T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
37. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/2750
KARAR NO: 2025/1607
KARAR TARİHİ: 27/05/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/06/2022
NUMARASI: 2022/191 2022/432
DAVANIN KONUSU: Alacak
Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 4. İş Mahkemesi, İstanbul Anadolu 17. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R İstanbul Anadolu 4. İş Mahkemesince ''...Davacının davalının işleteni olduğu gemide gemi adamı olarak çalıştığı, geminin yabancı bayrak taşıdığı, yabancı bayrak taşıması nedeni ile davacı yönünden Deniz İş Kanunu hükümlerinin uygulanamayacağı...'' gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 17. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... Bayraklı gemidir. Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa bile yüz grostonlitonluk değil ise, bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanmayacaktır. İş ilişkisine dayalı bir uyuşmazlıkta işçi deniz taşıma işinde çalışır, ancak çalıştığı gemi Deniz İş Kanunu kapsamında kalmaz ise uyuşmazlığın Borçlar Kanunu hükümlerine göre genel mahkemede çözümleneceği açıktır. Ancak gemi ticaret gemisi ise deniz ticareti hükümlerine tabi olması nedeni ile özel ihtisas mahkemesi görevli olabilir. Nitekim 5136 sayılı Kanun ile 6792 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine eklenen fıkra uyarınca 19.7.2004 tarihli olurla İstanbul’da kurulan Denizcilik İhtisas Mahkemesi HSYK’nun 20.7.2004 gün ve 370 sayılı kararı ile faaliyete geçirilmiş olduğundan, uyuşmazlığın bu mahkemeye gönderilmesi gerektiği..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... davacının davalı şirket tarafından işletmeciliği yapılan yabancı bayraklı gemilerde çalışmak üzere sözleşme imzaladığı, ilk olarak 06/08/2012 tarhinde ... isimli gemide çalışmaya başlayıp son olarak ise ... isimli gemide gemi adamı olarak iş akdinin sonlandırıldığı 14/04/2017 tarihine kadar çalıştığı, çalıştığı döneme ilişkin olarak kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma alacağı, yıllık izin alacağı, hafta tatili alacağı, dini-milli bayram ve genel tatil alacağı bulunduğunu ileri sürdüğü görülmekle, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nda "görev" başlığı altında düzenlenen 5/a maddesi uyarınca İş Mahkemesi'nin görevli olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir. 854 sayılı Deniz İş Kanununun 1. maddesi “Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır” hükmünde ve (eldeki dava tarihinden önce) 25/11/2017 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5/1. maddesi "İş mahkemeleri; a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,... ilişkin dava ve işlere bakar." hükmünde olup, yabancı bayraklı gemide çalışan gemi adamları Deniz İş Kanunu kapsamında bulunmamakta, Türk Borçlar Kanununun 393. maddesinde düzenlenen hizmet sözleşmesi hükümleri kapsamında bulunmaktadırlar. Somut olayda, davacı, davalının işleteni olduğu iddia edilen gemilerde gemi adamı olarak çalıştığını iddia ederek, davalıdan alacağının tahsili için işbu davayı açtığı, hizmetin geçtiği gemilerin ise yabancı bayrak taşıdığı, bu nedenle, Deniz İş Kanunu hükümlerinin uygulanamayacağı, davacının talebi hakkında Türk Borçlar Kanununun 393 ve devamı maddelerinde hizmet sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiği, giderek, 25/11/2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5/1 maddesi gereğince uyuşmazlığın İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul Anadolu 4. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 27/05/2025 gününde oy birliğiyle karar verildi.