T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
36. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1723
KARAR NO: 2024/644
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/03/2021
NUMARASI: 2019/331 E. - 2021/98 K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat ( Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 28/03/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile davalı arasında ...-İstanbul'da gerçekleşen Pencere Fuarı...'de kullanılmak üzere stand kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında stand teslim tarihi olarak 07/03/2017 tarihinin belirlendiğini ve stadın tam ve eksiksiz olarak teslim edileceğinin, davalıya taahhüt edildiğini, bu sözleşme gereği olarak davalıya 27/01/2017 tarihinde 20.000,00 TL nakit ödemenin gerçekleştiğini, 07/07/2017 tarih 54.340,00 TL bedelli bir adet çek verildiğini, ancak davalıya 07/03/2017 tarihinde sözleşme konusu işin müvekkili şirkete teslim edilmediğini, müvekkilinin mağdur edildiğini ve buna rağmen 07/03/2017 tarih ve ... sıra nolu 74.340,00 Tl bedelli faturanın tanzim edilip müvekkiline gönderildiğini, ancak yasal süresi dahilinde bu faturaya itiraz edildiğini, çekin bedelsiz hale gelmesi nedeni ile çekin iptal edilmesini, yine davalıca taahhüt edilen hizmetin sözleşmede kararlaştırılan şekilde ve sürede gereği gibi yerine geterilmemesi nedeni ile ödenen 20.000,00 Tl'ninde ödeme gününden itibaren işleyecek faizi ile birlikte istirdadını, ayrıca sözleşme kapsamına sözleşme bedelinin iki katı olarak ödenmesi gereken cezai şartın şimdilik 10.000 TL sine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde dava değeri belirtilmediğinden dava değeri üzerinden harç ödemediğini davanın usulden reddine karar verilmesinin gerektiği, davacı tarafın sözleşmenin akdine ve ödemeye ilişkin beyanlarının doğru olduğunu, müvekkilinin de edimini tam ve eksiksiz olarak ifa ettiğini ve 07.03.2017 günü standı davacı yana teslim ettiğini, fuar esnasında stantla ilgili tüm desteğin davacı tarafa verildiğini, davacı tarafın dava dilekçesinin 2 no'lu bendinde özetle "Müvekkilin sözleşme konusu standı 07.03.2017 tarihinde kendilerine teslim etmediğini, kendilerinin fuara katılmadıklarını, mağdur edildiklerini, bu hususun mail kayıtları ve dilekçe ekinde sundukları fotoğraflar ile sabit olduğunu, müvekkilce kendilerine gönderilen faturaya itiraz ettiklerini davacı tarafın, sözleşme gereği standı 07.03.2017 tarihinde teslim almadığı, fuara katılmadığı iddiasının doğru olmadığını, davacı tarafın fuara katıldığını ve fuar süresince de standı kullandığını, haksız ve hukuka aykırı olarak davacı tarafın müvekkiline faturayı iade ettiğini, davacının, dava dilekçesinde ayıplı ifadan bahsettiğini, dava dilekçesinin 2 no'lu bendinde ise edimin hiç ifa edilmediğini iddia ettiği, açıkça çelişkiye düşüldüğünü, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 01.06.2017 tarihli dilekçesinde ise, nakit ödemenin 14.340,00 TL olduğunu, 20.07.2017 tarihli çek bedelinin ise 60.000 TL olduğunu, toplam talebin 74.340,00 TL olduğunu belirtmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucu; davanın kısmen kabulüne, 29.736,00-TL nin temerrüt tarihi olan 15/03/2017 tarihinden itibarinden işliyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, senet iptali talebinin ve tazminat talebinin(cezai şart )reddine karar verilmiştir. 1- Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin kısmen red kararını istinaf edip istirdat talebi yönünden eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporuna göre karar verildiğinden kararın kaldırılarak davanın tamamen kabulü gerektiğini, fuar başlangıç tarihinde stadın kurulmamış olduğunun ortada olduğunu, ek rapor taleplerinin reddedildiğini, cezai şart yönünden ise, sözleşmenin 8.maddesinde cezai şart hususunda bir anlaşma var ise de, bu hükmün sözleşmenin feshi halinde geçerli olduğu ve sözleşme feshinin söz konusu olmadığı anlaşılmakla cezai şart talebinin reddine karar verildiğini ancak taraflar arasında akdedilen 27.01.2020 tarihli sözleşmenin 3. maddesi ile davalının yükümlülükleri düzenlediğini, dava dilekçesinde de sözleşmenin 8.maddesine değil 3. maddesine atıfta bulunulduğunu, sözleşmenin 3.maddesinin;‘ ... Fuarcılık stand kiralama formunda tüm şartları yazılmış ve ek’te belirtilen projeyi yine belirtilen tarihte firmaya tam ve eksiksiz teslim etmekle yükümlüdür. ….standın ön tarafta belirtilen teslim tarihinde standın teslim edilememesi durumunda ... Fuarcılık firmaya sözleşme tutarının 2 katı kadar tazminat ödemeyi peşinen kabul eder’ bu manada dosyada mübrez kayıtlar uyarınca davalı yanca sözleşme kapsamında düzenlenen tarihte dava konusu işin tam ve eksiksiz olarak müvekkil şirkete teslim edilmediğinden mahkemece sözleşmenin 3.maddesi uyarınca gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmak sureti ile tazminat talepleri ile ilgili olarak bir karar verilmesi gerekirken bu durumun göz ardı edildiğinin açık olduğunu, kaldı ki sözleşmenin 8.maddesinin müvekkili şirket aleyhine cezai şart yükümlülüğü getirmekte olup, taraflarınca sözleşmenin bu maddesine dayanılmasının söz konusu olmadığını, bu durum dahi incelenmeksizin bir karar tanzim edilmesinin dosyadaki eksik inceleme ve araştırmanın ispatı olduğunu, buna ek olarak belirmek gerekir ki, yerel mahkeme gerekçeli kararı içeriğinde davalının kendisini vekil ile temsil ettiğinden 7.898,52 TL nisbi vekalet ücretine hükmedilmiş ancak dava dosyasına ilişkin tevzi formunda taraflarınca dava değeri olarak 30.000,00 TL'nin gösterildiği ve 30.000,00 TL üzerinden harç yatırıldığı, bunun haricinde herhangi bir suret ile harç yatırılmadığı, mahkemenin de harcın tamamlatılmasına ilişkin bir ara karar tanzim etmediğini, dava değeri olarak 30.000,00 TL gösterildiği, kısmen kabul edilen rakamın 29.736,00 TL olduğu ve kısmen reddedilen rakamın ise 264,00 TL olduğu, davalı yan lehine reddedilen iş bu rakam üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken; tarafımızca dava değeri olarak gösterilmeyen ve harcı yatırılmayan bir rakam üzerinden davalı yan lehine 7.898,52 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin açıkça usul ve yasaya aykırı olup kararın bu yönü ile de kaldırılması gerektiğini belirterek kararın ileri sürdüğü nedenlerle kaldırılmasını talep etmiştir. 2-Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı taraf dava dilekçesinde harca esas değeri belirtmemiş olup bu hususun HMK 119/1-d maddesine aykırı olduğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, huzurdaki davada dava değerinin belirtilmemiş ve anlaşılamamış olduğunu bu eksikliğin tamamlanması hususunda davacıya süre verilemeyeceği de HMK.119/2.maddesi gereği olduğunu, bu halde yapılması gereken davacının belirttiği ve harçlandırdığı meblağ üzerinden değerlendirme yapılması ile karar verilmesinin gerektiği olup Yargıtay HGK kararında belirtilen hakimin yargılamaya başlaması ile eksik unsurların niteliğine göre farklı sonuçların ya da çözüm yollarının doğacağından kasıt ın da bu olduğunu, öte yandan Yargıtay HGK kararında hakimin dava değerini resen saptamasının yalnızca harç bakımından önem arzettiği başkaca bir anlam ifade etmediği belirttiği, mahkemece davacının harçlandırdığı kısım üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken davacı tarafça belirtilen kısım üzerinden davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu bu nedenle de mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, 27/01/2017 tarihli stand kiralama sözleşmesine göre, davalının, fuar standı kurmak ve içinde kullanılacak malzemeleri temin etmek hususunda ifa ile yükümlü olduğu, bu hizmet için taraflarca kararlaştırılan 74.340,00 TL ödemenin davacı tarafça ifa edildiği, alınan rapora ve dosya kapsamına göre, davacının sözleşmede bahsi geçen fuara katıldığı ve