T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
37. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/828
KARAR NO: 2025/2373
KARAR TARİHİ: 16/09/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/02/2025
NUMARASI: 2022/723 2025/78
Taraflar arasındaki davada İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 39. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR Dava,Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) talebine ilişkindir. İstanbul 39.Asliye Hukuk Mahkemesince,"... Dava konusunun İİK'nın 72. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan, teminat senedi ve icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davası ve istirdat davası olduğu, davacı-borçlular tarafından dava dilekçesiyle takibe konu senedin teminat senedi olması, taraflar arasındaki ... tr.li sulh sözleşmesindeki imzalanan ve anlaşılan hususlar nedeniyle, dava konusu senet nedeniyle borçlu olunmadığından, dava konusu bononun iptali ve yine takibe konu bonon iptal olunmasıyla konusu kalmayacak olan İstanbul 8.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının iptalinin, buna bağlı olarak ta bononun teminat senedi olduğunun tespiti ve ödenen fazla paranın istirdatının talep edildiğinin açık olması, yargılama konusu "bononun" Ticaret Kanununda düzenlenmiş olması nedeniyle, bonodan kaynaklanan davaların, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesinde görevin dava şartı olduğunun açıkça belirtilmiş olması ve yine HMK'nın 115. maddesi gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığını, tarafların her zaman ileri sürebileceği gibi Mahkemenin de davanın her aşamasında kendiliğinden araştırabileceğinin açık olduğu, dava şartı noksanlığını tespit edilmesi halinde davanın usulden reddine karar verileceği nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu ve mahkememizin görevsiz olduğu anlaşıldığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesince,"... Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir. Somut olayda, davacı tarafından uyuşmazlığa konu senedin İstanbul ili Kağıthane ilçesi ... Mah. ... pafta, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın bir kısım hissesinin devrinin yapıldığı, devir bedelinin güvencesi olarak sulh sözleşmesinin imzalanması esnasında alındığı iddia edilen senedin bedelsiz olduğunu belirterek eldeki dava açılmıştır. Uyuşmazlık, salt kambiyo senedinden kaynaklanmamaktadır. Taraflar arasındaki iddia olunan esas uyumazlık, senedin temel ilişkiye bağlı olarak teminat olarak verilip verilmediği, sulh sözleşmesi sonrasında bedelsiz kalıp kalmadığı hususundan kaynaklandığı ve senedin düzenlenmesine esas olan bu ilişkinin de mutlak ticari davaya vücut veren nitelikte bir hukuki ilişki olmadığı ve tarafların da tacir olduğuna dair bir bilgi ve belge bulunmadığı nazara alındığında, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Somut olayda, davaya konu icra takibinin Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile yapılan ödeme emrinden kaynaklandığı, her ne kadar davacı tarafça söz konusu kambiyo senedinin teminat olarak verildiği iddia edilmiş ise de, senet üzerinde teminat senedi olduğuna dair bir ibarenin bulunmadığı ve taraflar arasındaki sulh sözleşmesinin konusunun alacaklının borcunun ödenmesi için takibe konu senedin verilmesi olduğu, sözleşmenin asıl konusunun uyuşmazlığa konu senedin verilmesi olduğu ve borcu teminen diğer taşınmaz devri hususunda anlaşıldığı, takibe konu bono 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda unsurları ile birlikte düzenlendiğine göre, senedin teminat olarak verilip verilmediği, karşılıksız olup olmadığı meselesinin aynı Kanunun 4/1-a maddesi hükmü uyarınca mutlak ticari davanın İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 16/09/2025 gününde oy birliği ile karar verildi.