T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/2577
KARAR NO : 2026/1159
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/05/2025
NUMARASI : 2024/543 E - 2025/315 K
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 21/04/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde;müvekkili şirket görevlilerince, 02.07.2024 tarihinde davalıya ait otelde yapılan kontrollerde EPTHY madde 42/1(a) bendi uyarınca ilgili kullanım yerinde pera- kende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüke- timi yaptığı tespit edilmekle, ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini ve bu tutanağa istinaden 468.236,34 TL bedelli kaçak elektrik faturası tahakkuk ettirildiğini, söz konusu fatura tutarı son ödeme tarihinde ödenmediğinden davalı/borçlu aleyhine İstanbul 29. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla devamına, davalının % 20’den aşağı olmamak kaydı ile icra inkâr tazminatı ile mahkumiyetine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı davaya cevap vermemiş, bilirkişi raporuna itirazlarını içerir dilekçesinde; öncelikle kaçak olduğu iddiasıyla tespit yapılan binanın müvekkili ile kira ya da mülkiyet ilişkisi bu- lunmadığını, söz konusu binanın tespit tarihinde ...unvanlı şirket tarafından kira- landığını,müvekkilinin bu şirketin sahibi olduğunu, kira sözleşme uyarınca bahsedilen şirket sorumlu olacağından müvekkilinin söz konusu borçtan sorumlu tutulamayacağını, bilirkişinin mahallinde inceleme ve keşif yapmadan,tamamen davacının tek taraflı olarak düzenlediği tutanaklara itibar ederek rapor düzenlediğini, raporun maddi gerçeği yansıtmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce:" DAVANIN KISMEN KABULÜ ile; Davalı borçlunun dava konusu İstanbul 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazlarının, 468.236,34 TL asıl alacak 3.386,70 TL işlemiş faiz, 677,34 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 472.300,38 TL alacak yönünden İPTALİNE, takibin 472.300,38 TL toplam alacak miktarı üzerinden ve 468.236,34 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %24 ve değişen oranlarda yasal faiz ve işleyecek bu faize %20 oranında KDV uygulanmak suretiyle devamına fazlaya dair istemin REDDİNE "karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı ve davalı tarafından istinaf edilmiştir.
Davacı vekili katılma yolu ile ibraz ettiği istinaf dilekçesinde: Müvekkilinin dava konusu alacağına 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammı işletilmesinin gerektiğini,icra takibinde de bu yönde talepte bulunul- duğunu, bilirkişi raporunda yasal faiz üzerinden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu mahaldeki ilgili kofraya elektrik gel- mediği için elektrik kullanma imkanının bulunmadığını, müvekkilinin ceza kesilen kofrayı kendi jeneratörünün ne kadar yaktığını ve personellerin çalışıp çalışmadığını tespit etmek için taktığını,
Kaçak elektrik tespit tutanağının tutulduğu 02.07.2024 tarihinde işletmenin henüz otel olarak faaliyette bulunmadığını ve tadilat aşamasında olduğunu, aynı olayla ilgili halen görülmekte olan İstanbul 23. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2025/312 esas sayılı dosyası üzerinden alınan bilirkişi raporunda işletmenin otel olarak işletilmediği ve 24 saat çalışma yapılmadığının ortaya konulduğunu, otelin ...'lı çalışan sayısından, banka dökümlerinden ve booking rezervasyon ve üyelik kayıtla- rından da 02.07.2024 tarihinde çalışmadığının anlaşılacağını, hal böyle iken mahkeme kararında otel olarak faaliyete geçtiğinin kabul edildiğini ve üç vardiya üzerinden hesaplama yapıldığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.
İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;
Dava, İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptale talebine ilişkindir.
Dosya kapsamından,
Davacı ... görevlilerince, 02.07.2024 tarihinde " Hüseyinağa Mah. ...Cad. No:... Beyoğlu/İstanbul" adresinde "otel" olarak faaliyet gösteren işyerinde yapılan kontrollerde EPTHY madde 42/1(a) bendi uyarınca ilgili kullanım yerinde perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketimi yapıldığı" tespit edilmekle ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiği,
Bilahare bu tutanağa istinaden 468.236,34 TL bedelli 16.07.2024 son ödeme tarihli kaçak elektrik faturası tahakkuk edildiği,
Söz konusu faturanın son ödeme tarihinde ödenmemesi nedeniyle davacı tarafından davalı/borçlu aleyhine İstanbul 29. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibine girişilerek, 468.236,34 TL kaçak tüketim bedeli + 7.725,90 TL geçmiş gün faizi + 1.545,18 TL faizin KDV'sinden ibaret toplam 477.507,42 TL alacağın tahsilinin talep edildiği,
Borçlu vekilinin İcra Müdürlüğü'ne ibraz ettiği 05.08.2024 tarihli dilekçesinde" müvek- kilimin takibe konu borçla hiçbir ilgisi bulunmamaktadır. Müvekkilim sözkonusu yerde şirketi vasıtası ile yeni kiracı olmuş ve sözkonusu kiraya konu binanın tadilatı da yeni bitmiştir. Ruhsat alma aşamasında olan binada henüz daha faaliyet dahi başlamadığı halde, geçmişe dönük olarak yüksek miktarda kaçak elektrik kullanıldığı iddiası da asılsızdır. Kısa süreli tadilat aşamasında da müvekkil çok az gereksinim duyduğu elektriği de binada hiç elektrik olmaması, binanın yaklaşık 30-40 yıldır boş ve atıl olması,binanın elektrik tesisatının da tümüyle çürümüş olması sebebiyle jeneratör aracılığı ile karşılamıştır.Buna ilişkin fotoğraf ve video kayıtları da mev- cuttur. Bu yönde yapılmış somut ve hukuki bir tespit de mevcut değildir. Ayrıca, kaçak olduğu iddia olunun sözkonusu alacağa ilişkin olarak da tarafımızca menfi tespit davası açılmıştır." şeklinde itirazda bulunduğu,
İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği,
İtirazın iptali talebi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu borcun dayanağını oluşturan tutanak tarihleri itibariyle yürürlükte bulunan 30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" nde;
Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi
Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri
MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
"a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi," kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması
"MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir."
Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre:
"MADDE 45–(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
a) Meskenlerde; 5 saat,
b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hasta- neler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 ora- nında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) ben- dinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır."
Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması
"MADDE 46–(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tabloların- daki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.
(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tüketti- ğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Eldeki dosyada,
Davalının ve yetkilisi olduğu şirketin,tutanak tarihi itibariyle dava konusu mahal ile ilgili perakende satış (abonelik) sözleşmesinin bulunmadığı sabit olup bu şekilde elektrik enerjisi kullanımı yönetmeliğin 42/1-a md. gereğince kaçak elektrik kullanımı mahiyetindedir.
... tarafından 03.04.2024 -02.07.2024 dönemi 90 gün x 52,5 kwh x 0,6 x24 h= 68040 kwh tüketim için 468.236,34 TL tutarında kaçak tüketim bedeli tahakkuk edilmiştir.
BİLİRKİŞİ TESPİTİ:
a.)Mahkemece elektrik mühendisi İbrahim Şenol'dan alınan raporda, EPTHY hükümleri doğrultusunda dava konusu mahallin tutanak tarihinde otel olarak faaliyet gösterdiğinden hareketle (yönetmeliğin 45/3 maddesi gereğince) günlük çalışma süresi üç vardiya olarak kabul edilmiş, 42/1-a maddesi ilgili hesaplama yöntemi esas alınmıştır. Neticede davacı ... tarafından yapılan fatura- lama işleminde bir hata olmadığı sonucuna varılmıştır.
b.) Dava konusu tutanak kapsamında davalı hakkında karşılıksız yararlanma suçundan İstanbul 23. Asliye Ceza Mahkemesi'nde açılan 2025/312 Esas sayılı dosya üzerinden elektrik mühendisi Mahmut Kamar'dan alınan 22.02.2025 tarihli raporda; "mahallin ticarethane olduğu, günlük çalışma süresinin 24 saat olarak tespit edilmesini doğrular bir veri bulunmadığı" belirtilmiş, günlük çalışma süresinin 8 saat olduğu kabul edilerek tutanak kapsamında talep edilebilecek borcun 101.973,16 TL olduğu belirtilmiştir.
Ceza Mahkemesi'nce yapılan yargılama sonucu 2025/312 Esas-2026/140 Karar nolu 05.02.2026 tarihli ilam ile "her ne kadar sanık hakkında karşılıksız yararlanma suçunu işlediği iddiası ile kamu davası açılmış ise de; suç tarihinde söz konusu yerde her hangi bir elektrik sayacının bulunmadığı, ayrıca ... tarafından "10.06.2025 tarihinde enerji açma işlemi gerçekleştirildiği" cevabı verildiğinden, suç tari- hinde sanığın kaçak elektrik çekecek bir enerji hattına sahip olmadığı, atılı suçun yasal unsurlarının oluşma- dığı " gerekçesi ile BERAATİNE karar verildiği, kararın istinaf kanun yolunun açık olduğu, henüz kesinleşme bilgisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Mevcut duruma göre ;davacının hesap detayında ve istinafa konu iş bu dosya üzerinden raporda günlük çalışma süresi 3 vardiya/24 saat olarak kabul edilmesine rağmen ceza dosyasında 8 saatlik çalışma süresi üzerinden hesaplama yapılmış olup tutanak tarihinde otelin faaliyete geçip geçmediği, günlük çalışma saatinin kaç saat olarak ele alınacağı hususu açıklığa kavuşmamıştır. Bu yönüyle karar isabetsiz olmuştur.
Faiz ile ilgili olarak; davacı takip talebinde ve istinaf dilekçesinde dava konusu fatura bedeline 6183 sayılı kanunun 51.md gereğince gecikme zammı uygulanmasını talep edilmiş ise de, 6183 sayılı yasa gereğince gecikme zammı talep edilebilmesi için taraflar arasındaki uyuşmazlığın abonelik sözleşmesinden kaynaklanması ve sözleşmede gecikme zammı alınacağına dair (oran vs yö- nünden) açık düzenleme yapılmış olması gerekmekte olup sözleşmesiz (kaçak) elektrik tüketiminden kaynaklanan alacağa gecikme zammı uygulanamayacağı açıktır.
Dava konusu davacının alacağı ticari nitelikte olup takip öncesi ve takip sonrasında avans faizi işletilmesi gerekirken yasal faiz işletilmek suretiyle sonuca gidilmesi de doğru değildir.
Hal böyle olunca, mahkemece öncelikle dava konusu mahalde "otel" olarak faaliyet gösteren işyerinin tutanak tarihinde faaliyetine başlayıp başlamadığı hususunun belediye, vergi dairesi, İGDAŞ, İSKİ, Ticaret Sicili, ilgili meslek kuruluşlarından sorulmak suretiyle net olarak tespiti, buna göre söz konusu iş yerinin kaçak tahakkukuna esas günlük çalışma süresinin belirlenmesi, daha sonra önceki bilirkişiden ceza mahkemesine sunulan rapor ile oluşan çelişkileri giderici, hükme ve yargısal denetime elverişli yeni rapor alınması, tüm dosya kapsamına göre hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırıdır.
Açıklanan nedenlerle, davacının ve davalının vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının ve davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,
Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,
İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 21/04/2026