tanıtımını gerçekleştirdiği ancak hizmetin tam ve eksiksiz olarak ifa edilmediği, yapılan hizmette ayıp bulunduğu ve fakat sözleşmenin fesh edilmediği ve standın fuar sabahı davacıya teslim edildiği hizmetteki ayıp ve eksiklikler bedelinin 29.736,00 TL olarak hesaplandığı denilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin edimini tam ve eksiksiz olarak ifa ettiği ve 07.03.2017 günü standı davacı yana teslim ettiği, davacının fuar süresince standı kullandığı, müvekkilinin fuar esnasında stantla ilgili tüm desteği davacıya verdiğini, eksik inceleme ile verilen kararın usul ve yasaya aykırı olup kabul kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dava; Stand kira sözleşmesinden kaynaklı ayıplı hizmet nedeniyle davalıya ödenen bedelin istirdatı ve sözleşme nedeniyle şimdilik 10.000 TL lik cezai şartın tazmini talebine ilişkindir.Taraflar arasında 27/01/2017 tarihli, 74.340,00 TL bedelli stand kiralama sözleşmesi akdedildiği konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.Davacı taraf davayı açarken harca esas değerini 30.000 TL olarak gösterip bu miktar üzerinden harç yatırmış, ancak dairemizin kaldırma kararından sonra dosyaya sunduğu, 08.07.2019 tarihli dilekçesinde çek bedelinin davalıya ödendiğini belirterek 74.340,00 TL'nin istirdatı ile birlikte 10.000,00 TL cezai şart olmak üzere toplam dava değerinin 84.340,00 TL olduğunu beyan etmiştir. 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun (492 sayılı Kanun) 28 inci maddesine göre; harca tabi davalarda, değer ölçüsüne tabi davalar açılırken, davacıdan nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak alınır. Dava açılırken, harcın eksik alınmış olması halinde mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın aynı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 30 uncu maddesi uyarınca tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilir. Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve 6100 sayılı Kanun'un 150 inci maddesi uyarınca süresinde tamamlanarak yenilenmez ise açılmamış sayılmasına karar verilir. Yine 492 sayılı Kanun'un "Harç Ödenmeyen İşlemler" başlığını taşıyan 32 nci maddesinde ise; "Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak, ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır." hükmü getirilmiştir.Kural olarak yargı harçlarının davanın açıldığı sırada ödenmesi gerekir. Harcı ödenmeyen dava dilekçesinin kabul edilip, mahkeme esas defterine kaydının yapılması halinde bahsi geçen Kanun'un 30 uncu ve 32 nci maddeleri gereğince ödenmesi gereken harç miktarının belirlenerek uygun bir sürede ödenmesi talep edilmelidir.Davacı tarafından açılan davada harca tabi dava değeri 84.340,00 TL olduğu halde davacı tarafça sadece 30.000,00 TL üzerinden peşin harç ödendiği, dairemizin kaldırma kararında belirtilmesine rağmen ilk derece derece mahkemelerince eksik harç tamamlatılmadan yargılamaya devam edildiği anlaşılmıştır. Buna göre ilk Derece Mahkemesince; dava değerinin 84.340,00 TL olduğu dikkate alınarak eksik harcın davacıya tamamlattırılması, yatırılmadığı takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi ve süresi içinde harç ikmaliyle yenilenme yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, bu yönler gözetilmeksizin uyuşmazlığın esası incelenerek hüküm kurulması doğru görülmediğinden H.M.K'nun 353/1-a-4 maddesi gereğince taraf vekillerinin istinaf talebinin ayrı ayrı kabulü ile, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-a-4 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Peşin olarak alınan istinaf karar harcının talepleri halinde taraflara iadesine, 4-Tarafların işbu istinaf başvurusu için yaptıkları giderlerin esas hakkında yeniden verilecek kararda değerlendirilmesine, harcanmayan istinaf gider avansının iadesine, 5-Karar tebliği, harç takibi ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile kesin olarak karar verildi. 28/03/2024