacın kapasitesinin üzerinde çalışması mekanizmanın doğasın aykırı olacağı bu nedenle, maksimum çalışma kapasitesi olan 52 m'/h üzerinden işlem yapıldığı takdirde, 129x52x4= 26.832 m3 tüketime erişilebileceği yani bir başka ifadeyle sistemlerin günlük 4 saat çalışması durumunda yaklaşık olarak % 80 civarında fazla ödeme tahakkuk ettirildiği, dosya kapsamına sunulan bilirkişi raporunda mekândaki ekipmanların günlük 7 saat çalıştırılması durumda ise toplam 129x52x7= 46.956 m3 gaz tüketimine erişileceği, bunun dahi faturada tahakkuk ettirilen 130.511 m3 göz önüne alındığında dahi 85.55 m3 miktar kadar doğal gazın fazladan tahakkuk ettirildiği aşikâr olduğu " yönünde görüş bildirilmiştir.
Uzman görüşü davacı vekilince İDM tarafından yapılan yargılama aşamasında 25.09. 2025 tarihli beyan dilekçesi ekinde dosyaya sunulmuş ise de, gerekçeli kararda bu uzman görüşü ile ilgili bir değerlendirme yapılmamıştır.
Bu durumda ; mahkemece doğalgaz konusunda uzman üçlü bilirkişi kurulundan davacının önceki rapora itirazlarını ve uzman görüşü ile oluşan farklılıkları giderici yeni rapor alınarak , tüm dosya kapsamına göre hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar tesisi isabetsiz olmuştur.
Açıklanan nedenlerle,davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-a-6 md gereğince tespit edilen eksiklikler yeniden yargılama gerektirdiğinden dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,
Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,
İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 21/04/2026