T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
KARAR KALDIRMA
DOSYA NO: 2022/1359
KARAR NO: 2022/1568
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/02/2022
NUMARASI: 2021/405 Esas, 2022/148 Karar
DAVANIN KONUSU: Sözleşmenin Feshedildiğinin Tespiti, Haksız Kullanıma Son
Verilerek Sözleşmeye Konu Alanın Boş Olarak Teslimi
İSTİNAF TARİHİ: 28/04/2022
KARAR TARİHİ: 31/05/2022
Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemlerinin tamam olduğu anlaşıldıktan sonra ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz üyesince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan ön inceleme ve asıl incelemede dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşıldı. Davacı: Davalı ile 13/06/2019 tarihli, beş yıl süreli, yedi adet "tanıtım ve bilet satış noktası belirleme sözleşmesi" yapıldığını, davalının yedi adet iskelede gişe/bilet satış noktası belirleme sözleşmelerinin kendileri tarafından feshedildiğini, sözleşme şartlarına uyulmadığını, sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle kullanılan alanların boş olarak teslimi gerektiğini iddia ederek sözleşmenin geçersizliğinin tespitine ve sözleşmeye konu alanların kullanımına son verilerek alanların kendilerine boş olarak teslimine karar verilmesini istemiştir. Davalı: Taraflar arasındaki ilişkinin kira sözleşmesi olduğunu, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu, feshin haksız olduğunu, davanın yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı kanaatiyle görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu, Ticaret Mahkemesinin görevsizliğine karar vermiştir. İstinaf Sebepleri:Davacı, süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; davalı şirket ile davacı arasında her biri farklı iskeleler özelinde gişe bilet satış noktası belirleme sözleşmeleri yapıldığını, bu sözleşmelerin kira sözleşmesi olmadığı gibi kira ilişkisinden de kaynaklanmadığı, atipik sözleşme niteliğinde olduğu, davacı şirket şehir hatlarına ait belirlenen iskelelerde bilet ve tanıtım satış noktalarının belirlendiği, sözleşmenin 5. maddesinde kira ilişkisiyle ilgisi bulunmadığı, ilgili noktanın yerinin lokasyonunun ve konumunun değiştirilmesinin talep edileceğini, sözleşmede "kiralanan yer" açıkça belirlenmediği, yolcu geçişleri, yeni hat, sefer yoğunluğu gibi sebeplerle ilgili noktanın değiştirilebileceği, görevsizlik kararının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına, mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Yasal dayanak:Hukuk Muhakemeleri Kanunu;190, 191, 389. maddeleri, Türk Medeni Kanunu 6. maddesi,Türk Borçlar Kanunu 117, 138, 299. ve devamı maddeleri, Yargılama konusu olayda:Dava dilekçesinde; Karaköy iskelesi için 20/02/2019 Haliç iskelesi için 01/03/2019, Katip Çelebi iskelesi için 20/02/2019, Üsküdar iskelesi 20/02/2019, Yeni Kadıköy iskelesi 20/02/2019 tarihli "gişe/bilet satış noktası belirleme sözleşmeleri" imzalandığını, davalı şirketin bu sözleşmeye aykırı davrandığını, davalı şirketle yapılan sözleşmelerin 04/12/2020 tarihi itibariyle feshedildiğinin tespitine, davalı şirket tarafından haksız kullanımın sona erdirilmesini ve teslimini talep ettiği, Davalı, taraflar arasındaki sözleşmelerin kira sözleşmesi olduğunu, davanın reddini istediği, Mahkemece taraflar arasında kira ilişkisi bulunduğundan görevsizlik kararı verildiği, Mahkemenin, davaya konu çekişmenin kira ilişkisinden kaynaklandığı kanaatiyle Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu kabul ederek Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsizliğine karar vermiştir.Taraflar arasında aynı sözleşmelere konu İstanbul 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/170 Esas sayılı dosyasında dava açtığı, Davacının, görevsizlik kararının yerinde olmadığını, kararı veren mahkemenin görevli olduğunu savunarak görevsizlik kararının kaldırılmasını istediği, Dosyada bir örneği bulunan taraflarca çekişme konusu olmayan "gişe/bilet satış noktası belirleme sözleşmesi" başlıklı tamamı beşer yıl süreli şehit hatları iskele alanında yer alan tanıtım ya da satış amaçlı minimum 3-maksimum 9 m²'lik kısmın gişe olarak belirlendiği, gişenin elektriğinin davalı şirket tarafından sağlanacağı ve gişelerin çalışma saatlerinin iskele çalışma saatleri ile bağlantılı olarak belirlendiği, gişe yerinin değişmesi gerektiği takdirde bunun karşılıklı mutabakat ile belirleneceği, ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde aykırılığın giderilmesi için 15 gün süre verileceği, ihlalin devam etmesi halinde sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilebileceğinin düzenlendiği, Taraflar arasındaki sözleşmelerin sürelerinin dava açıldığı tarih itibariyle sona ermediği, alanların çatılı iş yeri olup olmadığının, stant kiralama sözleşmesine konu olup olmadığının dosya kapsamından bu aşamada tespitinin yapılmadığı, Bunun yanında dava konusu sözleşmelerin TBK 299. maddesinde düzenlenen kira sözleşmesinin unsurlarının evrak üzerinde anlaşılamadığı, yargılamada keşfen tespit edilebileceği anlaşılmıştır. Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, Davacının açmış olduğu sözleşmenin feshedildiğinin tespiti, kullanıma son verilerek yerin teslimi davasına konu sözleşmelerin karma nitelikte bulunduğu, Davacı tarafa tahliye nedenine ilişkin talebini açıklamak üzere süre verilmesi, Davaya konu sözleşmelerin değerlendirilmesi, Taşınmazlarda keşif yapılması, İstanbul 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/170 Esas sayılı dosyasının suretinin celbedilerek incelenmesi suretiyle göreve ilişkin karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verilmiş olması sebebiyle, mahkeme kararının yerinde olmadığı, istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3-6 maddesi gereğince istinaf başvurusunun değişik gerekçeyle kabulüne karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle, Davacının istinaf başvurusunun değişik gerekçeyle KABULÜNE, İlk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA Yargılamanın eksikler tamamlanarak kaldığı yerden devamı için dosyanın ait olduğu Mahkemeye İADESİNE, Peşin yatırılan istinaf başvuru harcının mahsubuna, Peşin karar harcının talep halinde yatırana iadesine, Gider avansından kalanın talep halinde yatırana iadesine, Dair karar dosya üzerinde, tarafların ve vekillerinin yokluğunda oy birliği ile HMK 362/1-b maddesi gereğince KESİN olarak verildi, açıkça anlatıldı. 31/05/2022